GRAHAM MASTERTON

GŁÓD
(Przełożył: Piotr Kuś)

Przesyt szkodzi zdrowiu tak samo jak niedosyt.
W. Szekspir, Kupiec wenecki

KSIĘGA PIERWSZA

ROZDZIAŁ I

Przemierzał akurat wyłożony czerwonym asfaltem podwórzec przed budynkiem farmy, gdy usłyszał dźwięk samochodowego klaksonu, dobiegający od północno-zachodniej bramy. Końskie siodło, które dźwigał, przerzucił na prawe ramię, a lewe uniósł do oczu, aby osłonić je przed drażniącymi, szkarłatnymi promieniami zachodzącego słońca. W jego kierunku zmierzał jeep wagoneer, ciągnąc za sobą tumany kurzu. Ktokolwiek siedział za jego kierownicą, w sposób oczywisty lekceważył ograniczenie prędkości, wynoszące na całym terenie South Burlington Farm pięć mil na godzinę.
Kiedy jeep zatrzymał się przy nim z piskiem hamulców i opon trących asfalt, odłożył siodło na ziemię. Drzwi samochodu otworzyły się i wyskoczył z niego Willard Noakes, człowiek, który na farmie odpowiadał za zbiory wszystkich zbóż. Opuścił jeepa tak szybko, jakby samochód zaraz miał eksplodować. Był jednym z tych chudych, gwałtownych, wiecznie niezadowolonych ludzi, którzy - jak się wydaje - nigdy nie śpią, zajęci coraz to nowymi celami i zadaniami. Season porównała go kiedyś do scyzoryka, używanego przez armię szwajcarską. “Facet jest tak ruchliwy, jakby miał po kilka par rąk i nóg. Potrafi jednocześnie otwierać drzwi, zapalać papierosa, wywrócić filiżankę z kawą, przy tym wszystkim ani na chwilę nie przerywając drapania się po głowie” - mówiła, śmiejąc się.
Ale teraz w zachowaniu Willarda nie było nic zabawnego. Jego koścista, opalona twarz była brudna i zakurzona; kurz wyraźnie pokrywał jego wąsy, przywodzące na myśl morsa.
- Ed, wsiadaj do jeepa i jedź ze mną, szybko - powiedział. - Naprawdę, im szybciej, tym lepiej. Sprawa jest cholernie poważna.
- Co się stało, Willard? - zapytał Ed. - Pędziłeś tu jak szaleniec.
- Przepraszam, Ed. Ale naprawdę, muszę ci natychmiast coś pokazać.
- Czy coś się stało? Ktoś jest ranny?
- Cholera, można to nazwać swojego rodzaju wypadkiem, ale nie ośmielę się go w żaden sposób sklasyfikować. Jeśli chodzi o ofiary, to pierwszą z nich będziesz z pewnością ty.
- No, dobrze. - Ed uniósł rękę i skinął na jednego z pracowników technicznych, który właśnie czyścił przed garażem pompę olejową. Mężczyzna odłożył narzędzia i ruszył przez dziedziniec, wycierając brudne ręce o nogawki poplamionych drelichowych spodni.
- Pan mnie wołał, panie Hardesty?
- Tak, Ben. Bardzo cię proszę, zabierz to siodło do domu i przypilnuj, żeby zawiesili je na właściwym miejscu. I powiedz pani Hardesty, że zapewne spóźnię się o pół godziny.
- Zrobione, panie Hardesty.
Ed nie zdążył jeszcze wspiąć się na siedzenie dla pasażera, gdy Willard zapalił silnik. Szerokim łukiem objechali dziedziniec i skierowali się do północno-zachodniej bramy, pędząc wzdłuż stajni, garaży i płotu pomalowanego białą farbą.
Radio w jeepie grało akurat Coward of the County Kenny’ego Rogersa. Dźwięki piosenki z trudem przebijały się przez warkot motoru. Ed wyłączył odbiornik.
- Powiesz mi wreszcie, co się stało? - zapytał Willarda.
Willard spojrzał na niego. Jechali szeroką piaszczystą drogą, prowadzącą wzdłuż pięknego zagajnika wysokich hikor, aż dotarli do liczącego dwadzieścia trzy tysiące akrów obszaru, na którym rozciągały się pola pszenicy, obejmujące północną część South Burlington. Słońce niemalże całe skryło się już za horyzontem i nad dojrzewającą pszenicą skrzył się ostatni karmazynowy promień, nadając jej niesamowitą, nienaturalną barwę.
- Nie wiem - odparł Willard niepewnie. - Najlepiej będzie, jak sam to zobaczysz. Myślę, że nie mam wystarczających kompetencji, aby to osądzić.
- Ty nie masz kompetencji? To kto je ma mieć, ja? -zdziwił się Ed. - Zajmujesz się zbożami od prawie czterdziestu lat, podczas gdy ja przez niemal cały ten czas siedziałem na dupie w biurze w Nowym Jorku i doradzałem starszym paniom, w jaki sposób najlepiej mogą zabezpieczyć swoje dolary, uciułane na czarną godzinę.
Willard przez chwilę zastanawiał się, po czym wzruszył ramionami.
- Mogę ci jedynie powiedzieć, że jeszcze nigdy nie widziałem czegoś takiego, mało - nie słyszałem o czymś takim. Nie proszę cię, żebyś na to spojrzał, dlatego że mam nadzieję, iż potrafisz ocenić, co to takiego. Jestem pewien, że nie potrafisz. Chcę, żebyś to zobaczył, ponieważ to jest twoja farma.
- Chodzi o tegoroczne zbiory? Willard pokiwał głową.
- Nawet nie potrafię tego opisać, Ed. Nigdy nie widziałem czegoś podobnego. Naprawdę. Od czterdziestu lat, czyli od początku.
Jeep pędził wśród płaskiego, powoli szarzejącego krajobrazu. Zbliżała się noc. Niebo przybierało coraz ciemniejszą barwę, począwszy od kwiecistego koloru jasnoczerwonej róży, poprzez zimny błękit, aby wreszcie zatrzymać się na ciemnym, ciężkim granacie. Nad horyzontem pojawił się kremowy księżyc. Ed siedział w milczeniu na swoim fotelu, z rękami założonymi za głową i obserwował przesuwające się powoli przed nim pola.
Jego pola. Ciągle jeszcze nie bardzo w to wierzył. Myśl, że naprawdę jest właścicielem osiemdziesięciu pięciu tysięcy akrów South Burlington Farm - myśl, że każdy skrawek ziemi, każdy pyłek kurzu w promieniu dziesięciu mil jest jego osobistą własnością - ciągle jeszcze wydawała się niedorzecznym snem.
South Burlington, jak się zdawało, należała do jego ojca od zawsze. To wrażenie utrwaliło się, gdyż był jej najbardziej oddanym pracownikiem, harującym tu od świtu do nocy. Każda kropla potu z jego ciała oddana została tej ziemi. Każdy ból - jej poświęcony. Ojciec Eda, Dan Hardesty, był niskim, krępym, stanowczym człowiekiem. Nie był ani odrobinę przystojny i ciągle chodził w brudnych, poprzecieranych lewisach. Potęgę swej farmy zbudował dzięki gwałtownej (mawiano: agresywnej) mechanizacji, sprytnemu handlowi i bezlitosnemu wykupywaniu sąsiednich posiadłości, kiedy tylko się dało. Również dzięki temu, że nigdy nie sypiał dłużej niż cztery godziny na dobę.
Dla Eda, jego matki i starszego brata, Michaela, ojciec był człowiekiem nieśmiertelnym i niezniszczalnym. Aż do momentu, gdy ostatniego lata, w pełni żniw, ojciec osunął się niespodziewanie na ziemię, na swoim polu, pod pięknym niebem koloru gotującego się atramentu. Wówczas rodzina zrozumiała, że starszy pan nie będzie przecież żył wiecznie. Zaledwie tygodnie, jeśli nie dni, dzieliły ich od śmierci Dana Hardesty'ego, założyciela South Burlington Farm, najbogatszego człowieka w Kingman County w stanie Kansas. Ktoś musiał przejąć po nim wszystko to, co zbudował przez tyle lat.
Michael, równie gwałtowny i dumny jak ojciec, był jego prawnym następcą i on dziedziczył farmę. Już jako nastolatek spędzał wiele czasu, ucząc się wszystkiego, co się dało, na temat hodowli i upraw. To jego młodzieńczy upór przyczynił się do skomputeryzowania farmy. Ed, wysoki i żylasty, wiecznie zamyślony, z niechęcią patrzył na wszystko, co było związane z rolnictwem. Chciał jak najszybciej uciec - z farmy, z Kingman County, a nawet ze stanu. W latach władzy Kennedy'ego i Johnsona, w okresie dzieci-kwiatów i Wietnamu, Ed wstąpił na Kansas University w Manhattanie w stanie Kansas i studiował ekonomię. Następnie uzupełniał wykształcenie w Columbia Business College i w końcu wylądował w Nowym Jorku, gdzie znalazł pracę w modnej wówczas korporacji kapitałowej o nazwie Blyth, Thalberg & Wong.
Ed nie lubił farmy już jako mały chłopiec. Być może jedyną tego przyczyną była świadomość, że farma nigdy nie będzie należała do niego. Ale mogły być i inne przyczyny: farma zawsze kojarzyła się z kurzem i gorącem oraz wymagającym, nie znoszącym sprzeciwu ojcem, równie stanowczym wobec niego, jak i wobec jego matki. Ojciec ćwiczył go, wypróbowywał ciągle, a może raz na zawsze pragnął go złamać? Zawsze, gdy Ed próbował wymknąć się niepostrzeżenie na randkę z którąś z dziewczyn z okolicznych gospodarstw, ojciec przydybywał go już przy bramie, wynajdując jakąś pracę, która wynikła w ostatniej chwili i musiała być koniecznie natychmiast wykonywana: a to poskładanie worków, a to - innym razem - dokładne zamiecenie dziedzińca, tak że jeśli do dziewczyny mimo wszystko docierał, zawsze był przynajmniej godzinę spóźniony, spocony, potargany, a wymięte ubranie wisiało na nim jak na strachu na wróble. Tak przynajmniej nazwała go pewna piękna, ale bardzo złośliwa dziewczyna z sąsiedztwa. Strach na wróble.
Jednak na dzień przed pogrzebem Dana Hardesty'ego, kiedy już cała rodzina z powagą zgromadziła się na farmie, aby wkrótce towarzyszyć w ostatniej drodze człowiekowi, który tak znacznie przyczynił się do ich dobrobytu, całe życie Eda wywróciło się do góry nogami. Późnym popołudniem tego dnia Michael musiał jeszcze pojechać do banku, do Wichity, aby załatwić nie cierpiące zwłoki sprawy. W drodze powrotnej, krótko po północy, na drodze numer 54 próbował wyprzedzić ciężarówkę. Działo się to niedaleko mostu nad South Ninne-scah River. Niestety, nie zauważył w gęstej mgle innego samochodu nadjeżdżającego z przeciwka. Patrol policji ocenił, że łączna szybkość pojazdów, między którymi doszło do czołowego zderzenia, wynosiła 125 mil na godzinę.
Henry Pollock, wieloletni, niezastąpiony księgowy rodziny, wziął po pogrzebie Eda na stronę i powiedział:
- Synu, jeśli pragniesz South Burlington, jest twoja. Powiedz tylko słowo.
Pamiętał, jak spojrzał wówczas uważnie na Season, która stała nieco z boku, nie chcąc mieszać się z tłumem wszelkich babć, ciotek, wujków, kuzynów itp. W czarnym kostiumie i czarnym welonie wyglądała jak elegancki, piękny kruk. I pamiętał, co właśnie wtedy pomyślał: Wie, że Pollock właśnie oferuje mi farmę, i wie, że nie mam wyboru, muszę powiedzieć - tak. Dlaczego więc nie podchodzi do mnie, dlaczego mi tego nie chce ułatwić? Dlaczego nie weźmie mnie pod rękę i nie powie: w porządku, Ed, zrób to. To teraz twoja farma.
Teraz już wiedział, dlaczego wówczas do niego nie podeszła. Wiedział, jadąc w jeepie obok Willarda, drogą wśród pól, na których dumnie stały blade łany dojrzałej pszenicy. Willard zapalił przednie światła.
- Najgorsze miejsca znajdują się jakieś pół mili przed nami, po lewej stronie. Masz coś przeciwko temu, że przejadę na przełaj przez pole?
 - Skoro musisz... - odparł Ed. Jego ojciec zawsze wpadał w furię, gdy odkrywał ślady kół na obsianym polu. Ed próbował podtrzymywać stanowczy zakaz wjeżdżania na wszelkie zasiewy. Farmą taką jak South Burlington można było rządzić tylko w jeden sposób: trzymać wszystkich krótko, raz podjętych decyzji nie zmieniać i pilnować ich dokładnego wykonywania. Teraz po raz pierwszy musiał jedną z nich uchylić. Siedział więc niezbyt zadowolony w samochodzie, podczas gdy Willard zjeżdżał z drogi i taranował wysokie, ciężkie kłosy.
- Ed, nie robię tego z przyjemnością, wierz mi - powiedział Willard, wyczuwając nastrój pracodawcy.
Ed nie odpowiedział. Przez chwilę w samochodzie słychać było jedynie cichy szum silnika, szelest zboża uderzającego o blachę karoserii i - od czasu do czasu - uderzenie ćmy o szybę jeepa. Ed pomyślał, że jeżeli można by wjechać samochodem do oceanu, właśnie tak wyglądałaby podróż.
Willard uniósł się lekko i uważnie wpatrując się w przednią szybę, starał się określić, w którym miejscu się znajdują. Wkrótce w półmroku ukazał się biały, fosforyzujący trójkąt, umieszczony na długim drzewcu. Willard wykonał lekki skręt i zatrzymał się przy nim. Po chwili obaj z Edem wyskoczyli z samochodu na ciepłą, wietrzną noc.
- Dzień dobry, panie Hardesty. - Z mroku wyłonił się jakiś człowiek. - Cieszę się, że pan tu dotarł tak szybko.
- Cześć, Jack - powiedział Ed. - Willard złapał mnie w drodze na kolację. Co tu się dzieje?
Jack Marowitz był jednym z najważniejszych pracowników farmy. Był młody - miał zaledwie dwadzieścia osiem lat - ale jego wiedza w dziedzinie agrochemii, automatyzacji i technik komputerowych, zdobyta w University of Science and Technology stanu Iowa, była przeogromna. To Jack odpowiadał za to, aby wszystko, co rosło na polach, miało optymalne warunki, zostało w odpowiedniej chwili zebrane i dostarczone we właściwe miejsce we właściwym momencie. Jack potrafił zaplanować uprzątnięcie zboża z dziesięciu tysięcy hektarów z aptekarską dokładnością.
Był cichy, można by powiedzieć, że nieśmiały. Miał brzydkie, rzadkie brązowe włosy i nosił okulary o soczewkach tak grubych, że przypominały denka od butelek po coca-coli. Ed jednak bardzo go lubił, ponieważ chłopak nigdy dużo nie gadał, a swoją robotę wykonywał doskonale.
Jack wziął teraz do ręki gruby kłos pszenicy i skierował na niego światło latarki.
- Co o tym sądzisz? - zapytał Eda.
Ed uważnie popatrzył na kłos, a następnie szturchnął go palcem.
- Jest zgniłe - powiedział. - Cholera, cały kłos jest zgniły.
Kłos był prawie zupełnie czarny i czarne było każde ziarenko w nim, nadżarte przez jakiegoś pasożyta. Ed odebrał go Jackowi i powąchał. Wyczuł wyraźnie kwaśny odór, przywodzący na myśl zacier whisky.
- Zdaje się, że to jakaś śnieć - powiedział Jack. - Pytanie jednak, jakiego rodzaju i skąd się wzięła. Z całą pewnością nie jest to rdza zbożowa, ani, cholera, żaden sztuczny osad.
Ed podniósł głowę i rozejrzał się dookoła.
- Jaki obszar jest tym dotknięty? - zapytał. - Czy można to zlokalizować? Może to tylko kwestia gleby? Może część siewu była już zarażona?
- No cóż, w tym właśnie tkwi problem - odpowiedział mu Willard. I dlatego chciałem, żebyś tu jak najszybciej przyjechał. W tej chwili zgnilizna pokrywa obszar około pięciu akrów, ale cały czas się rozszerza.
Ed wziął latarkę od Jacka i wszedł kilka kroków głębiej w pszenicę. Krótkimi, nerwowymi ruchami oświetlał kolejne kłosy. Gdziekolwiek spojrzał, widział to samo. Kłosy pszenicy zwisały ociężale na łodygach. Wszystkie były ciemnobrązowe. W powietrzu unosił się kwaśny fetor, a zarażone pole oświetlał blady księżyc. Ed odniósł wrażenie, jakby nagle, w jednym momencie, świat zmienił się nieodwracalnie i nigdy już nie miał powrócić do poprzedniego stanu.
- Nigdy dotąd nie widziałeś czegoś takiego? - zapytał Jacka, powracając w kierunku jeepa.
- Niestety, nie. A uwierz mi, Ed, widywałem różne zarazy, nawet te najrzadziej występujące.
- Kiedy to odkryłeś?
- To ja spostrzegłem to około drugiej po południu - pospieszył z odpowiedzią Willard. - Właśnie planowaliśmy porządek żniw. Stałem na dachu jeepa, rozglądałem się, gdzie pszenica najbardziej wyległa, wiesz, że mieliśmy ostatnio cholerne wiatry. Nagle ujrzałem ciemną plamę na polu. Z początku pomyślałem, że to tylko cień rzucony przez chmurę. Ale ta plama się nie poruszała. Od razu zrozumiałem, że coś jest nie tak.
- O drugiej po południu? Jest dopiero ósma. Jak szybko to się rozszerza?
Jack odchrząknął niepewnie.
- O drugiej po południu zaraza obejmowała dwa albo trzy akry.
- Żartujesz? To znaczy, że kolejne dwa akry zostały zniszczone w ciągu sześciu godzin. To szaleństwo!
Twarzy Willarda nie można było dojrzeć w mroku. Ale z tonu jego głosu Ed wywnioskował, że jest bardzo zdenerwowany.
- Niestety, to prawda - powiedział. - Ed, nie zrobiliśmy jeszcze dokładnych pomiarów ani niczego takiego. Ale zdaje się, że to trawi pszenicę jak, powiedzmy, ogień przenoszony łagodnym wiatrem.
Ed stał przez chwilę w milczeniu, z ręką na ustach, wpatrując się tępo w ciemną plamę na środku jego pola. Skoro zaraza rozprzestrzeniała się w tempie dwóch akrów na sześć godzin, znaczyło to, że w ciągu dnia, w najlepszym wypadku, pożre sześć akrów. Jednak zarażony obszar powiększał się, zwiększać się więc będzie prędkość, z jaką ulegać będą zarazie następne połacie pola. Willard bez wątpienia miał rację. To idzie naprzód jak ogień.
- Wsiądźmy do jeepa - odezwał się w końcu. – Okrążymy zarażony obszar i przynajmniej będziemy wiedzieli, jak wielki problem mamy w tej chwili na głowach. Chcę ujrzeć tę zarazę w akcji. Chcę widzieć, że to się rzeczywiście rozszerza. Wsiedli do samochodu i Willard przekręcił kluczyk w stacyjce.
- Przejeżdżaj tylko przez nie zarażoną pszenicę. Jeśli to jest jakiś rodzaj grzyba, nie chciałbym, żeby opony jeepa rozsiały go po całej farmie.
Willard skinął głową i pojechał kilka metrów do tyłu, zanim ruszył przed siebie powoli, szerokim kołem okrążając skraj brunatnej pszenicy. Ed sięgnął do kieszeni swojej czerwonej koszuli i wyciągnął paczkę małych cygar. Jedno z nich wetknął sobie do ust, nie częstując współpasażerów. Wiedział, że ani Willard, ani Jack nie palą, Willard raczej znany był z tego, że czasami nieco przesadzał, gdy dorwał się do butelki dobrej whisky.
- To musi być jakiś rodzaj grzyba rozsiewanego przez wiatr. - Jack przerwał ciszę. - W innym wypadku nie przenosiłby się tak cholernie szybko. I dlaczego, do cholery, pojawił się właśnie tutaj? I skąd to cholerstwo tutaj przyleciało?
- Miałeś informacje z innych części farmy na ten temat? -zapytał Ed.
- Jak dotąd nie. Ale praktycznie przez cały dzień nie można było się skomunikować. Moje walkie-talkie nawalało i właśnie dziś rano oddałem je do naprawy.
- Myślę, że najlepiej będzie, jeśli jutro o świcie wsiądziemy w helikopter i rozejrzymy się po polach - stwierdził Ed. -Jeśli to się rozszerza tak szybko, jak mówisz, będziemy w stanie zebrać tylko połowę zasiewów, oby nie mniej.
Odwrócił się do Jacka, który siedział z tyłu. Jack posłał mu słaby, niepewny uśmiech, jakby cała ta zaraza spowodowana została przez niego.
- Wziąłeś jakieś próbki, mam nadzieję? - zapytał Ed. Jack skinął głową.
- Zebrałem ze dwadzieścia, trzydzieści kłosów, kiedy Willard popędził, aby pana tu przywieźć. Zostawię sobie kilka i spróbuję przeprowadzić jakieś analizy, a resztę przekażę doktorowi Bensonowi ze Stanowego Laboratorium Rolniczego.
- Myślisz, że Benson będzie w stanie stwierdzić, co to jest?
- Jeśli nie on, to nikt inny. Facet jest trochę ekscentryczny, ale jeśli chodzi o pracę, nie można mu niczego zarzucić. Jest najlepszy.
- W porządku. - Ed pokiwał głową. - Ale nie chcę czekać tygodnia, zanim facet odrzuci wszystkie swoje wariackie teorie i dojdzie do rzeczywistej przyczyny zarazy. Pamiętasz, tak było ostatnio z tym dodatkiem do nawozu.
 - Powiem mu, że nam się bardzo śpieszy.
- Powiedz mu też, żeby nie pił, kiedy pracuje.
- Jasne.
Dotarli do szczytu lekkiego wzniesienia i spoglądali teraz w świetle bladego księżyca na rozciągający się przed nimi pięciomilowy pas pszenicy, ciągnący się aż do brzegu Mystic River, będącego granicą farmy. Niedaleko Mystic River wpadała do South River, a ta z kolei kończyła swój bieg w South Ninnescah. Gdy do Eda dotarło znaczenie tego, co zobaczył, poczuł, jak cierpnie mu skóra na plecach. Na srebrnych łanach zboża wyraźnie była widoczna rdza. Brunatny pas rozciągał się co najmniej na milę, w każdym kierunku, na zachodzie jego granica była niewidoczna.
Ed dotknął ramienia Willarda i szepnął:
- Zatrzymaj samochód.
Kiedy jeep stanął, Ed wyskoczył i stanął bez ruchu w pszenicy. Patrzył na nią tępym wzrokiem, jak człowiek, który jest świadkiem potwornego wypadku i nie ma możliwości złagodzić jego skutków.
Willard i Jack obserwowali, jak Ed klęka i uważnie bada kłosy. Niektóre były brązowe, inne wciąż jeszcze czyste ciemniały jednak w oczach. Niewiarygodne, ale w ciągu minut rdzą zachodziły nawet te, które trzymał akurat w rękach.
Ed powstał z kolan, stał jeszcze przez chwilę na polu, po czym wrócił do jeepa.
- Posłuchaj, a może wypalimy ziemię wokół zarażonych obszarów? - powiedział do Willarda. - Może powinniśmy je odizolować?
- Możemy spróbować - stwierdził Willard. - W takim razie wróćmy na farmę i ściągnijmy tu trochę ludzi.
- Nie - odezwał się Jack. - Jeśli zaraza przenoszona jest przez wiatr, a myślę, że tak, żadne wypalanie nic nie pomoże. Wiatr jest dzisiaj porywisty i dość zmienny, od zachodniego po północno-zachodni. Sądzę, że rozsieje grzyba na całej farmie, zanim zrobimy coś rozsądnego.
Ed popatrzył na niego uważnie.
- A masz jakiś lepszy pomysł? - zapytał. Starał się panować nad swoim głosem, ale było to bardzo trudne. Ojciec uczył go, że zawsze lepiej coś zrobić, niż nie robić nic. A Jack właśnie to sugerował. Usiąść na dupie i czekać na wyniki testów laboratoryjnych. Tymczasem całe osiemdziesiąt pięć tysięcy akrów pszenicy dookoła może sczernieć.
 - Powinniśmy to czymś obsypać. Proponuję D-24, to powinno być dobre - powiedział Jack.
- Tak, tak, a znasz samobójcę, który wsiądzie w samolot w nocy? Poza tym co powiesz władzom, gdy wyda się, że w naszej pszenicy jest dziesięć procent środka grzybobójczego więcej niż u innych? Z równym powodzeniem moglibyśmy od razu podpalić to wszystko albo pozwolić, żeby sczezło!
- Ed, proszę cię, nie denerwuj się, nie pora na to - powiedział Willard łagodnie. Spróbujemy wszelkich sposobów, jakie nam zlecisz. Jednak najlepiej będzie, jeżeli poczekamy do rana. Nawet jeśli dopiero rano przystąpimy do działań, nie zmieni to specjalnie ogólnej wartości strat. A wydaje mi się, że aby przedsięwziąć jakąś akcję, powinniśmy przede wszystkim wiedzieć, z czym walczymy.
- A jeśli nikt tego nie rozpozna? Nawet ty, Jack, albo twój ekscentryczny doktor Benson?
Willard nerwowo szarpnął wąsa.
- Kto, jeśli nie oni? Wiesz, Ed, ja im ufam. Poza tym zbyt wiele życia spędziłem na South Burlington Farm, aby teraz spokojnie patrzeć, jak zbiory całego roku trafia szlag, i Jack najlepiej o tym wie. Prawda, Jack?
- Opanujemy sytuację, nie martw się - odparł Jack. -Wiem, że sytuacja jest cholernie poważna, ale nie wpadajmy w panikę. Jak tylko znajdę się u siebie, usiądę nad tym zgniłym zbożem. A rano, zaraz po obudzeniu, wyślę Kerry’ego do Wichity z próbkami.
Ed spojrzał jeszcze raz na rozciągające się przed nim łany zgniłej pszenicy.
- Naprawdę uważasz, że ogień nic tu nie pomoże? - zapytał Jacka cicho, jakby mówił sam do siebie.
- Tak sądzę - stwierdził Jack. - Straciłby pan wiele energii, siły i pieniędzy na próżno.
Ed zamknął oczy.
- A więc zgoda - powiedział. - Wracajmy. Zatelefonuję do Charliego Warburga i wybadam go, czy będziemy mogli się starać o jakieś odszkodowanie za to, co stracimy. Powinienem też chyba poinformować Henry'ego Pollocka.
Pojechali z powrotem w kierunku drogi. Księżyc stał coraz wyżej, a światło, którym zalewał South Burlington Farm, było zimne, sztuczne jakby. Ed wypalił do połowy kolejne cygaro, po czym zdusił je w popielniczce. Nikt z osób pracujących na farmie nigdy nie wyrzucał niedopałków przez okno samochodu.
Zbliżając się do zabudowań, widzieli rzędy jasno oświetlonych okien w budynkach mieszkalnych i gospodarczych, co świadczyło o tym, że wszystkie maszyny i pojazdy są czyszczone, naprawianie i tankowane, a Season Hardesty czeka na męża z kolacją.
Willard zatrzymał jeepa na asfaltowym dziedzińcu.
- Później do ciebie zadzwonię - powiedział do Eda. - Gdzieś około jedenastej. Jestem ciekaw, co Charlie będzie miał do powiedzenia.
- W porządku. - Ed skinął głową i odwrócił się do Jacka. -Ty też do mnie zadzwoń. Natychmiast, jak będziesz cokolwiek wiedział lub nawet coś nowego przypuszczał na temat tej zarazy. Zresztą, zatelefonuj nawet wtedy, gdy stwierdzisz, że zadanie cię przerasta.
- Zatelefonuję, nie martw się - odparł Jack.
- Cokolwiek się wydarzy - oznajmił Ed - chciałbym, abyśmy spotkali się tutaj o szóstej rano. Ściągnijcie Dysona Kane'a z helikopterem, chyba nie jest jeszcze za późno. W czwórkę przelecimy nad całymi zasiewami.
- W porządku - powiedział Willard.
Ed wysiadł z jeepa i zatrzasnął za sobą drzwi. Przez chwilę patrzył jeszcze na Jacka, po czym powiedział:
- Powodzenia.
Willard zwolnił ręczny hamulec i ruszył w kierunku bramy. Ed spoglądał jeszcze przez chwilę, jak tylne czerwone światła jeepa znikają wśród kurzu drogi prowadzącej na wschód. Następnie odwrócił się i wolno powlókł się do domu. Wkroczył na werandę i otworzył frontowe drzwi.

ROZDZIAŁ II

Season siedziała w salonie. Wygodnie rozparta na sofie, z podkurczonymi nogami, czytała jakiś stary egzemplarz “Vogue”. Telewizor nastawiony był na jakiś specjalny program poświęcony bliskowschodniej ropie naftowej, lecz głos był wciąż ledwie słyszalny. Nawet nie podniosła głowy znad magazynu, gdy do pokoju wszedł Ed. Ignorowała go, gdy rozpinał skórzaną kurtkę i z głębokim westchnieniem zasiadał w wielkim wygodnym fotelu, który kiedyś należał do jego ojca. Season nazywała ten mebel “miejscem dla świadka” i kiedy tylko się tu wprowadziła, zapragnęła go wyrzucić. Dla Eda jednak możliwość zasiadania w fotelu, który tak wielką rolę odegrał w życiu ojca, była jednym z małych, lecz ważnych elementów objęcia South Burlington. Być cesarzem to żadna przyjemność, jeśli się nie posiada tronu.
Salon zdominowany był przez jasny błękit. Stały tu stylowe francuskie meble o ultramarynowej tapicerce. Wszędzie ustawiono wysokie wazony, pełne kwiatów. Na zgrabnym mahoniowym postumencie znajdowało się marmurowe popiersie Ralpha Walda Emersona. Pokój był wiernym odzwierciedleniem osobowości Season - chłodny, uporządkowany, stylowy, umeblowany z dyskretną elegancją.
- Spóźniłeś się - powiedziała Season, przewracając kolejną kartkę.
Ed ściągnął buty.
 - Czy Ben ci nie powiedział, że musiałem jeszcze pojechać na pole?
- Tak - odparła. - Ale to nie zmienia faktu, że się spóźniłeś. Przygotowałam suflet z ryby i musiałam go wyrzucić.
- Wyrzuciłaś moją kolację? Season przerzuciła kolejną stronę.
- Zdaje się, że nie przepadasz za zimnym sufletem z ryby, prawda? Chociaż gdybyś mi powiedział, trzymałabym go dla ciebie.
- Season...
W końcu uniosła wzrok. Była wysoką kobietą w wieku około trzydziestu lat, o owalnej twarzy i niesamowicie dużych niebieskich oczach. Jasne włosy miała upięte w wielki kok z tyłu głowy. Całe jej ciało, z wyjątkiem twarzy, dłoni i stóp krył teraz jedwabny japoński kostium w pastelowych kolorach. Była piękna i Ed zakochał się w niej zaledwie trzy minuty po tym, jak ją po raz pierwszy zobaczył.
Wielu mężczyzn Season onieśmielała. Nie odważali się jej tknąć, czerwienili się, gdy z nią rozmawiali. Lecz Ed był od niej dobre cztery cale wyższy i emanował zawsze męską pewnością siebie. Poza tym był przystojny - miał gęste, ciemne włosy, krzaczaste, czarne brwi, głęboko osadzone zielone oczy, a gdy rozmawiał z Season, ciepła barwa jego głosu i głęboka wiara w to, co mówi, zawsze były skuteczną przeciwwagą jej uszczypliwych docinków. A szafowała nimi na prawo i lewo.
- Poprosiłam Dilys, żeby przygotowała ci omlet.
- Zjesz ze mną?
- Nie jestem już głodna. Samo przygotowanie wystarczyło mi na dzisiaj.
- A wyrzucanie ryby na śmietnik?
- Również przyniosło mi wiele satysfakcji.
- A więc wróciłem do usatysfakcjonowanej żony.
- Na to wygląda.
- Mamy poważny problem na polach.
- Naprawdę? - zdziwiła się. - Nie mów mi, że znowu nawaliły komputery. A może tym razem jest to jakiś ludzki problem?
- Problem dotyczy zboża. Atakuje je jakaś śnieć. Dziś wieczorem na własne oczy widziałem, jak pszenica niszczeje z minuty na minutę.
- Co zamierzasz zrobić?
 - Jeszcze nie jestem pewien. Nie wiem nawet, co to za zaraza.
- To prawdopodobnie klątwa rzucona przez twojego ojca.
- Season, na polach stoi dwadzieścia akrów zgniłej pszenicy i to wcale nie jest zabawne.
Season zsunęła się z sofy i podeszła do barku z alkoholem.
- Przepraszam cię - powiedziała. - Jestem zgryźliwa, gdy próbuję żartować na trzeźwo. Nalać ci jednego?
- Tak, szkocką poproszę - odparł Ed. Postawił buty obok fotela.
Season popatrzyła na nie takim wzrokiem, jakby obawiała się, że za chwilę buty same zaczną chodzić po pokoju. Przyrządziła sobie mocnego drinka z daiquiri i soku ananasowego, a następnie nalała Edowi chivas regał z lodem.
 - Proszę bardzo, mój panie i władco - powiedziała, wręczając mu szklankę.
- Czy Sally jest już w łóżku? - Ed przetarł usta wierzchem dłoni i dopiero potem pociągnął łyk alkoholu.
- Dopiero od pół godziny. Przez cały czas czekała na swojego ojca razem ze mną.
- Posłuchaj. - Ed westchnął ciężko. - Przykro mi z powodu tej ryby. Ale Willard przyssał się do mnie jak nietoperz i nie miałem ani chwili, żeby zajrzeć do ciebie. Musiałem pojechać z nim i spojrzeć na pszenicę. Season, to jest cholernie poważna sprawa. Jack dziś w nocy przeprowadzi testy, a jutro poślemy próbki również do Wichity. Musiałem jechać z Willardem, nie miałem żadnego wyboru, uwierz mi.
Season znów usiadła.
- W porządku - powiedziała nieco już łagodniejszym głosem. - Usprawiedliwienie przyjęto. Zdaje się, że nigdy nie przywyknę do tego, iż wyszłam za mąż za nowojorskiego urzędnika, a potem okazałam się żoną farmera z Kansas. Jak by to nazwali socjologowie? Szokiem kulturowym? Nie, chyba raczej szokiem rolniczym.
- Season, boję się, że ta zaraza rozszerza się w bardzo szybkim tempie.
- Tak? Jak szybkim? - Season próbowała przynajmniej wyrazić zainteresowanie.
 - Tak szybkim, że w połowie przyszłego tygodnia możemy nie mieć farmy.
- Mam nadzieję, że nie mówisz tego serio - powiedziała Season znudzonym głosem. Umoczyła palec w swoim koktajlu i oblizała go.
- Nie jestem pewien. Być może nie jest tak źle. Widywałem już kłosy, które obumarły, dlatego że nie zastosowano w porę odpowiednich środków. Ale przecież nie jest to wielki problem Ameryki. Obawiać się powinniśmy jedynie suszy.
- Cóż, farmerze Hardesty, ty wiesz najlepiej. - Season patrzyła już w telewizor, powoli sącząc drinka.
Ed wstał z fotela.
- Pójdę do Sally powiedzieć jej dobranoc. Zechciałabyś przypomnieć Dilys o moim omlecie?
- Co powiedziałeś? - Cała uwaga Season skupiona była na wielbłądach, które właśnie ukazały się na ekranie telewizora.
- Powiedziałem, że pójdę na górę i powiem Sally dobranoc.
- Lepiej tego nie rób. Z pewnością już śpi. Zignorował tę radę i ruszył po schodach. Kiedy był w połowie, usłyszał, jak Season woła do niego:
- Twoje siedmiomilowe buty płaczą za tobą. Dlaczego zostawiłeś je takie samotne?
Zatrzymał się i odkrzyknął:
- Powiedz im, że trochę później przyślę do nich moje magiczne skarpetki, żeby je stamtąd zabrały.
Jednak Season stanęła u dołu z butami w rękach, nie dając za wygraną.
- Zabieraj je stąd, w tej chwili! - zawołała i rzuciła w Eda najpierw jednym, a potem drugim ciężkim butem. - Za każdym razem, kiedy wracasz do domu, salon sprawia wrażenie sklepu ze starzyzną!
Buty nie doleciały do Eda i zaraz zaczęły się staczać z powrotem po schodach. Season zareagowała na to w ten sposób, że kopniakami wyrzuciła je do hallu. Ed zdecydował się zejść na dół. Zebrał buty i ustawił na właściwym miejscu. Dopiero wtedy udał się do sypialni Sally.
Dziewczynka leżała zwinięta w kłębek w ciężkim, rzeźbionym, dębowym łóżku. Przykryta była pstrokatą kołderką, którą Season kupiła kilka lat temu w modnym sklepie na Lexington Avenue. Zasypiała już, ale kiedy Ed zaskrzypiał drzwiami, poruszyła się, uniosła głowę z poduszki i uśmiechnęła się do niego.
- Cześć, tato - powiedziała sennym głosem.
- Cześć, mała.
- Czekałam na ciebie, ale długo nie wracałeś. Mamusia wyrzuciła twoją kolację na śmietnik.
- Wiem. - Ed usiadł na skraju łóżka i pogłaskał głowę dziewczynki okoloną jasnymi kędziorami. - Dilys właśnie przyrządza dla mnie omlet.
- Jeśli nie będziesz jadł regularnie, dostaniesz niestrawności. Pani nauczycielka tak powiedziała. - Sally popatrzyła na niego uważnie.
Mimo że miała dopiero sześć lat, bardzo przypominała swoją matkę. Te blond włosy, długie nogi i duże niebieskie oczy przywodzące na myśl osobliwe stworzenia z kreskówek Disneya... Ed pochylił się i pocałował ją w czoło. Wyczuł zapach dziecięcego mydła, cukierków i czystej pidżamy.
- Kocham cię - powiedział z uśmiechem.
- Ja też cię kocham - odpowiedziała.
Przez chwilę milczeli, po czym Sally odezwała się:
- Co to jest cholerna farma?
- Dlaczego tak mówisz?
- Nie wiem. Mamusia powiedziała tak przez telefon do cioci Vee dziś rano. Kilka razy powtarzała: ta cholerna farma, ta cholerna farma.
Ed palcem dotknął koniuszka jej nosa.
- “Cholerna” jest słowem, które dorośli powtarzają, kiedy mają na myśli “be be”.
- A co znaczy “be be”?
- To znaczy, że coś cię denerwuje. Coś ci gra na nerwach.
- A więc farma gra mamusi na nerwach?
- Z pewnością tak. Czasami gra także na moich nerwach. Lecz jest bardzo ważna dla mnie. Jest czymś, co ludzie czasami nazywają dziedzictwem, spuścizną. Jest czymś, co bywa
przekazywane synowi przez ojca, czymś, co należy do jednej rodziny i jest jej symbolem. Nazywasz się Hardesty, córeczko, i to jest właśnie farma Hardestych. Kiedy ludzie cię spotykają, myślą sobie: “aha, to jest właśnie ta mała dziewczynka, która mieszka na wielkiej farmie w Kingman County w Kansas”.
Sally zastanawiała się przez chwilę, po czym niespodziewanie zapytała:
- Pojedziesz z nami? Ed zmarszczył czoło.
- Z wami? Z kim? Dokąd?
- Do Los Angeles. Odwiedzić ciocię Vee.
- Nie wiedziałem, że masz zamiar jechać do Los Angeles, do cioci Vee.
 - Mama powiedziała tak do cioci przez telefon. Powiedziała, że spróbujemy się stąd wyrwać na jakiś czas w tym tygodniu.
Ed usiadł prosto.
 - Naprawdę? No, cóż... skoro tak powiedziała, widocznie to prawda i pojedziecie. Nie wiem jednak, czy będę mógł pojechać z wami. W sierpniu jestem bardzo zajęty na farmie.
- Ale spróbuj, tatusiu. Tak bardzo chciałabym, żebyś z nami pojechał.
Ed pocałował ją jeszcze raz i wstał.
- Pewnie, że spróbuję. A teraz czas już spać, kochanie. Starannie owinął ją kołderką, po czym zamknął za sobą drzwi i przeszedł na drugą stronę maleńkiej wnęki, do sypialni małżeńskiej. Również tutaj w pełni ujawniały się gusta Season. Dywany były jaskrawo różowe, a meble białe, ze złotymi dekoracjami, wszystkie oryginalne, osiemnastowieczne, z Francji. Na łóżko narzucony był różowy welur, dodatkowo do połowy przykrywała je wyszywana złotem narzuta. Ed przyjrzał się uważnie swojemu odbiciu w lustrze o pozłacanych ramach. Powoli zaczai ściągać z siebie czerwoną koszulę w kratę, wyblakłe dżinsy i podkoszulek. Po chwili stał nagi, barczysty, umięśniony, z gęstwiną czarnych włosów na klatce piersiowej. Od dnia, w którym stał się właścicielem South Burlington, stracił na wadze dwadzieścia funtów.
Składał właśnie starannie swoją garderobę, gdy do sypialni weszła Season.
- Dilys przygotowuje twój omlet - powiedziała. Ed odwrócił się.
- To dobrze. Nauczycielka Sally stwierdziła, że dostanę niestrawności, jeśli nie będę jadał regularnie.
- Czy ona jeszcze nie śpi?
- Właśnie zasnęła.
Season podeszła do toaletki i zaczęła zdejmować diamentowe klipsy.
- Nie zapytałeś mnie jeszcze, co robiłam przez cały dzień -stwierdziła.
Ed podszedł i zatrzymał się za nią tak, że mogła w lustrze widzieć jego twarz.
- Nie muszę pytać. Wiem, że się strasznie nudziłaś. Odłożyła klipsy i zaczęła rozpinać jedwabny kostium. Była pod nim zupełnie naga, jeśli nie liczyć maleńkich białych majteczek, które na udach podtrzymywały jedynie cienkie sznureczki. Miała figurę, której nie powstydziłaby się żadna modelka. Małe, kształtne piersi zdobiły szerokie brodawki, a smukłe uda zdawały się sięgać do samej szyi. Wyjęła szpilkę z włosów i rozpuściła kok, po czym starannie zaczęła je rozczesywać. Kostium pozostawiła na podłodze, Dilys go później podniesie.
- Rzeczywiście - powiedziała. - Nudziłam się. Ale nie tak strasznie. Dzień przyniósł mi trochę rozrywek.
- Na przykład?
- Przyszedł mężczyzna, aby wyczyścić dywan w hallu. Był bardzo miły i doskonale znał się na swojej pracy. Poza tym powiedział mi, że ma ośmioro dzieci.
- Nic więcej? - zapytał Ed. Jego twarz pozostawała bez wyrazu.
- Telefonowała pani Lydia Hope Caldwell. Chciała, żebym wstąpiła do organizacji Córek z Kansas. Dwadzieścia minut uświadamiała mnie, jaki to jest zaszczyt i jak rzadko proponuje się coś takiego nowo przybyłym kobietom.
- Co jej odpowiedziałaś?
- Że mam za dużo pracy na farmie, aby jeszcze wstępować do jej organizacji, oczywiście.
Ed obserwował w lustrze nagie ciało Season. Zastanawiał się przez chwilę, czy to tylko jej nagość zawsze wzbudza w nim tak silne pożądanie, czy też nagość połączona z krytycyzmem, złośliwością i niewątpliwie silną osobowością. Zrobił krok ku niej, położył ręce na jej ramionach i delikatnie pocałował w skraj czoła. Season nie przerywała szczotkowania włosów, jakby Eda w ogóle za nią nie było.
- A później, oczywiście, zatelefonowałaś do swojej siostry w Los Angeles - powiedział.
- Tak.
Przebiegł dłońmi po jej delikatnie zaokrąglonych plecach i wsunął palce pod materiał majteczek. Obiema dłońmi ujmował teraz jej pośladki. Końcami palców prawie dotarł do sromu.
- Zatelefonowałaś do swojej siostry w Los Angeles i powiedziałaś, jak strasznie nudzi cię ta cholerna farma. Te wszystkie akry pszenicy i nudni, prości ludzie. Wszystkie te traktory i maszyny. Po czym zaprosiłaś się na kilka tygodni do Beverly Hills, zupełnie ignorując to, że Sally musi powrócić do szkoły, a ja będę potrzebował cię w tym miesiącu na farmie bardziej niż kiedykolwiek do tej pory.
Season znieruchomiała jak posąg. Twarze ich obojga odbijały się w lustrze, jedna obok drugiej, żadna jednak nie zdradzała w tej chwili żadnych myśli. Znów prowadzili swoją zwykłą grę, polegającą na podpytywaniu, denerwowaniu i drażnieniu partnera, w oczekiwaniu, czyj lodowaty chłód runie pierwszy. W Nowym Jorku robili to dla zabawy, i to bardzo rzadko. Tutaj, w Kansas, od przebiegu tej gry zależały ich wzajemne stosunki, a na dłuższą metę - przyszłość ich małżeństwa.
Dłonie Eda ciągle znajdowały się pod majtkami Season.
- Nie wymyśliłam tego nagle - powiedziała. - Mam nadzieję, że zdajesz sobie z tego sprawę. Miałam wiele czasu, żeby to przemyśleć.
 - Nic mi nie wspominałaś, że chcesz wyjechać.
- Oczywiście, że ci wspominałam. A co do cholery robimy
co noc, odkąd tu przyjechaliśmy? Trykamy się głowami, żeby zobaczyć, jak to boli? Ed, kochanie, już mi bokiem wychodzi to South Burlington. Mam dość Wichity! Mam dość całego tego okropnego stanu! Boże, ja muszę wyrwać się stąd choćby na chwilę!
- O to tylko chodzi? Naprawdę tak bardzo się tu nudzisz?
Delikatnie sięgnęła za siebie i odepchnęła jego ręce. Podeszła do łóżka i usiadła. Na nocnym stoliku leżała srebrna papierośnica. Season wyciągnęła z niej jednego papierosa i wetknęła go w kącik ust, dokładnie tak, jak przed laty czynił to Humphrey Bogart.
- A czy to nie wystarczy? - zapytała. - Teraz czuję się jak chłopka z obrazów A. B. Frosta.
- Kto to jest, do cholery, A. B. Frost?! - zawołał Ed. - Na miłość boską, to właśnie jest typowe dla ciebie. Narzekasz, jesteś niezadowolona, a kiedy człowiek po ludzku pyta cię dlaczego, odpowiadasz, że z powodu trybu życia przypominającego jakąś cholerną osobę z jakiegoś cholernego obrazu jakiegoś cholernego, nie znanego podrzędnego artysty. A. B. Frost, na miłość boską!
- A. B. Frost to znany i ceniony malarz. Pod koniec ubiegłego wieku wędrował przez Kansas i Iowę, malując farmerów. Pobożnych, bogobojnych, pracowitych farmerów - powiedziała Season, zapalając papierosa.
 - Wielkie cnoty brzmią w twoich ustach jak ciężkie choroby. Season wypuściła dym,
- Nie chodzi mi o to. Po prostu sielankowa egzystencja w tym stylu doprowadza mnie do szaleństwa. Muszę stąd wyjechać.
- Wiedziałaś, jak to będzie wyglądało. Rozmawialiśmy o tym wystarczająco dużo.
- Oczywiście, wiedziałam, jak to będzie. Wszystko wyłożyłeś mi jak na dłoni. Ale przecież ty tego chciałeś, prawda? Nawet gdybym ci powiedziała, że mułami mnie tutaj nie zaciągniesz, znalazłbyś sposób, żeby zabrać mnie do South Burlington.
Ed patrzył na nią przez długą chwilę. Nocna lampka delikatnie oświetlała jej ciało, podkreślając doskonałe kształty. Jasne włosy lśniły, a okrągłe piersi rzucały cień na ścianę.
 - Naprawdę tak bardzo nienawidzisz tej farmy? - zapytał. Strząsnęła popiół z papierosa i wzruszyła ramionami.
- Nie wiem. Być może kiedyś się do niej przyzwyczaję.
- Chcesz, żebym z niej zrezygnował?
 - Jak możesz teraz z niej zrezygnować? Podpisałeś te wszystkie papiery, pobrałeś pożyczki i uczyniłeś siebie odpowiedzialnym za życie i pracę setek ludzi.
- Mogę wszystko sprzedać - powiedział.
- Och, pewnie, że możesz sprzedać. I resztę życia spędzić, narzekając, że pozbyłeś się jedynej rzeczy, na której ci w życiu zależało. Spójrz prawdzie w oczy, Ed. Ta farma jest twoim przeznaczeniem od chwili, gdy przyszedłeś na świat. Urodziłeś się po to, żeby siać, orać, zbierać plony, urodziłeś się farmerem!
Podszedł i usiadł obok niej. Nie patrzyła na niego, tylko z zacietrzewieniem paliła papierosa, jakby jej zależało, żeby jak najszybciej go skończyć.
- O mnie także ci chodzi, prawda? - zapytał. - Nie tylko o South Burlington.
Wciąż patrzyła gdzieś w przestrzeń.
 - Nie wiem - odpowiedziała. - Trudno mi teraz oddzielić w myślach farmę od ciebie. To jest to, co zawsze powtarzasz Sally. Państwo Hardesty to South Burlington, a South Burlington to państwo Hardesty. To jedno z takich porównań, które nie mają żadnego sensu, ani logicznego, ani genetycznego. A jednak ludzie wierzą w to, tak jak przekonani są, że E równa się mc do kwadratu.
- Season, wiesz, że cię kocham.
- Kochasz ten mój wizerunek, który ci się utrwalił. Nie wiem, czy naprawdę kochasz mnie. Mnie, tę właśnie osobę. Nie tę wykształconą i niezależną, która nagle została odizolowana od wszystkiego, co lubi i co sprawia jej radość, ponieważ jej mąż wybrał życie na wsi, w absolutnym odcięciu od tego wszystkiego. Wiesz, że powoli staję się neurotyczką? Marzę o zakupach na Piątej Alei. W nocy budzę się i aż żołądek mnie ściska, taką mam ochotę na big maca od McDonalda.
Ujął ją za rękę. Światło odbite od oczka jej wielkiego zaręczynowego pierścionka od Tiffany'ego na chwilę go oślepiło.
- Posłuchaj - odezwał się zachrypniętym głosem. - Możesz wyjechać do Nowego Jorku, kiedy tylko zechcesz. Wsiądź w samolot nawet jutro, jeśli ci na tym zależy.
- Ed, nie o to chodzi - odparła, powoli potrząsając głową. -Pragnę Nowego Jorku, ale ciebie pragnę także. Sam Nowy Jork mi nie wystarczy. Jestem twoją żoną, tak się składa, że cię kocham, ale składa się też tak, że mam swoje pasje i wymagania, których tutaj, na tej farmie, nie jestem w stanie zaspokoić. Niestety, w tej chwili dwie największe potrzeby mojego życia są tak różne, że nie jestem w stanie zaspokajać ich w tym samym czasie.
Ed wbił wzrok we włochaty różowy dywan.
- Nie wiem, o co więc chodzi - powiedział. - Ani nie chcesz tutaj zostać, ani nie chcesz, żebym sprzedał tę farmę.
- Myślę, że gdybyś sprzedał farmę, doprowadziłoby to do powolnego, nieuchronnego rozbicia naszego małżeństwa. W końcu popękałyby wszystkie więzy pomiędzy nami.
- Uważasz więc, że wyjazd do Los Angeles na jakiś czas wszystko ułoży?
- Nie wiem. Ale da mi wiele czasu na przemyślenia. Tobie też.
- Wcale nie potrzebuję wiele myśleć - powiedział Ed niepewnie. - Przynajmniej o nas.
Season pochyliła się i pocałowała go, dwukrotnie, bardzo delikatnie i bardzo czule.
- Musimy wiele przemyśleć, oboje. A teraz, gdybym była tobą - powiedziała - poszłabym do kuchni i sprawdziła, co z omletem. Jeśli zaraz nie zaczniesz go jeść, niedługo będzie smakował jak ścierka.
Ed nie poruszył się jednak. Czuł się zmęczony, jakby osaczony przez problemy, i nie bardzo wiedział, w którą stronę się teraz udać. Zdawał sobie sprawę, że w Nowym Jorku wszystkie decyzje były jakoś łatwiejsze, a on sam o wiele bardziej stanowczy. Na takiej farmie jak South Burlington szybkie, krótkie, stanowcze decyzje nie były wcale spodziewane ani potrzebne. Trzeba było przeczuwać, zgadywać, z której strony nadejdzie wiatr, wierzyć prognozom meteorologicznym. Życie na farmie pełne było koniecznych kompromisów i teraz, niespodziewanie, konieczność kompromisów zaczęła wkradać się do jego małżeństwa.
Być może Season miała rację. Być może, jeśli zrobi sobie krótkie wakacje w Los Angeles, dobrze wpłynie to na nich oboje. Z drugiej strony nie było to wcale takie pewne. Może wręcz przeciwnie, czas spędzony w takim oddaleniu jeszcze bardziej ich rozdzieli? Może Season, poczuwszy się jak ryba w wodzie pomiędzy tymi wszystkimi typami z Hollywood, prawdziwymi i niedoszłymi gwiazdami filmowymi, uzna po powrocie całe to życie na farmie za jeszcze nudniejsze? Może zacznie uważać Eda za zwykłego, nudnego, poczciwego farmera i nikogo więcej? Kogoś z obrazów A. B. Frosta?
- Idziesz spać? - zapytał.
- Właściwie mam taki zamiar - odpowiedziała. - Ale nie będę jeszcze spała, jeśli uznasz, że jest coś do roboty.
Potrząsnął głową.
- Wiesz, co powiedziałam Vee? Że życie na farmie w Kansas to nic, tylko nawożenie, oranie, kręcenie się w kółko i pieprzenie się w nocy.
Ed wstał.
 - Zaraz do ciebie przyjdę - powiedział. - To długo nie potrwa. Muszę jeszcze zadzwonić do Charliego Warburga.
- Charliego Warburga? Tego od ubezpieczeń?
- Tak.
Zmarszczyła czoło, obserwując, jak Ed zmierza w kierunku drzwi.
- Charlie, zdaje się, zajmuje się wielkimi szkodami, prawda?
- Czymś w tym rodzaju.
- To znaczy, że wszystko, co mi powiedziałeś o chorobie pszenicy, to bardzo poważna sprawa, prawda? Rzeczywiście jest aż tak źle?
- Jeszcze nie wiem, ale nie wykluczam najgorszego.
- Ed... - zaczęła.
Zatrzymał się z ręką na klamce. Season sprawiała wrażenie, że chce powiedzieć coś ważnego, lecz nie potrafi znaleźć odpowiednich słów. Siedziała na łóżku, z rękami skrzyżowanymi na nagich piersiach, i patrzyła na niego wzrokiem, który mógł znaczyć zarówno “przepraszam cię, Ed”, jak i “żałuję, że cię kiedykolwiek spotkałam” albo w ogóle nic. Ed czekał jeszcze przez chwilę, ale gdy wciąż milczała, wyszedł z sypialni i powoli zszedł na dół po schodach.

ROZDZIAŁ III

Było dokładnie piętnaście po szóstej nad ranem następnego poranka, gdy z niewielkiego pastwiska na tyłach zabudowań mieszkalnych South Burlington startował mały helikopter firmy Hughes, kierował się na północny zachód, znacząc ślad na tle jasnego, bezchmurnego nieba. Wielkie śmigła błyszczały w słońcu, gdy maszyna przelatywała ponad warsztatami, warkot silnika odbijał się echem od zabudowań i wysokich płotów.
Maszynę prowadził Dyson Kane. Był jednym z najbardziej doświadczonych pilotów na farmie. Mały, lekki, siwowłosy, o posturze dżokeja, miał twarz, która nigdy nie zmieniała wyrazu, i oczy, które zdolne były przewiercić dziurę w najtwardszym materiale. Palił wielką fajkę z korzenia wrzośca. Jej cybuch był tak wielki jak filiżanka do kawy.
Ed zajmował miejsce obok Dysona w pierwszym rzędzie, a za nimi siedzieli Willard i Jack. Ciemne obwódki pod oczyma świadczyły, że Jack nie spał zbyt długo ostatniej nocy.
- Leć nad drogą! - zawołał Ed do Dysona. - Potem powiem ci, w którym miejscu skręcić.
- Zrobione, Ed - odparł Dyson. - Ty jesteś szefem. Ed odwrócił się do Jacka i powiedział:
 - Przypuszczam, że od wczorajszego wieczoru nie masz żadnych nowych wiadomości?
- Niestety, Ed. - Jack potrząsnął głową. - Przeprowadziłem wszystkie możliwe testy. Z pewnością nie jest to śnieć, rdza zbożowa ani żaden rodzaj pleśni, przynajmniej z tych, o jakich do tej pory słyszałem. Nie rezygnuję jednak. W tej chwili trwają dłuższe doświadczenia. Pomyślałem, że ta zaraza jest związana z długotrwałą dżdżystą pogodą w ostatnich tygodniach. Trochę potrwa, zanim uzyskam wyniki.
- Warto coś na to zrzucać? - zapytał Ed.
- Moglibyśmy rozpryskać siarkę, chociaż uważam, że siarka nic nie daje w poważnych wypadkach.
- Coś innego?
 - Cóż, istnieje środek o nazwie bayleton. Nie ma on jednak certyfikatu w Stanach Zjednoczonych i musielibyśmy uzyskać specjalną zgodę na jego użycie. To samo dotyczy angielskiego środka z ICI, vigilu.
- Czy rozpylenie tego na polach coś nam da, zakładając, że uzyskamy na to zgodę?
- Nie wiem. Dopóki nie będziemy dokładnie wiedzieli, z czym walczymy, możemy tylko zgadywać. Kerry zabrał już próbki do Wichita, jednak cholera wie, ile czasu minie, zanim uzyskamy wyniki.
- Nie wierzę, że to jest pleśń - wtrącił się Willard. - Gdy mamy do czynienia z pleśnią, zboże nabiera szarozielonego koloru, a wszystkie objawy występują, zanim jeszcze wykształci się ziarno. Pleśń atakuje liście, w związku z czym nie ma szans na prawidłowy przebieg fotosyntezy. Poza tym nie mieliśmy w South Burlington do czynienia z poważniejszym występowaniem pleśni od piętnastu czy szesnastu lat.
Niespodziewanie Dyson Kane zawołał zza sterów:
 - Jeezu! Patrzcie na to!
Nie czekając na instrukcje, skręcił znad drogi i skierował helikopter nad te obszary zasiewu, które Ed, Willard i Jack oglądali poprzedniego wieczoru. Ed dojrzał ślady kół, które jeep zostawił w dojrzałej pszenicy. Nie okrążały już zarażonego obszaru, biegły dokładnie jego środkiem. Nagle helikopter znalazł się ponad wielką brunatną plamą zgniłego zboża. Zniszczone kłosy smętnie zwisały na brunatnych łodygach, kołysząc się bezsilnie w porannym wietrze.
- Cholera, to się rozszerzyło - wyszeptał Jack. - O co najmniej pięćdziesiąt do sześćdziesięciu akrów. A może jeszcze bardziej.
Dyson obniżył helikopter. Lecieli teraz z prędkością nąjwyżej sześćdziesięciu, siedemdziesięciu węzłów, kilkanaście stóp nad polem, tak że kiedy Ed wyglądał przez pleksiglasowe okienko, widział jedynie morze zgniłego, brunatnego zboża. Otworzył je i w jednej chwili helikopter wypełnił kwaśny smród zepsutej pszenicy.
- Ta zaraza doskonale wie, jak pożerać kolejne akry, nie ma co do tego wątpliwości - stwierdził Willard.
- Wyżej! Poderwij wyżej maszynę! - zawołał Ed do Dyso-na. - Chcę wiedzieć, jak daleko to się rozszerzyło!
Helikopter wzbił się ku jasnemu niebu. Ed założył ciemne okulary i rozejrzał się uważnie na wszystkie strony. Ciemna zaraza dotarła już do brzegu Mystic. Nieregularny kształt plamy przypominał z grubsza kontury stanu Idaho. Ocena Jacka była zbyt ostrożna. Z pewnością zaraza rozprzestrzeniła się na obszarze o wiele przekraczającym sto akrów. Ed nie miał co do tego wątpliwości.
- Cholera, wpadliśmy w poważne kłopoty, Ed - stwierdził Willard. - Trzeba to czymś posypać, i to naprawdę szybko.
- Nie wiedząc, co to jest? - zapytał Ed. - Moglibyśmy narobić więcej zła niż sama zaraza.
- Ale musimy coś przedsięwziąć, zanim zgnije nam osiemdziesiąt pięć tysięcy akrów pszenicy - odparł Willard.
- Leć na południe - polecił Ed pilotowi. - Zrobimy koło nad całą farmą i zobaczymy, czy tego świństwa nie ma gdzieś jeszcze.             
- Jak chcesz.
Po chwili maszyna zostawiła za sobą zgniłe zboże i lecąc z hałasem nad Mystic River, skierowała się ku południowo--zachodniej części South Burlington.
- Co Charlie Warburg powiedział wczoraj wieczorem? -zapytał Jack, wyciągając pasek miętowej gumy do żucia.
- Nic konkretnego - odparł Ed. - Przyznał, że całe wyposażenie farmy, budynki, maszyny, jest ubezpieczone, jednak nie chciał tak z miejsca odpowiedzieć, jak do naszych ubezpieczeń ma się zaraza nieznanego pochodzenia.
 - Ja też bym nie powiedział - stwierdził Willard złośliwie.
 - Całe nasze zbiory są, oczywiście, ubezpieczone w ramach obowiązkowego ubezpieczenia federalnego. Jeśli udowodnimy, że straty spowodowała siła wyższa, niezależna od nas, jak susza, silne wiatry, nie będziemy mieli żadnych kłopotów z wypłatą odszkodowania. Dotyczy ono jednak tylko kosztów, które poniosła farma. Nie ma w programie federalnym żadnego ubezpieczenia od zysków, których nie osiągniemy.
Dyson spojrzał na niego.
- Zdaje się, że twój pierwszy rok w South Burlington nie będzie zbyt szczęśliwy. Mnóstwo pracy i żadnych korzyści.
Ed skinął głową.
- Może być jeszcze gorzej. Jeśli nie powstrzymamy tej zarazy i nie dowiemy się dokładnie, co to jest, nie odważę się siać na tych polach w przyszłym roku.
- Z całym szacunkiem, Ed - Willard pochylił się lekko ku niemu - czy próbowałeś się zastanowić, co w tych warunkach uczyniłby twój ojciec?
- Nie jestem nim, Willard.
- Nie, oczywiście. Nie oczekuję, żebyś zachowywał się dokładnie tak jak on. Ale twój ojciec w trudnych chwilach nigdy nie wzdragał się przed telefonowaniem do przyjaciół, którzy mogli mu pomóc. Oni zresztą również nie obawiali się telefonować do niego.
- Zdaje się, że chcesz mnie do czegoś namówić, prawda?! -wykrzyknął Ed ponad rykiem silnika helikoptera.
 - Do niczego cię nie namawiani, po prostu chciałbym ci coś zasugerować - odpowiedział Willard. - Wydaje mi się, że kiedy wylądujemy, mógłbyś zatelefonować do senatora Shearso-na Jonesa.
- Shearsona Jonesa? Do tego starego matacza? Willard wzruszył ramionami.
- Może sobie być mataczem, ale ma kilku wpływowych przyjaciół w Departamencie Rolnictwa. Co więcej, w chwili śmierci twojego ojca był ciągle jego dłużnikiem. Twój ojciec oddał mu przynajmniej dwie istotne przysługi. Jedną z nich było wykaraskanie go z potężnego skandalu, związanego ze sprzedażą pszenicy po zaniżonych cenach w siedemdziesiątym ósmym.
- Ale dlaczego Shearson Jones miałby pomagać naszej rodzinie teraz, po śmierci ojca?
Willard wykrzywił twarz w uśmiechu.
- Ponieważ rodzina ciągle pamięta, oto dlaczego. I dopóki żyje chociaż jeden Hardesty, który wie, co szacowny i uczciwy senator Jones próbował zrobić ze stu czterdziestoma dwoma tysiącami ton najlepszego ziarna w Kansas, szacowny i uczciwy senator Jones będzie z uśmiechem temu Hardesty'emu pomagał.
- Brzmi to jak szantaż.
- W Nowym Jorku mógłbyś to nazywać szantażem. Tutaj raczej wzajemną pomocą.
- Hm... - Ed zamyślił się.
- Nie wierzysz mi? - zapytał Willard. - Zatelefonuj do niego, kiedy tylko wrócimy, a przekonasz się, że miałem rację. Zapytaj senatora Jonesa, czy Departament Rolnictwa nie zechciałby wypłacić jakiegoś nadzwyczajnego odszkodowania ofiarom nowej i nie znanej do tej pory choroby zboża.
 - Wiesz co, Willard? Powinieneś być politykiem, a nie farmerem.
 - Praca na farmie i w polityce wymaga tego samego rodzaju talentów - odparł Willard. - Wszystko, co robisz, musi być starannie przemyślane: siew, nawożenie i tak dalej. Poza tym musisz być cierpliwym i uważnym obserwatorem i we właściwym momencie przystąpić do zbierania plonów swej ciężkiej pracy.
Niespodziewanie wtrącił się Jack.
- Popatrzcie tylko, co to jest? Tam, przed nami, nieco po prawej stronie.
Ed odwrócił się. Daleko przed nimi, może w odległości trzech mil, jakby jakiś cień wisiał nad polem złocistej pszenicy. Cień miał kształt nieregularnej brązowej plamy, pokrywającej powierzchnię około pięciu, sześciu akrów.
- Cholera jasna - zaklął Willard. - A więc jednak. Helikopter zatoczył szeroki łuk i zbliżyli się do plamy od południowego zachodu. Nie było już wątpliwości. Zaraza dotarła i tutaj, do miejsca odległego o ponad pięć mil od punktu, w którym została zauważona po raz pierwszy. Ed polecił Dysonowi, aby zawisł nad zaatakowanym obszarem. Sam uważnie rozglądał się dookoła. Nie miał już wątpliwości, że zaraza błyskawicznie się rozszerza i przenosi z miejsca na miejsce. Zdał sobie sprawę, że tylko natychmiastowe działanie może ocalić South Burlington od największej katastrofy w całej historii farmy. O ile i tak nie jest już na wszystko za późno.
- Okay - odezwał się po chwili. - Sprawdźmy jeszcze wschodnią część.
Przelot nad całą farmą zabrał im czas aż do drugiej po południu. Do chwili, gdy Dyson po raz ostatni wylądował na małym pastwisku za budynkami, doliczyli się siedmiu większych i trzech mniejszych plam na pszenicy.
Z helikoptera pierwszy wysiadł Ed, po nim wyskoczyli Jack i Willard.
- No i co? - zapytał Jack, przecierając o koszulę okulary przeciwsłoneczne. - Co teraz robimy?
- Nie wiem - odparł Ed. - W tej chwili nic. Najpierw chcę usłyszeć, co będzie miał do powiedzenia doktor Benson.
- Zatelefonujesz później do senatora? - zapytał Willard. Ed spojrzał na niego. Willard, zrobiwszy przesadnie niewinną minę, starannie gładził wąsy.
- Być może - powiedział. - Być może poproszę go, żeby teraz spłacił swój dług.
- W porządku. Jeśli więc pozwolisz, zaraz zatelefonuję do doktora Bensona i sprawdzę, czy już do czegoś doszedł. Będziesz w domu?
- Tak. Chyba spędzę w domu popołudnie.
Ed przeszedł przez pastwisko, przeskoczył niski płotek i skierował się ku frontowym drzwiom budynku mieszkalnego. Był to schludny domek o ładnych proporcjach, z dwoma zaokrąglonymi białymi balkonami i dachem krytym gontem. Skośny dach opadał w kierunku północnym aż do płaskiego pokrycia werandy.
Budynek ten nie wyglądał na siedzibę, którą wybrałby dla siebie Dan Hardesty, i rzeczywiście, niedawno Ed odkrył, że jego ojciec nie miał na ten wybór zbyt wielkiego wpływu. Wybudował go wspólnik ojca z jego młodzieńczych lat, Ted Zacharias, i pewnego dnia sprzedał mu go, razem z dwudziestoma tysiącami akrów ziemi ornej. To odkrycie nie zdziwiło Eda: jego ojciec był człowiekiem interesu i umiłowanie piękna było mu zupełnie obce.
Wkroczywszy na dziedziniec, Ed od razu zauważył szarego cadillaca seville parkującego przed wejściem do domu, w samochodzie siedział szofer w uniformie o krzykliwych kolorach i palił papierosa. A więc na farmie była matka. Otwierając drzwi wejściowe, Ed podrapał się po szyi ruchem, który wykonywał, ilekroć był niezbyt pewny siebie. Matka zawsze wprawiała go w stan napięcia. Season dobrze o tym wiedziała. Zawsze po wizycie starszej pani musiała go długo uspokajać i masować czule, zanim wreszcie doszedł do siebie.
Pani Ursula Hardesty była jedną z przyczyn, dla których, wiele lat temu, opuścił farmę.
Kiedy wszedł do środka, ujrzał ją stojącą w hallu. Była wysoką, kościstą starszą panią. Miała na sobie jasnozieloną sukienkę od Yves St. Laurenta, do której już dwadzieścia lat temu była zbyt stara. Ponadto miała blade, szkliste oczy i bardzo pomarszczoną szyję, z której jednak dumnie zwisał potrójny sznur prawdziwych pereł. Posłała Edowi krzywy uśmiech i uniosła w górę ręce, jak ktoś dający znaki przepływającemu obok statkowi.
- Edward, mój drogi, cieszysz się, że przyjechałam do ciebie?
- Tak, mamo. Bardzo się cieszę. - Podszedł do niej i objął ją w talii tak, że prawie jej nie dotykał. Tylko raz, bardzo krótko, musnął ustami jej policzek.
- Nie wyglądasz najlepiej, mój drogi. Czy ciągle popijasz odżywki, które ci przywiozłam?
- Kiedy tylko pamiętam. Miałem po prostu ciężką noc, to wszystko.
Pani Hardesty zerknęła do salonu, gdzie na krześle z wysokim oparciem siedziała Season. W ręce trzymała dymiącego papierosa.
- Mam nadzieję, że nie doświadczasz żadnych poważnych kłopotów - powiedziała głosem kruchym jak chińska porcelana.
- To znaczy, masz nadzieję, że nie kłócę się zbyt często z Season. Czy to miałaś na myśli?
Pani Hardesty zrobiła minę, jakby słowa syna sprawiły jej wielki ból.
- Nigdy nie miałam nic przeciwko tej damie, jednak nie mogę się zgodzić, żeby robiła z siebie delikatną panienkę na tej wielkiej farmie. Nie mam nic przeciwko modzie i elegancji, ale czy sprawiła już sobie kalosze?
- Mamo, nie zaczynaj wszystkiego od początku. Season stopniowo i bardzo mądrze aklimatyzuje się w South Burlington. Bądź co bądź jest to ogromna odmiana w stosunku do Nowego Jorku. To przecież ogromny szok dla Season, taka nagła zmiana warunków życia. Musimy dać jej dużo czasu, żeby się do tego wszystkiego przyzwyczaiła.
- No cóż - westchnęła pani Hardesty z dezaprobatą. Wykrzywiła usta w niechętnym grymasie.
- No cóż, mamo - odpowiedział Ed podobnym westchnieniem. - A jeśli chodzi o to, kiedy Season kupi sobie jakiekolwiek kalosze... Myślę, że dopiero wtedy, kiedy Gucci zaprojektuje jakieś drogie, z czerwonymi i zielonymi paseczkami.
 - To w końcu twoja sprawa.Jeśli chcesz dźwigać cały ten ciężar, jakim jest ta farma, wyłącznie na swoich barkach... Naprawdę, zależy to wyłącznie od ciebie. Nie mam, zdaje się, na to żadnego wpływu.
- Zgadza się, nie masz - stwierdził Ed. - A teraz podejdź do barku i przyrządź sobie jakiegoś drinka, zanim zacznę się na ciebie złościć. Mam tyle poważnych problemów na farmie, że jeszcze ten jeden jest mi absolutnie niepotrzebny.
 - Mam nadzieję, że nie mówisz o naprawdę poważnych problemach - odezwała się pani Hardesty, kiedy przechodzili do salonu.
- O umiarkowanie poważnych. Pszenica zaczyna gnić na polach. Ciągle nie wiemy z jakiego powodu.
Pani Hardesty zmarszczyła czoło.
- A więc to jest poważne. Zdaje się, że w każdej chwili powinieneś rozpocząć żniwa.
Ed podszedł do Season, uścisnął jej ramię i pochylił się, aby pocałować ją w policzek. Ubrana była w obcisłe, ciemnoniebieskie aksamitne spodnie i w kremową jedwabną bluzeczkę. Świeżo umyte włosy lśniły teraz i luźno opadały na plecy.
- Jak wygląda sytuacja? - zapytała. Ed wzruszył ramionami.
- Na razie trudno coś konkretnego powiedzieć. Zaraza ciągle się rozszerza. Znaleźliśmy plamy na terenie całej farmy.
- Czy doktor Benson się odezwał?
- Willard właśnie próbuje się z nim skontaktować.
Pani Hardesty rozsiadła się w wielkim fotelu pokrytym aksamitną narzutą, stojącym przy kominku, dokładnie naprzeciwko fotela, w którym tak często i z upodobaniem przesiadywał jej mąż. Nie przyjęła jednak najwygodniejszej pozycji. Siedziała sztywno, wyprostowana, z uniesioną wysoko głową, rozglądając się jak orzeł poszukujący czegoś do zjedzenia.
- Czyżbyś posłał próbki zaatakowanej pszenicy do doktora Bensona? - zapytała. - Twój ojciec zawsze uważał go za wariata.
- Być może jest wariatem, ale jest też doskonałym fachowcem - stwierdził Ed. - Jack przez całą noc nie mógł sobie z tym dać rady.
- Mogłabym dać ci numer profesora Kornblutha - powiedziała pani Hardesty. - Wielokrotnie mogliśmy się przekonać, jakim jest doskonałym fachowcem.
- Cieszę się, że o nim pamiętasz, mamo, ale profesor Kornbluth jest ekspertem od zasiewów. A my mamy do czynienia z już dojrzałym zbożem.
- Jaką powierzchnię ogarnęła ta zaraza?
- Dwieście, może dwieście pięćdziesiąt akrów.
- Dwieście pięćdziesiąt akrów? I pozostawiasz całą sprawę głupiemu doktorowi Bensonowi? Mój drogi, nie wolno ci tego zrobić!
- A co powinienem, twoim zdaniem, uczynić?
- Rusz głową. Co zrobiłby twój ojciec? Skontaktowałby się przede wszystkim z Departamentem Rolnictwa.
Ed usiadł w fotelu ojca, krzyżując nogi, tak aby pokazać matce, że właśnie zamierza troszeczkę odpocząć.
- Mamo - powiedział. - Doktor Benson jest stanowym ekspertem w dziedzinie ochrony zbóż. Cokolwiek by o nim sądził mój ojciec, za jakiego bufona by go uważał...
- Przecież to jest alkoholik - syknęła pani Hardesty.
- W porządku. Alkoholik. Bufon. I co jeszcze? Ale wciąż jest człowiekiem, z którym muszę współpracować, dzień po dniu i tydzień po tygodniu. Jeśli raz zrobię jakiś ruch ponad jego głową, nigdy w przyszłości nie będę już mógł na niego liczyć. Znam go dość dobrze, wiem, jaki jest, nie jestem aż takim głupcem, żeby tego nie widzieć. Powiedziałem Willar-dowi, żeby upewnił się, że Benson będzie trzeźwy przy pracy, wierzę, że będzie w stanie nam pomóc.
Zupełnie niespodziewanie pani Hardesty spojrzała na Season.
- A ty, moja droga, co o tym myślisz? - zapytała. Season wzruszyła ramionami.
 - Nic nie myślę. Nigdy w życiu nie widziałam tego doktora Bensona. Jeśli chodzi o mnie, zgadzam się na wszystko, co zadecyduje Ed.
Pani Hardesty wstała z fotela.
- Ależ to wspaniale! - wykrzyknęła przesadnie egzaltowanym tonem. - “Zgadzam się na wszystko, co zadecyduje Ed”. Czy słyszałeś kiedyś żonę farmera, mającą większe zaufanie do swojego męża? Powiem ci coś, moja droga. Kiedy ja byłam gospodynią na tej farmie, starałam się jak najwięcej czasu spędzać na polu i uczyć się, uczyć się wszystkiego o pszenicy. W końcu wiedziałam o niej tyle, ile wiedział ojciec Eda. Mogłam rozmawiać przez całe godziny z największymi ekspertami o sianiu, nawożeniu i zbieraniu. Potrafiłam rozłożyć i złożyć własnymi rękami każdą maszynę, każdy traktor. Ten region jest pełen farmerów, którzy odwiedzają swoje gospodarstwa w przerwach pomiędzy hulankami w Wichita i Kansas City, i pełen tak zwanych farmerów, którzy spędzają większość czasu w Chicago i Los Angeles, a przylatują tutaj tylko na żniwa. Ani ja, ani Dan Hardesty nie należeliśmy do tej grupy ludzi. Mieszkaliśmy tutaj, na tej farmie, i pilnowaliśmy, żeby plony były jak największe. Nasza farma, o powierzchni osiemdziesięciu pięciu tysięcy akrów, dawała plony takie, jak wiele farm dwa razy większych od niej. Wspólnie to osiągnęliśmy, Dan i ja, i dlatego właśnie nie wierzę własnym uszom, kiedy beztroskim tonem ogłaszasz, że zgadzasz się na wszystko, co zadecyduje Ed.
- To nie ma nic wspólnego z beztroską - stwierdziła Sea-son. - Po prostu ufam Edowi.
- Przestań, mamo - wtrącił się Ed. - Oboje wiemy, jak ciężko ty i ojciec pracowaliście, żeby zbudować potęgę South Burlington. To już część historii naszej rodziny. Teraźniejszość na farmie należy do mnie... i do Season.
- Rozumiem - mruknęła pani Hardesty. - Dla ciebie i ja, i ojciec jesteśmy już zamierzchłą historią tej farmy. Może już tylko tematem opowiadań dla Sally na dobranoc. Jesteśmy tak zamierzchłą przeszłością, że nawet nie chcesz już słuchać moich rad.
- Mamo, to jest teraz moja farma.
Pani Hardesty spojrzała przez okno, na zalany słońcem dziedziniec. Wzniosła w górę zaciśnięte ręce, starannie okazując swoją udrękę.
- Tak - powiedziała. - Wiem, że to jest twoja farma. Ale wiem także, ile potu całej rodziny farma ta pochłonęła, zanim się stała twoją własnością.
Niespodziewanie Season spojrzała na nią ostro.
- Ursulo, nie była to zbyt stosowna uwaga - stwierdziła. -Ed tak samo ciężko jak ty przeżył śmierć swojego ojca, a następnie brata. Dobry Boże, traktujesz go, jakby zamordował ich własnymi rękami!
Pani Hardesty zaniemówiła na chwilę.
- Nie boli mnie wcale, że Edward przejął tę farmę po śmierci ojca i starszego brata. Boli mnie jednak to, że nie wprowadził na farmę żony, która by odpowiednio potraktowała to, co ma tak wielkie znaczenie dla naszej rodziny.
Season już otwierała usta, aby odpowiedzieć jakąś uszczypliwą uwagą, ale się powstrzymała. W milczeniu sięgnęła po paczkę z papierosami. Dopiero po chwili odezwała się:
- Będę wdzięczna, jeśli się rozgościsz i wygodnie spoczniesz w fotelu. Nie lubię, gdy w moim domu goście podnoszą głos, niezależnie kim są.
Pani Hardesty popatrzyła na syna, ale ten powiedział jedynie:
- Usiądź, mamo. Przygotuję ci coś do picia.
- Zostaniesz z nami na kolację? - zapytała Season. -A może również na noc.
W tym momencie zadzwonił telefon na stylowym francuskim biureczku. Powiedziawszy krótkie “przepraszam”, Ed podniósł słuchawkę. To był Willard. Telefonował z biura po drugiej stronie dziedzińca.
- Mam nadzieję, że w niczym nie przeszkadzam - powiedział. - Zauważyłem samochód starszej pani pod domem.
- W porządku - odparł Ed. - Skontaktowałeś się z Benso-nem?
 - Oczywiście. Mam nadzieję, że teraz wygodnie siedzisz.
- Stwierdził, z czym mamy do czynienia?
- Ma kilka przypuszczeń. Okazuje się, że nie jesteśmy jedyną farmą z tym problemem. Dziś rano otrzymał próbki nawet z Great Bend i Concordii. Zdaje się, że plaga dotknęła cały stan!
 - Cały stan? Żartujesz!
- Niestety, nie - odparł Willard. - Zatelefonowałem nawet do Arthura Kalkena, do Hutchinson. Powiedział mi, że południowa część jego ziemi to nic więcej, tylko dwa tysiące akrów zgnilizny. Zarazę zauważył już trzy dni temu.
 - Podawały coś na ten temat gazety, radio, telewizja?
- Cóż, ludzie odpowiedzialni w tym stanie za rolnictwo starają się ukrywać całą sprawę, dopóki nie będą wiedzieli, co jest grane. Chodzi o to, żeby pszenica z Kansas nie straciła rynków zbytu, ludzie mogą się przecież obawiać różnych zanieczyszczeń. Poza tym sprawa dopiero teraz nabiera jakiegoś wymiaru. Większość farmerów, tak jak my, uważała do tej pory, że są odosobnionymi przypadkami.
Ed nerwowo podrapał się po głowie.
 - Co więc teraz będzie? Co na to wszystko Benson?
 - Ciągle pracuje, jednak bez większych efektów. Przesłał nawet próbki do laboratoriów federalnych. Tymczasem George Pułaski stara się zorganizować nadzwyczajne spotkanie wszystkich farmerów uprawiających w tym stanie pszenicę. Najprawdopodobniej odbędzie się ono w Kansas City i najprawdopodobniej w czwartek wieczorem.
- No, dobrze - powiedział Ed. - Czy Benson udzielił może jakichś wskazówek, jak do tej zarazy podchodzić, przynajmniej tymczasowo? Może spryskiwanie siarką czy coś w tym rodzaju...
- Poradził, żeby na razie tego nie ruszać. To nie jest rdza zbożowa, to nie jest żaden grzyb. Nie wiadomo, czy na środki chemiczne nie zareaguje przeciwnie do naszych zamierzeń.
Ed odłożył słuchawkę. Season, uważnie go obserwująca, odezwała się:
- Znów masz minę Arystotelesa kontemplującego popiersie Homera. Co się stało?
 - Willard rozmawiał z doktorem Bensonem. Zdaje się, że South Burlington nie jest jedyną farmą, którą dotknęła ta zaraza. To samo dzieje się w całym stanie.
- I zapewne doktor Benson ciągle nie wie, co to jest? -wtrąciła się pani Hardesty.
- Nie, mamo, nie wie. Ale zdaje się, że postępuje zgodnie z twoją cichą radą i przekazał problem dalej. Skontaktował się z laboratoriami federalnymi.
- Cóż. - Pani Hardesty wzruszyła ramionami. - Nie będzie to pierwsza klęska tego rodzaju w Kansas. Tym farmerom od święta często zdarzają się podobne przypadki.
- Mamo, czy rozumiesz, że najprawdopodobniej w całym stanie nie zostanie zebrany ani funt pszenicy? Że South Burlington nie da w tym roku żadnych plonów? A kto wie, jak będzie w roku przyszłym?
- Zboże jest ubezpieczone, prawda? - zapytała pani Hardesty. - Dobrze, że twój ojciec tego nie widzi - westchnęła. -Gdyby żył, z pewnością złoiłby ci skórę.
- Pani Hardesty, Ed nic tu nie zawinił - powiedziała Season.
Starsza pani podniosła głowę jeszcze wyżej, bardziej niż przed chwilą przypominała polującego orła.
- Biedni farmerzy zawsze zwalają winę na wszystko do okolą, nie widzą jej tylko u siebie. Susze, powodzie, wichry, pasożyty, wszystko jest dobrym usprawiedliwieniem.
- Mamo, jeszcze chwila, a zwariuję.
Znów zadzwonił telefon. I znów na linii był Willard.
 - Właśnie skończyłem rozmowę z doktorem Bensonem. Powiedział, żebym oglądał dziennik lokalny o drugiej trzydzieści. Zdaje się, że stanowy Departament Rolnictwa przygotował jakieś oświadczenie.
Ed wyciągnął rękę w kierunku telewizora i wykonał ruch nakazujący Season natychmiast go włączyć. Gdy to zrobiła, zapytał Willarda:
- Czy nie ma żadnych nowych wiadomości z laboratoriów?
- Zupełnie nic. Zdaje się, że mamy do czynienia z klęską, której rozszyfrowanie zajmie naukowcom całe lata.
- Cholera! Bądź pod telefonem - polecił Ed i odłożył słuchawkę.
Rozpoczął się dziennik. Po głównej wiadomości dnia - szczegółowej relacji o walkach w Iranie - spiker powiedział: “Kłopoty zupełnie innego rodzaju mamy tutaj, na miejscu. Nasi reporterzy ze stanu Kansas i z Dakoty Północnej donoszą, że na polach pszenicy w szybkim tempie rozszerza się pasożyt, jak dotąd niewiadomego pochodzenia. Atakuje dojrzałe kłosy i powoduje ich błyskawiczne gnicie. Jak się ocenia, do tej pory zniszczeniu uległy już setki akrów dojrzałej pszenicy. Stanowi i federalni eksperci pracują bez chwili przerwy w celu wykrycia pochodzenia pasożyta i określenia sposobu powstrzymania jego błyskawicznego rozprzestrzeniania się. Niestety, dotąd bez powodzenia. George Pułaski, szef Departamentu Rolnictwa stanu Kansas, będącego - przypomnijmy - największym producentem pszenicy w kraju, wyraził przekonanie, że pasożyt zostanie powstrzymany, zanim obejmie powierzchnię upraw, która byłaby istotna dla całości zbiorów. Ostrzegł jednak, że wielu farmerów poniesie zapewne straty, które mogą doprowadzić nawet do ich bankructwa”.
To było wszystko. Ed jeszcze przez chwilę patrzył w ekran, po czym wyłączył telewizor.
- Chyba się napiję - rzekł cicho.
- Dzięki Bogu, że nie ma z nami twojego ojca - powiedziała pani Hardesty.
- Dzięki ci, Boże - mruknęła Season i pani Hardesty zmierzyła ją lodowatym spojrzeniem.

ROZDZIAŁ IV

Tego wieczoru po kolacji Ed poszedł na górę do swojej małej biblioteczki i zatelefonował do senatora Shearsona Jonesa, do Waszyngtonu. Długo czekał, aż ktoś podniesie słuchawkę po drugiej stronie, ale w końcu usłyszał niecierpliwe:
- Rezydencja senatora Jonesa.
- Chciałbym rozmawiać z senatorem.
- Senatora nie ma. Przebywa na Tobago, na wakacjach.
- Zdaje się, że przemawiał w Senacie wczoraj wieczorem, w sprawie subsydiowania soi.
- No i co z tego?
- To, że albo ma jakieś magiczne talenty i potrafi przebywać w dwóch miejscach jednocześnie, albo jest jeszcze w Waszyngtonie. Proszę powiedzieć mu, że telefonuje Ed Hardesty, syn Dana Hardesty'ego. Jako hasło proszę mu przekazać: “sto czterdzieści dwa tysiące ton”.
- Czy to jakaś wiadomość? Sto czterdzieści dwa tysiące ton?
- Tak, to jest wiadomość.
Nastąpiła długa pauza, podczas której Ed słyszał przytłumione śmiechy po drugiej stronie. Wreszcie, po serii trzasków, ktoś podniósł słuchawkę.
- Jones przy telefonie - głos był gruby, basowy. Należał do człowieka, który albo był zmęczony, albo pijany.
- Senatorze Jones, nie zna mnie pan osobiście, ale dobrze znał pan mojego ojca.
- To się zgadza. Ale co to za głupi żart z tymi stu czterdziestoma dwoma tysiącami ton?
- Nie jestem szantażystą, senatorze. Uznałem to po prostu za jedyny sposób, aby zmusić pana do podejścia do telefonu.
- No i podszedłem. Czego chcesz, człowieku?
- Czy słyszał pan o klęsce zbożowej w Kansas?
- Oczywiście. Coś mi się obiło o uszy. Z Waszyngtonu nie wygląda to zbyt groźnie.
- A z miejsca, w którym ja się znajduję, cholernie groźnie. Jestem otoczony osiemdziesięcioma pięcioma tysiącami akrów pszenicy, która gnije na moich oczach.
- No i co? Zdaje się, że jesteś ubezpieczony w ramach programu federalnego. Dlaczego nie pogadasz z mądrym panem Dealem?
- Z pewnością z nim porozmawiam - odparł Ed. - Wie pan jednak równie dobrze jak ja, że Federalny Program Ubezpieczeniowy pokrywa jedynie koszty zasiewów.
- Cholera, znajdź mi program ubezpieczeniowy, który pokryłby coś więcej! Mógłbyś być Cartierem-Bressonem i brać za każdą wykonaną fotografię po dziesięć tysięcy dolców, ale jeśli jakiś głupek w laboratorium spieprzy ci film przy wywoływaniu, co dostaniesz? Zwrot kosztów filmu! Tak samo jest ze zbożem.
- Zdaję sobie z tego sprawę. Ale skoro zaraza, która spadła na moje pole, rozszerza się tak szybko i jest kompletnie nie znana, pomyślałem, że istniałaby możliwość uzyskania bardziej istotnej pomocy ze strony Departamentu Rolnictwa.
 - Nie - powiedział senator Jones.
- Czy jest to odmowa pomocy, czy po prostu przyznanie, że nie ma pan takiej możliwości?
- To jest odmowa pomocy. Do cholery, co wy, farmerzy, sobie myślicie? Macie tanie kredyty, gwarantowane ceny, ogólnokrajowe federalne ubezpieczenia... Czego jeszcze wam potrzeba? Pewnie powinienem jeszcze sam zbierać to, co zasiejecie! Może byłbym dobry jako traktorzysta?
- Senatorze, jeśli to paskudztwo będzie się rozszerzało w takim tempie jak do tej pory, w tym roku nie będzie żadnych żniw w całym stanie Kansas.
- No cóż, młody człowieku. Przyjmij to dzielnie, z uśmiechem na ustach. Rolnictwo to ciężki kawałek chleba i straty są na porządku dziennym. Ani ja, ani ty nic na to nie poradzimy. Ed nabrał powietrza głęboko w płuca.
- Niech pan posłucha, senatorze. Mój ojciec ciężko harował przez całe życie i zostawił po sobie jedną z największych i najwydajniej szych farm w całym stanie Kansas. Przesadzał jednak z wydatkami inwestycyjnymi. Kiedy przejąłem tę farmę, znajdowała się na skraju bankructwa. Oczywiście, uzyskałem niezłe plony w ubiegłym roku, praca szła dobrze dzięki doskonałemu parkowi maszynowemu, ale... Wszelki zysk zżarł kredyt, płace dla ludzi, których jest tu za dużo i do tej pory trzymano ich na farmie tylko siłą tradycji, oraz koszty napraw, remontów, nie dokończonych inwestycji i tak dalej...
- Zdajesz sobie sprawę, że łamiesz mi serce?
- A zdaje pan sobie sprawę, że kłamałem, mówiąc, iż nie jestem szantażystą?
Senator Jones na chwilę zaniemówił.
- Tak nie rozmawiał nigdy żaden z Hardestych. Twój ojciec był człowiekiem, który zawsze stał twardo na nogach. Oczywiście, spodziewał się pomocy po najlepszych przyjaciołach i rzadko kto mu odmawiał. Jednak nigdy o nic nie skamlał.
 - Nie skamlę, senatorze. Ja pana grzecznie proszę. Mój ojciec wyświadczył kiedyś panu przysługę i proszę teraz o rewanż. Ponieważ jeśli ta farma zbankrutuje, co z pewnością nastąpi, jeśli nie uzyskam niczego więcej niż zwykłego odszkodowania z ubezpieczenia federalnego, imię mojego ojca szargane będzie w całym Kansas. A do tego nie zamierzam dopuścić.
- Hm... - westchnął senator.
- Może pan sobie do woli chrząkać i mruczeć - powiedział Ed. - Wiem, że ani trochę nie przypominam panu mojego ojca, ale to dlatego, że po prostu nim nie jestem. On był farmerem, a ja jestem biznesmenem i to dzięki temu właśnie do dnia dzisiejszego powoli wychodziłem z długów, jakie pozostawił mój ojciec. Mój ojciec był bardzo dobry, jeśli chodzi o prace polowe, ale jeśli chodzi o finanse, zbytnio zawierzał takim ludziom jak właśnie pan.
- Panie Hardesty - odezwał się senator z przesadną grzecznością. - Chcę powiedzieć, że jest mi bardzo przykro i naprawdę chciałbym panu pomóc. Niestety, w chwili obecnej sen z powiek spędzają mi problemy z soją z Iowa i nawet gdybym chciał, nie jestem w stanie poświęcić czasu pojedynczemu farmerowi z Kansas.
- W porządku. Skoro tak stawia pan sprawę, ja natychmiast przypomnę prasie o skandalu ze zbożem sprzedawanym po zaniżonych cenach.
- Do cholery, za kogo pan się uważa? - warknął senator. -Na wciskaniu mi takich tekstów możesz jedynie stracić, człowieku. Co to za brednie?
- Brednie? - zapytał Ed niewinnym głosem, mimo że cały trząsł się z napięcia. - Jak pan przeczyta o sobie w “Washington Post”, zmieni pan zdanie.
Nastąpiła cisza. Piętnaście, trzydzieści sekund głuchej ciszy w słuchawce. Wreszcie senator Jones odzyskał mowę.
- Zdaje się, że pański problem dotyczy całego stanu Kansas, Ed? Czy dobrze cię zrozumiałem?
 - Kansas i Północnej Dakoty. Przynajmniej tak usłyszałem w telewizji.
- No cóż, skoro jest to tak szeroki problem, myślę, że będę mógł nacisnąć na jakąś szerszą pomoc federalną. Myślę, że dam radę wyciągnąć jakieś specjalne, dodatkowe fundusze dla farmerów, których pola zostały zniszczone.
- To już brzmi sensownie.
- Nie mogę niczego obiecać. Muszę podjąć pewne działania zakulisowe, które mogą trochę potrwać, myślę, że to zrozumiesz, Ed. Poza tym uważam, że powinniśmy się spotkać.
- Też tak myślę.
- W porządku. Czy mógłbyś przyjechać do Fall River pod koniec tygodnia? Na weekend? Mam tam chatkę nad jeziorem.
- To jest możliwe.
- A więc zadzwonię do ciebie jutro, może w czwartek i być może przekażę ci już jakieś pomyślne wiadomości.
- Dobrze.
- Powiem ci coś, Ed. Z pewnością odziedziczyłeś jedną z najważniejszych cech twego ojca.
- Naprawdę?
- Naprawdę. Jesteś bardzo pewny siebie. A teraz daj mi swój numer telefonu, żebym mógł zadzwonić do ciebie.
W końcu Ed odłożył słuchawkę. Dopiero teraz zauważył, że na bloku papieru leżącym na stoliku obok telefonu nabazgrał wielkimi literami słowo “rekompensata” i namalował obok niego kłos pszenicy.
Rozparł się w bujanym fotelu i potarł palcami zmęczone oczy. Potem rozejrzał się dookoła, lustrując półki z książkami. W oczy rzucały się potężne tomy: Zarządzanie farmą Gilberta White'a i Wielkie uprawy Waltera Prescotta Webba. Wzrok przyciągała także brązowa statuetka koni ciągnących pług, pochodząca z ubiegłego wieku. W rogu dużego biurka leżały księgi rachunkowe South Burlington za ostatnie pięć lat. Z nich to Ed dowiedział się wszystkiego o sukcesach i porażkach ojca. Studiował te księgi od pierwszego dnia swego “panowania”.
Usłyszał delikatny odgłos dobiegający zza drzwi i się odwrócił. Po chwili w otwartych drzwiach stanęła jego matka, w białej podomce, z siatką na włosach.
- Mamo - odezwał się. - Myślałem, że już dawno śpisz.
 - Słyszałam, jak rozmawiałeś. Przyszłam, żeby powiedzieć ci dobranoc.
- W porządku - pokiwał głową. - Dobranoc więc. Wciąż jednak stała w miejscu, z twarzą ukrytą w cieniu rzucanym przez uchylone drzwi.
 - Czy to była prawda, co powiedziałeś senatorowi Joneso-wi?
- Jaka prawda?
- Wiesz, co mam na myśli, Edwardzie. Czy farma znajdowała się na krawędzi ruiny?
Wstał, zamykając okładki notesu.
 - Czasami trzeba mówić coś takiego, co wywoła zamierzone wrażenie na ludziach, z którymi rozmawiasz - odparł. -Cokolwiek działo się tutaj, gdy żył ojciec, jest już przeszłością i nie powinnaś się już tym martwić.
- Jednak chcę wiedzieć. Popatrzył na nią uważnie.
- Nie wiedziałaś, kiedy żył ojciec. W sprawy finansowe cię nie wtajemniczał. Dlaczego ja miałbym to robić? Dlaczego teraz chcesz się dowiedzieć?
- Bo był moim mężem. Bo chciałabym teraz zrozumieć przynajmniej część trosk, którym musiał stawiać czoło.
Ed podniósł jedną z ksiąg rachunkowych i przekartkował ją.
- Możesz sobie to wszystko przejrzeć. Przypuszczalnie nie zrozumiesz wszystkiego, co jest tutaj zawarte, ponieważ nigdy nie miałaś do czynienia z tego typu księgami. Jeśli będziesz miała pytania, możesz się zwrócić do Henry'ego Pollo-cka. Był prawą ręką ojca i doskonale zna ich zawartość. Z grubsza ci tylko powiem, że te cyfry dowodzą, iż przez ostatnie lata w South Burlington szafowano nieuzasadnionymi wydatkami, nietrafnymi inwestycjami, część sprzętu się zdekapitalizowała, a żadnych planów, preliminarzy, w zasadzie nie konstruowano.
Ursula Hardesty powoli pokiwała głową.
- Nic z tego nie rozumiem. Był tak dobrym farmerem.
- Tak, oczywiście. Nikt nie ma co do tego wątpliwości. System irygacyjny naszej farmy jest wciąż jednym z najlepszych w kraju. Wiesz, co ludzie o nim mówili? “Potrafi zasiać i zebrać pszenicę na parkingu!” Ale za bardzo zawierzał swojemu nosowi i ludziom, którzy okadzali go pochlebstwami, a on im kadził nawzajem. W dniu jego śmierci sytuacja finansowa farmy była krytyczna. Właśnie dlatego Michael musiał jechać do banku w tę noc przed pogrzebem.
 - Czy chcesz przez to powiedzieć, że twój ojciec zabił własnego syna?
- Mamo, nie pleć bzdur. Michael zginął w strasznym i tragicznym wypadku samochodowym.
- Nie wypieraj się, Edwardzie. - Ursula Hardesty uczepiła się swojej myśli. - Gdyby farma była finansowo stabilna, Michael nie musiałby jechać tej nocy do Wichity. Gdyby twój ojciec prawidłowo zarządzał farmą i nie poczynił nadmiernych wydatków, twój brat, a mój syn, wciąż byłby wśród żywych.
- Mamo, na miłość boską! Nie mów w ten sposób. Starsza pani dumnie uniosła głowę.
- To jest mój dom i mogę w nim mówić, co mi się podoba. Ciszę, która po tych słowach nastąpiła, niespodziewanie przerwał łagodny, lecz stanowczy głos Season.
- Nie, Ursulo. To nie jest twój dom. Teraz już nie. I nigdy już nim nie będzie. A jeśli chcesz być w nim mile widzianym gościem, musisz powściągać tu swoje wybuchy. - Stała na końcu korytarza, w drzwiach sypialni. Miała na sobie długi, koronkowy szlafrok.
Pani Hardesty dotknęła dłonią czoła, jakby zaatakował ją niespodziewanie silny ból głowy, po czym odwróciła się i bez słowa poszła do swojego pokoju. Season stała w miejscu, czekając, aż Ed coś powie.
- Jutro pojadę do Wichity, do doktora Bensona - odezwał się wreszcie. - Skoro mam się starać o ekstra odszkodowania, myślę, że powinienem się dowiedzieć o tej zarazie wszystkiego, co tylko możliwe.
- Oczywiście - stwierdziła Season. W jej głosie brzmiała dziwna, smutna nuta.
- Chcesz pojechać ze mną? - zapytał Ed. - Mogłabyś zrobić jakieś zakupy w centrum handlowym.
 - To zależy od tego, o której godzinie tam pojedziesz. O jedenastej muszę wsiąść w samolot do Los Angeles. Startuje z Wichita Midcontinental Airport.
- Season? - zawołał ją nagle niecierpliwym, natarczywym głosem. Odwróciła się jednak i zamknęła za sobą drzwi sypialni. - Season? - powtórzył, wiedząc przecież, że nie może go już usłyszeć.

ROZDZIAŁ V

Senator Jones powrócił do swojego wielkiego salonu, urządzonego z przepychem, w stylu marokańskim. Posadzka wyłożona była różnokolorowymi płytkami, okna zasłaniały pół-nocnoafrykańskie draperie, a stoły miały blaty z mosiądzu. Senator stał przez chwilę nieruchomo, po czym zapalił cygaro.
 - No i co?
To pytanie zadała rudowłosa dziewczyna w jedwabnej szmaragdowozielonej sukni, siedząca wygodnie na wielkiej otomanie.
- Co “no i co”? - mruknął senator, rozpalając hawańskie cygaro.
- Któż to telefonował do ciebie, na tyle ważny, że zdecydowałeś się przerwać na tak długo rozmowę z twoją ulubioną dziennikarką? Zwykle, kochanie, nie ma cię w takich chwilach nawet dla prezydenta.
- Prezydent jest demokratą - warknął senator Jones. -A poza tym cholernym, tępym półgłówkiem.
- Aha, a więc teraz telefonował republikanin. Na dodatek inteligentny.
- Gdybym powiedział ci, kto to był i dlaczego do mnie zatelefonował, nie oglądając się na nic, pobiegłabyś do tej swojej gazety i natychmiast to wydrukowała.
- Śmierdzi skandalem.
 - Nie jest to ani odrobinę bardziej skandaliczne niż wszystko, co dzieje się w amerykańskiej polityce. Wymień mi jakiekolwiek ważne wydarzenie w polityce od siedemdziesiątego szóstego, które nie miało otoczki skandalu. To skandale właśnie uczyniły ten naród wielkim.
Senator umieścił swoje potężne cielsko w szerokim, rzeźbionym dębowym fotelu, przykrytym derką przypominającą kapy zakładane na grzbiety wielbłądów. Założył nogę na nogę, pomagając sobie przy tym prawą ręką, po czym przez kilka długich chwil palił w milczeniu cygaro. Zawsze był człowiekiem potężnej budowy. Na górze, w jego gabinecie, znajdowały się fotografie przedstawiające go jako obrońcę w zespole piłkarskim Washburn University. Patrzył z nich poważny, silny młody człowiek o grubych wargach i brwiach, które wyglądały, jakby ktoś po prostu przejechał grubym czarnym pisakiem w poprzek fotografii. Równie atletycznie wyglądał wówczas, gdy pracował w firmie prawniczej swego ojca, w To-peka. Kiedy jednak w 1956 roku, w czasach prezydentury Eisenhowera, został członkiem Izby Reprezentantów, jednym z najmłodszych w historii kraju, szybko nauczył się korzystać z owoców politycznego sukcesu. Podobnie szybko nauczył się wcinać niezliczone ilości steków, homarów, trufli i spijać doskonałe wina najlepszych roczników. Kiedy kadencja Ike'a dobiegała końca, Jones miał już dwieście pięćdziesiąt funtów żywej wagi i kpiarze z Waszyngtonu mówili o nim: “Shearson Jones, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością”. Słynne było jego zdjęcie w “Time”, przedstawiające go jako przewodniczącego posiedzenia jakiegoś komitetu, z brzuchem tak obwisłym, że fotografię zatytułowano: “Reprezentant z Kansas i jego przyjaciel”.
Jones mógł sobie mieć nadwagę, jednak mocno trzymał się na nogach, i fizycznie, i politycznie. Długie godziny, które spędzał na posiłkach, nie były czasem straconym, gdyż partnerów do nich wybierał sobie niezwykle starannie. W dniu, w którym prezydentem został Kennedy, Jones był już znany jako najtwardszy i najbardziej kompetentny negocjator w Kongresie. Zasadniczą bazą jego wpływów był Departament Rolnictwa, gdzie zawarł skomplikowane i trwałe alianse z najbardziej wpływowymi przedstawicielami biurokracji, pozostającymi w cieniu oficjałami, którzy naprawdę decydowali o losach kraju. W 1964 roku wygrał wyścig do fotela senatorskiego i w okresie rządów Johnsona zawarł wiele przyjaźni z najpoważniejszymi demokratami z Południa, którzy kontrolowali Komitet Rolnictwa w Kongresie. W roku 1971 był on jedną z czołowych postaci małej, lecz niezwykle wpływowej grupy senatorów, którzy zablokowali próby obalenia albo nowego uregulowania obowiązującego współczynnika - stosunku przychodów do wydatków, określającego rentowność każdej farmy zbożowej w Stanach Zjednoczonych. Współczynnik określany na dotychczasowych zasadach zwykle wykazywał fatalny stan farm, niezależnie od stanu faktycznego, co było powodem wielu nadużyć i wypłat nieuzasadnionych dotacji z funduszu federalnego. W roku 1973 wypłaty te osiągnęły rekordowy poziom dwudziestu pięciu miliardów dolarów.
Współczynnik nie wykazywał, że im większa jest farma, tym większe osiąga zyski. Nie mógł też wykazać, oczywiście, że właściciele największych farm płacili Shearsonowi Jonesowi setki tysięcy dolarów łapówek, aby utrzymywał ich subsydia. Jak oceniał Jones, do końca 1973, kiedy to federalny program ochrony farm został w końcu zmieniony na mocy aktu o ochronie rolnictwa i konsumpcji, uzyskał on w ten sposób siedem milionów dolarów wolnych od podatku łapówek.
Mówiono, że kolejny milion uzyskał na nielegalnej sprzedaży ryżu do Wietnamu Północnego, ale dokładne śledztwo, przeprowadzone przez “Washington Post”, utknęło w martwym punkcie z powodu braku konkretnych dowodów. Shear-son Jones powstał ze swego miejsca w Senacie i wyciągnął w górę pięści, wzywając Boga, aby go natychmiast ukarał, jeśli kiedykolwiek brał udział we frymarczeniu zbożem lub ryżem.
Obecnie Shearson Jones był potężnym, łysiejącym, energicznym, wręcz porywczym mężczyzną znajdującym się u szczytu kariery. Kilkakrotnie wymieniano jego nazwisko jako ewentualnego kandydata na wiceprezydenta, jednak “The New York Times” z góry wykluczał możliwość objęcia przez niego najważniejszego urzędu. “Zbyt gruby w czasach, które wymagają skromnych bohaterów” - pisano.
Długą ciszę przerwała wreszcie rudowłosa dziewczyna.
- Co teraz będziesz robił? Pocałujesz mnie? Wykopniesz za drzwi? A może zamierzasz tak siedzieć i ssać to śmierdzące cygaro przez resztę nocy?
- Myślę - odparł Shearson.
- Och, myślisz? W samym środku tego romantycznego wieczoru zebrało ci się na myślenie?
Zignorował tę złośliwość.
- Zrób mi drinka - zarządził. - Muszę jeszcze gdzieś zatelefonować.
Wstała z otomany, podeszła do senatora i pocałowała go w sam środek łysiejącego czoła. Na rzęsach zebrały mu się błyszczące krople potu i wciąż czuć było od niego czosnkiem, którego nie pożałował sobie na lunch. Patrzył na nią przez chwilę i wydał z siebie aprobujące “uhm”, jednak nie wkładając w to nadmiaru entuzjazmu, był przyzwyczajony do tego rodzaju pieszczot ze strony młodych dziewcząt. Był bardzo bogaty i bardzo potężny, i mimo swej potężnej tuszy, o dziwo, bywał atrakcyjnym kąskiem dla najbardziej nawet wybrednych dziewcząt. Jedna z jego kochanek określiła chwile spędzone z nim w łóżku jako “coś pośredniego pomiędzy ujeżdżeniem Moby Dicka na wzburzonym morzu a podskakiwaniem na wielkiej puchowej poduszce”.
Dellę McIntosh poznał przed zaledwie czterema dniami. Widywał ją już wcześniej, oczywiście, ponieważ była szefową waszyngtońskiego oddziału “Kansas City Herald-Examiner” i gdziekolwiek by urządzał konferencje prasowe czy rozdawał nagrody albo przemawiał w Senacie - ona musiała tam być i go słuchać. Kiedyś nawet przeprowadziła wywiad z jego żoną Margaret, którego temat dokładnie określił nagłówek rozmowy: “Żyjąc u boku największego żołądka Senatu”.
Lecz cztery dni temu Margaret szczęśliwie wyjechała do San Diego, do swojej siostry chorej na cukrzycę. I kiedy Shearson i Della niespodziewanie znaleźli się razem na balkonie eleganckiego domu senatora Karla Leidermana w Georgetown, oboje szukający świeżego powietrza podczas wieczornego przyjęcia, niemal natychmiastowy zwierzęcy pociąg zmusił ich do bliższego poznania się.
Della była filigranowa, miała zadarty nos, zielone oczy i oślepiająco rude włosy ostrzyżone na pazia. Mimo niskiego wzrostu miała niezwykle duże piersi, z pewnością godne okładki “Playboya”. Po pierwszym spojrzeniu w jej dekolt Shearson Jones postanowił się nimi zabawić. Della ubrana była w krótką sukienkę koktajlową w kolorze elektryzującego błękitu. Szyję zdobił mały szafirowy krzyżyk. W półmroku balkonu senator pochylił się nad nią niczym wielki niedźwiedź i rzekł:
- Ten krzyżyk spoczywa w najbardziej ekscytującym miejscu w całej stolicy tego kraju.
Z party wyszli osobno. Nie było możliwości, aby Shearson mógł opuścić jakiekolwiek miejsce nie zauważony. Spotkali się godzinę później w restauracji “Le Faisan”, gdzie senator Jones potraktował Delię obiadem i spektaklem ukazującym, co też potrafi zjeść podczas jednego posiłku. A wepchnął w siebie następujące przysmaki: zupę żółwiową, świeżego pstrąga, pieczone przepiórki, polędwicę z jagnięcia, boeuf en crotite, różne sałatki, sery, na koniec wypił gorącą czekoladę z kremem.
Toasty (milczące) wznosili winem hospices de Beaune. Teraz, stojąc przy barku urządzonym w afrykańskim stylu (grube drewno dębowe, kanty zwieńczone minaretami, całość upstrzona lusterkami), Della przyrządzała dwie wódki z tonikiem. Shearson podniósł z podłogi niepozorną brązową skrzyneczkę i wyciągnął z niej telefon.
 - Jesteś pewien, że mi ufasz? - zapytała Della, wyciskając cytrynę.
Shearson wystukał odpowiedni numer na aparacie i odpowiedział:
- Nie, wcale ci nie ufam. Ale jeśli chociaż jedno słowo z tego, co tu usłyszysz, znajdzie się w “Kansas City Herald--Examiner”, z miejsca zamknę całą tę cholerną gazetę.
- Ty? A jaką armią się posłużysz?
- Wystarczę ja i Wendell Oliver, który, tak się składa, jest przewodniczącym Western States Communications, a ponadto trzyma pakiet kontrolny akcji tego brukowca. I bywa u mnie na kolacji co najmniej dwa razy w miesiącu.
Popatrzyła na niego uważnie. Najwyraźniej nie żartował.
- Och - westchnęła jedynie i podała mu drinka. Następnie usiadła na skraju otomany. Jej szeroki dekolt rozchylił się na tyle, że światło dzienne ujrzały dwie duże piersi.
Shearson Jones tymczasem spokojnie palił cygaro i czekał, aż zgłosi się wywołany numer.
- Alan? - zapytał wreszcie. Ostrożny głos po drugiej stronie warknął:
 - Z kim rozmawiam?
- Alan, to ja, Shearson. Wszystko w porządku. Wiem, że to trochę dziwna pora na telefon, ale zdaje się, że wydarzyło się coś cholernie interesującego.
- Co to znaczy “interesującego”? - zapytał czujny głos z drugiej strony. Był głęboki, wyraźny, pobrzmiewał w nim silny akcent rodem z Georgii.
Shearson zrobił rozbawioną minę.
 - Dokładnie to. Politycznie interesującego. Sprawa może ukazać mnie w jasnym świetle, kiedy znowu staniemy do wyborów. Finansowo interesującego. W najwyższym stopniu!
 - Mów dalej.
- Słyszałeś o problemach, wobec których stanęli farmerzy z Kansas i Dakoty Północnej u progu żniw? O pasożycie, który zaatakował pszenicę?
- Oczywiście. Nawet przed chwilą w telewizji. Już prosiłem Wilkinsa, żeby przygotował szczegółową informację na jutro rano.
Senator pokiwał głową.
- Dobrze. Mam nadzieję, że poinformowałeś mass media, co zamierzasz zrobić, tak? Świetnie. Z tego, co słyszałem, ten pasożyt jest cholernie niebezpieczny. Zgniły już setki akrów pszenicy i farmerzy nic nie mogą poradzić.
- I to się ciągle rozszerza - wtrącił Alan. - Jak do tej pory zanosi się na najgorsze plony w ciągu ostatnich dziesięciu lat, nawet jeśli do połowy przyszłego tygodnia uda się zahamować proces gnicia.
- Do mnie też dotarły takie słuchy - stwierdził Shearson. - Jednak chyba nie dzieje się nic takiego, co mogłoby zanadto nadwerężyć federalne rezerwy zboża. Mamy więcej tego cholerstwa w magazynach, niż bylibyśmy w stanie przeżreć przez najbliższe dziesięć lat, szczególnie od czasu gdy przestaliśmy sprzedawać je Rosjanom. Jeśli o mnie chodzi, nie obawiam się, że coś złego spotka farmerów. Po prostu matka natura daje im trochę po dupie i mają okazję być trochę wdzięczniejsi za te wszystkie subsydia, które od nas otrzymują.
- Do czego zmierzasz, Shearson? - zapytał Alan ostrożnie.
- Jeszcze nie wiesz? - Z ironicznym uśmiechem na ustach senator Jones zaczął wyjaśniać: - Ta klęska jest spektakularna, groźna i przez jakiś czas będzie się znajdowała w czołówkach mass mediów. A to znaczy, że sytuacja wyzwoli w niektórych kręgach gwałtowną, emocjonalną retorykę. Wiesz, o czym myślę. Usłyszysz, jak to wspaniali farmerzy co roku ryzykują cały swój dobytek, żeby naród miał co żreć, jak przerażająca zaraza stawia pod murem niezliczoną liczbę małych farmerów, jak oczywista jest potrzeba utrzymania, ba, podniesienia gwarantowanych cen, żeby wspaniali, szlachetni... i tak dalej, pozostali w tym interesie, bo inaczej naród nie będzie miał co jeść.
- Nie bardzo widzę w tym sens - stwierdził Alan.
- Och, zaraz zobaczysz, jeszcze chwilę. Reagując na taką gadaninę, my zaproponujemy utworzenie specjalnego funduszu ratunkowego, może nazwiemy go Pomoc dla Dotkniętych Zarazą Zbożową. Przegłosujemy w Izbie jakieś skromne pieniądze od rządu, na początek, powiedzmy - dziesięć milionów dolarów - a następnie zwrócimy się z gorącym apelem o wsparcie do prywatnych przemysłowców. Wykupimy całe stronice w “Fortune” i zamieszczać będziemy takie ogłoszenia: “Wdzięczni farmerzy z Kansas dziękują następującym osobom i instytucjom za pomoc...” Zastosujemy normalne sztuczki, zmiękczające serca ludzi. To się spodoba zwykłym ludziom, rządowi, przemysłowcom, ba, nawet farmerom.
- Kupuję to - stwierdził Alan. - Ale jaki, do cholery, ty masz w tym interes?
Shearson odchrząknął, niezadowolony.
- Wolno dziś myślisz, Alan. Interes jest taki, że ty i ja będziemy zarządzać tym funduszem, będziemy mieli legalną i nieograniczoną władzę nad tymi pieniędzmi. My będziemy decydować o ich podziale. Oczywiście, przyznamy sobie za to jakieś skromne pensje, w końcu włożymy w to wiele pracy. Poza tym będziemy mieli wiele poważnych wydatków - być może niezbędne okaże się nawet kupienie dosyć dużych obszarów ziemi, żeby na nich prowadzić badania; zdaje się, że zawsze marzyłeś o kawałku ziemi i własnej stadninie na starość, prawda? Widzisz, teraz możesz to osiągnąć, jednocześnie służąc wielkiemu narodowi amerykańskiemu!
Po drugiej stronie słuchawki przez długą chwilę trwała cisza. Wreszcie Alan się odezwał:
- I to wszystko legalnie? Jesteś pewien?
- Pod względem prawnym wszystko przygotuje Joe Dasgupta. Zapewne zażąda sporo forsy, ale gra jest warta świeczki.
- A jeśli w laboratoriach szybko sobie z tym poradzą i powstrzymają zarazę, zanim wyrządzi zbyt dużo szkód? Co wtedy?
- Alan, przyjacielu, nie bądź naiwny. To my decydujemy, co się dzieje w federalnych laboratoriach badawczych Departamentu Rolnictwa.
- To znaczy, że nawet jeśli rozpoznają zagrożenie, nie pozwolimy im tego ogłosić.
- Właśnie. Pozwolimy zarazie rozszerzać się dopóty, dopóki będzie to dla nas wygodne. Oprócz naszych laboratoriów pracuje nad tym jedynie stanowy zespół w Wichicie, a wiesz, jak ograniczone środki mają na prowincji. Krowiego gówna nie rozpoznaliby pod mikroskopem - roześmiał się z własnego dowcipu.
- No cóż - powiedział Alan w zamyśleniu. - Zdaje się, że wszystko przewidziałeś. Co zamierzasz teraz robić?
- Skontaktował się ze mną pewien farmer - odparł Shearson. - Farmer, którego pszenica jest tak czarna jak Sammy Davis junior. Znałem jego ojca, dopóki nie opuścił tego świata; nasza stara przyjaźń jest dobrym tematem na czołówki gazet. Tak urobię tego farmera, że własnymi ustami będzie wypowiadał moje myśli w Kansas i Dakocie Północnej. Jest bardzo przekonywający i za kilka dolarów dodatkowej subwencji jest w stanie zrobić bardzo wiele w naszym interesie, wcale o tym nie wiedząc. Nie widziałem go jeszcze osobiście, ale jeśli nie wygląda jak Quasimodo, nie stworzy nam absolutnie żadnych problemów.
Znów nastąpiła długa cisza i znów przerwał ją Alan.
- W porządku, Shearson. Gram z tobą. Bądź przez cały czas ze mną w kontakcie. Nie chciałbym, żebyś przypadkiem nadużył mojego autorytetu do działań, pod którymi nie mógłbym się podpisać.
- Alan - powiedział Shearson ciepło - czy ty kiedykolwiek byś coś takiego zrobił?
- Tak - odpowiedział Alan i odłożył słuchawkę.
Della siedziała nieruchomo, obserwując Shearsona z mieszaniną zaskoczenia i respektu.
- Zdziwiłem cię? Dlaczego? Widzisz, ja tylko wykonuję moją pracę.
- Czyli twoja praca polega na defraudowaniu środków, które zostaną przeznaczone na pomoc dla farm dotkniętych kataklizmem.
Shearson zdecydowanie potrząsnął głową.
- Nie. Ona polega na uszczęśliwianiu ludzi, którzy na mnie głosowali. Dobrze to chyba robię, skoro regularnie, co cztery lata, od nowa zdobywam ich głosy. A fundusz, który stworzę, uszczęśliwi także tych kongresmenów, którzy co jakiś czas występują za zwiększeniem dotacji dla rolnictwa; uszczęśliwi prywatnych ofiarodawców, którzy wpłacą na ten fundusz pieniądze i następnie znajdą swoje nazwiska w gazetach; uszczęśliwi farmerów i wszystkich obywateli, którzy zauważą w ten sposób, że ktoś bardzo poważnie dba o to, żeby w kraju nie zabrakło chleba.
Della wstała i przeszedłszy po perskim dywanie, zbliżyła się do Jonesa. Jej luźna sukienka zadarła się i przez chwilę senator łakomie wpatrywał się w przejrzyste, nylonowe majteczki dziewczyny. Po chwili podniósł wzrok i zobaczył, że Della się uśmiecha.
- Nie zapomnij o sobie - powiedziała. - Z nich wszystkich najszczęśliwszy będziesz ty.
- Chyba nie zazdrościsz mi tej odrobiny satysfakcji? Małej finansowej rekompensaty za wysiłek, jaki włożę w rozwiązywanie sprawy o ogromnym znaczeniu dla całego kraju.
- Wciąż mnie zadziwiasz - powiedziała. - Żeby tak poważną sprawę zamienić w przedsięwzięcie, które przyniesie ogromne profity i to za pomocą zaledwie dwóch rozmów telefonicznych, cóż, trzeba być geniuszem. Geniuszem matactwa, ale mimo wszystko geniuszem.
Patrzył na nią przez chwilę, po czym wyciągnął ku niej rozczapierzoną rękę. Podeszła jeszcze bliżej doń, a on ścisnął ją w talii.
- Ciągle nie wiem, czy powinienem ci wierzyć, czy też nie. - Głos mu drżał, jakby zapowiadał trzęsienie ziemi. - Nie wiem, czy dobrze zrobiłem, że pozwoliłem ci słyszeć tę rozmowę.
- A ja nawet nie mam pojęcia, z kim rozmawiałeś. Odchrząknął.
- Nie pleć bzdur. To był Alan Hedges, przewodniczący Komitetu Rolnictwa w Kongresie, i musiałaś zdawać sobie z tego sprawę od samego początku rozmowy.
- W porządku - uśmiechnęła się szeroko. - Masz rację.
- Zadaję sobie jedno pytanie. Czy polecisz z tym do tych wszystkich pismaków czyhających na skandale, czy przyjmiesz moją ofertę?
- Ofertę? - powtórzyła zdziwiona, przechylając na bok głowę. Shearson jeszcze mocniej zacisnął swe prawe ramię wokół jej talii. Nie uczyniła żadnego gestu, żeby go powstrzymać. Jej blade ciało lśniło w przytłumionym blasku mosiężnej marokańskiej lampy.
- Och, Delio jesteś inteligentną kobietą - powiedział Shearson. - Potrzebuję kogoś, kto odpowiednio nagłośni akcję zbiórki pieniędzy. Jednym słowem, menedżera.
- Nie znajdujesz nikogo takiego w Departamencie Rolnictwa?
Potrząsnął zdecydowanie głową.
 - Oni wszyscy są zbyt zajęci kopaniem dołków jeden pod drugim. Czasami na chwilę zakopują topór, jeśli tylko mają okazję, aby w jakiejś sprawie wyjść na sprytniejszych ode mnie. Potrzebuję kogoś z zewnątrz. Kogoś nowego, młodego, błyskotliwego, o silnej osobowości. Kogoś takiego jak ty.
- Przecież nic o mnie nie wiesz.
- Wiem, że masz dwadzieścia siedem lat, urodziłaś się w Pauls Yalley w Oklahomie, jesteś córką hodowcy koni. Wiem, że studiowałaś w College of Liberał Arts w Chickasha w Oklahomie, a potem znalazłaś pracę w dziale miejskim w “Oklahoma News-Messenger”. Wiem, że wyszłaś za mąż za drukarza o nazwisku George Mclntosh, kiedy miałaś dwadzieścia jeden lat, i urodziłaś mu córkę. Wiem, że twoja córeczka zmarła w wieku dwóch lat na zapalenie opon mózgowych i niedługo potem ty i George się rozeszliście. Przyjechałaś do Kansas City i otrzymałaś pracę w “Kansas City Herald-Examiner”, a George, czy wiesz, co się stało z George'em?
- Nie - odparła Della, nagle pobladła. - Nie miałam od niego żadnych wiadomości przez ostatnie dwa lub trzy lata.
- No cóż, nic dziwnego - stwierdził Shearson. - George zginął w tragicznym karambolu na autostradzie niedaleko McAlester, jakiś rok temu.
- Skąd ty to wszystko wiesz? - zapytała Della. - Spotykamy się zaledwie od czterech dni. I, dobry Boże, nikt do tej pory mi nie powiedział, że George nie żyje. Nie otrzymałam nawet żadnego listu od jego matki.
Shearson wzruszył ramionami, ale ani trochę nie rozluźnił uścisku wokół jej talii.
 - Wiem wszystko to, co powinienem wiedzieć. Jestem bardzo wpływowym człowiekiem, Delio, a wpływowi ludzie muszą się mieć na baczności przed słodziutkimi kurewkami o wielkich cycach. Ale nie, ty jesteś inna. Masz niewyparzony język i nie pozwalasz się traktować jak śmieć. Bardzo cię polubiłem. Przede wszystkim dlatego poprosiłem moich przyjaciół z FBI o przekazanie mi kilku informacji o tobie. Uczynili to z przyjemnością.
Della spojrzała na wciąż obejmującą ją rękę.
- Chcesz, żebym zrezygnowała z pracy w gazecie? Pokiwał głową.
- Ale co mi to da? Co będę z tego miała? Przecież zabawa z funduszem interwencyjnym nie jest żadną karierą. Co będzie, kiedy kryzys się skończy?
- Zupełnie nic. Fundusz tego rodzaju może osiągnąć jakieś trzysta milionów dolarów. Może jeszcze więcej. Ty, ja i Alan Hedges zabierzemy sobie z tego tylko procenty. Możesz zarobić na tym, no, powiedzmy, jakiś milion dolarów, z dużym hakiem.
- Milion z hakiem? Milion dolarów?
- Tak, dobrze usłyszałaś. Taka jest moja oferta. Jeśli jej jednak nie przyjmiesz, nie masz prawa napisać ani słowa o Pomocy dla Dotkniętych Zarazą Zbożową w tym swoim “Kansas City Herald-Examiner”, ani przekazać niczego pismakom z innych gazet. Wszystkie informacje, jakie tu usłyszałaś, przekazałem ci w zaufaniu, ponieważ lubię cię i ponieważ myślę, że jesteś osobą godną zaufania.
Della milczała. Shearson obserwował ją przez chwilę uważnie. Na jego czole błyszczały krople potu. W końcu podniósł się ciężko z fotela i stanął obok niej.
- Wiesz, dlaczego cię lubię? - mruknął. - Jesteś sprytną suką. Bardzo sprytną suką. Nawet w tej chwili, wiem dobrze, kombinujesz w tej swojej mądrej główce, jakie rozwiązanie będzie dla ciebie najlepsze. - Obiema rękami schwycił w ramionach jej szmaragdową sukienkę i szarpnął w dół, obnażając piersi Delii. Były białe, duże i ciężkie, i miały delikatne blade brodawki. Shearson wpatrywał się w nie z teatralnym wyrazem twarzy pirata, który właśnie otworzył skrzynię i znalazł w niej sztaby złota. - Jesteś sprytna - powiedział.
 - I cholernie podniecająca. - Zacisnął obie dłonie na jej piersiach, głęboko wciskając w nie swoje paluchy.
Della uniosła głowę i przymknęła oczy, a Shearson Jones pochylił się i zaczął całować jej szyję, a potem gryzł ją, pozostawiając na skórze czerwone, głębokie ślady. Palcami gwałtownie zabawiał się jej brodawkami, ściskając je, ciągnąc, tocząc pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym tak długo, aż stwardniały i zesztywniały.
Ogarniające go pożądanie sprawiło, że ciężko oddychał. Jednak całkiem zgrabnie zrzucił z siebie kamizelkę, rozpiął mankiety od koszuli i wreszcie ściągnął samą koszulę. Pod spodem kryło się potężne cielsko o tłustych piersiach tak dużych, że rozmiarami dorównywały niemal biustowi Delii. Brzuch kołysał się własnym, niezależnym od Shearsona rytmem. Mimo swej tuszy senator jeszcze raz pokazał, że jest niezwykle sprawny - w ciągu kilku sekund kilkoma szybkimi ruchami wyskoczył ze spodni i majtek.
- I co teraz? - zapytała Della. - Co zamierzasz teraz zrobić?
Daleko odkopnął wszystkie rzeczy. Stał przed nią nagi -niczym potężny Budda - blady, owłosiony i wspaniały. Nogi miał szeroko rozstawione, zaciśnięte pięści oparł o uda, spomiędzy których celowała w Delię purpurowa, potężna, gruba pała. W przeciwieństwie do wielu grubasów, których życie seksualne zanikało wraz ze wzrostem wagi, Shearson Jones ciągle interesował się kobietami, a legendy o rozmiarach jego penisa krążyły szeroko po Waszyngtonie, rozpowszechniane przez te damy, których mężowie najczęściej wysyłani byli przez Departament Rolnictwa w zagraniczne podróże służbowe, do możliwie odległych krajów.
Pani Gene Bolsover powiedziała kiedyś o nim: “jest to jedyny maszt, wobec którego salutuję, niezależnie od tego, czy jest na nim flaga, czy nie”.
Shearson ujął Delię pod rękę i przyciągnął do siebie. Suknię miała opuszczoną do wysokości talii, lecz tylko przez moment, bo zaraz zsunął ją na podłogę. Della stała teraz przed nim równie naga, nie licząc wąskich, przezroczystych majteczek. Pocałował ją w usta i przyciągnął do swojego miękkiego jak poduszka brzucha. Aż do bólu zaczął ściskać i wykręcać jej piersi.
- Widzisz, jesteś dziwką - wysapał. Twarz miał wilgotną od potu. - Jesteś dziwką, którą należy nauczyć, żeby okazywała właściwym osobom należyty szacunek.
Widziała go już w podobnym nastroju, ale jeszcze nigdy nie był tak gwałtowny. Nie zadał jej bólu, gdy się kochali, mimo jego wielkiego, przeszkadzającego brzucha. Teraz jednak zdawało się, że zamierza siłą wyegzekwować od niej swoje zachcianki - łóżkowe i zawodowe. Wygięła się do tyłu, aby uniknąć jego grubych, natarczywych ust, ale objął ją swoimi niedźwiedzimi ramionami tak mocno, że po chwili nie była w stanie się poruszyć. Poza tym, że był wielki, Shearson Jones był także niezwykle silny.
- Oferuję ci wszystko, czego może pragnąć kobieta - wysapał do jej ucha gardłowym, natarczywym szeptem, który ją przeraził. - Wszystko to, czego kiedykolwiek w życiu pożądałaś. Pieniądze, futra, przyjemności, popularność. Nie udawaj, że masz zamiar powiedzieć “nie”.
 - Shearson... - zaczęła, ale przycisnął ją jeszcze gwałtowniej. Odniosła wrażenie, że jej płuca zostały zaciśnięte w imadle.
- Przestań, Delio, nie możesz odmówić. Zdobędziesz milion dolarów, może więcej niż milion, i mnie także.
- Shearson, ja nie mogę... - wycharczała. - Shearson, ja nie mogę... oddychać.
Niespodziewanie puścił ją i uniósł ręce do góry, jak bokser pokazujący sędziemu, że to nie on trzyma przeciwnika w klin-czu. Jego oczy niczego nie wyrażały. Patrzyły dobrotliwie, nieco wyłupiaste. Przez dłuższą chwilę senator w ogóle nie mrugał powiekami. Cofnął się chwiejnym krokiem; ręce przez cały czas trzymał wzniesione.
- No cóż, Delio - powiedział łagodnie. - Postąpisz tak, jak będziesz uważała za stosowne. Ale jeśli zdecydujesz się pozostać w tej swojej gazecie, to najlepiej będzie, jeśli natychmiast ubierzesz się i opuścisz ten dom. Aha, i wówczas będziesz musiała pamiętać o pewnej bardzo ważnej rzeczy: o moich przyjacielskich stosunkach z panem Wendellem Oliverem i o tym, że moja znajomość z nim może popsuć twoją karierę. Pamiętaj również, że przypadkiem dowiedziałaś się o kilku poufnych sprawach i że w pewnym momencie może się to okazać dla ciebie niebezpieczne. Znałem ludzi, którzy posiadając tego typu informacje, wpadli w cholerne kłopoty. -Umilkł i w tonącym w półmroku marokańskim salonie zapanowała cisza, mącona jedynie jego ciężkim oddechem. Po chwili senator skierował się ku otomanie. Opadł na nią, ciągle ciężko oddychając i wpatrując się uważnie w Delię onieśmielającym, a jednak pustym wzrokiem. - Jeśli jednak zdecydujesz się rozpocząć nową karierę u mojego boku, twoje życie odmieni się o sto osiemdziesiąt stopni - rzekł. Jego twarz nie zdradzała żadnego wyrazu. - Odkryjesz zupełnie nowy świat, świat diamentów, futer z norek, cadillaców, świat szmalu. -Położył się na plecach. Jego wielki brzuch rozlał się szeroko,a zachodzące częściowo na siebie szerokie, umięśnione uda przywiodły Delli na myśl dwa wieloryby ciągnięte przez statek rybacki. Spomiędzy nich wystawał członek, który nie stracił ani trochę ze swej sztywności, a potężne, owłosione jądra wciąż były twarde jak zaciśnięte pięści. - Podejdziesz do mnie? - zapytał.
Stała w miejscu, a cichy zegar odmierzał kolejną minutę jej życia. Zegar z brązu i hebanu, który wcześniej tykał jakimś nie znanym Marokańczykom z Tangeru, przywieziony przez Shearsona z północnej Afryki, z jego regularnych wypraw w poszukiwaniu antyków za pół darmo.
W ciągu tej minuty Della wcale nie wyglądała ładnie, mimo że jej rude włosy lśniły odbitym blaskiem afrykańskiej lampki, a cienie, które padały na jej ciało, nadawały mu łagodne, kuszące rysy.
Wreszcie Della zbliżyła się do otomany, popatrzyła na cielsko Shearsona i uśmiechnęła się uśmiechem kobiety zmysłowej, który miał w sobie coś z uśmiechu dziwki. Podjęła właśnie decyzję i uśmiech był teraz częścią tego wszystkiego, co powinna robić.
Wspięła się na leżącego Shearsona i najpierw usiadła okrakiem na jego udach, a potem pochyliła się do przodu, sprawiając, że sztywny członek dotknął jej brzucha. Ujęła go w malutką piąstkę i powoli masowała, w górę i w dół, aż nabrzmiała żołądź napuchła jeszcze bardziej, spurpurowiała i jej czubek zalśnił wilgocią.
- Dobra dziewczynka - jęknął Shearson ciężko. - Dobra dziewczynka.
Uniosła się trochę i Shearson zdołał ujrzeć ryże krzaki jej włosów łonowych, przyciśnięte przejrzystym nylonem majtek. Po chwili sięgnęła pomiędzy nogi, szarpnęła mocno majtki i ukazała mu swój lśniący, różowy srom. Szybkim, zdecydowanym ruchem przypominającym zachowanie jeźdźca dosiadającego rumaka wsunęła członek Shearsona do swojej otwartej pochwy i siadła na niego, całkowicie go w siebie wciągając. Senator wydał z siebie dźwięk przypominający syczenie hamulców wielkiej ciężarówki; jakby w jednej chwili uszło z niego całe powietrze.
 - Ty świnio. Ty wielka świnio - powiedziała Della. Jej ust ani na chwilę nie opuścił drwiący uśmiech dziwki. - Ty tłusta, świńska karykaturo człowieka.
Shearson nie mógł kochać się tak jak większość mężczyzn, był na to za gruby. Uwielbiał, kiedy jego kochanki ujeżdżały go jak konia, a on mógł odpowiadać im rytmicznym potrząsaniem własną dupą. Doprowadzał tym swoje partnerki do wspaniałych orgazmów. Choć większość jego ciała uczestniczyła w zabawie w sposób dość bierny, ruchliwe i wprawne ręce wiele nadrabiały. Ściskały, dusiły, masowały i delikatnie głaskały, sprawiając kobietom nieopisane rozkosze. Teraz, gdy Della ujeżdżała go, unosząc się rytmicznie w górę i w dół, te ręce zacisnęły się na jej pośladkach i rozwarły je zdecydowanym ruchem, jakim rozdziera się na pół okrągłą bułeczkę. Oba środkowe palce wtargnęły do mrocznego wnętrza odbytu. Della zareagowała na to, gubiąc wszystkie myśli i zaciskając uda jeszcze mocniej na zwartych, grubych udach Shearsona. Unosiła się i opadała jeszcze głębszymi i szybszymi ruchami. Dopiero na samym skraju orgazmu jak przez mgłę zdała sobie sprawę, gdzie jest i z jak ohydnie grubym potworem się kocha.
Ale było już za późno. Jej ciałem nagle wstrząsnął dreszcz, potężne piersi zadrżały, a Shearson wystrzelił w nią kilkoma długimi strumieniami gorącej spermy.
Szybko zeszła z niego. Wyczuł jej niesmak. Nie poruszył się jednak i dalej leżał na otomanie, gdy Della wkładała sukienkę. Wolała spojrzeć mu w twarz dopiero w ubraniu, mimo że śliskie strugi spermy spływające po jej udach nie pozwalały przecież zapomnieć o tym, co się stało przed chwilą.
 - No cóż - powiedział, prostując się. - Przypuszczam, że to oznacza “tak”. To, co zrobiłaś przed chwilą. Odbieram to jako pełną akceptację.
Pokiwała gwałtownie głową jak marionetka.
- Tak - powiedziała lekkim tonem kobiety wyzwolonej. -Tak, zgadzam się. Złożę rezygnację w “Kansas City Herald--Examiner”, gdy tylko sprawa funduszu się ruszy.
- Jesteś mądrą dziewczyną - stwierdził. - Czy zechciałabyś rzucić mi moje majtki? I cygaro?
Podała mu wielkie białe gacie tak lekkim ruchem, na jaki tylko potrafiła się zdobyć. Potem wręczyła mu cygaro, trzymając je pomiędzy kciukiem a małym palcem, jakby to było coś obrzydliwego. Zapalił je i po chwili wypuścił przed siebie chmurę kłującego niebieskiego dymu.
- To nie jest prosty świat, Delio - powiedział, jakby pragnął się usprawiedliwić z tego, do czego przed chwilą ją zmusił. - Wszyscy musimy działać gwałtownie, używać przemocy, jeśli pragniemy efektywnie zmierzać do celów, które sobie wyznaczamy. To jedyny sposób.
- Tak, oczywiście. Czy będziesz miał coś przeciwko temu, jeśli wyjdę na chwilę do łazienki?
Po jej wyjściu Shearson siedział przez chwilę na otomanie, po czym uniósł się ciężko i niezgrabnymi tym razem ruchami wciągnął gacie. Właśnie ocierał chusteczką pot z czoła, gdy w drzwiach ukazał się, zupełnie bezszelestnie, jego służący, Portorykańczyk Billy. Billy był niski, szczupły, miał wąską klatkę piersiową i nerwowe, rozbiegane oczy oraz owalną, bladą twarz.
- Sir, odebrałem telefon od Petera Kaisera.
Peter Kaiser był osobistym sekretarzem senatora. Shearson machnął niecierpliwie ręką.
 - Powiedz mu, żeby zadzwonił rano. Która jest teraz godzina, Billy?
- Jedenasta, sir. On mówi, że to jest bardzo pilne. Shearson wyjął z ust cygaro i zmarszczył czoło, patrząc na dymiący czubek. Z niewiadomych przyczyn to cygaro mu nie smakowało.
- No dobrze - powiedział. - Ale to jest ostatni telefon, jaki odbieram dziś wieczorem. Rozumiesz? Pani McIntosh i ja mamy do przedyskutowania wiele poważnych spraw.
- Tak, sir - odparł Billy. Nawet mu nie drgnęła powieka. Ciężkim krokiem Shearson podszedł do fotela, usiadł i podniósł słuchawkę.
- Peter? - zapytał. - Cóż to tak cholernie pilnego sprawia, że dzwonisz do mnie o takiej godzinie? Mam gości!
 - Wiem, senatorze. Billy mi powiedział.
- No, no - burknął Shearson protekcjonalnym tonem. -Gadaj, o co ci chodzi.
- Chodzi o tę historię ze zbożem w Kansas, senatorze. Czy słyszał pan już o ich problemach z pszenicą?
 - Stopniowo się z tym zaznajamiam - odparł Shearson. -W gruncie rzeczy przedyskutowałem już z Alanem Hedgesem kwestię utworzenia specjalnego funduszu dla farmerów, ofiar zarazy. Zamierzałem jutro cię o tym poinformować.
- Senatorze, sytuacja jest jednak coraz gorsza. Senator westchnął głośno.
- Gorsza? Co to znaczy gorsza? Gorsza od czego?
- Gorsza niż przed kilkoma godzinami. O wiele gorsza. W ciągu ostatnich trzech godzin miałem dwie pilne i poufne rozmowy z Dickiem Turnbullem. Ta zaraza rozszerza się jak szalona! Dick ocenia, że objęła już pięćset tysięcy akrów. No i niedawno zgłosiło się dziewięciu farmerów z Iowa, którzy mają podobne kłopoty z kukurydzą i soją.
- Mówisz poważnie? - zapytał Shearson. - Kukurydza i soja również?
- Te dziewięć relacji dokładnie sprawdzono. Poza tym jest jeszcze sześć czy siedem zgłoszeń telefonicznych; nikt ich jeszcze nie zweryfikował. To samo z dwoma raportami dotyczącymi owoców i warzyw z Kalifornii.
Shearson w zamyśleniu podrapał się po brodzie.
- Co z dziennikarzami? - zapytał. - Czy z ich strony nie ma jakichś problemów?
- Raczej nie, chociaż “Wall Street Journal” wydzwania do mnie przez prawie cały wieczór. Może dadzą nam trochę czasu, prawdopodobnie do rana, ale dłużej nie będę mógł trzymać ich wścibskich nosów z daleka. Niedługo może się okazać, iż wszelkie uprawy w tym cholernym kraju są czymś zarażone.
- Peter, nie denerwuj się. Słuchaj, chciałbym, żebyś dokładnie kontrolował wszystko, co w tej sprawie przedostaje się do prasy. Za wszelką cenę musimy zapobiec wybuchowi paniki. Mam zamiar utworzyć ten pieprzony fundusz dla farmerów zagrożonych katastrofą i jeśli wszyscy w tym kraju zaczną biegać, jakby miał nastąpić koniec świata, wyjdą z tego nici. W tym samym momencie, w którym opinia publiczna się dowie, że wszyscy są zagrożeni tym, co się dzieje, kraj straci zainteresowanie wszelką pomocą dla farmerów.
- No tak - powiedział Peter powątpiewającym tonem. -Ale co mam mówić, jeśli prasa przyprze mnie do ściany?
- Powiedz im, że mamy do czynienia z poważnym kryzysem, cholernie poważnym. Ale powiedz im też, że nad jego rozwiązaniem pracują całe zastępy ekspertów i spodziewamy się całkowitego opanowania sytuacji w ciągu tygodnia. Jeśli zażądają jakichś liczb, powiedz im, że przewidujemy zbiory mniejsze w stosunku do roku ubiegłego co najmniej o osiem procent.
 - Nie wiem, czy to chwyci. A jeśli sami pojadą oglądać pola?
- Rusz głową! - krzyknął Shearson. - Oni wszyscy pracują pod ciągłą presją terminów! Kto będzie miał czas jeździć do jakiegoś Kansas przed jutrzejszymi dziennikami? Cały materiał będzie klecony szybko i niedokładnie.
- W porządku, senatorze, skoro pan tak twierdzi... Czy życzy pan sobie, abym kontaktował się z panem jeszcze tej nocy?
- Dziś w nocy jestem zajęty - odburknął Shearson. - Zadzwoń do mnie jutro o siódmej rano. Aha, możesz zrobić jeszcze jedno. Skontaktuj się z laboratoriami pracującymi nad tą sprawą i zapytaj, jakie robią postępy.
- W porządku, senatorze. Zatelefonuję jutro nad ranem.
W drzwiach do salonu pojawiła się Della. Włosy miała już starannie przyczesane, makijaż poprawiony. Uśmiech, jakim obdarzyła senatora, był bardzo chłodny, ale ten był zbyt zadowolony z siebie, żeby zauważyć taki szczegół.
- Lepiej usiądź i posłuchaj - oznajmił. - Wszystko wskazuje na to, że każdy pieprzony farmer na całym Środkowym Zachodzie dotknięty został tą zarazą. Jeśli więc dobrze rozegramy naszą grę, jeśli potrafimy utrzymać zaniepokojenie ludzi na minimalnym poziomie, jednocześnie windując w górę sympatię dla biednych rolników, osiągniemy o wiele więcej, niż początkowo zamierzaliśmy.
- To dobrze - odparła nieobecnym głosem. Podeszła do barku, nalała do szklanki porcję szkockiej wysoką na trzy palce i wlała ją sobie jednym ruchem do gardła, nie mrugnąwszy nawet okiem.

ROZDZIAŁ VI

Był suchy, gorący i wietrzny poranek. Niebo nad południowym Kansas przybrało już swój zwykły różowoliliowy kolor płonącego papieru. Wioząc Season i Sally do Wichity, Ed prowadził swą klimatyzowaną furgonetkę marki Caprice autostradą numer 54. Nie trzeba dodawać, że starał się utrzymywać w kabinie samochodu najniższą z możliwych temperatur. Za każdym razem, gdy spoglądał we wsteczne lusterko, w oczy rzucały mu się trzy starannie zapakowane, wielkie walizki od Gucciego spoczywające w części bagażowej. Przywieszki na ich rączkach wskazywały miejsce przeznaczenia: port lotniczy w Los Angeles.
Season była w eleganckiej sukience w kolorze wielbłądzim, a włosy miała związane z tyłu wstążką. Sally miała przy sobie dwie najbardziej ulubione lalki, miękkie i brzydkie tworki z gałganów o jasnoróżowych włosach. Imię większej z nich brzmiało Merry - dlaczego, Ed ani Season nie byli w stanie pojąć.
Rozmawiali niewiele. W gruncie rzeczy nie mieli sobie teraz wiele do powiedzenia. Ed próbował nad ranem, gdy leżeli obok siebie w małżeńskim łożu osłoniętym koronkowymi firankami, jeszcze raz namówić Season, żeby została. Pocałowała go jednak tylko i stwierdziła, że musi jechać; jest to konieczne, jeśli ich miłość ma przetrwać. Potem kochał się z nią, co wyzwoliło w nim więcej złości niż pasji. Jeszcze potem długo odpoczywali w zmiętej pościeli. Season wpatrywała się w niego z czułym uśmiechem, jednak swojej decyzji nie zmieniła. Zresztą i on zdawał sobie sprawę, że ta podróż jest konieczna. Musiał pozwolić Season, żeby przypomniała sobie, że Kingman County nie jest całym światem, że South Burlington nie jest jej więzieniem. Podczas śniadania powiedział tylko:
- Wróć do mnie, Season, kiedy tylko uznasz, że już nadszedł czas.
Sally przyglądała im się znad swojego talerza, bardzo zdziwiona. Season dotknęła palcem ust, nakazując mu milczenie przy małej córeczce. Lecz chwilę później powiedziała cicho:
 - Wiesz przecież, że tak właśnie zrobię.
Przez okna wpadały promienie porannego słońca, oświetlając stół. Z Dilys krzątającą się w kuchni w nieodłącznym bawełnianym fartuchu w kratę scena ta przypominała bezsensowne seriale z lat pięćdziesiątych, w których wszyscy sąsiedzi byli dla siebie przyjaciółmi, opychali się płatami boczku i pętami tłustej kiełbasy i nie spotykało ich nigdy nic gorszego niż rzadkie, krótkotrwałe sąsiedzkie nieporozumienia.
- Zatelefonuję do ciebie, jak tylko znajdę się na miejscu -powiedziała Season, kiedy zbliżali się do portu lotniczego.
Wkrótce Ed obserwował, jak wielki DC 10 kołuje na pas startowy. Zapach startującego samolotu przeniknął urządzenia klimatyzacyjne samochodu i Ed poczuł się nagle bardzo samotny, wręcz przerażony, jakby nigdy już nie miał zobaczyć Season, trzymać jej w objęciach i się z nią kochać.
Podjechał do hali odlotów.
- Nie kupiłem ci nic na drogę - powiedział do Season. -Chcesz jakąś książkę, kolorowy magazyn, coś w tym rodzaju?
Season przecząco potrząsnęła głową.
- Nie, dziękuję, mam wiele rzeczy do przemyślenia. A Sally nigdy jeszcze nie leciała nad Wielkim Kanionem. Myślę, że podczas lotu obie będziemy bardzo zajęte.
Przyciągnął ją do siebie.
- Cóż - powiedział dziwnie ochrypłym nagle głosem. -Jednak chciałbym, żebyś wzięła ze sobą coś ode mnie.
Popatrzyła na niego, lecz nic nie powiedziała. Ed opuścił głowę; zdawało mu się, że w ten sposób łatwiej będzie mu się opanować.
- Chciałbym, żebyś zabrała ze sobą moją miłość – odezwał się z nadzieją, że te słowa nie brzmią zbyt sztucznie. - Chcę, żeby we wszystkim, co robisz, towarzyszyła ci myśl o mnie. Kocham cię, Season, i pragnę, abyś zawsze była ze mną. Pocałowała go wilgotnymi, ciepłymi ustami.
- Również cię kocham, Ed. Naprawdę, bardzo cię kocham. Bardzo będę za tobą tęsknić. Jednak jadę, bo wiem, że kiedy powrócę, wszystko już będzie dobrze.
- Dlaczego nie jedziesz z nami, tato? - zapytała Sally. -Moglibyśmy razem pływać i robić tyle innych rzeczy. Ciocia Vee powiedziała, że zabierze mnie nad ocean.
Ed odwrócił się do niej i ujął jej rękę.
- Muszę zebrać pszenicę z pól, kochanie, bo jeśli tego nie zrobię, to w przyszłym roku nie będziemy mieli co jeść.
- Kocham cię, tatusiu - powiedziała Sally. - I Merry kocha cię również.
Ed ucałował ją.
- Kocham cię, maleństwo.
Wysiadł z samochodu. Dzień był już niemiłosiernie gorący, mimo że było dobrze przed dziesiątą. Odbite od połyskliwego kamiennego chodnika promienie niemal oślepiały. Ed otworzył tylne drzwi samochodu i wyciągnął walizki. Już na nie czekał bagażowy o jasnoczerwonej twarzy i włosach obciętych najeża.
- Los Angeles? - zapytał.
Ed pokiwał głową. Następnie obszedł auto, żeby otworzyć drzwiczki Season i Sally.
- Posłuchaj - zwrócił się do żony - nie będę już czekał. Mam umówione spotkanie z doktorem Bensonem w laboratorium.
Season objęła go czule.
- Do zobaczenia, Ed - szepnęła. Płakała. Wzięła Sally za rękę i obie powędrowały ku błyszczącym drzwiom budynku
odlotów.
Ed obserwował je, aż zniknęły, po czym wyciągnął chusteczkę i otarł pot spływający mu po szyi. Być może ścierał też z siebie część ogromnego napięcia, jakiemu poddane były wszystkie jego nerwy. Usiadł w fotelu kierowcy i włączył silnik.
Na moment zamknął oczy.
Tego ranka nie chciał już rozmawiać z Season o problemach z pszenicą. Przyznał jedynie, że sytuacja się pogorszyła, lecz jest pewien, że wkrótce zostanie całkowicie opanowana. Nie powiedział jej, że już o szóstej trzydzieści, kiedy pijąc kawę, czytał poranne gazety, Willard przybiegł do niego i oderwał go od tej czynności. Nie powiedział, że Willard zdążył powrócić z helikopterowego rekonesansu nad farmą.
Willard stwierdził, że przynajmniej ósma część zasiewów sczerniała w ciągu nocy i że zaraza rozszerza się jeszcze szybciej niż do tej pory. Jeśli do poniedziałku lub najpóźniej do wtorku sytuacja nie zostanie opanowana, stracą wszystko.
Ed pokazał Willardowi poranny “Kansas City Herald-Exa-miner”. Biorąc pod uwagę skalę zjawiska i to, że wielu farmerów z Kansas zostało już nim dotkniętych, doniesienia na ten temat były dziwnie lapidarne. Godne uwagi były jedynie wzmianki na trzeciej stronie. “Nasz reporter z terenu” donosił, że “kilku farmerów zanotowało na swych polach nie zidentyfikowaną do tej pory chorobę dojrzałej pszenicy”. Rubryka “Z Waszyngtonu” donosiła lakonicznie, że “w laboratoriach federalnych badane są przyczyny nieszczęścia i poszukiwane sposoby zapobiegania podobnym zdarzeniom w przyszłości”.
Najbardziej jednak zdenerwował Eda telefon od Waltera Klugmana, właściciela sąsiedniej farmy, który chciał sprawdzić, czy sytuacja na South Burlington jest podobna jak u niego.
- Cholera, Ed, zdaje się, że jesteś jednak w lepszej sytuacji - powiedział. - U mnie zgniło już ponad trzydzieści procent pszenicy i jeśli szybko czegoś nie wymyślimy, po prostu wszystko spalę.
Gdy Ed włączył telewizor, aby wysłuchać porannego dziennika, stwierdzili z Willardem, że wszystkie informacje na temat zarazy zbożowej są powierzchowne i kryzys traktują lekceważąco.
“Dla farmerów z Kansas i Dakoty Północnej nie będzie to najlepszy rok”, donosił reporter ABC. “W tych dniach poważnym zmartwieniem stał się dla nich tajemniczy pasożyt, który już całe akry dojrzałej pszenicy zamienił w łany czarnej, śmierdzącej zgnilizny. Mówi się już jednak, że naukowcy, którzy natychmiast zajęli się sprawą, opanowali problem i wkrótce wszelkie zagrożenie zostanie zlikwidowane. Ponadto senator Shearson Jones, od lat określany jako «przyjaciel farmerów», zapowiedział powołanie specjalnego funduszu pomocy finansowej tym, którzy z powodu zarazy ucierpieli najbardziej”.
Nalewając kawy do filiżanki, Willard potrząsnął głową i aż zagwizdał.
- Ucierpieli? Jak tak dalej pójdzie, to po prostu stracimy wszystko.
Przejeżdżając przez Wichitę, Ed włączył radio w samochodzie, ale żaden dziennik nie wspominał o zarazie. Zamiast tego Ed wysłuchał długiej opowieści o nauczycielu, który próbował przywrócić obowiązkowe modlitwy w swojej szkole. “Ta szkoła funkcjonuje bez Boga już od trzydziestu lat”, mówił. “Czas, abyśmy znów zwrócili głowy w jego kierunku”.
Ed zatrzymał się na parkingu w centrum miasta i wychodząc z samochodu, zabrał ze skrytki przyciemnione okulary. Przeszedł szerokim deptakiem do skromnego budynku biurowego, na którym napis głosił: “Stanowe Laboratorium Rolnicze”. Żeby nie było żadnych wątpliwości co do przeznaczenia budynku, stała przed nim brązowa statua: uśmiechnięta rodzina wyrastająca z wielkiego kłosa pszenicy.
Wewnątrz było zimno, wszystkie powierzchnie błyszczały, a echo odbijało kroki. Recepcjonistka o zbyt jaskrawo uszminkowanych ustach skierowała Eda na dziewiąte piętro. W windzie stanął obok mężczyzny w białym fartuchu, który trzymał w ręce pudełko z napisem “zainfekowane gryzonie” i podśpiewywał sobie pod nosem Peace In The Yalley.
Na dziewiątym piętrze szedł długim korytarzem, aż dotarł do nie domkniętych drzwi z tabliczką:
DR NILS BENSON
PRZEWODNICZĄCY KONTROLI
ZASIEWÓW
Doktor Benson stał przy oknie, patrząc pod słońce na trzydziestopięciomilimetrowy slajd.
 - Wejść! - zawołał bardzo głośno. Dopiero po chwili obrócił się na piętach, aby sprawdzić, kto do niego przyszedł. - Ach, pan Hardesty, prawda? Pan Hardesty z South Burlington?
- Był pan u mnie na Boże Narodzenie, kiedy miałem kłopoty z ziarnem siewnym - odparł Ed. - Tak, to ja. Miło mi znów pana widzieć.
Doktor Benson potrząsnął jego ręką. Był wysokim mężczyzną liczącym około sześćdziesięciu lat, lekko przygarbionym. To skrzywienie było zapewne efektem słabego wzroku i ciągłego wyciągania szyi, aby przybliżyć oczy do obiektu zainteresowania. Miał wielkie, okrągłe okulary i przerzedzone, bardzo już posiwiałe włosy. Gdy jednak na krótką chwilę ściągnął szkła z oczu, okazało się, że wygląda bardzo młodo, prawie chłopięco. Tajemnicą poliszynela w Wichicie było, że doktor Benson porzucony został przez swoją piękną, aczkolwiek porywczą żonę na rzecz kierowcy ciężarówki i że od wielu lat jest alkoholikiem. Ludzie najmniej mu przychylni mówili o nim po prostu “pijaczek Benson”.
- Niech pan usiądzie - powiedział doktor Benson. Rozejrzał się po pomieszczeniu i zdecydowanym ruchem zrzucił z krzesła gruby plik “Scientific American” prosto na podłogę, i tak zaśmieconą już dokumentami, gazetami, książkami i opakowaniami po porcjach smażonego kurczaka. Na ścianach wisiały plakaty porównujące właściwości różnych sztucznych nawozów.
- Czy będzie panu przeszkadzało, jeśli zapalę? - zapytał Ed, wyciągając jedno ze swoich małych cygar.
 - Ależ skąd. Uważam, że każdy może się truć, kiedy tylko ma na to ochotę. Mam już dla pana wstępne rezultaty. Przeprowadziliśmy kilka testów chemicznych oraz z promieniami ultrafioletowymi na próbkach, które dostarczono z pana farmy, i wydaje mi się, że jesteśmy na dobrej drodze do wydania ostatecznej opinii.
- Wie pan, co to jest?
- Niezupełnie. Wiem natomiast z całą pewnością, czym to nie jest.
- Rozumiem - powiedział Ed. - Czym więc nie jest?
 - Niech pan usiądzie - powtórzył doktor Benson. - Proszę się czuć jak u siebie.
Ed niepewnie usiadł na skraju krzesła, które nie dość, że było brudne, to jeszcze pokryte przylepionymi do drewnianego siedzenia skrawkami papieru. Doktor Benson oczyścił sobie z grubsza drugie krzesło, nie zwracając zbytnio uwagi, gdzie spadają zrzucane z niego dokumenty, być może nie miało to dla niego znaczenia.
- Nie jest to z pewnością pleśń przenoszona przez wiatr -stwierdził. - A przynajmniej żadna z pleśni znanych do tej pory nauce. Techniczna nazwa pleśni brzmi Erysithe graminis, ale to z pewnością nie to. Czego bardzo żałuję.
- Żałuje pan? - zapytał zdumiony Ed. - Myślałem, że raczej się pan ucieszy.
- O, nie. Nie jest to z pewnością powód do radości. Gdyby to była pleśń, nawet najgorsza jej odmiana, szybko wskazałbym panu środek jej przeciwdziałający. Nie gwarantowałbym, oczywiście, wspaniałych rezultatów, ale lepsze to niż nic. Jak pan wie, rozporządzenia federalne zezwalają wyłącznie na używanie siarki w różnych wariantach, jednak wokół sprawy jest już dość politycznego szumu, aby zażądać zezwolenia na użycie w drodze nadzwyczajnego wyjątku vigilu lub czegoś w tym rodzaju.
Ed pokiwał głową.
 - Człowiek, który u mnie za to odpowiada, wspominał już o vigilu. Czy uważa pan, że warto się starać o zezwolenie na jego użycie?
Doktor Benson popatrzył uważnie na Eda, po czym potrząsnął głową.
- Nie warto. To nic nie da. Testy, które przeprowadziliśmy do tej pory, wskazują jednoznacznie na nie znaną dotąd infekcję wirusową. Wirus jest niespotykanie silny. W gruncie rzeczy gdybym nie był przekonany, że jest to zupełnie niemożliwe, zaryzykowałbym opinię, iż został wyhodowany w warunkach laboratoryjnych oraz celowo rozwinięty i przygotowany, aby zniszczyć dojrzałe zboże.
Ed zmarszczył czoło.
- Co to znaczy “wyhodowany w warunkach laboratoryjnych”?
- Jeszcze się pan nie domyśla? Inżynieria genetyczna. To człowiek wyhodował tego wirusa, tylko i wyłącznie po to, żeby zniszczyć nasze plony.
- Przecież to nie ma sensu. Jak, do cholery, ktokolwiek niepostrzeżenie mógł rozsiać wirusa nad całym Kansas i Dakotą Północną?
Doktor Benson ściągnął okulary i próbował je czyścić pomiętą kartką papieru.
- Właśnie tak samo pomyślałem. Kansas to przecież około dziewięćdziesiąt dwu tysięcy mil kwadratowych. Nikt nie mógł dotrzeć do każdej farmy w stanie i rozsiać takiej ilości zarazka, która doprowadziła do zniszczeń, z jakimi mamy do czynienia. Nawet jeśli używał samochodu. Gdyby natomiast ktoś próbował rozsiewać to z powietrza, musiałby latać bardzo nisko i przecież, na Boga, ktoś by na to zwrócił uwagę.
Nie zważając na stertę papierów na krześle, Ed usiadł odrobinę wygodniej.
 - Kto mógłby mieć powód, aby dokonać zniszczeń na tak potworną skalę?
Doktor Benson skrzywił się.
- Choćby i Rosjanie. “Nie chcecie sprzedawać nam swojej pszenicy, więc sami z niej nie skorzystacie”. Jak się to panu podoba? Być może plotę bzdury, ale bardzo kiepsko się znam na polityce.
Nastąpiła chwila niezręcznej, ciężkiej ciszy. Ed, wysoko ceniący wiedzę doktora Bensona, sceptycznie odebrał jego teorię politycznej konspiracji. Rok wcześniej, gdy Ed poprosił go o ocenę nowego, szeroko reklamowanego nawozu, doktor Benson stwierdził, że środek ten został przygotowany tylko po to, aby osłabiać pszenicę w ten sposób, że jedynym ratunkiem będzie użycie innego środka, produkowanego przez tę samą kompanię. Niemal wszędzie widział krętactwa, matactwa i brudne układy.
- Jednak - odezwał się Ed - odrzućmy tezę, że wirus wywołany został celowo, i spróbujmy się zastanowić, jak groźna jest sytuacja.
Doktor Benson otworzył jedną z szuflad swojego biurka i zerknąwszy do środka, z hukiem ją zamknął. Zapewne dawno temu znajdowała się w niej butelka szkockiej whisky.
- No cóż - westchnął. - Jest cholernie groźna. Mamy do czynienia ze skomplikowanym, złośliwym wirusem, który przenoszony jest drogą powietrzną. Mógł powstać zupełnie naturalnie, tak jak powstaje i rozwija się chińska grypa, ale mógł też zostać rozpryskany nad pszenicą w ten sposób, że rozniósł się na bardzo duże obszary...
- Doktorze - przerwał mu Ed. - Nie interesuje mnie specjalnie, w jaki sposób wirus dotarł na moją farmę. Chcę wiedzieć, jak się go pozbyć.
- I w tym tkwi sedno sprawy - stwierdził doktor. - Być może się mylę, i mam nadzieję, że się jednak mylę, ale nie mamy żadnej szansy zwycięstwa nad tym wirusem dopóty, dopóki się nie dowiemy, czy powstał w warunkach naturalnych, czy został wywołany sztucznie. I dopóki nie dowiemy się, kto powołał go do życia. Cholernie trudno to wyjaśnić komuś, kto nie ma pojęcia o strukturach genetycznych; gdybym chciał przedstawić panu problem w miarę szczegółowo, pewnie by pan wiele z tego nie zrozumiał. Niech mi pan po prostu uwierzy na słowo, że w dzisiejszych czasach bardzo łatwo można wyhodować skomplikowanego, złośliwego wirusa, takiego, którego zniszczenie może się okazać niemożliwe.
Ed, zirytowany, podrapał się po głowie.
- I myśli pan, że to zrobili Rosjanie? - zapytał z niedowierzaniem. - Ale jak, spuścili to na nas z satelity?
Doktor Benson gwałtownie zaprzeczył.
- Nie, nie, w ten sposób nie mogli tego zrobić. Jeśliby się posłużyli satelitą krążącym po orbicie, skaziliby całą Ziemię i zniszczyliby wszelkie zboże rosnące na niej. Gdyby chcieli się posłużyć kapsułami zrzucanymi w określone miejsce, zostałyby z całą pewnością zauważone. A nic takiego się przecież nie działo.
- A więc jak to zrobili? Kręcili się po farmach i rozrzucali to garściami? Przecież to nie ma sensu.
Doktor Benson uniósł ręce.
- A może tak właśnie było? Kto wie? Może użyli samolotów?
- Nie, nie, bez przesady! Gdyby ktokolwiek próbował przelecieć nad South Burlington i zrzucić coś na moją pszenicę, to, do cholery, od razu bym się o tym dowiedział. Owszem, w Kansas są wielkie obszary pól, nad którymi można latać, nie będąc zauważonym, ale zaraza wybuchła na farmach, w których przez cały czas coś się dzieje i pola są obserwowane!
Doktor Benson pokiwał głową.
 - Ma pan rację, oczywiście. Jeśli ten wirus został rozsiany celowo, niezwykle trudno będzie ustalić w jaki sposób. W każdym razie, jeśli chce pan poznać moją opinię, opartą na wynikach szeroko zakrojonych testów, które zdążyłem przeprowadzić, praktycznie nie ma możliwości powstrzymania tego wirusa. Przynajmniej w tym roku żniw nie będzie.
Ed popatrzył na niego badawczo.
- Twierdzi pan, że nie jestem w stanie niczemu zaradzić? Że cała moja pszenica sczeźnie?
- Obawiam się, że tak.
• - Ale przecież przesłał pan materiał do laboratoriów federalnych. Z pewnością są tam ludzie, którzy potrafią coś poradzić.
Doktor Benson uśmiechnął się.
- Z całego serca im tego życzą. Posłałem im to jedynie przez grzeczność. W całych Stanach nie ma nikogo lepszego ode mnie w dziedzinie chorób zbożowych. Niech mi pan wierzy: jeśli trzeba panu fachowych ekspertyz, niech pan nigdy nie liczy na ludzi z centrali. Pomogę panu jedynie ja i ewentualnie ludzie ze Stanowej Farmy Eksperymentalnej w Garden City. Tam zrobią szersze badania, przede wszystkim te długoterminowe, których ja tutaj nie mogę przeprowadzić. Powiedzą panu może za dziesięć lat, co spowodowało zniszczenie pańskiej pszenicy.
- Mam nadzieję, że pan wie, co mówi - stwierdził Ed. -Doktorze, jeśli stracę tegoroczne zbiory, stracę najprawdopodobniej całą farmę. W tym roku musiałem pożyczyć setki tysięcy dolarów. Tyram jak koń, żeby spłacić ten kredyt jak najszybciej, zanim rozleci się moje małżeństwo. Codziennie wstaję o piątej rano i do jedenastej jestem na nogach.
- Rolnictwo to w naszym kraju bardzo niepewny biznes -zauważył doktor Benson. - Od dawna tak jest i jeszcze bardzo długo nic się nie zmieni.
- Cholera, to jest rodzinna farma! - krzyknął Ed drżącym głosem. - Mój ojciec stworzył ją od podstaw, z niczego! Zmarł, pracując na niej, a ja poświęcam dla niej wszystko co mam najcenniejszego. Miłość żony, córki, ba, karierę w Nowym Jorku!
- Przykro mi, naprawdę bardzo mi przykro. Ale to niczego nie zmienia. I wygląda na to, że nie jest pan jedyny. Otrzymuję próbki tej zgnilizny z całej okolicy i wszyscy powtarzają mi to samo co pan. A ja dodam coś jeszcze. Rozmawiałem przez telefon z przyjaciółmi z Des Moines w Iowa, z Corvillas w Oregonie i, co najgorsze, z Modesto w Kalifornii.
- No i co? Co chce pan przez to powiedzieć?
Doktor Benson jeszcze raz otworzył i zamknął tę samą szufladę.
- Wirus pojawia się stopniowo na wszystkim, co jest jadalne, w każdym zakątku kraju. Nie tylko na pszenicy. Na jabłkach, gruszkach, pomarańczach, na grochu, fasoli, pomidorach i cholera wie na czym jeszcze. W każdym regionie rolnicy, plantatorzy są podenerwowani, ale do tej pory sprawa nie nabrała jeszcze takiego rozgłosu, który spowodowałby zachwianie świętego spokoju ludzi z Departamentu Rolnictwa w Waszyngtonie. Zniszczeniu uległo trochę grejpfrutów, trochę pomidorów i po trochu wszystkiego innego. Każdy farmer ma swój mniejszy lub większy problem, a rolnictwo, jak pan wie, to ta gałąź gospodarki, w której występuje najwięcej ubytków spowodowanych przez naturę. - Ale - doktor Benson podszedł do okna i wyjrzał w dół, na chłodny, zacieniony dziedziniec - wszystkie moje rozmowy z naukowcami z sześciu stanów, rozmowy, które prowadziłem wczoraj po południu i dzisiaj nad ranem po to, aby się zapoznać z ich opiniami i pierwszymi wnioskami, prowadzą nieuchronnie do bardzo pesymistycznego wniosku. Dlatego właśnie zacząłem się zastanawiać nad możliwością sowieckiego spisku. Najbardziej pesymistyczne jest to, że najwidoczniej wszystkie problemy spowodowane są przez tę samą odmianę wirusa. Troszeczkę inny wirus zaatakował jedynie seler. Ten sam, ale szczególnie mocny, atakuje ziemniaki. Wszystkie są tak samo złośliwe i powodują ten sam efekt: gnicie dojrzałych owoców. Wszystkie rozchodzą się szybciej niż pożar lasu. Ed nie chciał uwierzyć w te brutalne słowa.
- To znaczy, że wszystkie stany mają taki sam problem i nikt z Waszyngtonu nie ruszył jeszcze w tej sprawie dupy? Nikt nie zdaje sobie sprawy, co się dzieje?
- A niby skąd? Wszystko wydarzyło się przecież w kilku ostatnich dniach. Może w ciągu tygodnia, najwyżej dwóch. No i musi pan pamiętać, że administracje stanowe opanowane są przez cholernych biurokratów. Nie współpracują pomiędzy sobą. Mija cholernie dużo czasu, zanim skargi jakiegoś farmera dotrą na biurko odpowiednio wysokiego urzędnika, i jeszcze więcej czasu, zanim tenże urzędnik skojarzy ze sobą narzekania farmera z doniesieniami ogrodnika, któremu niszczeje seler. Jeśli w ogóle przyjdzie mu do głowy łączyć te sprawy. - Doktor Benson odwrócił się i światło wpadające przez okno na chwilę odbiło w jego okularach dwie wielkie szyby szerokiego okna. - Ponadto musi pan pamiętać, że wielu naukowców, badaczy, na to miano po prostu nie zasługuje. Żeby powiedzieć panu zupełnie otwarcie, kiedy zatelefonowałem do Modesto, okazało się, że po przebadaniu dwudziestu ośmiu próbek zarażonych warzyw i owoców nawet nie rozważali możliwości, iż przyczyną wszystkiego jest jakiś wirus.
- Może jednak oni mają rację, a nie pan. Doktor Benson uśmiechnął się.
- Na pańskim miejscu za bardzo bym w to nie wierzył, panie Hardesty. Mogę mieć złą reputację, żłopać alkohol jak świnia, ale do cholery, jestem w swoim fachu najlepszy na całym Środkowym Zachodzie.
Ed przetarł oczy. Zapiekły go w zetknięciu z nikotyną zalegającą na końcach palców.
- A więc, co robimy? - zapytał. - Co ja mam robić?
- Jeszcze nie wiem - odparł doktor Benson. - Ale niewątpliwie najważniejszą sprawą jest teraz konieczność przekazania wszystkich informacji, usystematyzowanych, do Departamentu Rolnictwa w Waszyngtonie. Dopiero wówczas, jeśli będziemy mieli szczęście i w stolicy nas nie zlekceważą, jest szansa na jakąś skoncentrowaną, skuteczną akcję w skali kraju.
- Cholera, to śmierdzi z daleka wielką biurokracją.
- Nic więcej nie jesteśmy w stanie sami zrobić, prawda? Nie mam żadnych środków, żeby walczyć z wirusem, który ogarnął pola, sady i ogrody w całym kraju. Niech mi pan wierzy, jestem przerażony. Ameryka jest w stanie przetrwać stratę rocznych zbiorów pszenicy. Jest w stanie przetrwać, nawet jeśli nie zbierzemy ani ziarenka żadnego zboża. Ale jeśli stracimy wszystko? Owoce, warzywa i zboże na dodatek? To się skończy ogólnonarodowym głodem!
Ed sięgnął do kieszeni w koszuli.
- Zaraz, zaraz - powiedział. - Tak się składa, że mój ojciec był dobrym kumplem senatora Shearsona Jonesa. Prawdę mówiąc, rozmawiałem z nim przez telefon wczoraj wieczorem, starając się wydostać przyrzeczenie, że otrzymam jakąś nadzwyczajną pomoc dla South Burlington. Mam... wpływ na niego. Niewielki, ale zapewne wystarczający, żeby go zmusić do podniesienia najbardziej przeszkadzających barier biurokracji.
- Mówi pan: Shearson Jones, hm? - Benson wykrzywił twarz w niechętnym grymasie. - Nie jest to mój ulubiony reprezentant ludu.
- Ani mój. Ale zdaje się, że nie ma żadnego innego wyjścia; trzeba chwytać się każdej możliwości, aby zaalarmować władze i uświadomić im, jak poważna jest sytuacja.
- Kiedyś strasznie się pokłóciłem z Shearsonem Jonesem -powiedział Benson refleksyjnym tonem. - Czy był pan kiedykolwiek w jego domu w Fall River? To niezwykłe miejsce. Z większości pokojów roztacza się piękny widok na jezioro. Pewien mój znajomy z Departamentu Rolnictwa powiedział mi, że ten dom kosztował Jonesa półtora miliona dolarów. - Przypomniawszy to sobie, doktor Benson powoli pokręcił głową. - Wydał tam przyjęcie dla wszystkich, którzy mu pomagali i popierali go w związku z jego programem ustanowienia specjalnych cen na pszenicę. I mnie tam zaproszono, ponieważ przeprowadziłem kilka ważnych, ale nieoficjalnych badań. Cóż, w owych dniach bardzo dużo piłem i kiedy ujrzałem Shearsona Jonesa, nie mogłem się powstrzymać, żeby nie powiedzieć mu, co myślę o ludziach, którzy zarządzają rolnictwem zza biurka i tyją przy tym jak świnie. O mały włos, a straciłbym przez to pracę. Ale na zawsze straciłem szansę na jakikolwiek awans. Nie można zmieszać z błotem po pijanemu senatora Jonesa i liczyć, że to ujdzie płazem. Nic z tego. Ed wstał.
- Myślę, że powinienem znów do niego zadzwonić. Jeśli ma pan rację, że to jest wirus...
- Och, z całą pewnością mam rację. Chociaż naprawdę chciałbym się mylić. Niech pan idzie zadzwonić do senatora. I niech pan nie wspomina o mnie. Chociaż po pięciu latach zapewne już nie pamięta jakiegoś pijaczka z Kansas.
- Zastanę pana tu jeszcze? Doktor Benson spojrzał na zegarek.
 - Oczywiście. Dopiero późno po południu będę musiał wyjechać do Garden City. Będę tutaj do czwartej.
- Zatelefonuję do pana.
Ed opuścił budynek i natychmiast znalazł się na zalanej gorącym słońcem ulicy. Zatrzymał się na chwilę przy brązowym pomniku, by włożyć ciemne okulary. Jeszcze raz popatrzył na uśmiechniętą rodzinę wynurzającą się z wielkiego kłosa, po czym ruszył w kierunku parkingu. Za nim sunął jego cień, jak wątpliwość, której nie da się odrzucić jednym machnięciem ręki.

ROZDZIAŁ VII

W chłodnych, klimatyzowanych pomieszczeniach biura przy Independence Avenue, które piętnastoosobowy sztab senatora Jonesa znał prawdopodobnie lepiej niż własne mieszkania, Peter Kaiser kończył skomplikowaną pracę polegającą na opracowywaniu podwalin finansowych pod apel o pomoc dla dotkniętych zarazą zbożową farmerów. Pracował bardzo szybko. Wokół dzwoniły telefony, terkotały maszyny do pisania, we wszystkie strony biegały młode dziewczyny z informacjami, wycinkami, karteczkami, przesyłkami.
Peter Kaiser był wysoki, miał czarne włosy i bardzo przystojnie wyglądał, jeśli w ogóle o mężczyznach, którzy przez całe życie nie noszą niczego innego niż starannie odprasowany garnitur i równie starannie zawiązany krawat, można tak powiedzieć. Ciągle się uśmiechał, był to jednak uśmiech sztuczny, obowiązkowy w jego zawodzie, przylepiony do ust bez względu na okoliczności. Znajomi mówili o nim, że przypomina George'a Hamiltona. W pierwszych latach prezydentury Nixona był bardzo obiecującym młodym urzędnikiem i... tak już pozostało. Wciąż wierzył w come back Nixona. Pierre Trudeau mógł powrócić, Indira Gandhi powróciła, dlaczego więc nie ma powrócić na swoje stanowisko najbardziej kompetentny i najmniej rozumiany prezydent Stanów Zjednoczonych?
Na Independence Avenue Peter miał ksywę “Maszyna”. Rzadko zdarzało się mu wymyślić coś oryginalnego, ale kiedy Shearson Jones zlecił mu jakieś zadanie, wykonywał je dokładnie, wytrwale i z taką zaciętością, że było w tym coś nieludzkiego. Nikt nigdy nie widział, żeby Peter Kaiser jadł w biurze. Bardzo niechętnie się zgadzał, żeby ktoś skoczył na drugą stronę ulicy po big maca, jeśli wypadało pracować w porze lunchu. Karen Fortunoff, jedna z najładniejszych i najbardziej inteligentnych sekretarek, powiedziała kiedyś, że widziała go, jak ukradkiem pociągnął łyk z puszki zawierającej olej do maszyny do pisania.
Peter miał tylko jeden odruch świadczący, że z całą pewnością nie jest jednak maszyną. Lubił dotykać damskich pośladków; zawsze czynił to delikatnie, niby przypadkowo, tak że dziewczyny nie były w stanie zgadnąć, czy gest ten coś znaczy, czy nie. Od czasu do czasu umawiał się z którąś na wieczór, ale jego romanse zawsze były krótkotrwałe.
Obecnie Peter mieszkał razem z sześćdziesięciodwuletnią matką w zagraconym apartamencie w Wellington Hotel. A właściwie to tylko tam sypiał. Jak większość ludzi ze sztabu Shearsona Jonesa, gdy nie spał, to pracował w jego biurze. Szczególnie ciężko w chwilach, gdy trzeba było sprostać sytuacji takiej jak groźna zaraza zbożowa.
Wcześnie rano Peter zatelefonował do Joego Dasgupty, Indianina, błyskotliwego, lecz bardzo drogiego specjalisty prawa konstytucyjnego. Bezpośrednio po rozmowie Joe przystąpił do opracowania prawnych struktur funduszu i znalezienia najlepszej drogi jego zarejestrowania. Peter rozmawiał także przez telefon z Fredem Newmanem, przewodniczącym Stowarzyszenia Farmerów z Kansas. Zastał go w domu. Zaraza dotąd wyrządziła Newmanowi tylko znikome szkody i zgodził się z Peterem, że w interesie wszystkich farmerów leży, aby nie wywoływać w społeczeństwie zbyt dużego zdenerwowania. Przyjął także propozycję Kaisera, aby w podjętych działaniach wystąpić jako ekspert, w zamian za pokrycie kosztów, które “poniesie z tego tytułu”. Shearson Jones bez wahania zaakceptował ten pomysł Kaisera, wiedząc, że większość właścicieli ziemi w Kansas to zwolennicy Newmana.
Fred Newman wszem i wobec głosił pogląd, że “to, iż człowiek nie grzebie osobiście gołymi rękami w ziemi, wcale nie oznacza, iż człowiek ów nie jest w głębi serca farmerem”. Słowa te zjednały mu głosy niemal wszystkich ludzi żyjących co prawda z pszenicy, jednak pięćdziesiąt tygodni w roku spędzających w Nowym Jorku albo w Los Angeles - w gruncie rzeczy gdziekolwiek, byleby nie w nudnym Kansas wśród tej męczącej pszenicy.
Podczas gdy Peter Kaiser telefonował, jedenaście dziewczyn, również telefonicznie, zapoznawało z projektem stworzenia funduszu przedstawicieli głównych gałęzi przemysłu w kraju - szczególnie tych, które są związane z rolnictwem, produkcją maszyn rolniczych, nawozów sztucznych, transportem. W porze lunchu mogły ogłosić, że mają już przyrzeczenia wpłat ponad pięciu milionów dolarów, a po południu, kiedy dzienniki CBS i ABC podały obszerne informacje o klęsce w Kansas, kwota ta podskoczyła do ośmiu milionów dolarów.
Shearson Jones spędził cały poranek w Senacie, paląc wielkie krajowe cygara i namawiając do poparcia swojej akcji ratunkowej zarówno republikanów, jak i demokratów. Zjadł późny lunch z Wallace'em Terrym z “Washington Post” i powiedział mu, że liczy na wszystkich dziennikarzy: tych, którym w przeszłości oddał jakieś przysługi, i tych, których nie miał jeszcze okazji poznać. Liczy, że wspólnie z nim podejmą działania, aby “skutecznie pomóc tym nieszczęsnym farmerom w Kansas”.
Shearson tak wiele uwagi i działań poświęcił swojemu stanowi, że mass media zupełnie przeoczyły raporty z Iowa, Oregonu, Waszyngtonu i Kalifornii donoszące, że również tam nie znana dotąd zaraza atakuje płody ziemi. W Departamencie Rolnictwa rzecznik prasowy mówił o kryzysie ciągle tylko jako o “problemach stanu Kansas” związanych z tegorocznymi żniwami. Wszelkie pytania na temat podobnych “problemów” w innych stanach zbywał lekceważącym stwierdzeniem, że jest to sprawa całkiem normalna o tej porze roku i ostrzegał dziennikarzy przed konsekwencjami nadmiernego straszenia społeczeństwa.
Dwóch najlepszych autorów przemówień Shearsona Jonesa pracowało nad oświadczeniem, które senator zamierzał wygłosić wieczorem w telewizji. Peter Kaiser, czytając pierwsze linijki, niemal wzruszył się frazą o “wspaniałych, godnych szacunku farmerach z Kansas, którzy mają w życiu jeden ideał: «amerykańską drogę»”.
O trzeciej trzydzieści po południu do biura przy Indepen-dence Avenue zatelefonował Joe Dasgupta. Peter Kaiser siedział właśnie w swoim chłodnym, wyłożonym dywanem gabineciku i dyktował sekretarce kolejne ustalenia dotyczące funduszu: w jaki sposób będą wykorzystywane wpłaty, jak księgowane, kto będzie dysponował kontami. Usłyszawszy Joego w słuchawce, machnął na Karen Fortunoff, żeby zostawiła go samego na czas rozmowy.
- W porządku, Joe - powiedział, gdy Karen wyszła. - Jak ci idzie?
- Na razie nieźle - odparł Joe swym twardym akcentem. -Poradziłem Shearsonowi, żeby zarejestrował fundusz kryzysowy jako prywatną fundację, siebie mianował jej prezydentem, a jakąś osobę, której nazwiska nie będzie się ujawniać opinii publicznej, menedżerem zarządzającym funduszem.
- A nie sądzisz, że powinna to być spółka federalna, utworzona uchwałą Kongresu? Wyglądałaby znacznie poważniej.
 - No cóż, jeszcze możecie wybrać. Albo postawicie na powagę, albo na względy praktyczne - zaczął wyjaśniać Joe. -Jako prywatna fundacja możecie nalegać na Kongres, żeby dodał wam forsy, jeśli nie będzie spływać w takim tempie, jakiego się spodziewacie. Poza tym zawsze będziecie mieli pewne pole manewru wobec władz podatkowych.
- To brzmi rozsądnie. - Peter Kaiser mimowolnie pokiwał głową. - Kiedy będziemy mogli zacząć zbiórkę pieniędzy? Dotąd przyrzeczone nam dziewięć milionów dolarów.
 - Zaraz prześlę ci wszystkie papiery. Potrzebuję jeszcze po dwa notarialnie poświadczone podpisy Shearsona i Alana Hedgesa, i możecie się uważać za zarządzających akcją ratunkową.
- Jak zwykle zrobiłeś wspaniałą robotę, Joe - powiedział Peter. - Przypomnij mi, żebym możliwie szybko zjadł z tobą obiad.
- To nie jest wcale konieczne - odparł Joe Dasgupta z lekką wzgardą w głosie. - Po prostu razem z dokumentami prześlę ci mój rachunek.
Peter odłożył słuchawkę i nacisnął przycisk interkomu. Po chwili do pokoju powróciła Karen: mała brunetka o brązowych oczach, w ładnym kremowym kostiumie. Do Waszyngtonu przyjechała przed dwoma laty z Duluth, przywożąc ze sobą wielkie ambicje i nadzieję, że wkrótce będzie pracowała przynajmniej w Kongresie. W Duluth pozostawiła dwoje starzejących się rodziców, którzy ciągle utrzymywali jej pokój gotowy na jej powrót, ze wszystkimi lalkami, biblioteczką pełną romansów, i w dość częstych rozmowach telefonicznych niezmiennie zwracali się do niej “dziecino”. Przez jakiś czas pracowała jako sekretarka w dużym wydawnictwie, aż wreszcie któregoś dnia znalazła się na pikniku zorganizowanym przez Shearsona Jonesa w celu zdobycia funduszy na coś, co zapewne było wówczas bardzo ważne dla Ameryki. Tam poznała dziewczynę, która roznosiła napoje. Jeszcze tego samego dnia przegadały razem kilka godzin.
- Słuchaj - mówiła jej nowa przyjaciółka - teraz Shearson Jones ma wielką władzę. Czystą, nagą, nieskrępowaną władzę.
Karen bardzo się to spodobało i już następnego dnia zatelefonowała pod numer, który podała jej dziewczyna. Słuchawkę podniósł sam Peter Kaiser.
 - Na czym skończyliśmy? - zapytał teraz, a Karen usiadła na taborecie, trzymając blok papieru na kolanach.
 - Dotarliśmy do procedur bankowych, podpunkt drugi - odparła.
- Ach, tak. Procedury bankowe, podpunkt drugi. Czeki i weksle.
- Czy ty nigdy nie wypoczywasz? - zapytała go niespodziewanie.
Peter siedział za biurkiem podparty na łokciach. Jego podbródek spoczywał na dłoniach. Powoli podniósł na nią wzrok i równie powoli jego oczy zaczęły nabierać ostrości, jakby był naćpany albo skrajnie zmęczony.
- Czy wypoczywam? - zapytał, jakby nie pojmował znaczenia tego słowa.
- Tak. Czy ty nigdy nie wypoczywasz?
- Karen - zganił ją. - Zatrzymaliśmy się na drugim pod punkcie rozdziału o procedurach bankowych. Jeśli chcesz rozmawiać o wypoczynku, rób to w czasie, kiedy nie pracujesz.
- Cholera, czasami zachowujesz się jak maszyna.
- Jestem zajęty. Mam jeszcze sto rzeczy do zrobienia przed północą, to wszystko. Nie jestem żadną maszyną.
- Czy ty kiedykolwiek pijesz kawę?
Peter rozparł się na chwilę w skórzanym fotelu, jednak palcami wciąż ściskał krawędź biurka.
- Karen - odezwał się. - Pozwolisz, że będę ci dyktował, czy nie?
- Zadałam ci jedynie pytanie, które stawia sobie cały personel. Ludzie interesują się...
 - A ja w tej chwili interesuję się procedurami bankowymi, a dokładniej podpunktem drugim tego rozdziału. Poza tym zdaje się, że wtykasz nos w nie swoje sprawy.
- W porządku, przepraszam. Nie chciałam być natrętna. Po prostu pomyślałam sobie, że...
Peter nacisnął przycisk na biurku. Prawie natychmiast otworzyły się drzwi i weszła Fran Kelly, zatrudniona jako asystentka Karen.
- Słucham pana, panie Kaiser.
- Przygotuj blok do stenografowania i ostre ołówki. Przez jakieś dwie godziny będę ci dyktował.
Karen wyprostowała się.
- Co tu się, do cholery, dzieje? Tylko dlatego, że zadałam ci proste osobiste pytanie...
Peter popatrzył na nią zimnym wzrokiem.
- Powiem ci, co tu się dzieje - powiedział beznamiętnym tonem. - Otóż tutaj się pracuje. Nie rozmawia się. Nie rozważa osobistych spraw, nie fraternizuje. Tu się pracuje.
Pobladła nagle Karen wstała.
 - Pracuje, tak? A jak macałeś mnie po dupie w hallu to też była praca, co?
- Wyjdź z tego pokoju - zażądał Peter. - Przepisz na maszynie wszystkie notatki, które sporządziłaś do tej pory, i postaraj się, żeby jak najszybciej trafiły na moje biurko.
- Nie zwolnisz mnie?
- A niby dlaczego? Jesteś zupełnie dobra w pracy, pod warunkiem, że nie przeszkadzasz mi, stawiając jakieś niedorzeczne pytania. Poza tym zbyt wiele cennego czasu zajęłoby przyuczanie twojej następczyni.
Karen z niedowierzaniem potrząsnęła głową.
- Wiesz co? - zapytała. - Nie wierzę, że ty jesteś prawdziwy. Nie wierzę, że jesteś normalnym człowiekiem.
 - Zapewniani cię, że jestem. A teraz, czy zaczniesz przepisywać te notatki, czy jednak chcesz, żebym zmienił zdanie i cię zwolnił?
Karen miała zamiar powiedzieć coś jeszcze, coś złośliwego, absurdalnego. Zdołała się jednak opanować i w milczeniu nabrała powietrza w płuca. Nie chciała stracić tej posady, naprawdę nie chciała. Ledwie uświadomiona, snuła się w jej głowie myśl, że Peter Kaiser jest zbyt gruboskórnym facetem, żeby jakiekolwiek obelżywe słowo sprawiło mu przykrość. Co najwyżej będzie bawił się sceną, w której ona zrobi z siebie idiotkę.
Zamknęła notatnik, uśmiechnęła się krzywo do Fran i ustąpiła jej miejsca.
- Nie łącz do mnie żadnych telefonów - rzucił za nią Peter, kiedy wychodziła z pokoju. - Przez najbliższe dwie godziny nie ma mnie dla nikogo.
Karen skinęła głową i zatrzasnęła za sobą drzwi.
Wróciwszy za swoje biurko, w małym sekretariacie przylegającym do pokoju Petera Kaisera, udekorowanym jedynie pocztówkami z Mount Shasta, Karen trzasnęła notatnikiem o podłogę i zaczęła się zastanawiać. Dlaczego właściwie tak się zdenerwowała? Przecież w gruncie rzeczy był zwykłym politycznym chłopcem na posyłki, tyle że o zimnej krwi i kompletnie pozbawionym uczuć. Chyba dlatego, że tak naprawdę nie potrafiła przywyknąć do jego obojętności wobec innych ludzi. Chyba miała rację jedna z jej przyjaciółek, tłumacząc, iż w sumie nikomu nie przeszkadza, że Peter Kaiser bezustannie maca kobiety po tyłkach, gdyż w gruncie rzeczy ma to takie samo znaczenie jak zahaczenie pupą o biurko czy niedbale ustawione krzesło.
Mogłabym się zwolnić, pomyślała. Mogłabym podrzeć na strzępy te cholerne procedury bankowe i wyjść z tego zasranego biura.
Coś ją jednak powstrzymywało. Zdała sobie sprawę, że dlatego właśnie kobiety nie potrafią robić dobrych interesów. Dlatego, że są zbyt uczuciowe, że pewne sceny niepotrzebnie zapadają im w serca. A Karen miała zamiar jak najwyżej się wspiąć po drzewie, na którego koronie spoczywał Shearson Jones. Konflikt z Peterem Kaiserem na tej drodze nie był najlepszym pomysłem.
Zaczęła powtarzać w myślach: Peter Kaiser, mam cię w dupie. Potem siedem razy głęboko odetchnęła. Następnie pozbierała z podłogi papiery, przygotowała swego IBM-a i zaczęła przepisywać jego pieprzone notatki.
Jeszcze dobrze nie zaczęła, kiedy zadzwonił telefon. Podniosła słuchawkę i powiedziała uprzejmie:
 - Biuro Petera Kaisera. Z kim mam przyjemność? Usłyszała jakieś trzaski, jakby rozmowa łączona była z bardzo daleka, i wreszcie ktoś zapytał:
 - Czy mógłbym rozmawiać z senatorem Jonesem? Telefonuję z Kansas.
- Senator Jones przebywa obecnie w swoim biurze w Senacie. Jest tutaj jedynie Peter Kaiser, jego osobisty doradca.
- Nazywam się Ed Hardesty. Dzwonię z Wichity w stanie Kansas. Poprzedniej nocy rozmawiałem z senatorem w sprawie pszenicy...
- Tak?
 - Cóż, mam więcej informacji na temat zarazy. Wyniki testów przeprowadzonych w laboratorium w Wichicie, przynajmniej częściowe wyniki. Czy mogłaby mi pani podać numer, pod którym mógłbym złapać teraz senatora?
- Poproszę go, żeby to on zatelefonował do pana. Przepraszam, nie usłyszałam pańskiego nazwiska.
- Hardesty, Ed Hardesty. Senator Jones był przyjacielem mojego ojca. Proszę przedstawić mnie senatorowi jako syna Dana Hardesty'ego.
Karen słyszała go bardzo słabo.
- Czy mam przekazać senatorowi jakąś wiadomość?! -wykrzyczała do słuchawki.
- Tak... Proszę mu powiedzieć, że całe nieszczęście spowodował wirus niewiadomego pochodzenia... ten wirus atakuje cały kraj, dobiera się nie tylko do pszenicy, ale do wszystkiego, co rośnie!
- Niech pan chwilę poczeka - powiedziała Karen. - Złamałam grafit w moim ołówku. No, teraz, mówił pan o wirusie?
- Tak. Odnotowano go już niemal w całym kraju. Nie tylko na pszenicy, ale i na kukurydzy, soi, na wszystkim... Laboratorium rolnicze tutaj, w Wichicie, przeprowadziło testy... Doktor Benson uważa, że zagrożone są wszystkie tegoroczne zbiory.
- Doktor Benson? Jak to się pisze? Tak jak ten Benson z Soap?
- Tak. Dokładnie tak samo. Bardzo proszę, niech pani przekaże tę wiadomość senatorowi Jonesowi. Niech on jak najszybciej do mnie zatelefonuje. To bardzo pilne.
 - Dobrze - odpowiedziała Karen. - Spróbuję. - Znów nastąpiły potężne trzaski i połączenie się urwało. Karen jeszcze kilkakrotnie powtórzyła słowo “halo”, ale nic to nie dało i odłożyła słuchawkę. Popatrzyła w notatki, które sporządziła podczas rozmowy, po czym podeszła do innej maszyny i szybko wystukała wiadomość dla Petera Kaisera.
“Telefonował pan Ed Hardesty z Wichity, z Kansas... o godzinie szesnastej czterdzieści pięć. Powiedział, że przyczyną gnicia tegorocznych plonów jest wirus, który wystąpił już w całym kraju i zaatakował kukurydzę, soję, ziemniaki i inne uprawy. Doktor Benson z Wichity, który bada tę sprawę, uważa, że cały naród jest zagrożony”.
Karen słyszała już o sprawie w telewizji, jednak tam przedstawiano ją jako sezonowy problem dotyczący kilku farm w odległym Kansas. A kogo, do cholery, obchodzi, co się dzieje w Kansas? No, ale ten Ed Hardesty powiedział teraz, że zaatakowane zostało wszystko i wszędzie. Karen nagle zadrżała. Przeczytała szybko kartkę i poczuła się jakby w nierealnym świecie. No tak, ten facet powiedział przecież wyraźnie: wirus wystąpił już w całym kraju. “Doktor Benson (...) uważa, że cały naród jest zagrożony”.
Ciągle patrzyła na kartkę, kiedy usłyszała jakiś ruch w wąskim korytarzyku. Obejrzała się. W drzwiach stał Peter Kai-ser, ciężko opierając się o klamkę, i obserwował ją uważnie. Jego twarz nie zdradzała żadnych myśli, ale sposób, w jaki przystanął, z jedną ręką opartą o biodro, podpowiedział Ka-ren, że jest bardziej rozluźniony niż zwykle.
- Ja, eee... - odezwała się - ja właśnie zabieram się do pisania - wykrztusiła, unikając jego wzroku.
- W porządku - powiedział. - Przyszedłem cię przeprosić.
- Przeprosić? A to za co?
- Jak to za co?
- Do cholery, czyżbyś nie był Peterem Kaiserem “Maszyną”, najbardziej pracowitym urzędnikiem w całej partii republikańskiej? Czyżby jakaś głupia sekretarka, która ośmieliła się marnować twój cenny czas, zadając idiotyczne pytania na temat kawy i wolnego czasu, zasługiwała na przeprosiny?
Peter uśmiechnął się.
- Podobasz mi się - powiedział. - Jesteś odważna. Zdobyła się wreszcie na to, aby popatrzeć mu w oczy.
- Ostatni raz usłyszałam to, kiedy w wieku siedmiu lat zajęłam ostatnie miejsce w szkolnym wyścigu z jajkiem na łyżeczce i udało mi się nie rozpłakać z tego powodu.
- Od tego czasu bardzo się zmieniłaś.
- Nie do końca. Ciągle nie płaczę.
- W porządku - uśmiechnął się. - Lubię cię taką. Czy zjesz ze mną kolację?
- A dokąd pójdziemy? Na najbliższą stację benzynową?
- Nie rozumiem.
- Z twojego zachowania wynika, że jadasz tylko w takich miejscach.
- Karen, ja naprawdę jestem człowiekiem. Czuję, cierpię, cieszę się czasami. Jeśli zranisz mnie nożem, będę krwawił, czy chcesz się przekonać?
- Nie wiem. Może pociekną z ciebie jakieś smary? Roześmiał się. Jego śmiech był dziwny, nadspodziewanie wysoki.
- No, dobrze - powiedział. - Przyszedłem powiedzieć, że cię przepraszam, i naprawdę przepraszam cię za ten incydent w gabinecie. Ale zjesz ze mną tę kolację czy nie?
Karen namyślała się przez chwilę. Jakiś głos podpowiadał jej: powiedz mu, żeby się odpierdolił raz na zawsze. Lecz inny głos szeptał kusząco: skoro Peter Kaiser cię lubi, z pewnością przedstawi senatorowi Jonesowi, a jeśli polubi cię senator Jones... cholera, wtedy przed tobą szeroka kariera, nieograniczone perspektywy. No, może ograniczone kopułą Kapitolu. A przecież po to właśnie przyjechałaś do Waszyngtonu, prawda?
 - W porządku. Przyjmuję zaproszenie. Na którą?
- Powiedzmy, na dziewiątą, dziewiątą trzydzieści wieczorem. Czy to nie będzie za późno dla ciebie?
- Dobra. Do tego czasu zdążę dokładnie strawić wszystkie hamburgery. Aha, tak przy okazji. Mam tutaj wiadomość dla senatora. Chyba jest dość pilna.
Peter wziął od niej kartkę i szybko przebiegł ją wzrokiem. Potem przeczytał ją powoli jeszcze raz i zmarszczył czoło.
- Szesnasta czterdzieści pięć? - zapytał. - Zaledwie przed kilkoma minutami.
- Tak.
- I to wszystko, co powiedział? Nic więcej?
 - To wszystko. - Karen wzruszyła ramionami. - Jakiś tajemniczy wirus pełza po Stanach Zjednoczonych i niszczy żywność.
Peter znów zmusił się do uśmiechu.
 - No cóż. Przyjęłaś jedną z tych głupich wiadomości, które zawsze otrzymujemy, ilekroć dzieją się takie rzeczy. Nie zdziwię się, jeśli zadzwoni do nas jeszcze dzisiaj kilku wariatów podobnej maści. Wirusy, śmiercionośne promienie z Marsa, kara z niebios... niedługo do tego przywykniesz.
- Prawdę mówiąc, przeraziłam się - powiedziała Karen. -Ten facet miał taki przekonywający głos...
- Jak wszyscy, którzy wygłupiają się z podobnymi telefonami. Teraz, bardzo cię proszę, połącz mnie z senatorem Jonesem.
- Skoro sobie życzysz... i skoro postawisz mi kolację. A także dlatego, że uniknęłam dwóch godzin nudnego pisania... Zaraz usłyszysz go w słuchawce.
- Dobra, odbiorę w swoim pokoju. No, to... do zobaczenia. Karen podniosła słuchawkę i wykręciła numer senatora w biurze Senatu. Dobrą minutę czekała, zanim ktoś odebrał. W końcu usłyszała głos Delli McIntosh, trochę zasapany.
- Słucham? Biuro senatora Jonesa.
- Pani McIntosh? Łączę z Peterem Kaiserem do senatora. Myślę, że to bardzo pilna sprawa.
- Chwileczkę - powiedziała Della i Karen usłyszała stukot słuchawki odkładanej na stolik. Dobiegł do niej przytłumiony głos senatora: - Co ten osioł znowu chce? Cholera, przerwał nam w samym środku...
Po chwili senator, głośniejszy już i bliższy, zapytał:
- Tak? To ty, Peter?
 - Łączę pana, senatorze - powiedziała Karen i przełączyła rozmowę na gabinet Petera. Nie odłożyła jednak swojej słuchawki, lecz zakrywszy dłonią mikrofon, zaczęła podsłuchiwać.
- Peter? - burknął senator. - Mam nadzieję, że zdajesz sobie sprawę, iż zatelefonowałeś cholernie nie w porę.
 - Przepraszam, senatorze, ale otrzymałem pilną wiadomość od tego Eda Hardesty'ego z Kansas. Pomyślałem, że zechce pan natychmiast jej wysłuchać.
- Od Eda Hardesty'ego? Tego skurwysyńskiego szantażysty? Tego zasranego szczeniaka? A cóż takiego powiedział, że zdecydowałeś się przerwać mój popołudniowy odpoczynek?
Peter nabrał głęboko powietrza w płuca i z ciężkim westchnieniem wypuścił je; w ten sposób dodawał sobie odwagi.
- Stwierdził, że dysponuje częściowymi wynikami badań z laboratorium w Wichicie. Zdaje się, że doszli tam do wniosku, iż zarazę spowodował jakiś wirus, chociaż nie potrafią niczego powiedzieć o nim dokładnie. Najgorsze, że oni tam połączyli ze sobą przypadki gnicia pszenicy z gniciem soi i kukurydzy w Iowa. W gruncie rzeczy wiedzą już tyle co my po raportach Dicka Turnbulla na temat chorób owoców i warzyw...
 - Mówisz o wirusie? - przerwał mu senator. – Pierwsze o tym słyszę.
- Nie znam szczegółów, senatorze, ale Hardesty powiedział, że ktoś z Wichity, o nazwisku Benson, doktor Benson, doszedł do wniosku, że wszystkie tegoroczne plony w tym kraju są zagrożone.
- Benson? Pamiętam Bensona. Cholerny pijaczek. Kiedyś zaprosiłem go do Fall River i zarzygał mi cały dywan. Myślałem, że po tym incydencie pozbyli się go z Kansas.
- Zdaje się, że jednak nie - powiedział Peter grzecznie. I jeśli ma rację, to nasz pomysł z funduszem kryzysowym może nie wypalić. Jeśli tylko szepnie jakiemuś dziennikarzowi, że wszystkie tegoroczne zbiory trafi szlag, nie znajdziemy nikogo, kto dałby choćby dolca, żeby pomóc jakimś farmerom z Kansas.
- Co się dzieje w laboratoriach federalnych?
 - Jeszcze tam nie telefonowałem. Ale rano rozmawiałem z profesorem Protterem. Stwierdził, że nie ustają w wysiłkach, lecz na razie do niczego nie doszli.
- Inaczej mówiąc, siedzą na dupach i nic nie robią. To typowe dla nich, Peter. Jeden pieprzony alkoholik z Kansas potrafi sam zrobić więcej niż cała banda tych supermanów z Waszyngtonu. Cholera, oni nie odróżnią wirusa od ptasiego gówna! Zadzwoń do Prottera i powiedz mu, żeby szybciej ruszał tą swoją pieprzoną mózgownicą, bo w przeciwnym razie do końca przyszłego tygodnia straci posadę.
- Tak, senatorze.
Senator Jones głośno odchrząknął i westchnął ciężko. Dopiero po chwili powiedział:
- Masz dwie rzeczy do zrobienia, Peter. Po pierwsze nie mylisz się co do naszego funduszu. Musimy zgromadzić na koncie tak dużo szmalu, jak tylko damy radę, zanim ludzie zaczną panikować. Jak wygląda sytuacja w tej chwili?
- Według stanu o godzinie piętnastej zero zero mamy obiecane dziewięć milionów dolarów. Jeśli się bardzo postaram, myślę, że większość tego szmalu trafi na nasze konto w ciągu weekendu, powiedzmy, siedemdziesiąt procent. Potrzebne będą pewne nadzwyczajne zabiegi, oczywiście...
- Połóż łapę na tak wielkiej ilości forsy, jak tylko dasz radę - mruknął Shearson. - Cholera, może się to okazać tylko niewielką częścią tego, co zamierzaliśmy zdobyć, ale trudno, i to musi nam wystarczyć. Druga sprawa to profesor Protter. Przyciśnij go, i to porządnie. Porządnie, słyszysz? To jego zasrany obowiązek znaleźć antidotum na tego wirusa, i to natychmiast.
- Ale jeśli zdobędziemy antidotum i ogłosimy to publicznie, natychmiast zmaleją wpłaty na fundusz.
Shearson westchnął.
 - Trzeba wybrać odpowiedni moment. Odpowiedni pod względem politycznym i psychologicznym. Możemy to antidotum mieć już jutro, ale to wcale nie znaczy, że już jutro to ogłosimy. Niech dobrzy ludzie zapełniają nasze konto. Jeśli dojdzie do tego, że w obliczu powszechnej katastrofy wpłaty się skończą, wówczas ogłosimy, iż odkryliśmy środek, który jest w stanie zbawić naród. Mass media tak czy inaczej zaczną wkrótce trąbić o wszystkim. Po to w końcu są. Kiedy w najtrudniejszym momencie powiemy im, że znaleźliśmy odpowiedź na pytanie, które zadaje sobie cały kraj, odniesiemy wielki polityczny sukces. A mnie okrzykną bohaterem, zbawcą. Pamiętaj, Peter, srebrnej kuli nie należy wystrzeliwać dopóty, dopóki nie jest to absolutnie konieczne.
- A jeśli Protter do niczego nie dojdzie? - zapytał Peter. -Jeśli tej zarazy nie powstrzymamy i rzeczywiście nastąpi głód w całym kraju?
- To kolejne zadanie dla ciebie, Peter. Zadzwoń do Franka Edisona i zapytaj go, jak wyglądają krajowe zapasy żywności. Silosy rządowe, to, co ma armia, to, co jest w prywatnych rękach. Wszystko i jeszcze raz wszystko. Następnie porozmawiaj z dyrektorami największych supermarketów i zapytaj ich, jak widzą funkcjonowanie w kryzysowej sytuacji. Możesz być z nimi szczery.
Peter nabazgrał coś w notesie.
- Rozumiem, że chce pan przewidzieć i to najgorsze.
- Właśnie. Ale, błagam cię, nikogo nie strasz, nie siej paniki.
- Czy nikt oprócz nas nie zajmuje się kryzysem żywnościowym w tej chwili? Myślę, że prezydent...
- Och, zainteresowałem się nim - odparł senator. - Dziś rano przesłałem mu osobisty list, informując go, że owszem, nie znana zaraza zaatakowała pszenicę w Kansas i Dakocie Północnej, ale pracują już nad tym nasi najlepsi naukowcy i tylko godziny dzielą ich od określenia, z czym mamy do czynienia. Przyznałem też, że gnije część plonów w stanach Iowa, Oregon i Washington, ale zaznaczyłem, że biorąc pod uwagę znaczne opady tego lata, podobne objawy nie są niespodziewane i nie spowodują w zbiorach strat, które mógłby odczuć naród.
- A więc nie zamierza pan współpracować z Białym Domem?
- Jeszcze nie. Być może trochę później, ale teraz jeszcze nie.
 - Czy nie uważa pan, że należałoby przedsięwziąć jakieś kroki wobec doktora Bensona? Może narobić już teraz alarmu w prasie.
- Zastanawiałem się nad tym. Myślę, że poślę Delię do Wichity, żeby szepnęła mu kilka słów na ucho. Powie mu, że jako wybitny naukowiec nie ma prawa siać w takiej chwili paniki. Weekend spędzę w Fall River tak czy inaczej, więc myślę, że Della będzie mogła przyjechać tam prosto z Wichity.
- A Hardesty? Co z nim? Jeśli nie usłyszy od pana osobiście ani słowa, może narobić dużo niepotrzebnego szumu. Tym bardziej, że kontaktuje się z tym doktorem Bensonem.
- Hardesty to cholerny wrzód na dupie - westchnął senator. - Ale będzie mi potrzebny, jako przykład nieszczęśliwego farmera z Kansas. Pasuje do tej roli. Jest młody, oddany farmie, którą dopiero co przejął po ojcu. I jeśli zaraza dotknęła go naprawdę tak bardzo, jak mi płakał przez telefon, myślę, że ucieszy się, jeśli poczęstujemy go kilkoma dolarami ekstra. Może poproszę Delię, żeby również z nim porozmawiała. Ona potrafi być bardzo przekonywająca.
Peter chciał rzucić do słuchawki coś głupiego na temat senatora i Delii, ale w porę ugryzł się w język.
- Czy mam oddzwonić do tego Hardesty'ego? - zapytał.
- Tak, zrób to. I to natychmiast. Kilka lat temu popełniłem błąd; był taki skandal, którego ty nie jesteś w stanie pamiętać. Pamiętałem wówczas o ważnych ludziach, a zapomniałem o maluczkich. Drogo mnie to kosztowało. Jeśli nie będziesz na siebie uważał, to właśnie maluczcy cię zniszczą, pamiętaj, Peter.
Peter zapisał jeszcze dwie linijki w notesie i odezwał się:
- W porządku, senatorze. Przykro mi, że panu przeszkodziłem. Może spotkajmy się później i zreasumujmy sytuację.
- W porządku, zgoda. Ale pamiętaj, na miłość boską, działaj tak, żeby nie wywołać hałasu. Dopóki forsa nie znajdzie się w naszym banku, balansujemy na linie. Rozumiesz mnie?
Peter spojrzał nagle na czerwone światełko antypodsłucho-we zainstalowane przy telefonie. Świeciło się.
- Tak, senatorze - powiedział szorstko. Odłożył słuchawkę i w tym samym momencie Karen Fortunoff odłożyła swoją. Po kilku krótkich sekundach usłyszała brzęczyk i na aparacie zapaliła się lampka sygnalizująca, że łączy się z nią Peter.
- Tak, panie Kaiser?
- Karen? Połącz mnie z jeszcze jednym numerem. Z moją matką.
- Teraz, panie Kaiser?
- Teraz, Karen. Jeśli nie masz nic przeciwko temu. Karen wykręciła znany jej numer w Wellington Hotel i przez dłuższą chwilę czekała, aż ktoś podniesie słuchawkę. W końcu usłyszała:
- Mieszkanie pani Kaiser. Kto mówi?
- Pani Kaiser, łączę z pani synem. Proszę się nie rozłączać. - Przełączyła rozmowę na biuro Petera, lecz znów nie odłożyła swojej słuchawki i podsłuchiwała. - Mama? - usłyszała Petera.
- Co się stało, mój drogi? Właśnie jest u mnie pani Kroger na herbatce.
- Mamo, to bardzo ważne. Chcę, żebyś mnie uważnie wysłuchała i zrobiła wszystko, o co cię poproszę.
- Peter, mój drogi, na Boga, co się stało? Twój głos brzmi tak tajemniczo...
- Posłuchaj, mamo; być może zachowuję się dziwnie, ale to, co ci teraz powiem, rzeczywiście jest tajemnicą. Przynajmniej dotąd. Otóż dotarły do mnie poufne informacje, że tej zimy kraj dotkną bardzo poważne braki żywności.
Pani Kaiser wydawała się zakłopotana.
- Braki żywności? Cóż to za wiadomość? Nigdy nie słyszałam o czymś takim, a poza tym dużo nie jadam. Jestem na diecie.
 - Mamo, wiem wszystko o twojej diecie. Jednak mimo diety coś musisz jeść. A zanosi się na to, że w najbliższym czasie nie będzie można kupić prawie nic do jedzenia, z wyjątkiem konserw, mrożonek i prawdopodobnie mięsa.
- Peter, jesteś pewien?
 - Gdybym nie był pewien, nie telefonowałbym do ciebie. A teraz posłuchaj mnie uważnie i przestań zadawać pytania. Chcę, żebyś zadzwoniła do pana Parkera z supermarketu w Connecticut, tak, właśnie tego pana Parkera, i żebyś zapytała go, ile pieniędzy chce za całą żywność, jaka właśnie znajduje się w jego sklepie. Tak, mamo, wszystko, co jest w sklepie. Puszki, mrożonki, przekąski, wszystko. Wszystko z wyjątkiem zabawek i papierosów. Tak. Gdy uzgodnisz z nim cenę, powiesz mu, żeby zapakował wszystko na ciężarówkę i pojechał do domu w Lichfield. Tam niech weźmie klucz od pani Lodge i złoży wszystko w piwnicy. Powiedz mu, żeby sprzedał nam jeszcze kilka zamrażarek do tego. Zrób wszystko, żeby się upewnić, iż cały towar leży bezpiecznie w naszym domu. To wszystko, mamo.
Nastąpiła długa cisza, którą przerwała w końcu matka Petera.
 - Mój drogi, czy ty się dobrze czujesz? Czy nie masz przypadkiem podwyższonej temperatury?
- Mamo! - warknął Peter. - Zrób wszystko, co ci kazałem. To może być sprawa życia i śmierci. Twojego życia, twojej śmierci!
- Peter, nie jestem przekonana...
- To nie ma żadnego znaczenia. Ważne jest jedynie to, co się w rzeczywistości dzieje, mamo. W ciągu ostatnich dwóch dni zgniło sześćdziesiąt procent pszenicy w Kansas. Zgniła
trzecia część soi i kukurydzy w Iowa, zaatakowana przez tę samą odmianę wirusa, na którego nie ma na razie antidotum. Na Florydzie gniją pomidory, w Kalifornii gniją winogrona, ziemniaki w Idaho zamieniają się w brązowe gówno... Cały ten przeklęty kraj nawiedzi wkrótce największa w historii klęska głodu!
- Cóż, mój drogi, słyszałam o tej przykrej sprawie z pszenicą. Dzisiaj mówiono o tym we wszystkich dziennikach. Ale nikt nie wspominał o ziemniakach czy pomidorach. Prawdę mówiąc, nie przepadam za nimi...
- Mamo! -jęknął Peter bezsilnym głosem.
- No, już dobrze, mój drogi. Zadzwonię do pana Parkera. Jestem pewna, że pomyśli, iż zwariowałam. Czy mam mu powiedzieć, żeby natychmiast uzupełnił sklep ze względu na spodziewane braki?
- Nic nikomu nie mów. Chcę, żebyś zadzwoniła do pana Parkera, dlatego że on nie wie, że pracuję dla senatora Jonesa. Bardzo ważne jest, żebyś nie wywołała paniki, bo w przeciwnym wypadku pogorszysz sytuację: wszyscy nagle zaczną się śpieszyć do sklepów.
- Rozumiem, mój drogi. Czy mogę powiedzieć o tym pani Kroger?
- Nie, nie mów nikomu. Później jeszcze do ciebie zadzwonię.
Peter rzucił słuchawkę, a Karen, zagryzając wargi, delikatnie odłożyła na miejsce swoją. Nie potrafiła wprost uwierzyć, że to, co przed chwilą usłyszała, nie jest jedynie snem. Przecież w kraju tak wielkim jak Stany Zjednoczone, z wolną prasą i potężną telewizją, ktoś musiałby się już zorientować, co się dzieje, i zaalarmować ludzi. Czyżby ktoś taki jak senator Jones był w stanie sam jeden uciszyć z taką łatwością wszystkie mass media? Na razie zdawało się, że nikt nie jest niczym przejęty -jakby wszyscy reporterzy, politycy, eksperci rządowi przyjmowali wszystko, co im opowiada senator Jones, jak dogmaty wiary, jeśli tylko opowieści te były podawane odpowiednio przekonywającym językiem. Nawet prezydent przecież zaakceptował twierdzenie Shearsona Jonesa, że problem wkrótce zostanie rozwiązany i że nie należy się spodziewać żadnych poważnych braków.
Światełko na telefonie Karen rozbłysło znowu. Podniosła słuchawkę i zapytała:
- Tak?
- Karen, bardzo cię proszę, spróbuj połączyć mnie z panem Edem Hardestym w South Burlington Farm, niedaleko Wichity.
- Tak, panie Kaiser. Proszę jednak chwileczkę poczekać. Mam przedtem inny ważny telefon do wykonania.
- Dobrze. Tylko żeby to nie trwało za długo.
- Nie, panie Kaiser.
Karen wcisnęła guziczek łączący ją z centralą miejską i przez chwilę wsłuchiwała się w monotonny ton sygnału. Potem wykręciła numer. Połączenie uzyskała niemal natychmiast.
- Mamo, mówi Karen. Tak, to naprawdę ja. Wiem. Ale proszę cię, mamo, muszę powiedzieć ci coś naprawdę ważnego.

ROZDZIAŁ VIII

Nad South Burlington Farm powoli zachodziło słońce. Ed, Willard i Dyson Kane stali zanurzeni po pas w pszenicy i paląc w milczeniu papierosy, obserwowali z ponurymi minami gnijące zboże i unoszący się leniwie nad nim dym z papierosów. Palenie papierosów na polach było surowo zakazane, ale teraz nie miało to już znaczenia. Przypominali teraz ludzi z otoczenia Hitlera bezpośrednio po jego śmierci. Oto wódz umarł i nic już nie zostało z jego mitu i z Trzeciej Rzeszy.
Niedaleko odpoczywał helikopter, czysty i lśniący wśród ciągnącej się jak okiem sięgnąć zgniłej pszenicy. Klucz ptaków zatoczył nad nim koło; ptaki poskrzeczały chwilę i odleciały w sobie tylko znanym kierunku.
Ed, zmęczony i nie ogolony, miał na sobie dżinsy i czerwoną kowbojską koszulę. Obok niego stał Willard. Ręce trzymał założone na piersiach, a oczy osłaniały okulary przeciwsłoneczne. Mimo tej nieprzeniknionej zasłony cała postawa zdradzała jego ponure myśli.
 - Nigdy jeszcze czegoś takiego nie widziałem - odezwał się w pewnym momencie. - Nie mamy nawet szansy się temu przeciwstawić. - Popatrzył na Dysona. - Jak uważasz, ile pszenicy straciliśmy do tej pory? - zapytał go. - Sześćdziesiąt, siedemdziesiąt procent?
- Trudno to dokładnie ocenić - odparł Dyson. - Ale powiedziałbym, że prawie osiemdziesiąt procent. Pod koniec tygodnia nie będzie już nic.
- Ed, poszczęściło ci się z senatorem Jonesem? - zapytał Willard.
- Nie zastałem go. Ale ma mi oddzwonić. Prawdę mówiąc, czuję się bardzo niezręcznie, grożąc mu odgrzebaniem tej starej sprawy.
- Nie powinieneś mieć skrupułów - stwierdził Willard. -On by się wcale nie wahał, gdybyście zamienili się miejscami. Wiem, że dla ciebie ta farma to cholernie ważna rzecz. Jeśli chcesz utrzymać ją przy życiu, musisz czasami używać tak samo brudnych, świńskich sztuczek jak inni.
Dyson Kane przykucnął i podniósł z ziemi przegniły, czarny kłos. W powietrzu unosił się kwaśny, wstrętny smród, ale wszyscy trzej zdążyli już do niego przywyknąć.
- Wiecie co? - odezwał się. - To zboże nawet nie szeleści. Jakby nie było lata. Znacie ten letni szmer dojrzałej pszenicy, pamiętacie go?
- Doktor Benson twierdzi, że to spowodowali Rosjanie -powiedział Ed. - Mówi, że to komuniści zarazili naszą pszenicę, żeby zamorzyć nas głodem.
Willard potrząsnął głową.
 - Biedny doktor Benson, co też alkohol potrafi zrobić z człowiekiem. Ostatnio w pijackim widzie walczył z wielkimi biedronkami. A teraz uważa, że Rosjanie chcą zagłodzić Kansas.
 - Nie ma mowy, żeby ktoś dał radę zniszczyć tak ogromny obszar, nie rozsiewając wirusa z góry. Jeśli ktoś chciałby rozsiewać truciznę albo coś takiego, musiałby latać bardzo nisko nad polami. A przecież gdyby ktoś naprawdę nad tą farmą latał, musiałbym o tym wiedzieć - stwierdził Dyson.
- Też tak uważam - powiedział Ed. - Myślę, że doktor Benson ma rację, że to wszystko spowodował wirus, jednak jestem przekonany, że jest on pochodzenia naturalnego. Pozostaje nam wierzyć, że szybko się znajdzie antidotum przeciwko niemu.
- Jeśli nie, czy zamierzasz spalić te pola?
- A co mi radzisz?
- Myślę, że będziesz musiał. Lato zakończymy cholernie wielkim ogniem, niestety.
Ed pokiwał głową.
 - Porozmawiam jeszcze raz z senatorem chociażby po to,
żeby się upewnić, czy nie przyśle tutaj nikogo, zanim zaczną wypłacać odszkodowania. Później wszystko podpalimy.
W tej chwili zabrzęczał radiotelefon w helikopterze. Dyson podszedł do niego i podniósł słuchawkę.
- Tak, jest tutaj - powiedział. - Ed, to do ciebie. Ktoś z biura senatora Jonesa.
Ed odebrał od niego słuchawkę, jedno ucho przysłonił dłonią, aby się odciąć od szumu wiatru, i powiedział:
- Ed Hardesty, słucham.
- Pan Hardesty? Cześć, nazywam się Peter Kaiser. Mogę ci mówić Ed? Z tego, co przekazał mi senator, wynika, że w niedługim czasie będziemy ściśle współpracować.
- Czy otrzymałeś moją informację o wirusie? - zapytał Ed.
- Oczywiście. Natychmiast przekazałem ją senatorowi. Tutaj, w Waszyngtonie, też prowadzimy aktualnie bardzo wnikliwe badania w laboratoriach Departamentu Rolnictwa. Nic na razie nie wskazuje, żebyśmy mieli do czynienia z wirusem.
 - A czy zbliżyliście się chociażby do jakiegokolwiek innego rozwiązania?
 - Och, tak. Już prawie mamy pewność. Nie będziemy jednak niczego ogłaszać na ten temat, dopóki nie nabierzemy pewności stuprocentowej. Widzisz, jeśli tylko rozejdą się jakiekolwiek pogłoski, na przykład o wirusie, farmerzy zaczną palić swoje zboża, zupełnie niepotrzebnie. Powstała sytuacja, w obliczu której należy działać w białych rękawiczkach. Mam nadzieję, że dokładnie rozumiesz, co mam na myśli.
- Doktor Benson jest absolutnie przekonany, że chodzi o wirusa - powiedział Ed. - Co więcej, uważa, że różne rodzaje upraw atakowane są przez różne odmiany tego samego wirusa.
- Noo... - Peter Kaiser zająknął się. - Nie chciałbym deprecjonować wiedzy i umiejętności doktora Bensona, ale w Wichicie dysponuje on o wiele skromniejszymi możliwościami badań niż my w Waszyngtonie. Ponadto jest on znany z... powiedzmy, z niezbyt stabilnej osobowości. Nie zrozum mnie źle. To z pewnością utalentowany człowiek, jednak w sytuacji takiej jak ta najgorsze jest pochopne i nieodpowiedzialne wyciąganie wniosków.
- No, dobrze - westchnął Ed. - Przejdźmy do rzeczy. Czy senator Jones realizuje swój pomysł federalnego odszkodowania?
- Czyżbyś nie oglądał dzisiejszych dzienników telewizyjnych?
- Tylko jeden. Po popołudniu krążyłem nad polami.
- A więc - powiedział Peter - mam szczęście być pierwszą osobą, która cię informuje, że właśnie utworzyliśmy Fundusz Pomocy dla Farmerów z Kansas. Fundusz jest już zarejestrowany i przyjmuje pierwsze wpłaty; gotów jest też do wypłacania pieniędzy najbardziej potrzebującym. Mamy pełne poparcie kilku bardzo ważnych senatorów, w tym samego przewodniczącego Komisji Rolnej. Statut funduszu opracowany został przez jednego z najlepszych prawników z Waszyngtonu.
Ed popatrzył na Willarda i zrobił zdziwioną minę.
- Nie wiedziałem, że Shearson Jones potrafi działać aż tak szybko - powiedział do Petera.
Peter zachichotał.
- Cóż, pozory czasem mylą. Shearson Jones ma sporą nadwagę, oczywiście. Ale powiem ci jedno: kiedy chociażby jedna osoba w Kansas zagrożona jest przez ogień, suszę, powódź, przestępstwo czy cokolwiek innego, Shearson Jones natychmiast reaguje. To bardzo odpowiedzialny człowiek, panie Hardesty, cokolwiek by ludzie o nim mówili. Tutaj, w Waszyngtonie, nazywają go za plecami “grubym samarytaninem”.
Ed zmarszczył czoło.
- Ale czy będzie w stanie namówić Kongres do przyznania funduszowi jakichkolwiek pieniędzy?
- Och, oczywiście. Tymczasem zbieramy również spore kwoty od przemysłowców, głównie tych, których firmy nastawione są na produkcję dla rolnictwa. Tylko dzisiaj zgromadziliśmy prawie trzy miliony dolarów i z pewnością na tym się nie skończy.
- Jestem mile zaskoczony - powiedział Ed. - I zadowolony. Myślałem, że politycy potrafią tylko ględzić bez końca.
- Nie Shearson Jones. Chciałbym zapewnić cię co do jeszcze jednego. Kiedy tylko pieniądze zostaną zaksięgowane na koncie funduszu, natychmiast będą wypłacane potrzebującym. Nie będzie żadnego czekania, przetrzymywania pieniędzy. Ed, będziesz musiał pisemnie oświadczyć, że twoja farma ucierpiała z powodu nie znanej w momencie wybuchu choroby zboża i, jestem tego całkowicie pewien, natychmiast otrzymasz swoją część z tych trzech milionów, które już mamy.
- Cieszę się, że to słyszę - stwierdził Ed.
- Cieszę się, że się cieszysz. Widzisz, senator Jones jest przekonany, że będziemy w stanie zebrać o wiele więcej pieniędzy, jeśli pomagać nam w tym będzie, aktywnie pomagać, ktoś spośród tych farmerów, którzy najbardziej w ostatnich dniach ucierpieli. Ktoś, kto powie w telewizji, iż na własne oczy widział to wszystko, co się dzieje na polach w Kansas, ktoś, kto uświadomi narodowi, jak bardzo cierpią farmerzy, jak ogromne szkody ponoszą, jakie trudności muszą pokonywać. Ktoś, kto reprezentowałby najlepsze cechy amerykańskiego farmera. Młody człowiek zmagający się z niekorzystną pogodą, recesją, płynnymi cenami, ktoś podtrzymujący wielką amerykańską tradycję, tradycję, która uczyniła nasz naród takim, jakim jest w tej chwili.
- Czy teraz czytasz jakąś broszurę propagandową, czy sam naprędce to wymyśliłeś? - zapytał Ed.
- Przestań, Ed. Nie bądź cynikiem. Dobrze wiesz, o czym mówię.
- No cóż, sądzę, że tak. I wydaje mi się, że mnie masz na myśli.
- A dlaczego nie? W gruncie rzeczy to dzięki tobie zrodził się pomysł utworzenia funduszu. Dlaczego nie miałbyś się do tego publicznie przyznać, dlaczego nie miałbyś wystąpić przed całym narodem?
Ed podrapał się po głowie.
- Pozwól mi to przemyśleć, dobrze? Zdaje się, że już mam numer twojego telefonu.
- Otrzymasz coś więcej niż możliwość przemyślenia tej propozycji. Jutro rano spotka się z tobą w Wichicie osobisty asystent senatora. Zamierza najpierw porozmawiać z doktorem Bensonem, aby wyrobić sobie opinię na temat jego badań, stwierdzić, czy mogą one być w czymkolwiek pomocne. Następnie będzie chciała przyjechać do South Burlington i porozmawiać z tobą.
- Ona?
- Pani Della McIntosh - wyjaśnił Peter. - Jeszcze w poniedziałek była waszyngtońską korespondentką “Kansas City Herald-Examiner”, ale gdy się przekonała, jak bardzo senator przejął się nieszczęściem Kansas, jak bardzo pragnie pomóc tutejszym farmerom, natychmiast porzuciła tę pracę i zaoferowała mu swoją pomoc. Taki ma on właśnie wpływ na ludzi.
 - Rozumiem... - powiedział Ed niepewnie. - W porządku, będę na nią czekał.
- Sam senator w niedzielę przybędzie do Fall River. Myślę, że będzie chciał się tam z tobą spotkać. Ja chyba też tam będę. A więc tymczasem, życzę dobrych plonów...
- Plonów? - zdziwił się Ed. - Cholera, nie będzie żadnych plonów.
- Och, przecież wiem - powiedział Peter, lekko zmieszany. - Chciałem powiedzieć, powodzenia z towarzystwem ubezpieczeniowym, z rekompensatą i ze wszystkim, w czym teraz powodzenia potrzebujesz. Jeszcze pewnie do ciebie zadzwonię.
Ed odłożył słuchawkę radiotelefonu i jeszcze przez chwilę stał zamyślony przy helikopterze. W końcu ciszę przerwał Willard.
- Kto to był? - zapytał. - Czy stało się coś złego?
- Nie wiem - odparł Ed. - Wiem, jak postępować z naciągaczami, oszustami podatkowymi, spekulantami, ale, na Boga, jeszcze nigdy nie zetknąłem się z politykami. Gadają dużo bzdur i gdy tego słuchasz, wydaje ci się, że to są rzeczywiście bzdury, idiotyczne słowa, zupełnie bez znaczenia. Ale potem, gdy zaczniesz się nad nimi głębiej zastanawiać, okazuje się, że wszystkie były starannie wyważone i każde z nich miało znaczenie.
- Shearson Jones?
- Jakiś jego przydupas. No, ale przynajmniej przekazał mi kilka istotnych wiadomości. Shearson założył specjalny fundusz pomocy dla nas i wszystko wskazuje na to, że dzięki temu uda się ocalić South Burlington.
Willard nie potrafił powstrzymać uśmiechu.
- Cholera, a więc to trzeba oblać. Chodźmy do mnie, a znajdę kilka piw.
Ed rozejrzał się dookoła. Widział tylko czarną, zgniłą pszenicę. Słońce powoli zachodziło za horyzontem; nad ogromnymi polami stanu Kansas panowała nienormalna cisza. Ed przypomniał sobie, jak będąc chłopcem, w ciemne i bezwietrzne noce czasami chodził wśród pól, wmawiając sobie, że jest jedyną osobą na świecie. Ludzie z Kansas zrozumieją to uczucie; tylko zasiedziałe mieszczuchy popukają się znacząco w czoło.
- Tak - stwierdził po chwili. - Myślę, że powinniśmy to uczcić.
- Czy twoja matka ciągle jest na farmie? - zapytał Willard, kiedy wspinali się do helikoptera.
- Tak. Zostanie tutaj przez kilka dni. Stwierdziła, że teraz, kiedy Season wyjechała, powinna przypilnować trochę domu.
- Twoja matka jest silną kobietą. Ed zapiął pas bezpieczeństwa.
- Wszyscy w South Burlington jesteśmy silni, a przecież nie uchroniło nas to przed zgniciem pszenicy.
- Damy sobie w końcu radę. Poczekaj, a przekonasz się, że miałem rację.
Dyson Kane włączył silnik. Helikopter przez chwilę się rozgrzewał, a potem uniósł w powietrze. Polecieli bardzo nisko nad granatową pszenicą. Po kilku minutach dotarli do małego, otoczonego drzewami domku, w którym mieszkał Willard. Dyson wylądował obok półciężarowego forda należącego do Willarda i wyłączył silnik. Opuszczając helikopter, zanurzyli się w ciemność.
Willard był wdowcem. Jego żona, Nanette, pracowała w kuchni w South Burlington Farm jeszcze kiedy Ed był chłopcem, jednak w wieku czterdziestu pięciu lat zmarła na raka. Po jej śmierci Willard przez cały czas prowadził swój dom w taki sposób, jakby ona żyła, i gdyby wkroczył do niego ktoś, kto nie wiedziałby, że Nanette nie ma wśród żywych od 1961 roku, zapewne by się spodziewał, że gospodyni za chwilę zejdzie po
schodach, podśpiewując cichutko pod nosem. Willard w żadnym wypadku nie miał fioła na jej punkcie; po prostu ciągle ją kochał. Na małym stoliku obok dębowej kanapy wciąż leżała jej robótka, którą pozostawiła tam w dniu swojej śmierci. Nie traktował jej jako świętej rzeczy. Każdy, kto chciał, mógł jej dotknąć, podnieść, uważnie się jej przyjrzeć. Jednak zawsze musiał ją odłożyć tam, gdzie pozostawiła ją Nanette przed śmiercią.
Ed i Dyson usiedli w salonie, a Willard tymczasem poszedł do kuchni po piwo.
- Mogę włączyć telewizor? - zawołał Dyson do niego. -Może usłyszymy jakieś ciekawe wiadomości?
- Oczywiście - odparł Willard. Wrócił do salonu z kilkoma puszkami coorsa. Dyson pochylił się i nacisnął włącznik w wielkim, starym telewizorze. Obraz skakał przez chwilę, a następnie na ekranie pojawiła się kreskówka z gorylem Magillą.
- Zaraz po tym będą wiadomości - powiedział Willard. -Czy ktoś z was lubi precle?
- Och, jestem chyba największym na świecie miłośnikiem precli - odparł Dyson. - Musieli mnie nimi karmić nawet w szpitalu Świętego Józefa.
Ed rozejrzał się po pokoju. Ostatnio był tutaj cztery czy pięć miesięcy temu, ale od tego czasu nic się tu, naturalnie, nie zmieniło. Tanie ornamenty ciągle zdobiły obramowanie kominka, a na ścianie wciąż wisiała oprawiona fotografia Nanette i piękny obraz Mount Sunflower, najwyższego szczytu Kansas, o wschodzie słońca. Była też kolorowa fotografia South Burlington Farm z lotu ptaka, podpisana długopisem: “Wil-lardowi - z podziękowaniem za wszystko, co kiedykolwiek tutaj uczyniłeś. Ursula Hardesty”.
Ed powoli sączył piwo. Pomyślał, że w pewnym sensie matka miała rację. Lepiej, że ojciec nie zobaczył South Burlington zredukowanego do śmierdzących pól zgniłej pszenicy. Żałował jednak, że ojciec nie zostawił mu kapitału wystarczającego, aby się nie płaszczyć przed ludźmi typu Shearsona Jonesa. Nie miał wątpliwości, że nastąpi dzień, w którym Jones przypomni mu o swojej przysłudze.
- Myślałem, że mamy zamiar coś świętować – powiedział Willard. - Wypijmy za fundusz farmerów z Kansas i wszystkich, którzy wpłacą na niego chociażby dolara. Ed uśmiechnął się i uniósł swoją puszkę.
- Za South Burlington - powiedział.
Wypili, a Willard otworzył pudełko i poczęstował wszystkich cygarami marki King Edward.
- Cisza - odezwał się Dyson w pewnym momencie. - Teraz będą wiadomości.
Dziennik rozpoczął się od długiej informacji o wzroście napięcia na Bliskim Wschodzie. Następnie nadano materiał o groźnej powodzi w stanie Kolorado. Potem wiadomość o wizycie prezydenta w nowym szpitalu w Nowym Jorku. Ed, Willard i Dyson tylko spoglądali po sobie i oczekiwali na te najważniejsze dla nich informacje.
W końcu się doczekali. Na tle wielkiego kłosa pszenicy stanął reporter John Magonick. U dołu ekranu pojawił się napis Kryzys zbożowy w Kansas.
“Zanosi się na katastrofalny rok dla wszystkich farmerów na Środkowym Zachodzie. Tajemnicza zaraza zniszczyła tegoroczne plony w większości stanów Kansas i Dakota Północna. Na niektórych farmach straty sięgają pięćdziesięciu do sześćdziesięciu procent przewidywanych zbiorów. Tak się szczęśliwie składa, że rezerwy federalne zboża są znaczne po niezwykle pomyślnym roku ubiegłym, a także dzięki decyzji prezydenta Cartera sprzed kilku lat o nie sprzedawaniu zboża Rosjanom. Eksperci Departamentu Rolnictwa wyrazili dzisiaj opinię, że nie ma żadnego powodu do obaw o zaopatrzenie w artykuły żywnościowe, w tym przetwory zbożowe.
W Waszyngtonie senator stanu Kansas, Shearson Jones, podejmuje niezwykle aktywne działania w celu udzielenia pomocy farmerom z jego stanu, najciężej dotkniętym przez nie znaną dotąd zarazę. Działania te przynoszą już wymierne skutki: utworzony przez niego specjalny fundusz zasilony już został ponad trzema milionami dolarów, wpłaconych przede wszystkim przez przedstawicieli tych branży przemysłu, które najściślej kooperują z rolnictwem. Senator wyraża nadzieję, że Kongres przyzna funduszowi kwotę co najmniej dziesięciu milionów dolarów dla wspomożenia ludzi, w których życie gwałtownie wdarła się klęska bezprecedensowej w historii, nie znanej natury”.
Nastąpił długi wywiad z Shearsonem Jonesem, grubym, bladym i błyszczącym w świetle telewizyjnych reflektorów jak Moby Dick. Wzruszającym głosem mówił o “prostych, ciężko pracujących ludziach, którzy przez całe życie stawiają czoło burzom, powodziom, suszom i innym klęskom, aby wyżywić nasz naród”.
Następnie John Magonick oznajmił:
“Również w innych stanach zaobserwowano nadzwyczajnie dużo przypadków utraty dojrzałych plonów. W Kalifornii niszczeją całe połacie winogron i sałaty. Według przedstawicieli Stowarzyszenia Ogrodników Kalifornii owoce i liście są po prostu brązowe. W stanach północnych dziwnie zachowuje się kukurydza i soja, a w Wisconsin hodowcy krów zaniepokojeni są błyskawicznie żółknącą, zjełczałą trawą. Departament Rolnictwa przyczyny takiego stanu rzeczy upatruje w niezwykle obfitych opadach, które wystąpiły w tym roku, nie przewiduje jednak spadku produkcji rolnej większego niż osiem procent w stosunku do roku ubiegłego.
Otrzymaliśmy informację z Kanady, że mają tam podobne kłopoty jak nasi farmerzy z Kansas. Jutro parlament w Que-bec ma dyskutować nad podjęciem ewentualnych środków zaradczych”.
Ed wstał i wyłączył telewizor.
- Słyszeliście? - zapytał.
 - Trudno było nie usłyszeć - stwierdził Willard filozoficznie.
- Ale czy zwróciliście uwagę, jak cholernie uspokajająco to brzmi? Tym samym tonem rozmawiał ze mną asystent Shearsona, jak mu tam, Peter Kaiser. Wszystko w porządku, wszystko pięknie. Panujemy nad sytuacją. Całe twoje zboże zgniło w ciągu czterdziestu ośmiu godzin, ciągle nie wiemy dlaczego, ale siedź spokojnie i się nie denerwuj. Teraz słyszysz o klęskach w Kalifornu i Kanadzie, ale zdaje się, że nadal nikt się niczym nie przejmuje. Przecież, na miłość boską, Kalifornia produkuje trzecią część owoców w tym kraju! A co się stanie w Ameryce, jeśli kanadyjskie zboże również sczeźnie?
- Mówią, że mamy wielkie zapasy.
- Jasne, ale na jak długo one wystarczą? Nie wiem, ile chlebów i hamburgerów zjada się codziennie w Stanach, ale przecież to wszystko można łatwo wyliczyć. Martwi mnie coś jeszcze. Ta żółknąca trawa w Wisconsin. Co się stanie, jeśli produkty mleczne okażą się niejadalne? Albo jeśli niejadalne okaże się mięso?
- Och, przestań, Ed, teraz to już fantazjujesz - powiedział Dyson. - Gdyby naprawdę istniał powód do paniki, nie ukrywano by tego przed nami. Przecież muszą być w kraju miliony ton konserw, które pozwolą nam gładko przetrwać zły rok. Są jeszcze mrożonki i inne rzeczy.
- Co więc z rokiem przyszłym? - zapytał Ed. - Co będzie, jeśli nasze uprawy znowu zgniją?
- Słyszałeś, co mówili w telewizji. Federalne laboratoria nieustannie pracują, najmądrzejsze głowy w kraju rozwiązują tę łamigłówkę. Do czegoś w końcu dojdą.
 - Mam nadzieję.
Ed nie został długo u Willarda. Był zbyt zmęczony i zdenerwowany, aby się dobrze czuć, popijając piwo. Chciał wrócić do siebie i poczekać na telefon od Season i Sally. Dopił swoje piwo, pożegnał się z Willardem i Dysonem i ruszył krętą drogą, która wiodła do głównych zabudowań farmy.
W domu na werandzie stała jego matka, ubrana w długą, białą suknię wieczorową z wysokim kołnierzykiem i szerokimi, krótkimi rękawami. Przytrzymując się balustrady, wpatrywała się w jasno świecący kansaski księżyc.
- Halo, mamo - powiedział, wchodząc po schodach. Odwróciła się i skinęła mu głową.
- Nadchodzi czas żniw - powiedziała. - Och, przynajmniej powinien nadchodzić.
- Mam kilka świeżych wiadomości z Waszyngtonu - oznajmił Ed. - Zdaje się, że otrzymamy nadzwyczajną rekompensatę oprócz zwyczajnego ubezpieczenia. Zdaje się, że dzięki temu uda się uratować farmę.
- No cóż, to jest dobra wiadomość. A właśnie rozmyślałam, jak smutno będzie, gdy South Burlington umrze.
Zatrzymał się kilka kroków od niej. Jej diamentowy naszyjnik błyszczał w świetle księżyca. Czuł zapach jej perfum, zmieszany z kwaśnym odorem gnijącej pszenicy, niesionym przez wiatr.
 - Czy telefonowała może Season? - zapytał.
Potrząsnęła przecząco głową.
- Szkoda. Pójdę teraz na górę. Wykąpię się i przebiorę do kolacji. Czy przyrządzić ci wcześniej drinka?
- Nie, dziękuję ci - odparła Ursula Hardesty. Po chwili dodała, z widocznym wahaniem: - Edward?
- Tak, mamo?
- Lepiej jest, kiedy jej tutaj nie ma. Wolę South Burlington bez Season.
Ed wpatrywał się w nią przez dłuższą chwilę, po czym powiedział:
- Kocham ją, mamo. Gdybym był pewien, że przyniesie to nam obojgu szczęście, sprzedałbym natychmiast tę farmę i wszystko, co się na niej znajduje, i pojechałbym za Season do Kalifornii.
- Dobrze, że twój ojciec nie słyszy tych słów.
- Ojciec nie żyje, mamo. I proszę cię, nie nadużywaj w takich sprawach jego imienia. A teraz przepraszam cię na kilkanaście minut. Ogolę się i wezmę ciepłą kąpiel.
Ursula Hardesty odwróciła się i przyjęła celowo zbolałą, dramatyczną pozę. Ed zatrzymał się na chwilę, zastanawiając się, czy nie powinien jej jednak przeprosić, ale nie stwierdziwszy takiej potrzeby, otworzył drzwi i wszedł do budynku. To przecież był teraz jego dom, jego farma, jego małżeństwo. Jakiekolwiek sceny matka chce odgrywać przy świetle księżyca, proszę bardzo, nie będzie jej w tym przeszkadzał. Jednak nie weźmie w tym udziału. Takie zachowanie jest luksusem, na który mogą sobie pozwolić ludzie nie mający nic innego, ważniejszego na głowie. On do tej grupy zdecydowanie nie należał.

ROZDZIAŁ IX

W połowie drogi w kierunku Topanga Canyon Carl Snowman skręcił w pochyłą, krętą drogę. Po chwili minął skrzynkę pocztową udekorowaną flagą “Los Angeles Times” i jadąc wśród zieleniących się ogrodów, dotarł wreszcie do domu. Zatrzymał furgonetkę na rogu i zaciągnął hamulec ręczny, aby nie stoczyła się z powrotem w dół.
- Właśnie zakończyliśmy rozbudowę naszego pałacu - powiedział do Season, wyłączając silnik i otwierając drzwiczki po swojej stronie. - Zobaczysz, mamy wielki salon, wspaniałą sypialnię dla gości, wszystko. Sally będzie miała dużo miejsca do zabawy.
Obszedł samochód, otwarł drzwiczki po strome Season i pomógł jej wysiąść. Wylądowała wraz z Sally w Los Angeles z trzygodzinnym opóźnieniem spowodowanym jakimiś kłopotami z uzupełnieniem paliwa na lotnisku w Albuquerque i czuła się teraz zupełnie wykończona. Siedząc w hali tranzytowej dworca lotniczego w Albuquerque, wpatrywała się przez przyciemnione szyby w zalaną słońcem płytę lotniska i w błyszczące samoloty; co chwilę nawiedzała ją coraz intensywniejsza pokusa, aby wsiąść w samolot powrotny i polecieć do Wichity, do Eda.
Tylko silne postanowienie wytrwania przy raz podjętej decyzji powstrzymywało ją przed podejściem do stanowiska American Airlines. Muszę to przeżyć, powtarzała sobie w myślach. Jeśli teraz ulegnę pokusie, nigdy już nie będę sobą.
Gdy zbliżała się do cedrowych schodów prowadzących do domu, nagle otworzyły się drzwi u ich szczytu i na progu ukazała się Vee, siostra Season. Była od niej dwa lata młodsza, lecz ich wspólni przyjaciele przeświadczeni byli, że jest akurat odwrotnie. Miała jasne, wyblakłe, niemal białe włosy i ciemną, kalifornijską opaleniznę. Była w dżinsach, koszuli z krótkim rękawem, a z uszu zwisały jej kolczyki - szerokie plastykowe obręcze. Zaterkotały głośno, gdy Season podbiegła do niej i ucałowała ją w oba policzki.
- Dlaczego tak późno? Oczekiwałam cię całe godziny temu! Zaczynałam się martwić, że stało się coś strasznego. Biedny stary Carl musiał telefonować pięć razy z lotniska, żeby upewnić mnie, że nie roztrzaskałaś się gdzieś nad Wielkim Kanionem.
- Po drodze były jakieś kłopoty z paliwem - odparła Season. - Zwiedziłam cały port lotniczy w Albuquerque. Mam go dosyć do końca życia.
- Widzę, że jesteś zmęczona - zaniepokoiła się Vee. - Możesz się zaraz położyć do łóżka, a jutro spać tak długo, jak tylko będziesz chciała. Tylko najpierw zjesz swoją ulubioną kolację, wypijesz z nami butelkę szampana i trochę pogadamy... Och, Sally! Jak ty urosłaś!
Carl właśnie pomagał Sally wyjść przez tylne drzwi furgonetki. Następnie poprowadził ją w górę po schodach; ostrożnie, uważnie, z wprawą, co nie dziwiło, jeśli się wiedziało, że sam ma czwórkę dzieci z pierwszego małżeństwa, a najmłodsze z nich liczy sobie dopiero dziesięć lat. Był krępym, dobrze trzymającym się czterdziestopięciolatkiem o siwiejących włosach, kwadratowej, typowo słowiańskiej twarzy. Był reżyserem i kręcił przede wszystkim moralizatorskie i cieszące się niezbyt wielkim powodzeniem filmy o młodzieży pozostającej w ciągłych konfliktach z rodzicami i ze szkołą.
Sally stanęła w hallu, przecierając oczy, Carl zaś powrócił do samochodu po walizki.
 - Nie martw się, kochanie - powiedziała do niej Season. - Zaraz pójdziesz do łóżka. Na dobranoc dostaniesz trochę mleka i zjesz duże ciacho.
Wnętrze domu Snowmanów wyłożone było piękną, pachnącą drewnianą boazerią. Podłogi zasłano dywanami Navahów, a w jadalni znajdowało się wiele pięknych indiańskich pamiątek. Meble z lekkiej, nierdzewnej stali pochodziły z Wioch, a te z rzeźbionego drewna, zdobione złotą i czerwoną farbą -z Meksyku i Hiszpanii. Stół w jadalni był już zastawiony i płonęły na nim nawet świeczki, umieszczone w wysokich świecznikach.
- Och, to dzisiaj jemy po meksykańsku! - wykrzyknęła Season, podekscytowana. - Nie jadłam tych potraw od wieków! W Kansas jadamy tylko befsztyki, befsztyki, befsztyki i dla odmiany znów befsztyki.
- Czy Sally nie zje z nami kolacji?
- Nie, nie - odparła Season. - Jest zbyt zmęczona. Zabiorę ją prosto do łóżka. Sama najpierw się umyję przed tak wspaniałą ucztą.
- Och, zanim pójdziesz na górę, musisz poznać Grangera. Granger, podejdź do nas, poznaj moją ulubioną i jedyną siostrę.
Z fotela w kącie pokoju podniósł się chudy blondyn w czarnym swetrze, czarnych spodniach i czarnych butach. W ręce trzymał duży kryształowy kieliszek, do połowy wypełniony szkocką. Miał wąską, ascetyczną twarz i orli nos. Jego oczy były bardzo blade, wyblakłe na sposób, w jaki blakną dżinsy z uporem wycierane przez dzieci. Przez szyję przewieszony miał ciężki srebrny krucyfiks, do którego przybita była duża postać Chrystusa wykonana z osiemnastokaratowego złota.
- To jest Granger Hughes - powiedziała Vee. - Granger, oto moja najdroższa, najukochańsza siostra, Season Hardesty.
Granger ujął dłoń Season, przyciągnął ją do swoich ust i pocałował.
- Jestem oczarowany - powiedział. - Nosi pani piękne imię. Już Coleridge coś na ten temat pisał.
- Tak, lecz już nie żyje - powiedziała Season, nieco zaam-barasowana.
- Tak, to prawda - odparł Granger. - Lecz w pani żyją jego sentymenty. Jest pani niezwykle piękną kobietą.
 - Dziękuję - mruknęła Season niepewnie. Nie była przyzwyczajona do komplementów i zdawała sobie sprawę, że poczerwieniała. W Kansas co najwyżej mówiono czasami, że jest elegancka, lecz nikt nie zdobywał się na powiedzenie czegoś więcej. Season popatrzyła w kierunku Vee, licząc na jakąś nieokreśloną pomoc z jej strony, ale Vee tylko się uśmiechała swoim szerokim kalifornijskim uśmiechem, odbierając słodkie słówka Grangera jako coś zupełnie naturalnego.
- Czy pan jest księdzem, czy kimś w tym rodzaju? - zapytała Season Grangera. - Prawdę mówiąc, wygląda pan właśnie na duchownego.
- W pewnym sensie jestem księdzem - odrzekł Granger z zagadkowym uśmiechem.
- On jest więcej niż księdzem - wtrąciła się Vee. - On jest duchowym przywódcą. Carl i ja poznaliśmy Grangera poprzez doktora Schaumana, naszego psychoterapeutę. Pewnego dnia załatwił nam zaproszenie na party wydawane przez Boba Wanderellego, czy słyszałaś o nim, gra kuzyna w Dziejach Fortuny. To taka straszna opera mydlana, właśnie leci w telewizji, ale Bob jest czarującą osobą. Trzeba być czarującym, żeby wcielać się w tak głupią postać przez tyle tygodni i nie zwariować. W każdym razie na tym party był również Granger i doktor Schauman przedstawił nas sobie. Powiedział, że niezłomna wiara Grangera, jeśli go dobrze poznamy, wspaniale na nas wpłynie. Granger bardzo dosłownie wierzy w ewangelię, na przykład wskrzeszenie Łazarza, spacer Chrystusa po wodzie - wierzy, że to naprawdę się zdarzyło. Uważa, że i my będziemy w stanie dokonywać podobnych cudów, jeśli całkowicie się poświęcimy Chrystusowi.
Przez cały czas, gdy Vee mówiła, Season przypatrywała się Grangerowi. Na ustach miał słaby uśmiech, jednak jego oczy niczego nie wyrażały. Kiedy Vee skończyła, Season pokiwała głową, co miało oznaczać: cóż, siostro, to bardzo ciekawe.
- Zwę moją grupę “Kościołem Praktycznego Cudu” - powiedział Granger.
- I naprawdę wierzysz, że potrafisz sprawiać cuda, tak jak Chrystus?
- Jesteś cyniczna, Season - stwierdził Granger. - Czyżbyś nie wierzyła w to wszystko, co o Chrystusie mówi Biblia?
- Może jestem po prostu zmęczona. Musisz mi wybaczyć, ale właśnie dziś przyleciałam tutaj z Kansas, a po drodze miałam nie zaplanowany, trzygodzinny postój w Nowym Meksyku. Nie sądzę, żeby po tak długiej podróży ktokolwiek miał ochotę czynić cuda lub chociażby być ich świadkiem. Przepraszam cię bardzo, ale pójdę do sypialni...
- Poczekaj - powiedział Granger. Ostry ton, z jakim wypowiedziane zostało to słowo, sprawił, że Season się zatrzymała. - Poczekaj - powtórzył Granger łagodniejszym głosem.
Season popatrzyła na niego.
- Panie Hughes... ee... Granger, muszę wziąć prysznic. Zbliżył się do niej. Wpił spojrzenie w jej oczy. Poczuła zapach jego wody toaletowej, suchy, drażniący nozdrza jak trawa w Kansas. Rzecz co najmniej dziwna u księdza, “duchowego przywódcy”.
- Jesteś bardzo spięta - powiedział. - Jesteś zmęczona i spięta, prawda? Dręczy cię jakiś ogromny problem.
Season popatrzyła na Vee, ale tę najwyraźniej bawiła cała sytuacja.
Granger wzniósł w górę ręce. Miał długie palce i starannie wymianikiurowane paznokcie. Nie nosił żadnych pierścieni ani bransolet.
- Pozwól, Season, że dotknę twojego czoła - powiedział. -Uwierz mi, od razu poczujesz się lepiej.
Season zawahała się, ale odezwała się Vee: - Nie bój się, Season. On jest wspaniały. Naprawdę poczujesz się lepiej.
Nagle zdała sobie sprawę, że reaguje na tę sytuację jak prosta, nieokrzesana żona farmera z Kansas. Że zupełnie bezsensownie okazuje strach wobec rzeczy, których natury nie rozumie. Przemogła się. Przywołała na twarz szeroki uśmiech i powiedziała:
- W porządku. Wszystkiego trzeba spróbować. Jeśli ma mi to pomóc...
- Oczywiście - zapewnił ją Granger ciepłym głosem. Rozszerzył palce obu dłoni i ich zimnymi opuszkami dotknął czoła Season ponad brwiami. - Zechcesz zamknąć oczy? -zapytał. - Jeśli nie, nie musisz tego robić.
- Zamknij oczy - natychmiast odezwała się Vee. - Zaskoczy cię to, zobaczysz. Ujrzysz jakby wizję pod powiekami.
- Teraz - powiedział Granger - poczujesz moc, która przepłynie na ciebie poprzez moje palce w imię naszego Pana, Jezusa Chrystusa. Jest to moc uleczająca, niosąca ze sobą wybaczenie, czystość. Rozproszy te wszystkie obawy i zwątpienia, które cię do tej pory dręczyły. Jezus słyszy, jakie są twoje problemy, wie, jakie przeżywasz rozterki, i rozumie je. Pomoże ci.
Dziwne, ale Season poczuła, jak opada z niej zmęczenie i napięcie, poczuła błogi spokój. Zdawało się, że z palców Grangera spływa na nią jakieś delikatne ciepło łagodzące napięcie i zmęczenie, które nagromadziło się w niej w ciągu całego dnia i nie tylko. Season nie była pewna, czy Jezus istniał naprawdę, ale świadomość, że ktoś uszanował jej przemęczenie, troski związane z niepewną przyszłością jej małżeństwa - uspokoiła ją.
- Jesteś uroczą, pociągającą osobą, Season - mruczał Granger. - Roztaczasz wokół siebie aurę, która czyni cię atrakcyjną i miłą dziewczyną. Nie pamiętam, żebym kiedykolwiek podczas mojej służby dla naszego Pana spotkał kogoś, kto z miejsca stałby się dla mnie tak bliski jak ty.
Season otworzyła oczy. Granger przypatrywał jej się poprzez zasłonę, którą tworzyły jego rozwarte palce.
- Jak się czujesz? - zapytał po chwili, opuszczając ręce.
- Sama nie wiem - odpowiedziała. - Ale myślę, że lepiej. - Czy on nie jest nadzwyczajny?! - wykrzyknęła Vee z entuzjazmem.
- No cóż, z całą pewnością jestem spokojniejsza - powiedziała Season, przeczesując palcami swoje jasne włosy. - Czy zostaniesz z nami na kolacji, Granger?
Granger potrząsnął przecząco głową.
- Żałuję, ale nie. Mam jeszcze ważne spotkanie dziś wieczorem. W obecnych czasach nawet Kościołem trzeba zarządzać jak wielkim interesem. Wspólnie z moimi doradcami muszę dziś wypełnić formularz podatkowy jeden-zero-dwa--trzy.
- Czyż Jezus nie wyrzucił spekulantów ze świątyni? -zapytała Season.
- Oczywiście, że to zrobił - zgodził się Granger. – Mam nadzieję, że pewnego dnia i ja uczynię to samo. Będzie to cud, o który już dziś warto się modlić.
Obie siostry odprowadziły Grangera do drzwi. Carl, który od pewnego czasu przebywał na piętrze, pokazując Sally jej sypialnię, teraz gonił ją po całym piętrze, niby to strasząc lalką o wyglądzie monstrum. Z góry dobiegały piski i krzyki.
Granger stanął w przedsionku i popatrzył długim, uważnym spojrzeniem na mieniące się światłami Los Angeles, leżące daleko w dole.
- Dziękuję ci za gościnę, Vee - powiedział. - I dzięki za przedstawienie mnie Season. Dbaj o nią, kiedy tu będzie. Jest nadzwyczajną osóbką.
- Miło było mi cię poznać - stwierdziła Season. Granger ujął jej rękę i przytrzymał przez chwilę w krótkim, afektowanym uścisku.
Obie stały w przedsionku, opierając się o drewnianą barierkę, gdy Granger zniknął na małym parkingu za domem. Po kilku chwilach ukazał się z powrotem, w lśniącym, czarnym eldorado. Kilkakrotnie przycisnął klakson, żegnając je, i znalazł się na drodze prowadzącej do miasta. Patrzyły, jak światła samochodu powoli nikną wśród drzew.
- No i co myślisz o naszym duchowym przywódcy? - zapytała Vee. - Cudowny facet, prawda?
- Sprawia sympatyczne wrażenie. Może jest trochę zbyt pompatyczny.
- Pompatyczny? No cóż, może według standardów z Kansas, bo jak na te okolice, to jest aż za bardzo normalny. Musiałabyś widzieć guru, do którego chodzi Marjorie New-man. Owłosiony, wiecznie brudny i zupełnie nie dba o stan swojego ubrania. Granger przy nim to laleczka. Gdybym tak bardzo nie była zakochana w Carlu, kusiłoby mnie zapewne, żeby go przetestować, czy naprawdę oddaje się wyłącznie Bogu. - Weszły do środka, zatrzaskując za sobą drzwi. -Chodź, zobaczysz nasze pięterko. Niedawno je dobudowaliśmy, a o mało nie spłonęło podczas ostatniego pożaru. Dzięki Bogu, w tym roku nie zanosi się już na żadne tego typu katastrofy.
- Powinnam zatelefonować do Eda i powiedzieć mu, że dojechałam tu z Sally cała i zdrowa - powiedziała Season. -Czy na górze jest telefon?
- Och, tak, oczywiście. Wiesz co, chodźmy na górę. Tam się rozgościsz, a potem zejdziesz do jadalni coś zjeść. Ostatnio strasznie podrożała żywność i to, co na dzisiaj przygotowałam, chciałam ci podać świeże.
- Zdaje się, że macie tu jakieś problemy ze zbiorem warzyw? - zapytała Season. - Jakiś plantator pomidorów rozmawiał ze mną w samolocie i przez cały czas mi o tym opowiadał. Poza tym chyba próbował mnie poderwać. Przynajmniej do momentu, gdy Sally powiedziała do mnie “mamo”.
- Nie sądzę, żeby było to aż tak poważne jak problemy z pszenicą w Kansas - powiedziała Vee, prowadząc Season w kierunku szerokich dębowych schodów. - Jednak sałata i seler jest w sprzedaży tylko bardzo wcześnie rano. Wszystko, co świeże, znika ze sklepów grubo przed południem. Mówią, że to tylko “przejściowe trudności w zaopatrzeniu”.
- Musiałabyś widzieć naszą farmę. Przez całe mile nie widać nic, tylko czarne, zgniłe kłosy. Biedny Ed strasznie cierpi, ale jest bezsilny.
- Myślę, że Ursula również. Season wzniosła oczy ku niebu.
- Nie mów przy mnie nic o Ursuli. Jest gorsza od kobiet z opowiadania Edgara Allana Poe. Ścięłaby mi głowę, gdyby była pewna, że to pomoże South Burlington Farm.
- Oto twój pokój - powiedziała Vee, otwierając przed nią drzwi do dużego, obszernego pomieszczenia o wielkich oknach, błyszczącej, drewnianej podłodze i opadającym skośnie suficie. - Rano jest stąd fantastyczny widok na kanion. Prysznic jest za tymi drzwiczkami, a telefon stoi na stoliku.
- Vee, jak tu pięknie! - wykrzyknęła Season. - Teraz mam już pewność, że obie z Sally będziemy czuły się tu jak w domu.
Vee ścisnęła jej rękę.
- Season, mam nadzieję, że z tobą i z Edem wszystko w porządku - powiedziała.
Season opuściła głowę.
- Tak. On nie chciał, żebym do ciebie jechała. Był chyba bardziej zmartwiony, niż chciał to okazać. Wiedział jednak, że muszę wyjechać z Kansas chociażby na tydzień. - Czyli twoje małżeństwo...
- Och, Vee, nie wiem. Muszę zobaczyć, jak się będę czuła przez te kilka dni. Ed nie chce stracić South Burlington i ja też tego nie chcę. Gdybym kazała mu, żeby ją sprzedał, pewnie by to zrobił, ale to byłby definitywny koniec naszego małżeństwa. Ed stałby się osobą, której czegoś ważnego bardzo brakuje, takim duchowym kastratem. Przecież nie wolno mi do tego dopuścić. Nie mogę być egoistką. On jest farmerem, Vee, chociaż zupełnie sobie z tego nie zdawałam sprawy, kiedy za niego wychodziłam. Za kilka dni, być może, odpowiem sobie na pytanie, czy chcę tam wracać, czy mogę tam wracać...
Vee pogładziła siostrę po blond włosach.
- To aż tak źle? Season pokiwała głową.
- Tam jest tylko pszenica i niebo, nic więcej. Vee pocałowała ją.
- Umyj się i zejdź na dół. Carl zajmie się Sally. Cokolwiek się wydarzy, Season, pamiętaj, że oboje bardzo cię kochamy.
Oczy Season zaszły łzami. Położyła rękę na ustach i po chwili ciężkie krople spłynęły jej na palce. Zatrzymały się na nich, błyszczące niczym diamenty.
- Przepraszam cię, Vee - powiedziała. - Po prostu jestem zmęczona.
- Jasne - odparła Vee, ściskając ją. - Do zobaczenia przy kolacji.

ROZDZIAŁ X

Della McIntosh wylądowała w Wichita Mid-Continental Airport o godzinie drugiej trzydzieści następnego popołudnia. Miała na sobie białą bawełnianą spódniczkę i ciemnobłękitną koszulkę. Jej rude włosy lśniły, świeżo umyte. Nad czołem założone miała okulary przeciwsłoneczne. W każdym innym miejscu Ameryki, z wyjątkiem Środkowego Zachodu, wzięto by ją za wysokiej klasy kurwę.
Ed czekał na nią przed budynkiem terminalu, stojąc przy samochodzie i paląc jedno ze swych małych cygar. Kiedy zatrzymała się przed drzwiami, rozglądając się za kimś, kto by jej pomógł czy udzielił informacji, Ed ruszył w jej kierunku i uchylając kapelusza, zapytał:
- Pani McIntosh? Pani McIntosh z Waszyngtonu? Zerknęła na niego, zdziwiona, po czym uśmiechnęła się i podała mu rękę.
- Musisz się nazywać Hardesty. Cześć. Prawdę mówiąc, wyglądasz o wiele lepiej, niż się tego spodziewałam. Wyobrażałam sobie kogoś z plewami we włosach.
- Och, proszę pani - powiedział Ed, biorąc jej walizkę. -W dzisiejszych czasach niewyczesanie plew z fryzury jest w Kansas przestępstwem. Można zarobić trzy do pięciu lat za niechlujny wygląd.
- Widzę, że senator Jones miał rację - stwierdziła Della. -Powiedział, że będziesz doskonały jako sztandarowy reprezentant nieszczęsnych farmerów z Kansas, i się nie pomylił. Przepraszam, ale prawie w ogóle nie słyszałam jeszcze twojego głosu.
- Proszę bardzo, dopóki nie odgrywam roli, jaką zaproponował mi Peter Kaiser, mogę z panią swobodnie rozmawiać. -Zaprowadził ją do samochodu i otworzył przed nią drzwiczki po stronie pasażera. Nie mógł nie zauważyć, że przy wsiadaniu niebezpiecznie podwinęła jej się spódniczka. Przesunął też wzrokiem po jej obfitych, pełnych piersiach, których kształt podkreślała jeszcze ciasna i cienka niebieska koszulka. Zamknął za Dellą drzwiczki, okrążył samochód i usiadł w fotelu kierowcy. - Powiedziałem doktorowi Bensonowi, że przyjedziesz - rzekł, włączając się do ruchu na autostradzie prowadzącej z lotniska. - Poprzednią noc spędził w Garden City, na stanowej farmie eksperymentalnej. Zdaje się, że doszli tam do interesujących wyników, jeśli chodzi o przyczyny gnicia pszenicy.
- Naprawdę? Czy powiedziałeś mu, że chcę się z nim jak najszybciej spotkać?
- Wyznaczył ci spotkanie na jutrzejszy wieczór. Powiedział, że musi jeszcze jechać do Hays. Tam jest rolnicza stacja eksperymentalna. Stwierdził, że raczej nie wróci stamtąd wcześniej niż o siódmej czy ósmej.
- Czy nie udzieli żadnej informacji mass mediom do tego czasu? - zapytała znów. Opuściła znajdującą się przed nią osłonę przeciwsłoneczną i uważnie oglądała swoją twarz we wbudowanym w nią małym lusterku.
- Myślę, że nie - powiedział Ed. - Czy to takie ważne?
- Senator Jones uważa, że ważne - stwierdziła, układając włosy. - Uważa, że istnieje niebezpieczeństwo wybuchu paniki.
- Och, naprawdę? Popatrzyła na niego.
- Widzisz, ta zaraza to jest poważna sprawa, ale nie aż tak poważna, żeby trzeba było dokładnie o wszystkim poinformować społeczeństwo. Senator uważa, że teraz przede wszystkim ważna jest sprawa zdobycia funduszy na odszkodowania dla farmerów z Kansas. Jeśli nastąpi panika, a nawet zbyt poważne zaniepokojenie społeczeństwa, nikt nie zainteresuje się losem jakichś tam farmerów. To wszystko. Po prostu nagle uschną źródła wpływu pieniędzy.
- Rozumiem - powiedział Ed.
- Mam nadzieję. Tym bardziej, że praktycznie zależy od tego cała twoja przyszłość.
- Widzę, że chciałabyś wiedzieć na temat mojej przyszłości więcej ode mnie. Nie masz racji. Bez problemów mogę powrócić do poprzedniego zajęcia. W zasadzie to jestem ekonomistą.
- Ekonomistą? Mówisz poważnie?
- Jak najbardziej. Ty, zdaje się, byłaś dziennikarką, prawda?
- Tak. Jeszcze dwa dni temu.
- Peter Kaiser powiedział mi, że senator Jones pozyskał cię, apelując do ciebie gorąco o udzielenie pomocy nam, farmerom z Kansas. Czy to prawda?
Della wzruszyła ramionami.
- Można to nazwać gorącym apelem.
Ed zatrzymał samochód przed czerwonymi światłami. - A jak jeszcze byś to nazwała?
- To kwestia wpływu - odparła. - Senator jest bardzo wpływowym i przekonywającym człowiekiem.
- Czy naprawdę tak ostro wziął się do pomagania nam? To znaczy czy ta akcja z funduszem pomocy to nie jest lipa?
- Lipa? W żadnym wypadku.
Ruszyli drogą numer 54 w kierunku zachodnim, do Kingman County. Szosa była nieomal pusta, nie licząc nadjeżdżających od czasu do czasu z przeciwka ciężarówek.
- Czy pochodzisz z Kansas? - zapytał Ed.
- Nie, z Oklahomy, tak jak moi rodzice.
- Jakim cudem znalazłaś się w ekipie takiego człowieka jak Shearson Jones?
- To nie cud. - Uśmiechnęła się. - To Shearson Jones sam wynajduje sobie ludzi. To on decyduje, z kim rozmawia, kto ma dla niego pracować. Nawet prezydent nie zawsze, mając na to ochotę, może się z nim spotkać.
- Mówisz o senatorze, jakby był półbogiem.
- Półbogiem? - uśmiechnęła się znów. - A może bogiem? Przynajmniej dla niektórych ludzi...
Na biurku Petera Kaisera zadzwonił telefon. Nawet nie odrywając wzroku od raportu, który właśnie czytał, uniósł słuchawkę z widełek i rzucił:
- Tak?
W odpowiedzi usłyszał głos Karen.
- To profesor Protter z laboratorium federalnego.
- No, wreszcie. Połącz go ze mną, dobrze?
- Tak, panie Kaiser - powiedziała Karen. W jej suchym głosie zabrzmiało tylko delikatne przypomnienie tego, co wydarzyło się poprzedniej nocy. Mimo wszystko nie chciała za bardzo go deprymować. Jednak jego nieudolne próby uwiedzenia jej nie mogły tak zupełnie pozostać bez komentarza. Z łatwością przecież mógł pojechać z nią do jej mieszkania, a nie włazić na nią w ciasnym samochodzie. Poza tym z pet-tingiem skończyła, gdy miała szesnaście lat, i otwarcie mu to powiedziała.
Znów zdecydowała się podsłuchiwać rozmowę. Usłyszała w słuchawce głos profesora Prottera.
- Peter, mam dla ciebie wstępne rezultaty.
 - No, wreszcie. - Peter wyraźnie się ucieszył. - Co was tam tak długo powstrzymywało?
- Nic nas nie powstrzymywało. Dziesięciu ludzi pracowało nad tym dniami i nocami. Zdaje się, że nie bardzo się na tym znasz i próżne byłoby tłumaczenie ci, jakiej natury testy musieliśmy przeprowadzić. Nie zrozumiesz tego.
- Ale mam nadzieję, że pan zrozumiał, iż senator kazał wam się śpieszyć!
- Tak, kazał. Ale senator nie potrafi odróżnić mikroskopu elektronowego od odkurzacza.
- Potrafi natomiast przypomnieć panu, kto wypłaca panu pobory. I kto płacił je pańskiej córce. A teraz proszę mi powiedzieć, do czego pan doszedł.
 - To, co panu przekażę, to nie są ostateczne wyniki, a jedynie spójny zbiór najbardziej prawdopodobnych przypuszczeń, oparty na tym, co w zarysach udało nam się odkryć.
- Inaczej mówiąc, wielkie gówno.
- Inaczej mówiąc, Peter, otrzymasz to, co jest w stanie uzyskać odpowiedzialny i doświadczony naukowiec w warunkach presji wywieranej przez polityka, którego jedyną motywacją jest żądza pieniądza. Peter Kaiser westchnął.
 - Profesorze, niech mi pan oszczędzi tej retoryki. Niech mi pan wreszcie powie, do czego pan doszedł?
- Próbki, które przesłał mi z Kansas doktor Benson, z całą pewnością dotknięte są jakąś odmianą wirusa zbożowego. Wyodrębniliśmy wirusa pod mikroskopem elektronowym i chociaż nie jesteśmy pewni jego struktury ani pochodzenia, nie mamy wątpliwości, że jest niezwykle aktywny i niezwykle niebezpieczny dla wszelkich zbóż. Rozprzestrzenia się tak szybko, jak najzłośliwsze ze wszystkich znanych człowiekowi wirusów, i jesteśmy zdziwieni, że do tej pory nie zaatakował jeszcze wszystkich pól w Kansas.
 - Czy nie wie pan, w jaki sposób ten wirus powstał? Czy jest pochodzenia naturalnego, czy też nie?
W słuchawce zapadła cisza, po czym profesor Protter odchrząknął niepewnie.
 - Nie chciałbym powiedzieć zbyt wiele, ale kilka próbek z Kansas nosi na sobie ślady jakiejś galaretowatej substancji, częściowo już zdekomponowanej. Profesor Gulaski przeprowadził na niej kilka testów i wysunął tezę, że jest to materiał, w którym wirus był transportowany i z którego został bezpośrednio przeniesiony na zboże. To tylko jego przypuszczenie, oczywiście, ale dokładne badania wykazały, że substancja ta traci swe właściwości pod wpływem promieni ultrafioletowych.
- Co pan chce przez to powiedzieć? - zapytał Peter. -Czyżby wirus został przeniesiony na zboże celowo?
- Tak, istnieje taka możliwość - stwierdził profesor Protter. - Zależnie od tego, jak trwała jest substancja, w której wirus był ukryty, mógł on zostać rozpryskany wiosną albo odrobinę później. Ten, kto tego dokonał, mógł z łatwością tak wszystko przygotować, biorąc pod uwagę długości dni w Kansas i średni czas padania promieni słonecznych na ziemię, żeby wirus ujawnił się właśnie w porze żniw. Nie było nawet konieczne pryskanie na każdej farmie w tym samym czasie. Wystarczyło odpowiednio przygotować tę galaretowatą substancję, żeby dekomponowała się albo trochę wolniej, albo trochę szybciej, tak jak chcieli. Mógł to zrobić każdy, kto tylko ma odpowiednią wiedzę z dziedziny wirusologii i potrafi przygotowywać emulsje fotograficzne. Peter aż się skurczył w fotelu.
- Czy pan wie, profesorze, co to oznacza? Czy zdaje pan sobie sprawę, co pan mówi?
- W pełni zdaję sobie sprawę z konsekwencji swoich słów -odparł profesor Protter. - Ale jeszcze raz powtarzam, że na razie jest to jeszcze teoria, według moich własnych ocen dość luźna. Ciągle jeszcze może się okazać, że galaretowata substancja, o której mówię, zupełnie nie jest związana z wirusem.
- A co z próbkami z Iowy? Co z soją i kukurydzą? Co z tym wszystkim, co zdaje się, przesłano panu z Kalifornii?
Profesor Protter milczał przez chwilę, zerkając do notatek.
- Jeszcze nie zakończyliśmy wszystkich testów. Nie mieliśmy na to dość czasu. Sprawdziliśmy jednak winogrona z Bakersfield w Kalifornii, i nie mamy wątpliwości, że zostały one zaatakowane przez podobną odmianę wirusa, która wystąpiła w Kansas.
Teraz zamilkł Peter. Pomyślał, że pierwsza opinia doktora Bensona była jednak prawidłowa. To rzeczywiście był wirus i - co w tym wszystkim przerażało najbardziej - wirus celowo sprezentowany Amerykanom.
- Widzisz, Peter, rozsianie tego paskudztwa wcale nie wymagało wielkiej roboty - powiedział profesor. - Wystarczyło po kilka akrów na każdej farmie. W momencie, gdy ów wirus wydostanie się na powietrze, jest prawie nie do powstrzymania. Oceniamy, że jest w stanie zniszczyć akr najlepszej pszenicy w czasie krótszym niż dwie godziny.
- No dobrze - powiedział Peter, zdenerwowany. - Dziękuję za wszystko, co pan zrobił do tej pory. Proszę zbadać jeszcze to, co otrzymał pan z Kalifornii. I proszę pamiętać, że jest pan zobowiązany do zachowania absolutnej tajemnicy w związku z tymi badaniami.
- Tak, tak, pamiętam o tym - odparł niechętnie profesor Protter. - Chociaż nie bardzo sobie wyobrażam, w jaki sposób chcecie utrzymać w sekrecie informację o klęsce, która przecież dotyka cały kraj, wszystkich ludzi. Od dłuższego czasu telefonują już do mnie reporterzy z gazet i telewizji.
- Nie możemy dopuścić do paniki - stwierdził Peter. -Jeśli społeczeństwo ogarnie panika, ludzie w ciągu godziny ogołocą półki we wszystkich sklepach. Myślę, że kiedy prezydent otrzyma pełną informację o zagrożeniu, podejmie decyzję o przystąpieniu do racjonowania żywności.
Po długiej ciszy profesor zapytał:
- To prezydent nie wie?
- Oczywiście, że wie. Doskonale wie o zagrożeniu, o tym, że powierzchnia zniszczonych upraw rośnie w szybkim tempie, lecz wszystkie informacje otrzymuje z Departamentu Rolnictwa, a jak dotąd tam nie widzą powodu do przekazywania tych informacji w zbyt alarmistycznym tonie.
- Alarmistycznym! - wykrzyknął profesor Protter. - Czy ty nie rozumiesz, co się dzieje? Czy nie zdajesz sobie sprawy, że już w tej chwili Ameryka jest uboższa o przynajmniej piętnaście procent rocznych zbiorów?
- Profesorze - warknął Peter. - Płacą panu za wskazanie przyczyn nieszczęścia i wyszukanie antidotum, a nie za wdawanie się w czysto polityczne spekulacje.
- Czasami trzeba zrobić więcej niż jedynie to, za co się bierze pieniądze.
- A czasami traci się pracę z dnia na dzień - ostrzegł go Peter. - Senator Jones życzy sobie, żeby o prawdziwych rozmiarach katastrofy nikt nie wspominał, dopóki on sam nie będzie gotowy do rozmów z prezydentem. Jeśli pan się do tego nie zastosuje, wkrótce będzie pan musiał uprawiać własny ogródek, żeby nie zdechnąć z głodu.
- Zadzwonię do ciebie później - powiedział profesor i rzucił słuchawkę.
Peter przez chwilę siedział za swoim biurkiem, nieświadomie, nerwowo masując sobie twarz. Następnie nacisnął guziczek łączący go z Karen.
- Karen? Powiedz mi, jaką kwotę mamy w tej chwili na koncie funduszu?
- Nie wiem dokładnie, panie Kaiser. Czy mam sprawdzić?
- Nie pytałbym cię, gdybym nie chciał usłyszeć, jaka to jest kwota.
- Zaraz sprawdzę. Och, a przy okazji, korespondent rolniczy “The New York Times” czeka na czwartej linii.
- Powiedz mu, że mnie nie ma.
- On dzwoni dzisiaj już siódmy raz, panie Kaiser. Zaczyna być przekonany, że mamy coś do ukrycia.
Peter zmarszczył czoło.
- Co to ma znaczyć?
- Nic, panie Kaiser. To jego własne słowa.
- No dobrze, w porządku. Połącz go ze mną. I... Karen...
- Tak, panie Kaiser?
- Ostatniej nocy...
 - Niech pan jej nawet nie wspomina.
- Chciałem ci powiedzieć, że bardzo mi przykro, iż byłem taki niezdarny. Trochę straciłem kontrolę nad sobą. Widzisz, to wszystko przez ciągły stres, ten kryzys zbożowy... Może jakoś dałoby się to naprawić?
- Nie wiem jak, panie Kaiser - powiedziała Karen.
- Na początek, na przykład, nie mów do mnie “panie Kaiser”. Na imię mi Peter. Poza tym może pojechałabyś ze mną na weekend do Kansas, do domu senatora Jonesa? Większość wolnego czasu spędza w Fall River, właśnie w Kansas. Zapewniam cię, przeżyjesz wspaniałe chwile. Kiedy senator się bawi, jest to prawdziwa zabawa.
Karen przez chwilę wahała się, po czym powiedziała:
- Pomyślę o tym, dobrze? I nie wiń się już więcej za ostatnią noc. Każdemu zdarza się czasami faux pas.
Peter skrzywił się.
- W porządku, Karen - powiedział. - Jeśli polecisz tam ze mną, po prostu zarezerwuj sobie miejsce. Ja polecę w piątek o dziewiątej wieczorem. Wynajmij też samochód w Wichicie. Albo sam, albo z tobą, pojadę nim do Fall River.
- Dobrze, panie Kaiser. A teraz łączę pana z tym dziennikarzem.
Był to Billy Brinsky, o chrapliwym głosie, weteran wśród stołecznych reporterów. Peter już niejeden raz miał z nim do czynienia. Powszechnie znany był jego pociąg do chivas regał, ale - jak Peter przekonał się na własnej kieszeni - niezależnie od tego, ile wypił i jak zalany się wydawał, gdy zasiadał do maszyny, zawsze miał jasną głowę i zawsze przelewał na papier to, co było najistotniejsze.
- Bill! - zawołał Peter z fałszywą jowialnością. - Jak się masz?
- Cholernie dużo biegam i cholernie dużo czekam ostatnio - stwierdził Bill tonem, który od biedy można by uznać za uprzejmy. - Próbuję się czegoś dowiedzieć o tym twoim kryzysie zbożowym, ale zaczynam się czuć jak Indianin krążący dookoła osadników, którzy otoczyli się kołem z wozów. Wiem, że w środku są skalpy, Peter, ale nie mogę się tam dostać.
- Czy kontaktowałeś się z biurem prasowym Departamentu Rolnictwa?
- A co myślałeś? Wczoraj, dziś rano i jeszcze raz dzisiaj po południu. Ciągle powtarzają to samo: “Tak, panie Brinsky, to poważny problem, tak, panie Brinsky, obszar zniszczonej pszenicy powiększa się, tak, panie Brinsky, odnotowaliśmy pojawienie się zarażonych obszarów również w innych stanach. Nie, panie Brinsky, w pełni kontrolujemy sytuację. Nie, panie Brinsky, nie przewidujemy w skali kraju plonów niższych o więcej niż dziesięć procent.
- Czyli wszystko jest jasne - stwierdził Peter. - Są to fakty, które znam również ja.
- To nie są fakty - stwierdził Bill. - To jest gówno wymyślone przez Departament Rolnictwa. Telefonowałem do ludzi w Oregonie, Waszyngtonie, Dakocie Północnej, w Wisconsin i w Kalifornii, i w jeszcze kilku innych stanach! No i co? Rzeczywiście, pszenica z Kansas jest poważnie zagrożona. Ale co z ziemniakami w Karolinie Północnej? Co z pomarańczami i pomidorami z Florydy? Co z trzciną cukrową z delty Missisipi? Co z ryżem z Luizjany? A co z gnijącą trawą? Słucham cię, Peter. Czy ciągle masz zamiar wciskać mi te swoje duby szalone?
- Bill, zanim przedstawisz mi całą geografię rolniczą Stanów Zjednoczonych, pozwól, że ci coś wyjaśnię. Każdego roku, każdego pojedynczego roku w każdym rodzaju upraw w tym kraju są straty z powodu suszy, powodzi, różnych chorób roślin czy wreszcie nadzwyczajnej aktywności insektów. Kilka lat temu poważne straty spowodowały tajfuny i burze. Zdaje się, że pomarańczy na Florydzie zebrano wówczas o trzynaście i pół procent mniej w stosunku do realnych przewidywań. Straty pszenicy w Dakocie Północnej wyniosły ponad dwadzieścia procent! W tym roku, na szczęście, nawet nie zbliżymy się do tej liczby. Ale ty i tobie podobni dziennikarze, poszukujący za wszelką cenę materiałów na pierwsze strony, gotowi jesteście rozdmuchać sprawę do poziomu klęski narodowej!
Przez dwie lub trzy sekundy Bili Brinsky milczał. Potem zapytał:
- Jaką kwotę zebrał senator Jones na koncie funduszu kryzysowego?
- Około trzech milionów dolarów, może trochę więcej.
- Tylko trzy miliony? Słyszałem, że prawie dziesięć.
- Wiesz, że ludzie mają skłonności do przesady.
- Słyszałem coś jeszcze. Słyszałem, że senator Walsh z Kalifornii zamierza utworzyć podobny fundusz, przeznaczony dla ludzi, którzy stracą na owocach w jego stanie. Yorty z Izby Reprezentantów planuje program kompensacyjny dla plantatorów soi z Iowa. Słyszałem też, że senator Jones przypomniał obu tym dżentelmenom o przysługach, jakie swego czasu oddał im w San Francisco. I słyszałem, że w rezultacie tych przypomnień i Walsh, i Yorty postanowili opóźnić swoje działania do czasu, gdy senator Jones zgromadzi na koncie swojego funduszu przynajmniej dwadzieścia milionów dolarów.
- Ktoś ci bajek naopowiadał - stwierdził Peter stanowczo.
- Naprawdę? No cóż, być może. Ale jeśli te bajki wydrukuję, z zaznaczeniem, oczywiście, że są to bajki? Pewnego razu było sobie magiczne królestwo i w królestwie tym niespodziewanie zachorowało całe zboże... Pszenica przybierała czarny kolor i umierała... Ale cwani mędrcy, którzy rządzili tym królestwem, postanowili na tej wielkiej tragedii zarobić góry złota. Ogłosili wszem i wobec, że tylko trzech farmerów poniosło straty z powodu choroby... I zaapelowali do wszystkich mieszkańców królestwa, aby choć odrobiną złota zrekompensowali straty owych biednych farmerów... Całe złoto zamierzali jednak zatrzymać dla siebie...
- Jeśli wydrukujesz coś takiego, będziesz skończony -oświadczył Peter lodowatym tonem.
- Powstrzymasz mnie?
- Posłuchaj mnie, Bill. Nie dysponujesz żadnymi dowodami i wiesz o tym dobrze, bo inaczej nie opowiadałbyś mi bajek. Powiem ci, co zrobię. Jeśli dasz mi słowo, że nie będziesz rozpowszechniał insynuacji, które mi przedstawiłeś, jeśli dasz mi słowo, że nic z tych bzdur nie opublikujesz, otrzymasz ode mnie - ty i tylko ty, jako jedyny z dziennikarzy - kopię raportu na temat tego wirusa, natychmiast gdy otrzymam wyniki z laboratoriów federalnych. Nastąpi to najpóźniej w poniedziałek rano.
- Wirusa? - zapytał Bill Brinsky. - Powiedziałeś “wirusa”?
Peter aż ugryzł się w język.
- Nikt do tej pory nic mi nie mówił o wirusie - kontynuował Bill. - Czyli, że wiesz już coś więcej.
- W porządku, Bill - powiedział Peter z krzywą miną. -Laboratorium federalne przeprowadziło kilka wstępnych testów i wysunęło hipotezę, na razie jest to tylko bardzo luźna hipoteza, że pszenicę w Kansas zaatakował jakiś wirus. Możesz to opublikować, jeśli chcesz.
- A co z resztą? Również zaatakował ją wirus?
- Bill, pozostałe przypadki nie kryją w sobie nic nadzwyczajnego. Co roku tracimy część plonów na skutek różnych zbiegów okoliczności, przecież dobrze o tym wiesz.
- No, niech ci będzie - powiedział Bill łaskawym tonem, zadowolony, że przypadkiem uzyskał informację, której Peter wcale nie miał zamiaru ujawniać. - Nie zapomnij jednak o tym raporcie z laboratorium. W poniedziałek ci się przypomnę.
- Masz to u mnie jak w banku. Wiesz, że nie mamy tu nic do ukrycia.
- Cholera, chciałbym w to wierzyć - odparł Bill.
Mniej więcej o czwartej po południu tego dnia mass media zaczęły wyczuwać poważną historię. Niezależnie od tego, jakich wyjaśnień udzielił Departament Rolnictwa, nieuniknione było, że w ciągu dwóch dni reporterzy małych gazet porozjeżdżają się po całych Stanach i na własne oczy zobaczą, co się dzieje na polach, w sadach, ogrodach i na pastwiskach w Iowa, Nebrasce, Kansas i wielu innych regionach wielkiego kraju. Ze wszystkich stron zaczęły napływać historie o farmerach, ogrodnikach, plantatorach, hodowcach, którzy tracą dorobek całego życia z powodu jakiejś nie znanej do tej pory zarazy.
W pierwszych wieczornych wiadomościach zaczęły się pojawiać obrazy czarnego szpinaku, zgniłej kukurydzy, brązowych pomarańcz, zmarniałej sałaty. Późne wydanie “The New York Post” przyniosło na pierwszej stronie wielki tytuł: ZARAZA NISZCZY PLONY - PRZED NAMI STRASZNY ROK!
Na osiemnastą prezydent wezwał Alana Hedgesa, przewodniczącego Komisji Rolnej Kongresu, do swojego gabinetu w Białym Domu. Alan Hedges był siwowłosym, nieco powolnym, dystyngowanym mężczyzną z Alabamy. Prezydent był niskim i energicznym demokratą z New Hampshire.
Gdy Alan Hedges zajmował miejsce w wygodnym skórzanym fotelu naprzeciwko biurka prezydenta, do Owalnego Gabinetu wpadały jasne promienie słońca. Prezydent stał na tle okna z rękami założonymi na plecach i wpatrywał się w błękitne niebo. Przez chwilę był dla Hedgesa tylko niewyraźną, ciemną plamą.
- Alan - odezwał się prezydent. - Wydaje mi się, że nie jesteś ostatnio ze mną szczery.
- Och? - westchnął Alan Hedges, zaskoczony. Z kieszeni ciemnoszarej marynarki wyciągnął okulary w drucianej oprawce i założył je na nos oraz na wielkie, czerwone uszy.
- Według ostatniej informacji przysłanej przez Shearsona, choroba zboża, która ujawniła się w Kansas, ograniczona została jedynie do Środkowego Zachodu, a wszelkie inne kłopoty są zupełnie naturalne i występują co roku. Jednak z tego, co przeczytałem w prasie i zobaczyłem w telewizji, nasuwa się nieodparty wniosek, że ty i Shearson cokolwiek nie doceniliście groźby sytuacji. Mam rację?
- Cóż, panie prezydencie... - zaczął Alan Hedges.
Dopiero teraz prezydent odwrócił się do niego. Miał krótko ścięte stalowoszare włosy i surową twarz o ostrych rysach. Nieco płaski nos sprawiał, że przywodził na myśl boksera.
- Z tego, co przedstawia teraz prasa, wynika dla mnie, że Shearson celowo bagatelizuje całą sprawę. Czy jesteś w stanie temu zaprzeczyć?
Alan Hedges opuścił wzrok na podłogę.
- Panie prezydencie - rozpoczął ponownie. - Nie zamierzamy przeceniać grozy sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy, tylko dlatego, że dziennikarze, poszukując sensacji, starają się sprzedać więcej gazet lub przyciągnąć przed ekrany więcej widzów. Powiem panu coś na temat rolnictwa. Ten biznes bardzo się zmienia, nigdy do końca nie wiadomo, jakie będą plony. Obecnie przyzwyczajeni jesteśmy do w miarę równych wyników. To dzięki technice, która po drugiej wojnie światowej niewyobrażalnie zmieniła wizerunek rolnictwa. Czy wie pan, że w 1946 roku nie mogliśmy liczyć w tym kraju na zbiory większe niż dwadzieścia sześć buszli kukurydzy z jednego akra? Obecnie uzyskujemy dziewięćdziesiąt siedem buszli i więcej. Na ten wynik składa się tylko sześć godzin bezpośredniej pracy ludzkiej; w roku 1946 było to sto osiem godzin. Czy wie pan, że w 1946 roku przeciętny amerykański farmer żywił jedynie jedenaście osób w tym kraju? Obecnie jest w stanie wyżywić pięćdziesiąt dwie.
- Coś niecoś wiem o poziomie rolnictwa w kraju, którego jestem prezydentem, senatorze Hedges - stwierdził prezydent surowo. - Zaprosiłem tu pana jedynie po to, żeby się dowiedzieć, jak groźna jest sytuacja w związku z chorobą, która spadła na nasze pola.
- Próbuję to panu wyjaśnić, sir - odparł Hedges.
- Trudno to zauważyć.
- Sir, mamy wystarczające zapasy żywności, żeby zapanować nad sytuacją, nawet jeśli nie zbierzemy w tym roku dosłownie niczego. Jeśli pan sobie życzy, służę liczbami. Sam pan stwierdzi, że panujemy nad sytuacją. Jest poważna, rzeczywiście. Wielu farmerów czekają ciężkie chwile. Lecz nic nie wymknęło się nam spod kontroli.
Alan Hedges wyciągnął w kierunku prezydenta jakieś kartki, ale ten nie uczynił żadnego ruchu, aby je przyjąć. Po kilku długich sekundach Hedges położył je na prezydenckim biurku.
- Byłoby bardzo pożądane, panie prezydencie - powiedział - aby wystąpił pan w telewizji, jeszcze dzisiaj lub jutro rano, i przedstawił narodowi cały problem psucia się plonów we właściwym świetle. W przeciwnym wypadku wkrótce będziemy czytać w gazetach przerażające historie i okaże się, że zapasy, którymi powinniśmy umiejętnie gospodarować przez cały następny rok, rozejdą się w mgnieniu oka. Wie pan, jacy są ludzie, jak łatwo o panikę. Nie możemy przecież stanąć w obliczu narodowego głodu.
Przez długą chwilę prezydent stał w milczeniu za swoim biurkiem, po czym powiedział:
 - Jesteś pewien tego, co mówisz, Alan? Czy nie masz żadnych skrytych motywów, żeby ukrywać rzeczywistą grozę sytuacji?
Alan Hedges łypnął na niego okiem.
- Ukrytych motywów, sir?
Prezydent posłał mu szybki, pozbawiony humoru uśmiech.
- Chcę, żeby Departament Rolnictwa miał przez cały czas aktualny obraz sytuacji, godzina po godzinie, senatorze. Życzę sobie codziennych raportów, w tym informacji o ewentualnych nowych ogniskach choroby. Życzę sobie regularnych, aktualnych ocen co do tego, na jaką produkcję w tym roku możemy liczyć. Powołam również specjalny zespół, który oceni, jak wielkie są faktyczne rezerwy zbóż oraz mrożonek, konserw i suszonej żywności. Czy wiesz, że na Kanadę spadło to samo nieszczęście?
- Tak, sir. Czytałem raporty ich ludzi z Winnipeg.
- Dobrze. Życzę sobie, żebyście wymieniali pomiędzy sobą wszystkie materiały badawcze, a poza tym po prostu uważnie śledźcie, co oni robią.
- W porządku, panie prezydencie. Czy to wszystko?
- Niezupełnie, Alan. Wezwałem cię tutaj między innymi dlatego, że te ewentualne poważne braki żywności stworzą bardzo zagmatwaną i delikatną sytuację. Na wstępie muszę cię jednak uprzedzić, że jeśli chociaż słówko z tego, co teraz powiem, przedostanie się poza ściany tego gabinetu, konsekwencje będą straszliwe i nieodwracalne.
Alan Hedges milczał. Zdjął jedynie okulary i wyprostował się sztywno w fotelu.
- Jest częścią obowiązków prezydenta postępować w ten sposób, aby sprostać każdej sytuacji, aby w porę przygotować się do tego, co jeszcze nie nastąpiło, ale co może nastąpić -zaczął prezydent. - Z tego, co mi dzisiaj powiedziałeś, wynika, iż nie powinniśmy mieć kłopotów z zaopatrzeniem, pod warunkiem że wszyscy będziemy trzymać głowy na karku. Zamierzam więc jeszcze dziś wieczorem zażądać dla siebie kilkunastu minut czasu antenowego w telewizji i ogłosić narodowi to, co zasugerowałeś: że nie ma powodu do obaw, przynajmniej w dającym się przewidzieć czasie. Chcę jednak, żebyś wykonał pewne zadanie, które przed tobą postawię, i to wykonał je w absolutnej tajemnicy. Jeśli sprawy potoczą się źle - kontynuował - i nadejdą rzeczywiste i poważne kłopoty z żywnością, chciałbym, aby centrum administracyjne naszego kraju było mimo wszystko dobrze zaopatrzone i aby tutaj głód w żadnym wypadku nie groził. Chcę, żebyś w ciągu najbliższych dwóch tygodni sprowadził do Waszyngtonu tyle konserwowanej i mrożonej żywności, ile potrzeba, żeby najważniejsi ludzie ze wszystkich ministerstw oraz z Kongresu mieli zapewnione właściwe odżywianie przez co najmniej sześć miesięcy. Nie wspominam o Białym Domu, bo to chyba sprawa oczywista. Całą akcję musisz przeprowadzić bardzo umiejętnie i dyskretnie, stosując różne środki transportu: koleje, samoloty, statki, ciężarówki. Jeśli ktokolwiek będzie się interesował, w jakim celu transporty te kierowane są do Waszyngtonu, może uzyskać tylko jedną odpowiedź: na federalne testy jakościowe.
- Czy otrzymam polecenie na piśmie? - zapytał cicho Alan Hedges.
Prezydent popatrzył na niego wzrokiem nie wyrażającym żadnego uczucia.
- Nie. Muszą ci wystarczyć moje słowa. W ten sam sposób zresztą Hoover otrzymywał od Roosevelta polecenia w sprawie zakładania podsłuchu.
- Czy uważa pan, że celowo lekceważę zagrożenia, jakie niesie ze sobą choroba plonów, z którą mamy do czynienia?
Prezydent uniósł głowę i skierował wzrok na sufit w geście, który mógł znaczyć wszystko: “wierzę ci”, “nie wierzę ci”, “jakie to ma znaczenie?”
- Pozwól, że przedstawię ci sytuację w ten sposób, Alan. Jeśli nasz naród będzie odczuwał niedostatek żywności, mnie potrzebny będzie aktywny, żwawy i zdrowy aparat rządowy. To wszystko, co mam ci na ten temat do powiedzenia.
- Dobrze, panie prezydencie - powiedział Alan Hedges, wstając z krzesła. - Skoro dyrekcja tego teatru życzy sobie, żeby tak się stało, tak właśnie się stanie.
W South Burlington Ed pokazywał Delii McIntosh zgniłą pszenicę. Kiedy powracali do domu, było już prawie ciemno i światła jeepa wyłaniały z szarości zgniłe, czarne kłosy, sprawiające niesamowite wrażenie.
- Zauważyłaś to? - Ed wskazał na światła samochodu. -Ani jednej ćmy.
Della popatrzyła na niego.
- Uważasz, że wirus je również zabił?
 - To całkiem możliwe. A może po prostu nie lubią wilgotnych, gnijących pól?
Kiedy Ed parkował samochód na dziedzińcu z czerwonego asfaltu, światła w domu świeciły normalnym, jasnym blaskiem, dając złudne poczucie normalności. Della ściągnęła chustę z rudych włosów i powiedziała:
- Myślę, że czas na mnie. Pojadę do Wichity. Która godzina?
- Ósma trzydzieści. Wcale nie musisz wracać do miasta. Możesz zostać na noc tutaj.
- Mam zarezerwowany pokój w “Mount Yernon Inn”.
- No i co z tego? Zatelefonuję do nich, że ważne sprawy zatrzymały cię po drodze. Jazda stąd o tej porze do Wichity jest i nudna i niebezpieczna.
- Hm... no cóż - westchnęła Della. - Muszę przecież przygotować obiektywną opinię na temat, czy się nadajesz, aby reklamować fundusz Shearsona w telewizji.
- Czy jeśli zjesz u mnie kolację i prześpisz się na farmie, stracisz obiektywizm? Poza tym Dilys przyrządziła wspaniały pasztet z hikorą; musisz tego spróbować.
Della roześmiała się.
- Skoro tak, to już mnie przekonałeś. Pasztet z hikorą to trzecia z moich wielkich słabości.
Wspięli się po schodach i stanęli na werandzie.
- A jakie są twoje dwie pierwsze wielkie słabości? - zapytał z uśmiechem.
Della zamarła w bezruchu. Rude włosy nadawały jej dziki wygląd w świetle lampy, a ostre cienie podkreślały jeszcze bardziej potężne rozmiary jej piersi. Była zupełnym przeciwieństwem Season pod wieloma względami - bezpośrednia, swobodna, łatwo akceptująca nowe otoczenie.
 - Moją drugą wielką słabością jest wieś - powiedziała. - Czy widzisz ten księżyc, wysoko nad nami? Wielki księżyc w pełni? To księżyc Kansas i Oklahomy. Nie zobaczysz takiego ani w Waszyngtonie, ani w Nowym Jorku.
Już mieli wchodzić do środka, kiedy dopadł ich Jack Maro-witz, przeskakując po dwa drewniane schody prowadzące na werandę.
- Ed! - zawołał. - Masz chwilę czasu?
- Oczywiście, Jack. Della, to jest Jack Marowitz, po prostu techniczny geniusz. Jack, to jest pani Della McIntosh. Współpracuje z senatorem Jonesem w wysiłkach na rzecz utworzenia funduszu pomocy dla farmerów z Kansas.
- Miło mi panią poznać. - Jack potrząsnął ręką Delii. -Posłuchaj, Ed, możesz mi poświęcić chwilkę? Przepraszam panią, Dello, ale wolałbym porozmawiać z Edem na osobności.
- Nie obrażę się - powiedziała Della. - Ed, może po prostu wejdę do środka i zapoznam się z twoją matką?
- Doskonały pomysł, Dello, to nie potrwa długo.
Della weszła do domu i zatrzasnęła za sobą drzwi. Dopiero wówczas Ed zapytał:
- Co się stało, Jack? Wyglądasz, jakbyś przed chwilą zobaczył ducha.
- Ed, to tylko teoria, ale jeśli spokojnie ją rozważyć, ma ona sens.
- Mów.
- Czy byłeś ostatnio w domu Willarda?
- Oczywiście. Wczoraj wieczorem piliśmy tam piwo. Willard, ja i Dyson Kane.
- W porządku. Czy pamiętasz, co wisi u niego na ścianie? Ed zmarszczył czoło.
- U Willarda na ścianie? Co masz na myśli, tapety?
- Żadne tapety. Pomyśl o obrazach, widoczkach, które tam wiszą.
- Nie bardzo pamiętani... jest portret Nanette... olejny obraz Mount Sunflower... nic więcej nie przychodzi mi do głowy.
- A fotografia South Burlington z lotu ptaka?
- Ach, rzeczywiście. Wisi nad kominkiem.
- Właśnie. Kto wykonał tę fotografię?
- Nie wiem. Zrobiono ją chyba na początku tego roku, zgadza się? Zdaje się, że byłem wówczas w Nowym Jorku, porządkując jeszcze jakieś interesy. Pamiętam, że mama wspominała mi coś o tym. Była bardzo zadowolona... ale to wszystko.
Jack był bardzo spięty i podekscytowany.
- Posłuchaj - powiedział. - Tę fotografię z powietrza wykonała kompania o nazwie Your Spread From The Sky. Przez ponad rok mieli bazę na lotnisku w Salina i latali nad całym Kansas, fotografując wszystkie farmy i domy.
- Skąd to wiesz? - zapytał Ed.
- Ich nazwa wydrukowana jest u dołu fotografii. Your Spread From The Sky, Salina, Kansas. Rozmawiałem o tym z Willardem. Powiedział, że pamięta, jak latali nad polami lekkim samolotem: był jasnoczerwony i białą farbą miał wypisane na boku coś, co brzmiało mniej więcej “fotografie lotnicze” lub inaczej, ale na pewno na ten temat. Wykonywali próbki i przesyłali je pocztą. Jeśli ktoś chciał kupić piękne, kolorowe zdjęcia swojej farmy wykonane z powietrza, wystarczyło, że przesłał im piętnaście dolarów, a oni pocztą zwrotną wysyłali odbitki.
- No i co z tego? Słyszałem już dawniej o czymś takim.
- Oczywiście, że słyszałeś. To bardzo powszechna, zwyczajna rzecz. Tak powszechna i zwyczajna, że już nikt na to nie zwraca uwagi. Ale praktycznie to była jedyna w tym roku możliwość, żeby ktoś przeleciał nad tą farmą na małej wysokości i rozsiał wirusa, jak twierdzi doktor Benson.
Ed spojrzał na niego uważnie.
- Jack - powiedział. - Masz głowę na właściwym miejscu. Masz rację, cholera, w żaden inny sposób nikt nie mógł tego zrobić. Już od dość dawna zastanawiam się, jak, cholera, można było zarazić tę pszenicę - w nocy, może przy użyciu latawców, może jeszcze inaczej? A ty znalazłeś odpowiedź! Dowiedziałeś się czegoś na temat tej kompanii?
- Zatelefonowałem pod ich numer w Salina. Telefonistka powiedziała mi, że już ich tam nie ma. Wówczas zadzwoniłem do agencji wynajmującej hangary i tam powiedzieli mi, że Your Spread From The Sky wyniosło się z Salina trzy miesiące temu. Wszystkie rachunki zapłacili, wszystko pozostawili po sobie w porządku i żadnego nowego adresu. Jedynie numer telefonu w Chicopee, w Massachusetts, ale kiedy zatelefonowałem tam po południu, okazało się, że to jest College Matki Boskiej z Elms.
- Czy z kimkolwiek na ten temat rozmawiałeś? Na przykład z doktorem Bensonem?
- Jeszcze nie, Ed. Najpierw chciałem pomówić z tobą. Poza tym nie zamierzałem robić wokół tych podejrzeń zbyt wielkiego zamieszania, bo przecież mogłem się mylić. Zatelefonowałem jednak do Waltera Klugmana z Penalosy i Joh-na Cafferty z Ninnescah Creek; obaj sprawili sobie fotografie wykonane przez tę samą ekipę. Wszystko jasne, proste, każdy dostał swoje zdjęcia i jest zadowolony. Ktokolwiek za tym stoi, jest profesjonalistą.
Ed podrapał się po brodzie. Tego ranka golił się w pośpiechu, poczuł więc pod ręką sztywną szczecinę.
- Na razie nie rozpowiadaj o tym nikomu, Jack - poprosił. - Ale zrób mi tę uprzejmość i zatelefonuj jutro rano do Dakoty Południowej, do ich Departamentu Rolnictwa. Zdobądź kilka nazwisk i numerów telefonów tamtejszych farmerów i sprawdź, czy również nad ich terenem wykonywano w tym roku zdjęcia z powietrza. A już przy okazji sprawdź też w Iowa tych, którzy zajmują się kukurydzą i soją.
- Mam nadzieję, że nie będziesz się bawił w detektywa -powiedział Jack. - To znaczy kiedy już będziemy pewni, mam nadzieję, że przekażesz informację do Waszyngtonu, do Departamentu Rolnictwa.
- Wszystko w swoim czasie. Na razie nie bardzo ufam Departamentowi Rolnictwa i myślę, że lepiej będzie trochę poczekać, zanim wyłożę im kawę na ławę.
- Co masz na myśli?
- Jeszcze nie jestem pewien. Nie mogę rozgryźć tego całego senatora Shearsona Jonesa, Nie chce mi się wierzyć, że organizuje cały ten fundusz tylko dlatego, żeby nam pomóc. Niby dlaczego miałby go nagle obchodzić los kilku bankrutujących farmerów z Kansas. Poza tym dlaczego tak bardzo ogranicza informację dla mass mediów? Jutro, po wschodzie słońca, wyjrzę za okno i zapewne zobaczę jedynie czarne pola. I tak będzie w całym Kansas. Dlaczego nikt się tym w widoczny sposób nie przejmuje? Jak ten senator może mówić, że zbiory w tym roku będą jedynie o osiem procent mniejsze, skoro wszystko wskazuje na to, że ich w ogóle nie będzie? Według mnie powinien mówić o stu procentach! Tak, Jack, to jest katastrofa!
Jack skinął głową w kierunku drzwi, za którymi zniknęła Della.
- Masz nadzieję, że pani McIntosh ci coś wyjaśni?
- Nie wiem. To dama z Oklahomy, więc jeśli będzie chciała, być może puści parę z ust.
- Powodzenia - powiedział Jack, żartobliwie salutując do kapelusza. - Jej wygląd świadczy, że będziesz go potrzebował.

ROZDZIAŁ XI

Już w czasie wspólnej kolacji Ursula Hardesty stwierdziła, że Della McIntosh jest sympatyczna. Była w końcu żoną farmera i lubiła proste rozmowy, szczególnie jeśli dotyczyły ziemi, upraw, plonów i temu podobnych spraw. Stwierdziła nawet, że ona i Della mają wspólnych znajomych, Shaugh-nessów z Kansas City, choć żadna z nich od wielu lat ich nie widziała.
Ursula miała na sobie kremowo-niebieską suknię, przetykaną srebrną nicią. Season powiedziała kiedyś, że jest to wspaniały strój, jeśli planuje się podróż maszyną czasu do roku 1958. Della przebrała się w dużej sypialni dla gości, której okno wychodziło na łąkę, gdzie zwykle lądował helikopter. Włożyła kusą atłasową sukienkę, którą zakupiła specjalnie po to, żeby olśnić senatora Jonesa podczas zbliżającego się weekendu.
Prawdopodobnie Ursula nie zdawała sobie sprawy, że Della ma piękne, lśniące rude włosy i wielkie, prowokujące piersi. Prawdopodobnie też nie zdawała sobie sprawy, że usta Delii lśnią w świetle świec i z tego, że rozmawia z Edem uwodzicielskim, zaczepnym tonem. Ed nie miał natomiast wątpliwości co do tego, że Della wywarła wielkie wrażenie na jego matce. Była dziewczyną ze wsi, mimo związków z Waszyngtonem. A w South Burlington, zdaniem Ursuli, brakowało właśnie takiej wiejskiej dziewczyny.
O dziewiątej trzydzieści Ursula stwierdziła, że czas na nią. Zamierzała powrócić do swojego domu w Independence wcześnie rano i “zostawić Edwarda w spokoju”. Ed nigdy jeszcze nie widział matki kończącej dzień tak szybko i w takim dobrym humorze. Ucałował ją zdawkowo, powiedział “dobranoc, mamo”, a ona uśmiechnęła się jeszcze do niego, opuszczając jadalnię.
- Napijesz się brandy? - zapytał Delię i poprowadził ją do salonu. - Mam nawet dość cywilizowaną markę.
- Z przyjemnością wypiję jednego - powiedziała, obserwując go, jak podchodzi do barku. - Wiesz, to jest bardzo ciekawy dom. Starannie utrzymany, stylowy, lecz bardzo przyjacielski.
- Jak każdy Hardesty - powiedział, podając Delii drinka. Usiadł obok niej na sofie.
- Zdaje się, że bardzo ująłeś Shearsona Jonesa - stwierdziła Della. - Jest przekonany, że bardzo mu pomożesz w akcji zbierania pieniędzy na fundusz przeznaczony dla farmerów z Kansas.
- Jest przekonany? A ty, co o tym myślisz?
- Myślę, że ma rację. Poznałam cię i mogę tylko pozazdrościć senatorowi intuicji. Odrobinę się obawiał, że może wyglądasz jak Quasimodo, ale skoro cię wreszcie zobaczyłam, mogę mu z czystym sumieniem powiedzieć, że jesteś właściwym mężczyzną.
 - Co ten Shearson Jones tak naprawdę planuje? - zapytał Ed, popijając brandy i przyglądając się Delli przez lśniące szkło.
- Chciałby, żebyś wystąpił na żywo w transmisji z Fall River, w sobotę wieczorem. O ile wiem, napisano już nawet tekst twojego przemówienia. Zapewniam cię, nie ma w nim nic nadzwyczajnego. Masz jedynie powiedzieć, że jesteś młodym farmerem z Kansas, że całe swoje życie i wszystkie swoje pieniądze poświęciłeś farmie i pszenicy i teraz, zupełnie niespodziewanie, bez swojej winy, znalazłeś się nagle bez środków do życia i możliwości dalszej produkcji. To wszystko.
Ed rozparł się wygodnie na kanapie.
- To brzmi rozsądnie. Czy wyemitują to w całym kraju?
- Od wybrzeża do wybrzeża. Ed pokiwał głową.
 - To brzmi bardzo przyjemnie.
Nastąpiła cisza, którą po dłuższej chwili przerwał Ed pytaniem:
- Powiedz mi, co taka dziewczyna jak ty ma wspólnego z takim typem jak Shearson Jones? W końcu to bardzo ważny facet, nie tylko w polityce. Poza tym przekazy telewizyjne upewniły mnie, że to raczej gruboskórny typ. Jak to się dzieje, że pracujesz dla kogoś takiego?
- Dopiero od środy.
- Ale dlaczego? Nie wiem o nim wiele, ale z tego, co słyszałem, to cham. Ja sam skontaktowałem się z nim tylko dlatego, że mój ojciec pomógł mu się wyplątać z jakiegoś skandalu i ma facet wobec mnie dług. Nie rozumiem, jak ty możesz przebywać w otoczeniu kogoś takiego?
Della wzruszyła ramionami.
- To siła władzy przyciągnęła mnie do niego, jej ogromny wpływ na postępowanie ludzi. Władza uderza do głowy jak alkohol.
- Bardziej niż świeże, wiejskie powietrze? Popatrzyła na niego.
- Co to miało znaczyć? - Nie wiem. Cokolwiek.
- Zdaje się, że jesteś żonatym mężczyzną, prawda? - przypomniała mu. - I ojcem sześcioletniej dziewczynki.
- Chcesz rozmawiać o mojej rodzinie?
Della uniosła swój kieliszek do światła. Na jej policzku pojawił się bursztynowy refleks.
- Nie - odparła. - Wcale mi na tym nie zależy.
Znów przez kilka minut sączyli w ciszy swoje drinki, po czym Ed zapytał:
- Czego Shearson Jones spodziewa się po tym funduszu? Możesz mi powiedzieć?
- Prestiżu - stwierdziła Della. - Głosów. Taka akcja bardzo wzmocni jego pozycję.
- To dlatego tak bardzo się stara, żeby do Amerykanów nie dotarła prawda o grozie sytuacji? O tym, jakie niebezpieczeństwo zawisło nad wszystkimi tegorocznymi zbiorami?
Della zaczerwieniła się.
- Nic mi nie wiadomo, żeby tak postępował.
- Sama pewnie nie zachowywałabyś się inaczej na jego miejscu. Spójrzmy prawdzie w oczy. W chwili gdy kraj dowie się, jak wielkie obszary upraw zostały zniszczone, nikt ani minutę dłużej nie będzie się martwił o biednego Eda Harde-sty'ego, Waltera Klugmana i paru innych nieszczęśników z Kingman County, prawda? Wszyscy zaczną się martwić przede wszystkim o siebie.
- Myślę, że to wszystko rozszerza się o wiele szybciej niż Shearson Jones spodziewał się w najczarniejszych przewidywaniach - powiedziała Della. - Sądził, że będzie miał na zebranie pieniędzy dla was dwa, a może trzy tygodnie. Teraz widać, że wszystko musi się ograniczyć do najwyżej kilku dni. Shearson Jones zebrał do tej pory około jedenastu milionów dolarów. Jeśli dobrze wypadniesz w telewizji, może osiągnąć dwadzieścia albo trzydzieści milionów.
Ed odstawił szklaneczkę.
- Już zebrał jedenaście milionów?
- Tak.
- Cóż, to wiele wyjaśnia. Della pochyliła się ku niemu.
- Nie myśl, że Shearson jest złym człowiekiem, Ed. Można go różnie oceniać, ale jest przede wszystkim doświadczonym i odpowiedzialnym politykiem.
Niespodziewanie Ed spojrzał Delii prosto w oczy, z bardzo bliska.
- Jesteś bardzo interesującą kobietą - powiedział. - Nie wiedziałem, że w Oklahomie może się wychować taka interesująca osóbka.
- Nie wszyscy w Oklahomie pracują na roli. A moja matka zdobyła tytuł miss Oklahoma City w roku 1951.
- Zapewne jej córka mierzy znacznie wyżej.
- Być może.
Oboje wiedzieli, co się wydarzy, już od chwili, gdy Ed zaproponował jej pozostanie na noc. Przez całą kolację ich konwersacja wiodła nieuchronnie do tego momentu. Ursula była niejako katalizatorem tego procesu, przez swoje poparcie dla wszystkiego, co Della mówiła i co robiła. Uśmiechała się do niej szerokim uśmiechem, który miał znaczyć: tak bardzo bym chciała, żebyś to ty była moją synową.
- Jesteś zapewne zmęczona - powiedział Ed.
- Nie za bardzo - odparła Della lekko ochrypłym głosem. Ed wstał, podszedł do barku i nalał sobie jeszcze jeden kieliszek brandy.
- Tak jak powiedziałaś, jestem żonatym mężczyzną i mam sześcioletnią córkę.
- Nie chcę, żebyś uczynił cokolwiek, na co nie masz ochoty. Odwrócił się, popatrzył na nią i posłał jej nikły uśmiech.
- Nie - powiedział. - Nie chcesz. Ale zapewne zgadłaś, w jakim punkcie znajduje się moje małżeństwo. W chwilach takich jak ta każdy poszukuje odrobiny relaksu, pocieszenia, może pożądania...
- Czyżbyś mnie pożądał? Panienkę z “Kansas City He-rald-Examiner”? Osobistą asystentkę Shearsona Jonesa?
- Tak.
 - Twoja matka nas usłyszy.
 - Tabletki, które co noc zażywa, uśpiłyby nawet konia. Poza tym chyba cię polubiła.
- Aż tak bardzo?
Ed podszedł do sofy i stanął blisko Delii.
 - Ma to jakieś znaczenie? - zapytał bardzo cicho.
- Nie - rzekła. - Nie ma.
Ed pochylił się i pocałował ją w czoło, odrobinę poniżej linii rudej grzywki. Był to zwykły, przyjacielski pocałunek, nic więcej. Lecz w tej samej chwili Della otoczyła ręką jego szyję, tak że nie mógł uwolnić się z jej objęć. Uniosła ku niemu usta, bardzo miękkie, bardzo wilgotne i pożądliwe. Wahał się przez moment, ale zaraz znów ją pocałował i tym razem był to długi, zmysłowy, pochłaniający pocałunek, który znaczył: pragnę cię, obojętnie jakie będą tego konsekwencje. Był to pocałunek pełen pożądania, frustracji, ale też fascynacji nową miłością.
- Wykąpmy się - szepnęła Della. - Przez całe popołudnie marzyłam o kąpieli.
- Świetny pomysł.
Ruszyli na piętro. Ed prowadził Delię za rękę po schodach, dopóki nie dotarli do rokokowej sypialni.
- Piękne miejsce - stwierdziła, gdy Ed prowadził ją do łazienki ukrytej za sypialnią.
- Season wszystko zaprojektowała. Kiedyś, podczas wycieczki do Francji, była w Wersalu i zdaje się, że wywarł na niej wrażenie na całe życie.
Weszli do łazienki. Wanna była ciemnoniebieska, a ściany pokryte tapetą w niebieskie pawie na białym tle. Ed odkręcił kurek i do wanny zaczęła lecieć woda. Zdjął z półki buteleczkę z solą kąpielową i wsypał jej zawartość do wody. Della stała przed lustrem i poprawiała fryzurę.
- Dziwne, że zdecydowałeś się zamieszkać na tej farmie.
- Naprawdę? Dlaczego?
- Zdajesz się lubić życie na poziomie i dobre towarzystwo. Nie jesteś facetem o ograniczonych horyzontach. Dlatego dziwne, że ugrzęzłeś tutaj, w Kansas, z dala od cywilizacji, kin, teatrów i innych wspaniałych rzeczy.
Ed rozpiął koszulę.
- Ziemia i uprawy są tak samo wspaniałą częścią tego kraju, jak teatry czy wyszukane restauracje.
- Tak myślisz? - zdziwiła się, śmiesznie marszcząc czoło. - No cóż, pozostaje mi nadzieja, że na tym odludziu nie zapomniałeś, jak się rozpina sukienkę.
Odwróciła się tyłem do niego, uniosła włosy znad szyi i odsłoniła plecy. Stojąc za nią, widział w lustrze odbicia twarzy ich obojga. Para z gorącej wody osiadła już na brzegach zwierciadła, sprawiali więc wrażenie małżonków z romantycznej, bardzo starej fotografii.
Ed pociągnął uchwyt zamka błyskawicznego w dół, wzdłuż pleców Delii. Następnie delikatnie ściągnął z jej ramion wąskie ramiączka i pociągnął sukienkę, obnażając piersi dziewczyny. Ujrzał w lustrze, jak są potężne, okrągłe, jak różowe są ich brodawki. Patrzył, jak jego własna ręka przybliża się do lewej piersi i obejmuje ją, jakby to był dojrzały, ciężki owoc.
Della odwróciła głowę i pocałowała go. Ściągnął zupełnie jej sukienkę i stała teraz przed lustrem naga. Jej blade ciało odznaczało się wyraźniejszymi kolorami tylko w trzech miejscach: tam, gdzie były różowe sutki oraz gdzie odznaczał się ciemny trójkąt włosów łonowych.
Milczeli, bo właściwie nie było nic do powiedzenia. Ed ściągnął spodnie i skarpetki. Usiadł na brzegu wanny i przyciągnął Delię do siebie. Po chwili rozstawiła nogi i oparła się na jego udach. Tak długo, aż para wodna całkowicie nie zamgliła lustra, oboje mogli obserwować w nim to, co robią. Z szeroko rozwartymi udami Della ujeżdżała Eda. Ciemna, twarda główka penisa wsuwała się i wysuwała spomiędzy różowych warg sromu, to uwalniając się na zewnątrz, to znów pogrążając w Delli aż po same czarno owłosione jądra.
Ed objął wielkie, miękkie piersi dziewczyny, oparł policzek na jej plecach i parł w nią i parł, dopóki nie poczuł, że nie może już wejść głębiej. Della wykręcała głowę na wszystkie strony, pojękując i drżąc w spazmach rozkoszy. A kiedy wreszcie wystrzelił w nią gorącą spermą, powiedziała: “Och, jakie to było wspaniałe” mimo że sama nie osiągnęła orgazmu.
Później siedzieli w sypialni, owinięci w wielkie, żółte ręczniki kąpielowe. Patrzyli na siebie zupełnie inaczej niż przed godziną zaledwie. Nie powiedziała mu tego jeszcze, ale nie zamierzała spać z nim w jego małżeńskim łożu. Akt ten miałby w sobie coś z symbolu, nie była na to przygotowana, przynajmniej dopóki nie pozna Eda lepiej.
- Czy jestem lepszy od Shearsona Jonesa? - zapytał. Popatrzyła na niego szeroko otwartymi, zdziwionymi oczyma.
- Skąd wiesz, że kiedykolwiek kochałam się z nim?
- A nie robiłaś tego?
Uśmiechnęła się do niego z przymusem. Nie chciała sprzeczki.
- Czy ma to dla ciebie znaczenie?
- Nie wiem - odparł. - Może jestem bezsensownie zazdrosny, tak jak zwykle nowi kochankowie.
- No cóż - westchnęła. - Shearson Jones dysponuje wieloma godnymi pozazdroszczenia atutami. Ma pieniądze, władzę, wpływy gdzie trzeba i zalicza dziesiątki kobiet. Ty także masz coś godnego pozazdroszczenia. Wielką farmę, piękną żonę i uroczą córeczkę...
- Co chcesz przez to powiedzieć? Czy mam zacząć rwać sobie włosy z głowy z powodu tego, co niedawno zrobiliśmy?
- Ależ dlaczego? Przecież oboje uczyniliśmy to z radością. No, przynajmniej ja. Jeśli o mnie chodzi, było fajnie, i niepotrzebne są jakiekolwiek wyrzuty sumienia, obwinianie się. Nic. Było, szybko o tym zapomnimy. To wszystko.
- Aż tak to po tobie spływa? Potrząsnęła głową.
- Wcale nie. Gdyby po mnie spływało, nie przyjechałabym tutaj, nie obchodziłoby mnie, kim jesteś i co znaczy dla ciebie ta farma. Nie pamiętałabym, że masz żonę i córkę, nie obchodziłoby mnie to.
 - Nie obchodzi cię i w tej chwili. Nie pleć głupstw.
- A właśnie, że obchodzi, ponieważ bardzo mi się podobasz. Jesteś miły, przystojny, ciężko pracujesz i jesteś gotów walczyć o wszystko, o czym sądzisz, że ci się należy. Chciałam się z tobą kochać, bo chciałam tobie i sobie sprawić przyjemność. Teraz nie musimy już do tego wracać.
- Chcesz powiedzieć, że nigdy już nie będziemy się kochać?
- Skąd mam wiedzieć? Zawsze zdawało mi się, że inicjatywa należy do mężczyzny.
Ed zmarszczył czoło i przetarł twarz rąbkiem ręcznika. Po chwili rozchmurzył się, a wreszcie zachichotał.
 - Delio, czy ty zdajesz sobie sprawę, kim jesteś? - zapytał.
- No, kim jestem? Powiedz - zażądała wojowniczo.
 - Jesteś piękną dziewczyną. Po prostu bardzo piękną dziewczyną.
W piątek rano prezydent zwołał odwlekaną od poprzedniego dnia konferencję prasową i poinformował korpus prasowy Białego Domu, że prowadzi “pilne i przepełnione troską rozmowy” z przedstawicielami Departamentu Rolnictwa oraz że rozmawiał przez telefon z gubernatorami dziewięciu stanów, w tym Kansas, Iowy, Montany, Waszyngtonu, Kalifornii i Florydy. Straty spowodowane przez wszelakiego rodzaju choroby roślin i inne katastrofy “są trudne do ocenienia w obecnie znanych kategoriach oceniania tego typu zjawisk”, powiedział. Zdania tego przyjdzie mu później żałować i to bynajmniej nie ze względu na jego gramatyczną niedoskonałość. Większość gubernatorów wyraziła jednak przekonanie, że panują nad sytuacją i że posiadane przez nich zapasy żywności wystarczą do przyszłego roku, nawet w wypadku katastrofalnie niskich zbiorów.
Większość gubernatorów nie zdawała sobie bowiem sprawy, że kryzys osiągnął poziom, który już w tej chwili należało uznać za ogromną katastrofę. Administracje większości stanów przesłały próbki plonów dotkniętych tajemniczą chorobą do Waszyngtonu, w celu poddania ich dokładnym oględzinom, jednak do tej pory nie otrzymały w zamian niczego poza słowami Shearsona Jonesa, że naukowcy w laboratoriach federalnych “stoją u progu rozwiązania problemu”.
W piątek wieczorem było już wiadomo, iż nie znana choroba rozszerza się tak przerażająco szybko, że jeśli do najbliższego wtorku nie znajdzie się jakiś skuteczny środek przeciwko niej, nie będzie cienia szansy na uratowanie nawet pięćdziesięciu procent zbiorów. Zaraza atakowała wszelkie uprawy roślin jadalnych. Mimo uspokajających słów Shearsona Jonesa - na które powoływali się gubernatorowie, uparcie twierdzący, że sytuacja znajduje się pod kontrolą - było jasne, że nie istnieje nawet nikła szansa na wyprodukowanie w tym terminie nie tylko odpowiedniej ilości antidotum, ale nie ma nawet nadziei na jego wynalezienie.
Mass media jednak skłaniały się ku opinii, że cała sprawa jest jedynie krótkotrwałym problemem, jak huragan czy burza śnieżna. Życie Ameryki składało się z wielu małych kryzysów i skandali, a życie gazet - z alarmujących nagłówków, które już następnego dnia były przestarzałe. Dziennikarze nie byli w stanie pojąć, że oto kraj znajduje się u progu czegoś, co w niezwykle krótkim czasie wstrząśnie podstawami najbogatszego społeczeństwa na świecie, a faktycznie doprowadzi do jego rozkładu.
Późnym popołudniem sieć CBS poinformowała, że prezydent wyraża “ostrożny optymizm” co do nieuniknionego obniżenia wielkości krajowej produkcji żywności. Podano też, że senator Shearson Jones udaje się na weekend do Kansas, skąd, po zapoznaniu się ze wszystkimi dostępnymi informacjami, przekaże za pośrednictwem telewizji pełną ocenę sytuacji kryzysowej.
Wczesnym wieczorem tego samego dnia pewien właściciel winnicy w Kalifornii udał się pomiędzy swoje zgniłe winogrona i z rewolweru kaliber 12 odstrzelił sobie głowę. Zrozpaczona żona powiedziała policji, że od piętnastu lat oboje pracowali nad wykształceniem własnej, zupełnie nowej odmiany winogron i bieżący rok miał być w tej pracy decydującym.
W Waszyngtonie przedstawiciel Federalnego Programu Ubezpieczenia Plonów poinformował, że należy starannie wyważyć wszelkie nadzieje na odszkodowania z racji zniszczenia upraw. Zachodziło prawdopodobieństwo, że tegoroczne roszczenia przerosną możliwości programu.
W Washburn w Dakocie Północnej, pewien farmer zatelefonował do lokalnej rozgłośni radiowej i oświadczył, że przyczyną wszelkiego nieszczęścia są “bakterie przywleczone na Ziemię wraz ze skałami z Księżyca”. Żądał, żeby wszelkie materiały z Księżyca znajdujące się na Ziemi wyekspediować natychmiast z powrotem w przestrzeń.
W Georgetown krótko po godzinie osiemnastej zadzwonił telefon w domu Shearsona Jonesa i Billy, jego służący, podniósł słuchawkę.
To był Peter Kaiser. Chciał wiedzieć, czy Shearson nie zmienił planów co do odlotu o dwudziestej pierwszej z lotniska Dullesa do Wichity. Żeby wziąć słuchawkę, senator musiał wyjść spod prysznica. Zanim zaczął rozmowę, owinął się starannie jedwabnym chińskim porannikiem, ozdobionym dynamicznym rysunkiem wielkiego smoka. Zapalił również wielkie cygaro.
- Cholera, lecę - oznajmił Peterowi. - I niech mnie szlag trafi, jeśli wiem, co powiedzieć wieczorem w niedzielę w telewizji. Czy coś o karze boskiej, czy o straszliwej, niemożliwej do przewidzenia katastrofie?
 - A co pan powie o wystąpieniu prezydenta? Shearson zachichotał nerwowo.
- Nic głupszego dawno nie powiedział. Dziwię się, że fachowcy z telewizji zdecydowali się to nadać. Gdyby nie ten nasz fundusz, sam poszedłbym do niego i ten głupi tekst podarł na strzępy. Jak można było osła zrobić prezydentem?
- To naród zagłosował...
- Tak, ale nie na niego. Głosowano przeciwko jeszcze głupszym jego oponentom. Nie chce mi się o tym mówić. Lepiej powiedz, jak wygląda nasze konto.
Peter zamilkł na chwilę, jeszcze raz uważnie sprawdzając zapisane liczby.
- Dziś po południu, kiedy zamykano banki na weekend, mieliśmy już zaliczone około siedem milionów dolarów. Dwa miliony z całą pewnością zostaną przelane we wtorek lub środę rano.
- Co z wpłatą Michigan Tractors?
- To może zabrać trochę więcej czasu. Wie pan, jacy oni są. Ich zarząd bardzo niechętnie się zbiera na nadzwyczajnych sesjach, a jeśli już, to pieprzą o stu innych, dla nas w tym wypadku zupełnie nieistotnych rzeczach. Będziemy mieli szczęście, jeśli w ciągu tygodnia wystawią czek.
- Ale przecież już zaoferowali nam dwa miliony.
- Wiem, senatorze. Ale jeszcze dwa dni będą nad tym dyskutować, zanim ogłoszą ostateczną decyzję.
 - Cholera ciężka - westchnął Shearson. - Nie wiem, jak długo jeszcze potrafimy utrzymywać powietrze w tym balonie, zanim pęknie. Siedem milionów to o wiele mniej niż zakładałem. A przecież milion, jeśli nie więcej, stracimy na różne administracyjne wydatki i - bądźmy szczerzy - łapówki.
- Przykro mi, senatorze. Robię, co mogę. Minęły jednak dopiero trzy dni od ogłoszenia naszej akcji i to i tak jest cud, że już mamy aż tyle. Na te siedem milionów zaksięgowanych dolarów składają się pieniądze dwudziestu ośmiu korporacji. Odtąd pójdzie trochę łatwiej, ponieważ będziemy mieli do czynienia z większymi kwotami i mniejszą liczbą ofiarodawców.
 - Szczerze mówiąc, Peter, “odtąd” to ja się nie spodziewam już żadnych pieniędzy - westchnął znowu Shearson, wypuszczając jednocześnie dym z cygara. - Zrobiłem, co się dało,
żeby ludzie bagatelizowali tę cholerną zarazę, ale jeśli mass media się nie zorientują do środy, co jest grane, to będzie znaczyło, że dziennikarze są jeszcze głupszymi jełopami, niż mi się do tej pory zdawało.
- Prezydent, zdaje się, jest jednak szczerze przekonany, że sytuację kontrolujemy - zauważył Peter.
- Prezydent jest głupi i kurewsko przestraszony, i jak ostatniej deski ratunku chwyci się każdego optymistycznego oświadczenia. Poza tym nigdy się przecież nie zwróci do najbogatszego narodu na tej ziemi ze słowami: “Przykro mi, ludzie, ale od dziś będziecie się musieli obyć bez chleba, kukurydzy, frytek i smażonych kurczaków”. Chyba by go wywlekli z Białego Domu i publicznie ukrzyżowali.
- A co robi Protter? - zapytał Peter. - Może on do czegoś doszedł. Poleciłem mu telefonować bezpośrednio do pana, na wypadek gdyby mnie nie mógł zastać pod telefonem.
 - Nie rozmawiałem z nim. Posłuchaj, Peter, porozmawiamy później, teraz muszę się ubierać. Spróbuj pomyśleć, jak wydostać te dwa miliony z Michigan Tractors przed środą.
- W porządku, senatorze. Do zobaczenia na lotnisku.
Shearson odłożył słuchawkę, ale niemal natychmiast telefon zadzwonił ponownie. Stukając metalowymi obcasami, Billy przemaszerował przez hali, stanął przed senatorem i podniósł słuchawkę. Przez chwilę słuchał, kiwał głową i w końcu powiedział do Shearsona:
- To profesor Protter. Mówi, że to bardzo ważne.
- W porządku, odbiorę. Nalej mi czegoś mocniejszego. Cholernie chce mi się chlać.
Profesor Protter był wyraźnie przejęty.
- To pan, senatorze? Chyba mam dla pana dobre wiadomości.
 - Dobre wiadomości? - powtórzył Jones podejrzliwie.
- Właśnie. Dokonaliśmy ogromnego postępu w badaniach nad tym wirusem. Mieliśmy szczęście. Rzekłbym, że to był przypadek. Ale w rezultacie możemy już wiele wyjaśnić.
Shearson w milczeniu ssał cygaro.
- Jest pan tam? - zapytał profesor Protter.
- Jestem, jestem. Do czego więc pan doszedł?
- Prawdę powiedziawszy, to był pomysł doktora Egana, a nie mój. Posłał próbkę do centrum badań nad bronią bakteriologiczną, do Pentagonu, z pytaniem, czy nie zechcieliby tego zidentyfikować. Po dwudziestu czterech godzinach od dzwonili, że wszystko już wiedzą.
- No i co? - zapytał Shearson niecierpliwie.
- To jest sztucznie wyhodowany wirus, bardzo przypominający naszego własnego o nazwie Vorar D. Przygotowany został i po raz pierwszy użyty jako defoliant w Wietnamie, lecz od tego czasu stworzono jeszcze kilka jego wariantów. W pierwszej fazie działania powoduje takie same skutki jak pleśń: hamuje fotosyntezę w wegetujących roślinach, później jednak powoduje gnicie i zamieranie komórek. Przenosi się drogą powietrzną i jest bardzo trudny do zniszczenia.
- Myślałem, że ma pan dobre wiadomości.
- Bo mam. Pentagon dysponuje środkiem na wysterylizowanie roślin zaatakowanych przez Vorar D i są zupełnie pewni, że dadzą sobie radę i z tą odmianą, która nas zaatakowała. Problem polega tylko na tym, że to musi potrwać.
 - Rozumiem - powiedział Shearson.
Zaległa długa cisza, przerwana dopiero przez profesora Prottera.
 - Zdaje mi się, że nie jest pan specjalnie zadowolony.
- Zadowolony? Oczywiście, że jestem zadowolony - odparł Shearson.
- Co więc zamierza pan począć? Czy zatelefonuje pan do prezydenta i poprosi o zgodę na natychmiastowe rozpoczęcie produkcji preparatu sterylizacyjnego? A może zrobi pan coś jeszcze innego?
- Profesorze, chyba nie chce pan decydować za mnie - burknął Shearson. - Sam potrafię podjąć decyzję. Zanim podejmę jakakolwiek rozmowę z prezydentem, chcę otrzymać pisemny raport. Poza tym żądam wszystkich danych na temat środka sterylizacyjnego. Federalne przepisy bardzo ściśle określają, czym możemy spryskiwać pola. Jeśli ten środek przyniesie fatalne skutki uboczne? A jeśli zanieczyści, zatruje wodę? A jeśli tragicznie odbije się na zdrowiu dzieci w łonach matek?
- Został pod tym względem starannie sprawdzony.
- Być może, ale zdaje się mówimy o jakimś jego ubocznym wariancie. Profesorze, niech pan nie zapomina, że na szali leży życie milionów Amerykanów. Nie można traktować ich jak świnki doświadczalne z pańskich laboratoriów.
- Senatorze, całe tygodnie miną, zanim wyprodukujemy odpowiednie ilości tego środka, a jeszcze następne upłyną, zanim spryskamy nim wszystkie zarażone rośliny. Musimy zacząć już, teraz, bo w każdej chwili może okazać się za późno na jakąkolwiek akcję. O ile już nie jest za późno!
W tej chwili przed senatorem stanął Bill ze szklaneczką zimnego szampana. Shearson wziął ją od niego i palcami pokazał, że ma mu jeszcze podać obcinacz do cygar.
- Profesorze, ma pan jasne zadanie do wykonania. Zupełnie jasne. Życzę sobie, żeby przygotował pan dokładny raport z dotychczasowej pańskiej pracy nad tym zagadnieniem. Chcę, żeby znalazł się na moim biurku, gdy w poniedziałek rano wrócę z Kansas. Wówczas zwołam nadzwyczajne posiedzenie Komisji Rolnictwa i tam dopiero przedyskutujemy, jakie środki należy podjąć.
 - Ale, senatorze...
- Dosyć, profesorze Protter. Proszę robić to, co panu poleciłem.
- Senatorze, nie zastosuję się do tego polecenia. Sytuacja jest napięta, a my mamy środki, żeby natychmiast coś przedsięwziąć. Dwa dni zwłoki oznaczają w tym wypadku kolosalną stratę. Informacje, które przed chwilą panu przekazałem, przedstawię innym poważnym osobom, a jeśli to nie pomoże, ogłoszę wszystko mass mediom.
 - Profesorze - powiedział senator łagodnie. - Z całego serca panu odradzam...
 - Niech pan spróbuje mnie powstrzymać - warknął profesor Protter i rzucił słuchawkę.
Przez kilka sekund senator trzymał w ręce słuchawkę swojego telefonu i patrzył na nią w zamyśleniu. Wreszcie, ledwie słyszalnym głosem, powiedział do Billa:
- Połącz mnie jeszcze raz z Peterem Kaiserem.
O dwudziestej czterdzieści pięć Karen Fortunoff ciągle jeszcze czekała w porcie lotniczym Dullesa na Petera Kaisera. Była w eleganckim jasnobrązowym kostiumie i miała przy sobie elegancką walizeczkę, specjalnie zakupioną na tę podróż. Dwukrotnie już wywoływano pasażerów jej lotu i nie była pewna, czy powinna wejść do samolotu i ryzykować, że Peter jednak nie zdąży i będzie musiała sama lecieć do Wichity. Zdecydowała, że poczeka na niego i jeżeli nie polecą, to oboje.
Na zewnątrz, w ciemności, srebrzyła się sylwetka samolotu. Karen widziała, jak odjeżdżają od niego ostatnie wózki elektryczne, które dostarczyły bagaże i posiłki dla pasażerów. Popatrzyła na zegarek. Może powinna w ogóle o wszystkim zapomnieć? Właściwie to niespecjalnie lubiła Petera Kaisera. Gdyby nie powiedziała już przyjaciółkom, że zamierza spędzić weekend w wartym miliony dolarów domu wypoczynkowym senatora Shearsona Jonesa i gdyby nie pragnęła tak bardzo być na bieżąco ze wszystkim, co związane jest z aktualnym kryzysem, powróciłaby do swojego małego mieszkanka i spędziłaby weekend tak jak wiele poprzednich sobót i niedziel: czytając, malując i oglądając telewizję.
Podeszła do wielkiego okna i popatrzyła na samolot. Większość pasażerów siedziała już w swoich fotelach i przez okienka Karen mogła dostrzec stewardesy liczące tych, którzy zażyczyli sobie coś do picia. Ujrzała też odbitą w szybie swoją twarz, jakby zupełnie tutaj obcą.
Usłyszała za sobą kogoś mówiącego coś głośnym, zniecierpliwionym tonem i odwróciła się. Z ulgą spostrzegła Petera zmierzającego korytarzem w jej kierunku. Starał się nadążyć za jednym z elektrycznych wózków bagażowych linii lotniczych; obok kierowcy siedział w nim, wielki i majestatyczny, senator Shearson Jones w białej marynarce, obszernej jak namiot cyrkowy.
Zobaczywszy Karen, Peter uśmiechnął się do niej.
- Cześć. A więc zdecydowałaś się - powiedział.
- Tak - odparła Karen. Bardziej niż Peter zainteresował ją jednak Shearson Jones, wysiadający ociężale z wózka i zmierzający w kierunku rękawa prowadzącego do samolotu. Poczuła się tak, jakby się znalazła w obliczu władzy ucieleśnionej.
W pierwszej chwili nawet nie pomyślała, że Shearson Jones mógł ją zobaczyć, ale kiedy wchodzili do samolotu, nie odwracając się, senator zapytał:
- Co to za dziewczyna, Peter?
- To Karen Fortunoff. Jedna z najlepszych dziewczyn w biurze na Independence Avenue. Bardzo dobrze pracuje.
- Dobrze - mruknął Shearson. - Lubię, kiedy otaczają mnie piękne dziewczęta. Gratuluję ci gustu, Peter.
Peter ujął Karen pod łokieć.
- Widzisz? - szepnął. - Polubił cię. Karen posłała mu niepewny uśmiech.
- Dopóki nie będzie mnie chciał, nie ma to dla mnie znaczenia.
Ziewając, doktor Benson zmierzał w kierunku swojego gabinetu w budynku, w którym mieściły się stanowe laboratoria rolnicze. Usłyszał dzwonek telefonu, ale wcale nie zamierzał się śpieszyć. Był zbyt zmęczony po długiej jeździe ze stacji eksperymentalnej w Hays i nogi już odmawiały mu posłuszeństwa. Marzył teraz jedynie o filiżance gorącej kawy, kąpieli i sześciu godzinach niczym nie zakłóconego snu.
Telefon wciąż dzwonił, gdy doktor Benson otwierał drzwi zabałaganionego pokoju i rzucał w kąt podniszczoną aktówkę. Zdjął kapelusz, powiesił go na drzwiach i dopiero potem zrzucił z biurka stertę papierów, aby odsłonić telefon.
- Tak? - powiedział do słuchawki, niezbyt przyjaźnie.
- Czy to doktor Nils Benson? - zapytał przejęty głos. - A kto chce z nim rozmawiać?
- Profesor Protter, z laboratorium federalnego w Waszyngtonie.
- Aha, już wiem. A więc rozmawia pan właśnie z nim. Co u pana słychać, profesorze? Cieszę się, że pan dzwoni.
Profesor Protter był wyraźnie zdenerwowany.
- A ja się cieszę, że wreszcie pan podniósł słuchawkę -odparł. - Już miałem zrezygnować z tej rozmowy.
Doktor Benson zdjął lewą ręką okulary i zmęczonym ruchem potarł nos.
 - Byłem poza Wichita. Najpierw przebywałem na farmie eksperymentalnej w Garden City, a potem na stacji eksperymentalnej w Hays. Mam za sobą cholernie wyczerpujące dwa dni. Właśnie wszedłem do mojego biura.
- Czy pańscy ludzie do czegoś doszli?
- Raczej nie. Potwierdzili jedynie, że przyczyną wszystkiego jest bliżej nie określony wirus, co ja już dawno odgadłem. W ciągu weekendu przeprowadzą jeszcze kilka badań.
- Niech pan posłucha - powiedział profesor Protter. - Macie absolutnie rację, to jest wirus. Zidentyfikowaliśmy go jako nową, nie znaną do tej pory odmianę Voraru D.
- Vorar D? Coś czytałem na ten temat. Ale w takim razie od początku się nie myliłem. Powiedziałem nawet jednemu z tutejszych farmerów, że wszystkie uprawy zostały zniszczone celowo.
- Nie podejmuję się zgadywać, w jaki sposób to wszystko się rozpoczęło - stwierdził profesor. - Pozostawiam to FBI. W najwyższym stopniu denerwuje mnie jednak to, że Komisja Rolnictwa, a w szczególności senator Shearson Jones nie podejmuje żadnego przeciwdziałania.
- Czy powiedział pan Jonesowi o Vorarze D?
- Oczywiście. Powiedziałem mu też, że Pentagon dysponuje odpowiednim antidotum przeciwko temu wirusowi.
- I wygląda na to, że nie jest nim zainteresowany?
- Zażądał pisemnych raportów, badań środka sterylizacyj-nego i Bóg wie czego jeszcze. Nie mam wątpliwości, że zależy mu na opóźnieniu akcji ratunkowej.
- Czy potrafi pan sobie wyobrazić jakikolwiek tego powód?
- Tylko jeden - powiedział profesor. - Utworzył ten fundusz dla poszkodowanych farmerów z Kansas, jak pan oczywiście dobrze wie. Przypuszczam, że dotąd zebrał na nim ze trzy bądź cztery miliony dolarów, chociaż dzisiaj w wieczornych dziennikach usłyszałem, że zamierzał zgromadzić dwadzieścia pięć milionów, a może i więcej. Obecnie - chociaż mogę okazać się niesprawiedliwy, muszę to powiedzieć - wydaje mi się, że jeśli rząd ogłosi, iż znalazł środek, który powstrzyma katastrofę, strumień pieniędzy dla nieszczęsnych farmerów się skończy. Zresztą ten sam wniosek można wyciągnąć z tego, w jaki sposób Shearson manipuluje w tej sprawie mass mediami. Wszem i wobec słychać, że poza Kansas zagrożenie jest niewielkie. Moim zdaniem próbuje całkowicie wypaczyć w społeczeństwie obraz sytuacji, tylko po to, żeby zebrać jak najwięcej forsy na koncie swojego funduszu. Doktor Benson zrzucił z krzesła kilka gazet i usiadł.
- To są bardzo poważne oskarżenia - stwierdził. - Czy jest pan w stanie to uzasadnić?
- Nie mam zamiaru niczego teraz uzasadniać - odparł profesor Protter. - Chcę się jedynie dostać do prezydenta i dopilnować, żeby natychmiast przystąpiono do produkcji środka sterylizacyjnego dla zaatakowanych wirusem roślin.
- Dlaczego nie zwoła pan konferencji prasowej? Ja zawsze tak robię, kiedy chcę wstrząsnąć jakimiś nierobami z administracji.
 - Nie mogę sobie na to pozwolić.
- A to dlaczego? Skoro ma pan rację, co pan ryzykuje?
 - Senator Jones jest w stanie zagrozić i mnie, i mojej rodzime. Dlatego właśnie dzielę się tą informacją z panem. Zastanawiałem się, czy nie zachować jej dla siebie i samemu nie robić szumu, ale stwierdziłem, że lepiej będzie, jeśli najpierw porozmawiam z panem. Przecież zawsze może pan powiedzieć prasie, że to pańscy ludzie w Kansas zidentyfikowali wirusa.
Doktor Benson głośno odchrząknął.
- Czyli to ja mam być pańskim kozłem ofiarnym.
 - Może pan to rozegrać jakoś inaczej. Niech mi pan wierzy, wszystko, co panu powiedziałem, jest prawdą. Sześciu najlepszych waszyngtońskich ekspertów nie może się mylić w tej sprawie.
- Cóż...
- Proszę pana, to nie jest ważna sprawa. To w tej chwili kwestia życia lub śmierci całego narodu i dobrze pan o tym wie. Zresztą w przeciwnym wypadku nie rozmawiałbym z panem w ten sposób.
- No dobrze, w porządku. Zatelefonuję do Mike'a Smitha
z lokalnej rozgłośni - powiedział doktor Benson. - On już będzie wiedział, jak się zabrać do sprawy.
- Jestem pewien, że nie będzie pan tego żałował - stwierdził profesor Protter.
- Nie, z całą pewnością nie będę żałował, profesorze. Już i tak jestem przegrany, nie obawiam się więc kilku wrogów więcej.
Doktor Benson odłożył słuchawkę i zaczął przeszukiwać gabinet; potrzebował notatnika z numerami telefonów. Właśnie przewracał kartki, chcąc odnaleźć numer rozgłośni radiowej, gdy usłyszał delikatne pukanie do drzwi. Podniósł wzrok i zobaczył stojącą w progu śliczną rudowłosą kobietę w szarym płaszczu przeciwdeszczowym, z dużym notesem pod pachą. Uśmiechnęła się do niego i powiedziała:
- Dzień dobry. Czy przeszkadzam panu?
- Eee... eee... nie, skądże - wyjąkał doktor Benson. Kobieta pewnym krokiem weszła do środka.
- Czekałam, aż pan powróci z Hays. Zobaczyłam, że w pańskim gabinecie zapaliło się światło, więc wjechałam na górę. Nazywam się Della McIntosh, tak przy okazji. Pracuję dla Shearsona Jonesa i zajmuję się obecnie jego funduszem przeznaczonym dla farmerów z Kansas, których dotknęło to straszne nieszczęście...
Doktor Benson z wahaniem pokiwał głową.
- Cóż za przypadek - powiedział. - Właśnie skończyłem rozmowę na ten temat z pewnym moim kolegą.
- Rzeczywiście, cóż za przypadek - stwierdziła Della, opierając się pośladkiem o biurko doktora i posyłając mu jeden z najcieplejszych swoich uśmiechów. - Czy to był ktoś, kogo znam?
- Och, myślę, że nie. Nie zajmuje się pani nauką, prawda?
- Nie.
Doktor Benson uśmiechnął się leciutko.
- Co mógłbym dla pani zrobić? - zapytał.
- Przyleciałam tu wczoraj z Waszyngtonu - oznajmiła Della. - Poprzedni wieczór spędziłam na farmie pana Hardes-ty'ego, pilnie notując szkody, a teraz chciałabym porozmawiać z panem. Czy zdołał pan już dojść do przyczyn gnicia pszenicy?
- Nie... niezupełnie. W tej chwili usilnie pracujemy nad jedną z teorii, zakładającą, że przyczyną nieszczęścia jest jakiś nowy rodzaj pleśni.
- Wydawało mi się, że do tej pory myślał pan o wirusie...
- Hardesty to pani powiedział? No cóż, chyba podałem mu błędne wyniki, gdy z nim rozmawiałem. Teraz mogę powiedzieć, że wówczas po prostu głośno myślałem. Przyczyną tej katastrofy może być wiele różnych czynników. Nasi ludzie w Hays i Garden City stracą mnóstwo czasu, zanim je znajdą.
Della wstała.
 - W niedzielę wieczorem zamierzamy transmitować wypowiedź senatora Jonesa z jego domu w Fall River, na ten właśnie temat. Byłabym wdzięczna, gdyby zgodził się pan poświęcić mi godzinę lub dwie i omówił ze mną te najprzystę-pniejsze podstawy naukowe badań, które tutaj, w Kansas, prowadzicie. Chciałabym, żeby przemówienie senatora brzmiało jak najbardziej autentycznie.
- Dobrze, ale... muszę najpierw zatelefonować. Wówczas będę mógł poświęcić pani trochę czasu. Czy zechciałaby pani zostawić mnie samego na chwilę? Mogłaby pani ten czas spędzić w sekretariacie, po drugiej stronie hallu.
 - Oczywiście - zgodziła się Della i wyszła na korytarz, zamykając za sobą drzwi. Szybko przeszła korytarzem i weszła do pomieszczenia z napisem TYLKO DLA PRACOWNIKÓW. Zapaliła światło i podeszła do szarego, stalowego biurka. Stał na nim telefon, a płonąca czerwona lampka w aparacie świadczyła, że z drugiego telefonu prowadzona jest rozmowa. Delikatnie podniosła słuchawkę i zaczęła podsłuchiwać.
- ...zatelefonował do mnie i w zaufaniu powiedział mi, że ludzie z Pentagonu zidentyfikowali ten wirus jako Vorar D... tak... używany był jako defoliant w Wietnamie... ale on nie chce sam ogłaszać tej historii, boi się... nie... o ile rozumiem, senator w jakiś sposób trzyma w szachu jego rodzinę... tak...
Kiedy czerwone światełko zgasło, Della ostrożnie odłożyła słuchawkę i szybko podeszła do okna. W chwili, gdy doktor Benson otwierał drzwi do pokoju, narzucając na siebie samochodową kurtkę, Della, najwyraźniej nieobecna myślami, wpatrywała się w płonące za oknem światła centrum Wichity.
- Pomyślałem, że moglibyśmy zejść na dół, do bistra -powiedział doktor. - Nie jadłem od kilkunastu godzin.
- Dobra myśl, sama chętnie bym się napiła. - Della uśmiechnęła się. - Czy jest tu jakiś dobry bar w okolicy?
- Och, oczywiście... chociaż, prawdę mówiąc, nie... Della położyła mu ręce na ramionach.
 - Niech pan przestanie. Chyba skończył pan już pracę na dzisiaj. Nawet naukowcy kiedyś odpoczywają.
Doktor Benson wzruszył ramionami.
- Pójdę z panią do takiego baru, w którym będę mógł się napić coca-coli.
- Coca-coli? - zapytała Della, kiedy stanęli przed drzwiami windy. - Czy to jest napój prawdziwych naukowców?
Doktor Benson nie odpowiedział, lecz posłał jej tylko niepewny uśmiech. Della ujęła go za ramię tak, jak córka powinna ujmować ukochanego, siwowłosego ojca. Strażnik, który otwierał im drzwi wyjściowe, rzucił doktorowi znaczące spojrzenie. Gdy wyszli na chłodne nocne powietrze, doktor Benson czuł się nieszczególnie.
 - Czy to jest ten bar? - zapytała Della, wskazując na napis “Silver Star” po drugiej stronie placu.
- Tak, to jest ten bar - odparł doktor Benson zrezygnowanym głosem.
Wynajęty lincoln continental, kierowany przez szofera, mknął wśród drzew po południowej stronie jeziora Fall River i wkrótce wyjechał na otwartą przestrzeń. Kierowca przemierzał już tę trasę wielokrotnie, podjechał więc pod dom Shearsona Jonesa bez kłopotu. Przystanął przed wymalowaną na biało bramą z kutego żelaza, powiedział do mikrofonu: “Senator Jones i jego goście”, po czym po krótkiej chwili nastąpił cichy, metaliczny zgrzyt i brama otworzyła się przed samochodem.
Spoczywająca w głębokim skórzanym siedzeniu Karen nie była w stanie dojrzeć budynku, dopóki kierowca nie podjechał pod sam fronton i nie otworzył przed nią drzwiczek. Jednak gdy wydostała się na zewnątrz i czekała, aż to samo zrobi Peter Kaiser i senator Jones, na własne oczy mogła się przekonać, na co można wydać półtora miliona dolarów chociażby w takim prowincjonalnym stanie jak Kansas.
“Vista” - tę nazwę wybrała jedna z kochanek Shearsona -był nowoczesnym, dwupiętrowym budynkiem z kamienia, drewna i szkła. Osadzony był na skałach górujących nad jeziorem. Nad ciemną, błyszczącą wodą zwisały dwa balkony. Najbardziej charakterystyczny był jednak trójkątny drewniany dach stylizowany na indiański wigwam. Shearson trzymał w tym domu jedną z największych i najbardziej wartościowych w kraju kolekcji prymitywnej sztuki indiańskiej, w tym rysunek bizona na skórze pochodzący z plemienia Pottawatomie, wyceniony na sześć milionów dolarów.
- Miłe miejsce, co? - zapytał Peter, biorąc Karen pod ramię i prowadząc ją ku drzwiom.
- To nieprawdopodobne. Dotąd widywałam coś takiego tylko w filmach.
Drewniane drzwi się otwarły i ukazali się w nich dwaj mężczyźni, wysocy, równo ubrani w dżinsy, proste koszule i brązowe kapelusze o szerokich rondach. Jeden z nich pstryknął palcami w swój kapelusz i powiedział do Karen “cześć”.
- To bracia Muldoon - wyjaśnił Peter. - Zarządzają domem, kiedy nie ma tu Shearsona. - Prowadząc Karen dalej lśniącym hallem, kontynuował wyjaśnienia. - Pracowali na farmie w Ełk County, dopóki ich ziemi nie wykupiła kompania naftowa. Od tego czasu mają dużo forsy, jednak z jakiegoś nie znanego nikomu powodu przylgnęli do Shearsona i zamieszkali tutaj jako strażnicy, zarządcy i tak dalej. Czy wiesz, że on im w ogóle nie płaci? Nie pytaj mnie dlaczego. Sama spróbuj się w tym zorientować, bo ja nie potrafię.
Wewnątrz dom Shearsona Jonesa wzbudzał jeszcze większy zachwyt niż na zewnątrz. Hali, zwieńczony dopiero ponad piętrami drewnianym dachem, okalała galeria schodów. Wzdłuż nich rozwieszona była słynna kolekcja senatora, tak że gość mógł podziwiać zgromadzone przez niego eksponaty, wspinając się od parteru aż do samego dachu. Jednak w ścianie skierowanej na jezioro znajdowało się wgłębienie prowadzące na poziomie pierwszego piętra do salonu, wyłożonego grubymi dywanami Indian Cherokee i umeblowanego pięknymi drewnianymi meblami sprowadzonymi z Kanady.
- To mnie przytłacza - powiedziała Karen.
Za nią bracia Muldoon wprowadzali, a właściwie to niemal wnosili senatora Jonesa do jego domu. Powoli człapiąc po schodach, dotarli wreszcie do salonu, gdzie umieścili go w końcu w wielkim, wygodnym krześle, w miejscu, z którego mógł obserwować swoje ukochane jezioro.
- Te podróże coraz bardziej mnie męczą - stwierdził. -Czy Della już tu dotarła?
- Zatelefonowała i zostawiła dla pana wiadomość - pośpieszył z odpowiedzią jeden z braci. - Powiedziała, że właśnie rozmawia z jakimś doktorem Bensonem w barze “Silver Star” w Wichicie i spodziewa się dość szybko zakończyć rozmowę. Dodała, że wszystko przebiega bardzo pomyślnie.
- Cieszę się, że to słyszę. A teraz, chłopaki, niech jeden z was przyniesie mi butelkę szampana i szklaneczki. Myślę, że powinniśmy uczcić nasze bezpieczne dotarcie tutaj.
Peter poprowadził Karen w kierunku wielkiej kanapy, przykrytej skórzaną narzutą.
- Usiądź - powiedział. - Senator wcale nie ma zamiaru cię zjeść, prawda, senatorze?
Senator wyciągnął z kieszeni dużą chusteczkę i otarł pot z twarzy i szyi.
- A kto wie? - rzucił. - Jestem cholernie głodny, a to dziewczę wygląda bardzo apetycznie.
Odnalezienie ich wcale nie zabrało Edowi wiele czasu. Strażnik w hallu budynku widział, jak przemierzali plac w kierunku baru “Silver Star”. Kiedy przepchnął się przez drzwi w stylu salonu w Dodge City, zobaczył ich od razu. Doktora Bensona z siwowłosą głową ukrytą w rękach, Delię trzymającą go w objęciach i Mike'a Smitha z lokalnej rozgłośni radiowej, niskiego, o krótko ściętych włosach, nie ogolonego, stojącego przy nich z niepewnym wyrazem twarzy.
Ed podszedł do doktora Bensona i położył obie ręce na jego plecach.
- Doktorze Benson - powiedział. - Jak się pan czuje?
- Jestem pijany - odparł doktor. Ed popatrzył na Delię ze złością.
- To ty go tutaj przyprowadziłaś? - zapytał.
 - Chciał tutaj przyjść - odparła. - Powiedział, że ma ochotę na drinka.
- Cholera, wiedziałaś, że jest alkoholikiem!
- A niby skąd mogłam wiedzieć? Zobaczyłam go dzisiaj pierwszy raz w życiu. Przyszłam tutaj, bo chciałam z nim spokojnie porozmawiać o gnijącym zbożu, a on przyszedł tutaj, bo chciał się czegoś napić. Czy to moja wina?
 - Nie wiem - powiedział Ed gorzkim tonem.
- Telefonował do mnie - powiedział Mike Smith. - Powiedział, że ma rewelacyjne informacje na temat tej zarazy.
- Powiedział ci, o co chodzi?
- Tak, powiedział. Ale nie jestem pewien, czy teraz mogę w to wszystko wierzyć. Facet bredzi. To, co tutaj opowiada, zupełnie nie ma sensu.
- To wiruszszsz... - wystękał doktor Benson, na chwilę odsłaniając twarz.
- Widzisz sam. To nie ma sensu.
- To wirus - nalegał doktor Benson. - Pierdolony, straszny wirus, którego nazwy nie mogę sobie przypomnieć. O, Vo-rar D, to jest kurwa to. Vorar D. Przypomniałem sobie. Vorar D.
- To samo powiedział mi przez telefon - stwierdził Mike Smith. - Powiedział, że jakiś profesor Protter z Waszyngtonu zadzwonił do niego i przekazał wszystkie informacje o tym, co się dzieje z naszymi plonami. Całe nieszczęście spowodował podobno jakiś wirus o nazwie Vorar D, który jest defoliantem używanym przez nas w Wietnamie.
- On jest pijany - odezwała się Della. - Powtarza to samo od chwili, gdy go spotkałam. A właściwie nie... Wcześniej twierdził, że Bóg nas karze za nasze grzechy.
- Bóg?! - wrzasnął doktor Benson. - Czyżby Bóg wreszcie uhonorował nas swoim objawieniem?
Mike Smith wykrzywił twarz.
- Nie mogę puścić w eter wiadomości z tak urżniętego... źródła.
Ed opiekuńczo objął ramionami doktora Bensona.
- Wiem, że nie możesz - powiedział do Smitha. - Chcę ci jednak powiedzieć, że kiedy po raz pierwszy rozmawiałem na temat zarazy z doktorem, nie był pijany. I już wówczas wspominał, że przyczyną nieszczęścia może być właśnie wirus. Najprawdopodobniej ktoś w Waszyngtonie: profesor Protter czy ktokolwiek inny zidentyfikował tego wirusa i zatelefonował do Bensona.
- Nie mogę na tej podstawie niczego opowiadać ludziom... -Mike przecząco pokręcił głową.
- To co zamierzasz, do cholery? - zapytał Ed. - Sam widziałeś, na własne oczy, pola zgniłej pszenicy. Czy zamierzasz to zignorować, udawać, że wszystko jest w porządku, jak wielu innych dziennikarzy?
- Sytuacja jest opanowana - stwierdził Mike Smith. -Wszyscy w biurze gubernatora tak twierdzą.
- Oczywiście, że jest opanowana - powiedział Ed z zimnym błyskiem w oczach. - Jest tak cholernie opanowana, że straciłem już osiemdziesiąt pięć tysięcy akrów pszenicy, nie będąc w stanie powstrzymać gnicia, a nawet w żaden sposób zwolnić tego procesu. Opanowana, cholera jasna.
Mike Smith ze współczuciem rozłożył ręce.
- Nie wiem, co mógłbym dla ciebie zrobić. Oto widzisz naukowca, który zna wszystkie odpowiedzi na dręczące nas pytanie; kłopot tylko w tym, że naukowiec jest pijany jak świnia. Spraw, żeby szybko wytrzeźwiał, a porozmawiam z nim poważnie. Teraz jednak nie poniżę się do wywiadu z nim.
- Obawiam się, że Mike ma rację - wtrąciła się Della. -Nie można wierzyć człowiekowi znajdującemu się w takim stanie, nawet jeśli bardzo się tego pragnie.
Ed wbił wzrok w stół.
- Chyba masz rację - mruknął. - Doktorze Benson - dorzucił - odwiozę pana do domu.
Doktor Benson potrząsnął głową.
- Chcę jeszcze jednego drinka. Jeszcze jednego drinka i potem pojadę. Barman, jeszcze jednego!
Ed spojrzał na Delię z wyrzutem w oczach, którego nie był w stanie powstrzymać.
- Powinienem był to przewidzieć - powiedział. - Powinienem był to przewidzieć.
Podszedł do baru, trzasnął dłonią w kontuar, a przestraszony barman rozejrzał się dookoła niespokojnie.

ROZDZIAŁ XII

Leżała wygodnie na nadmuchiwanym łóżku przy basenie znajdującym się w ogrodzie na tyłach domu. Lekka bryza sprawiała, że liście szeleściły na drzewach, a promienie słoneczne tańczyły na skrzącej się powierzchni wody. Czuła się rozluźniona, uspokojona, swobodna. Wszystkie napięcia z Kansas opuściły jej umysł i pozostała w nim jedynie świadomość wspaniałego gorącego lata, pachnącego wiatru i wielkiego spokoju.
Zdawała sobie sprawę, że będzie potrzebowała więcej niż kilku dni kąpieli słonecznych, żeby na dobre przyjść do siebie, jednak na razie czuła się doskonale.
Carl i Vee zabrali Sally do wytwórni filmów Universal, żeby pokazać jej wielkie studia. Season wolała pozostać w domu. Postanowiła nie jeść śniadania i wypiła jedynie cztery filiżanki czarnej kawy. Później rozebrała się do naga i siedziała na brzegu basenu, przebierając nogami w chłodnej wodzie. Spędziła tak prawie pół godziny, medytując leniwie, odczuwając jedność ze słońcem, z wodą i z drzewami.
Teraz, wysmarowana olejkiem do opalania, leżała na słońcu, opalając całe ciało.
Krótko po jedenastej usłyszała pukanie do drzwi wychodzących na basen. Zasypiała właśnie, toteż otrząsnęła się na ten odgłos jak kot.
- Vee! - zawołała. - Czy to ty?
W odpowiedzi usłyszała gardłowy, niepewny męski głos.
- Pani Hardesty? Season? Czy ci przeszkadzam? Season prędko sięgnęła po ręcznik kąpielowy i przewiązała go wokół siebie. Następnie opuściła na czubek nosa okulary przeciwsłoneczne o bardzo ciemnych różowych szkłach i popatrzyła w kierunku domu. Panował tam zbyt duży cień, by stwierdzić, kto stoi w drzwiach.
- Kto to? - zapytała.
- To ja, Granger Hughes. Wpadłem na chwilę, żeby zobaczyć, jak się miewasz. Jednak jeśli przyszedłem nie w porę...
- Och, Granger, chodź, wcale mi nie przeszkadzasz. Dziwię się tylko, że Maria wpuściła cię aż tutaj. Chodź, a ja powiem jej, żeby przygotowała nam coś do picia. Miło znów cię widzieć.
Granger wyszedł z cienia. Tym razem miał biały bawełniany garnitur i białe buty. Na nosie miał lotnicze okulary przeciwsłoneczne, a błyszczące włosy sprawiały wrażenie, jakby przed chwilą się kąpał. Słońce, które padło na jego wielki krucyfiks, odbiło się jaskrawo od niego, posyłając “zajączki” na twarz Season i na chwilę niemal ją oślepiając.
- Cześć, Granger - powiedziała. - Nie podam ci ręki, bo cała jestem wysmarowana olejkiem do opalania.
Granger przysunął sobie jedno z białych ogrodowych krzeseł i usiadł obok niej.
 - Dzień dobry, Season. Cieszę się, że ciągle jeszcze jesteś w Los Angeles.
 - Jeszcze trochę tu pozostanę.
- Rozumiem. Potrzebujesz czasu, prawda? Season skinęła głową.
- Powoli zaczynam się uspokajać. Zaczynam rozumieć, że jednak nie straciłam swojej osobowości podczas tych długich miesięcy w Kansas. Wciąż jestem sobą. Lecz to moje “ja” było przez długi czas ukryte gdzieś w zakamarkach mojej głowy i minie jeszcze wiele dni, zanim powróci na właściwe miejsce.
Granger skrzyżował nogi.
- Czy nie sądzisz, że mógłbym ci pomóc? W końcu po to istnieje mój Kościół.
- Nie wiem. Nigdy nie byłam szczególnie religijna. Wierzę w Boga, ale to wszystko.
- Na razie tylko tyle ci trzeba. Nie jesteśmy jedną z organizacji typu “wiara albo potępienie”. Nie jesteśmy też bandą fanatyków. Stanowimy po prostu grupę przyjaciół, grupę młodych ludzi, którzy wierzą, iż moc naszego Pana, Jezusa Chrystusa, była i jest mocą praktyczną. Tak praktyczną, jak klucz francuski w ręku mechanika samochodowego czy mikser obsługiwany przez gospodynię domową.
- A więc jest to Kościół Sztuki Kuchennej - stwierdziła Season sarkastycznie.
Granger przywołał na twarz krzywy uśmiech.
- Możesz się śmiać. Dużo ludzi się z nas śmieje. Lecz nasz Kościół niesie głębokie ludzkie i duchowe przesłanie. Nasz Pan posiada moc i nikt w świecie nie jest w stanie przekonać mnie, że nie zezwoli nam na jej użycie w słusznej sprawie. Jak myślisz, dlaczego Jezus demonstrował ludziom cuda? Po to, aby ludzie je obserwujący nabrali wiary, że to, co dla nich, odbywać się może i przez nich.
- Nie wiem, być może - powiedziała Season. - Nie czuję się na siłach, aby prowadzić teraz takie rozważania.
Po chwili podeszła do nich Maria, w czarnej sukience i w białym fartuszku, i Season poprosiła ją o dwie szklaneczki białego wina.
 - Nie zmuszam cię do żadnych głębokich rozważań. - Granger kontynuował swoje nauki. - Po prostu chcę cię przekonać, że mógłbym ci pomóc powrócić do równowagi duchowej. Jestem pewien, że jeśli weźmiesz udział w chociaż jednym spotkaniu wiernych naszego Kościoła, spodoba ci się. Zechciej spróbować, chociażby jutro. Osobiście cię zawiozę.
 - Nie jestem pewna, czy jutro dam radę. Jacyś przyjaciele przychodzą do Vee na lunch i chyba powinnam w tym uczestniczyć.
Granger popatrzył na nią z miną zwycięzcy. Jego oczy były tak blade jak opale.
- To nie zabierze ci więcej niż zaledwie kilka godzin twojego cennego czasu. Naprawdę. A może okazać się punktem zwrotnym w całym twoim życiu. Poza tym z pewnością będziesz najpiękniejszą kobietą w naszym zgromadzeniu i dlatego zależy mi, żebyś spotkała się z nami, bardziej niż na czymkolwiek innym.
 - Znów zbyteczne pochlebstwa, Granger. Ostatnio słuchałam ich, bo byłam zmęczona, teraz jest inaczej.
- Ale wciąż jesteś piękna.
Nadeszła Maria, niosąc na tacy dwie pękate szklanki mocno schłodzonego wina.
- Czy pan Hughes pozostanie na lunch? - zapytała. - Podaję doskonałą sałatkę.
- To świetny pomysł - odparła Season. - Carl i Vee z pewnością jeszcze przez kilka godzin nie wrócą. Czy poświęcisz mi trochę czasu, Granger?
Granger uśmiechnął się.
- Dla ciebie gotów jestem poświęcić resztę dzisiejszego dnia. A może nawet cały mój czas do końca tego miesiąca.
Season wzniosła w górę szklaneczkę. Słońce zaiskrzyło wesołymi promykami, które odbiły się od kryształu.
- A więc twoje zdrowie - powiedziała do Grangera. Uśmiech, którym go obdarzyła, bardzo wiele mu obiecywał.
Morris Hunt, gubernator Kalifornii, przewodniczył tego popołudnia piknikowi wydawanemu przez panią Irwin J. Harris na trawnikach jej otoczonego pięknymi starymi dębami ogrodu przy domu w Santa Barbara. Mały zespół rozlokowany na werandzie grał muzykę jazzową z lat dwudziestych, a w kapeluszach zgromadzonych dam dało się zauważyć w sumie więcej kwiatów, niż było ich w klombach. Nieskazitelnie równe trawniki lśniły soczystą zielenią, niedawno zraszane. Udział w pikniku kosztował pięćdziesiąt dolarów od głowy, a cały dochód przeznaczony był na fundusz pomocy dzieciom z porażeniem kręgosłupa. Przed dziewięciu laty dziecko Morrisa Hunta zmarło z powodu tego właśnie porażenia.
Zaledwie na kilka minut przed spodziewanym wystąpieniem Morrisa Hunta któryś z jego asystentów z za ambarasowaną miną przebiegł przez trawnik, w zupełnie nie pasującym tutaj szarym garniturze, i zaczął coś mu szeptać do ucha. Gubernator zmarszczył czoło i zapytał o coś asystenta. O co - nikt ze zgromadzonych nie usłyszał. W odpowiedzi młody człowiek znów coś szepnął do niego. W końcu Morris Hunt pochylił się do pani domu, jasnowłosej, starszej damy w wielkim, pstrokatym kapeluszu. Było jasne, że za coś ją przeprasza.
W domu, pod pięknym płótnem, namalowanym przez panią Irwin J. Harris osobiście, na błyszczącym stoliku z drewna orzechowego stał telefon. Morris Hunt, szatyn, czterdziestopięcioletni mężczyzna o poważnym, dostojnym wyglądzie, uderzająco podobny do Douglasa Fairbanksa juniora, podniósł słuchawkę i powiedział:
- Morris przy telefonie. Co się stało, Walterze?
Walter Oppenheim, przewodniczący Stanowego Komitetu Rolnictwa, telefonował z Sacramento. Z trudem oddychał i był najwyraźniej zdenerwowany.
- Morris, mam bardzo niepokojące wiadomości. Wczoraj poleciłem moim ludziom zatelefonować do każdego z liczących się w tym stanie producentów owoców i warzyw, żeby sprawdzić, jak radzą sobie z tą nie znaną chorobą upraw. Wiadomości, jakie otrzymaliśmy, są naprawdę niedobre. Przed dziesięcioma minutami zebraliśmy wszystkie dane i uwierz mi, Morris, wygląda na to, że stracimy osiemdziesiąt procent zaplanowanej na ten rok produkcji, jeśli nie powstrzymamy tego, co atakuje sady i ogrody, i to najpóźniej do końca tygodnia. To się rozprzestrzenia naprawdę cholernie szybko! Jednego dnia jest jeszcze pole sałaty, a następnego już tylko zgniłe, śmierdzące kłęby.
- Walterze, nie mogę uwierzyć w to, co słyszę - powiedział Morris Hunt. - Jeszcze wczoraj wszyscy byli pełni optymizmu. Przecież groziła nam strata jednej czwartej plonów, i to przy skrajnie złym obrocie sprawy. Cóż takiego wydarzyło się od wczoraj?
- Nikt nie przewidział, że to się rozprzestrzeni tak szybko. Jezu, Morris, w poniedziałek i wtorek tego jeszcze u nas nie było, a teraz jest środa i w tej chwili gnije jedna trzecia naszych warzyw i owoców.
- Czy wiemy już, co jest przyczyną nieszczęścia?
- Cóż, moi ludzie w Fresno ciągle nad tym pracują. Do niczego konkretnego jeszcze nie doszli.
- Kontaktujesz się z Waszyngtonem?
- Oczywiście. Telefonowałem ostatnio dziś rano i spróbuję
jeszcze raz po południu. Mówią tylko: “zdaje nam się, że już wiemy, co to jest; damy znać, jak już wszystko będzie jasne”. Powtarzają to od środy. Morris Hunt opuścił głowę.
- Jesteś pewien, że stracimy aż osiemdziesiąt procent zbiorów? - zapytał.
- Morris, może być jeszcze gorzej. Możemy stracić wszystko!
- Zdajesz sobie sprawę, co to oznacza dla budżetu stanu? Totalne bankructwo. A przecież oprócz tego staniemy wobec problemu ludzi, milionów głodnych ludzi.
- Co zamierzasz zrobić? - zapytał Walter niepewnym głosem.
- Natychmiast wracam do Sacramento. Powiedz Rogerowi, żeby zwołał na piątą nadzwyczajne posiedzenie. I żeby przypilnował, by wszyscy na nie dotarli. Bez żadnych wyjątków. O czwartej na moim biurku ma się znaleźć raport na temat stanowych zapasów żywności. Aktualne dane! Mrożonki, susz, konserwy - wszystko, co jest w rękach prywatnych, jak również zapasy wojska. I, na miłość boską, żadnych informacji dla dziennikarzy. I w ogóle dla nikogo. Jeśli wyjdzie na jaw, że przygotowujemy się do racjonowania żywności, zapanuje anarchia!
- W porządku, Morris - powiedział Walter. - Będzie, jak sobie życzysz.
Morris odłożył słuchawkę i powrócił do ogrodu. Przeszedłszy przez cały trawnik, dotarł do pani Irwin J. Harris, stojącej akurat u szczytu wielkiego stołu z jedzeniem.
 - Szanowna pani - powiedział. - Obawiam się, że stanąłem wobec bardzo poważnego kryzysu. Niestety, muszę państwa natychmiast opuścić.
- Och, nie! - zaprotestowała pani Harris. - Nie zjadł pan nawet swojego pate de foie!
Morris popatrzył na swój talerz. Świeżo ucięty plasterek pale pate wyglądał bardzo apetycznie.
- Przykro mi, pani Harris - powiedział. - Zupełnie straciłem apetyt.
Karen Fortunoff siedziała na górnym balkonie domu Shearsona Jonesa w Fall River, popijając szampana i gapiąc się w mały telewizor, który jeden z braci Muldoon dyskretnie postawił przed nią na stole. W całym Kansas panowała nieznośna gorączka, jednak tu, nad jasnobłękitnymi wodami jeziora Fall River, wiał łagodny, orzeźwiający, przyjemny wietrzyk. Karen miała na sobie jednoczęściowy, jaskrawonie-bieski kostium kąpielowy i luźno narzucony biały płaszcz kąpielowy, który kupiła specjalnie na tę okazję.
Jakiś gruby, nachalny facet, trzymając w ręce paczkę tabletek przeciwko niestrawności, przekonywał ją z ekranu telewizora: “Nadkwasota? Przejedzenie? Jest tylko jeden sposób, żeby natychmiast poczuć się lepiej”.
Masz rację, stary, pomyślała Karen. Jest tylko jeden sposób. Wystarczy pozwolić, aby największa klęska w historii amerykańskiego rolnictwa spustoszyła pola, zarabiając na tym przy okazji furę pieniędzy wpływających na konto funduszu przeznaczonego dla nieszczęsnych farmerów. Wówczas nie ma już mowy o przejedzeniu: nikt w tym kraju nie będzie miał na to szansy, a i cwaniak, który zbierze pieniądze, poczuje się nie tylko lepiej, ale wręcz wyśmienicie.
Tego popołudnia ogarniały ją dziwnie mieszane emocje wobec Shearsona Jonesa. Poprzedniego wieczoru, kiedy wszyscy wykąpali się po podróży i przebrali w formalne stroje, pracownicy “Visty” przygotowali posiłek, który w oczach Karen był wystawnym bankietem, a który Shearson Jones zbył machnięciem ręki i określeniem “skromna kolacja”. Najpierw podano kraby z grzankami, a potem zaczęło się: krokieciki z drobiu, kotlet z jagnięcia w sosie tatarskim, pieczone ozory, sałatki, świeże owoce, lody, sery i napoje. Karen z niebotycznym zdziwieniem obserwowała, jak Shearson Jones wpycha sobie do ust kolejne potrawy, jak popija najlepszym francuskim winem i jedynie delikatne kopnięcie pod stołem, którym poczęstował ją Peter Kaiser, przypomniało jej, że to niegrzecznie tak się wpatrywać w obżerającego się gospodarza.
Wcześnie rano, samotnie oglądając dom, zapytała jednego z braci Muldoon bardzo niewinnym głosem, czy “Vista” zaopatrzona jest w wystarczającą ilość jedzenia, by przetrwać
okres braków. Muldoon uśmiechnął się i zaprowadził ją do kuchni, gdzie dwóch kucharzy, Chińczyków, pracowało bez wytchnienia, by na bieżąco zaspokajać kulinarne potrzeby senatora. Gdy Shearson przebywał w swojej rezydencji, kuchnia pracowała bez przerwy. Zabrał ją także do chłodni, gdzie całymi tonami zwisały z haków płaty mięsa cielęcego i wołowego. Pokazał jej piwniczkę wykutą w skale, prawie sto pięćdziesiąt stóp pod powierzchnią ziemi, gdzie stały dziesiątki tysięcy butelek.
- Możemy przetrwać tutaj sześć miesięcy, ani razu nie wychodząc do sklepów - powiedział. - Nawet razem z senatorem, jadającym pięć razy dziennie.
W miarę jak mijały godziny, Karen była jednak coraz bardziej znudzona i rozczarowana. Mimo że bogactwo tego domu zrobiło na niej wielkie wrażenie, spodziewała się, iż ujrzy tutaj przynajmniej jednego czy dwóch znaczniejszych polityków, spędzających weekend wspólnie z senatorem; może chociaż jakiegoś gwiazdora filmowego w najgorszym wypadku. Zamiast tego ciągle była sama, gdyż senator spędzał całe godziny w swoim gabinecie z Peterem Kaiserem, dyskutując o polityce i pieniądzach. Jeżeli ktokolwiek jeszcze miał się tutaj zjawić, na razie był jeszcze bardzo daleko. Poprzedniej nocy Peter pojawił się w ich wspólnej sypialni dopiero o trzeciej, kiedy już świtało, i mimo że Karen dawała mu wyraźne znaki, iż chce się z nim kochać, od razu zasnął i przez cały czas strasznie chrapał. Zerwał się z łóżka już o szóstej i jego jedynym czułym gestem wobec Karen było poklepanie jej po policzku, zanim udał się na dół na śniadanie.
Teraz znowu konferował z Shearsonem i nie spodziewała się ujrzeć go wcześniej niż na obiedzie. Ziewnęła głośno, a w odpowiedzi spiker zapowiedział telewizyjną powtórkę Afrykańskiej królowej.
W pewnym momencie Karen usłyszała za sobą czyjś głos:
- Cześć.
Odwróciła głowę. Po balkonie przechadzał się jakiś wysoki, przystojny facet w białej koszuli z krótkimi rękawkami i kremowych spodniach. Miał gęste, kręcone czarne włosy, krzaczaste brwi, a oczy tak zielone jak lody pistacjowe z wiórkami
miętowymi. Uśmiechnął się do Karen, podszedł do poręczy i popatrzył na jezioro.
- Masz stąd całkiem romantyczny widok - powiedział do niej.
Karen osłoniła oczy przed słońcem, aby przyjrzeć mu się uważnie.
- To zależy, czy akurat mam romantyczny nastrój. Mężczyzna spojrzał na ekran telewizora.
- Wygląda na to, że nie jesteś romantyczną osobą.
 - Potencjalnie jestem bardzo romantyczna - powiedziała. - Ale zdaje się, że romantyzm nie jest wpisany w program mojego pobytu tutaj. Tu się tylko żre oraz rozmawia o pieniądzach i polityce.
 - Nie brzmi to zbyt zachęcająco. Widzisz, właśnie tutaj przyjechałem - powiedział mężczyzna. - Nazywam się Ed Hardesty.
Karen wyciągnęła przed siebie rękę i zawołała:
- To ty jesteś tym farmerem, który ma nawoływać do wpłacania na nasz fundusz?
- Tak, to ja. Osobiście. Karen wyprostowała się.
- A ja jestem Karen Fortunoff - powiedziała. - Słuchaj, czy napijesz się ze mną szampana? Poślę po niego któregoś z braci Muldoon.
- Dlaczego nie? - odparł Ed. - Mam dużo czasu. Della powiedziała, że dziś po południu mam odbyć próbę wizji, ale zdaje się, że ludzie z telewizji się spóźniają.
- No cóż, to wszystko przypomina show-biznes - stwierdziła Karen. - Byłeś kiedykolwiek przedtem w tym domu? Czy nie jest wspaniały?
- Nie wydaje mi się. Jestem raczej tradycjonalistą, jeśli chodzi o stosunek do budynków i wnętrz. Moim idealnym domem jest biały dworek z Wirginii, otoczony polami kukurydzy, nad którymi wesoło latają ptaki.
Karen zmarszczyła czoło.
 - Zdaje się, że nie zawsze byłeś farmerem, prawda? To znaczy wcale nie mówisz jak farmer.
 - Urodziłem się na farmie, tutaj, w Kansas. Jednak większość dorosłego życia spędziłem w Nowym Jorku. Powróciłem tutaj i przejąłem farmę, gdy zmarł mój ojciec i starszy brat.
- Och, tak mi przykro.
Ed popatrzył gdzieś w przestrzeń.
- Tak, to był potężny cios. Jednak mam przynajmniej świadomość, że pracuję dla ziemi, której oni poświęcili życie. Być może brzmi to sentymentalnie, ale otrzymałem szansę, aby zbudować im swego rodzaju pomnik.
Karen przycisnęła brzęczyk na stoliku, wzywając któregoś z Muldoonów na górę. Zmrużyła oczy, oślepione ostrymi promieniami słońca, i powiedziała:
- To wcale nie brzmi sentymentalnie. Zdaje się, że to, co się teraz dzieje na polach, bardzo tobą wstrząsnęło. Zarówno emocjonalnie, jak i finansowo. - Karen uważnie obserwowała Eda. Nie znała go do tej pory i nie wykluczała, że jest bliskim przyjacielem Shearsona albo Petera, albo nawet nasłanym na nią przez któregoś z nich tajnym informatorem. Ale ani nie wyglądał na kogoś takiego, ani nie sprawiał takiego wrażenia barwą głosu. Pracując dla Petera Kaisera, Karen nabrała doświadczenia w rozpoznawaniu podobnych typów jak on i Shearson Jones. Zawsze mieli w sobie coś odrażającego, coś, czego najwyraźniej Edowi absolutnie brakowało. - Wiesz zapewne, że zaraza na polach jest o wiele groźniejsza, niż chciałyby to przyznać mass media - zaryzykowała.
Ed odwrócił się i zmierzył ją uważnym spojrzeniem.
- Dlaczego tak mówisz?
 - Cóż, telewizja nie ukrywa, że sprawa jest poważna. Straciliśmy dotąd trzecią część pszenicy i jedną czwartą soi. Tak twierdzą. Ale mimo to nikt nie zdaje sobie sprawy, że sytuacja naprawdę jest o wiele poważniejsza.
- Co masz na myśli?
- Wielu ludziom zależy, żeby sprawę jak najdokładniej tuszować. Niektórzy nawet działają w dobrych intencjach, obawiając się wybuchu paniki i utraty przez rząd kontroli nad społeczeństwem. Niezaprzeczalna prawda jest jednak taka, że gniją prawie wszystkie uprawy we wszystkich stanach. Większość zniszczeń jest bardzo poważna, ale to nie koniec. Będzie jeszcze gorzej.
- O ile gorzej? - zapytał Ed zimnym tonem. Był tak samo podejrzliwy wobec Karen, jak ona wobec niego.
- Źle do tego stopnia, że w tym roku w ogóle nie będzie zboża, paszy, świeżych warzyw ani owoców. Nic, w ogóle. Może być tak źle, że w tym roku Ameryka zbierze ze swych pól, winnic, ogrodów dokładnie zero.
- Dlaczego mi to mówisz? - spytał Ed podejrzliwie. Karen odrzuciła włosy do tyłu.
- Bo nie znam nikogo oprócz ciebie, komu mogłabym to powiedzieć. Początkowo zamierzałam anonimowo zatelefonować do gazet, do CBS, albo Bóg wie dokąd jeszcze. Ale kto by mi uwierzył, skoro Departament Rolnictwa całkiem szczerze przyznaje, że owszem, są pewne problemy, ale sytuacja nie wymknęła się im spod kontroli. Sprawy mają się tak, że wszystko w tej chwili jest kwestią interpretacji. A Departament Rolnictwa wszystko interpretuje cholernie optymistycznie. Niczemu nie zaprzeczają. Jedynie koloryzują niezaprzeczalną prawdę, żeby wszystko wyglądało niezbyt groźnie. Wczoraj nawet nadali specjalny reportaż z Nebraski, prezentujący uśmiechniętego farmera wśród łanów zdrowej, pięknej pszenicy.
- Myślę, że już niedługo ton propagandy się zmieni. Ta zaraza rozprzestrzenia się cholernie szybko. Pochłonęła całą moją farmę, no, powiedzmy osiemdziesiąt procent, w ciągu zaledwie czterech dni.
 - Nie możesz nie doceniać Shearsona Jonesa - zauważyła Karen. - Jeśli chodzi o rolnictwo to chyba najważniejsza figura w kraju. A biurem prasowym Departamentu Rolnictwa rządzi, jak chce. Żadne oświadczenie nie ma szansy wyjścia stamtąd bez jego akceptacji. Poza tym funkcjonuje mnóstwo gazet i stacji telewizyjnych, szczególnie tutaj, na Środkowym Zachodzie, które działają dzięki forsie Shearsona Jonesa i jego kompanów.
- Tak, zgadza się. Ale wiadomości tego rodzaju nie można ukrywać w nieskończoność.
- Bo nie trzeba. Shearson wcale nie ma takiego zamiaru.
- To o co mu właściwie chodzi? Dlaczego próbuje głosić wszem i wobec, że tylko my, farmerzy z Kansas, zostaliśmy poważnie poszkodowani?
- Kluczem do tego jest fundusz, który został dla was, przynajmniej oficjalnie, utworzony. Shearson Jones chce zgromadzić na koncie funduszu tak dużo forsy, jak tylko się da, zanim ktokolwiek zda sobie sprawę, jak katastroficzna jest sytuacja w skali całego kraju. Nie wiem, co ci na ten temat powiedziano, ale wpłynęło już ponad dziewięć milionów dolarów i Shearson liczy, że jeszcze przez trzy, cztery dni da radę utrzymywać kraj w niewiedzy, co się naprawdę dzieje. Stawką są dwa miliony dolarów, które ma lada dzień otrzymać z Michigan Tractors. Dla biednych farmerów z Kansas.
- I dziennikarze dają się nabierać?
- Ależ oczywiście. Przecież mają swoją sensację! Czy widziałeś “Time” z powstrzymującą dech w piersiach opowieścią o wyścigu z czasem, aby w porę otrzymać antidotum? Przepytywali jakichś tam stanowych specjalistów, którzy zdążyli się już pochwalić, że w ostatniej chwili powstrzymano zagładę. Ale co to wszystko znaczy w porównaniu z Shearsonem Jonesem, który ogłosił, że obecna sytuacja jest największym testem dla amerykańskiej technologii rolniczej, że te trudne dni wyzwalają ducha walki, drzemiącego do tej pory w spokojnie egzystującym narodzie.
Nadawszy policzki, Ed z niedowierzaniem, głośno wypuścił z nich powietrze.
- To jest po prostu niewiarygodne - powiedział. - Jak jeden człowiek może trzymać w łapach cały ten kraj, w taki sposób i w obliczu tak potężnego kryzysu? Ale co on zamierza osiągnąć? Jeśli to, co nas zaatakowało, na dobre wymknie się spod kontroli, cała gospodarka padnie w tym kraju. Cóż wówczas będzie znaczyło, nawet dla Shearsona Jonesa, jedenaście milionów dolarów? Jeżeli cały kraj pójdzie z torbami, pieniądze nie będą miały przecież żadnego znaczenia.
Karen wstała i dołączyła do Eda stojącego przy barierce balkonu. Słońce, na które wystawiała się przez cały dzień, pozostawiło już na jej skórze wyraźny odcień opalenizny.
- Na razie tylko zgaduję - stwierdziła. - Jestem osobistą sekretarką Petera Kaisera. Kiedy zaczyna rozmawiać przez telefon, wszystkie rozmowy łączę na moim biurku. A to oznacza, że wszystkie moje informacje są ograniczone tylko do tych rozmów, ale są dobre. Z tego, co sobie z nich złożyłam, z tego, co podsłuchałam z rozmów Petera i Shearsona Jonesa, wynika, że kryzys jest o wiele gorszy, niż tego się spodziewał senator. Początkowo miał nadzieję, że to jest tylko regionalna sprawa, że trochę zgnije tu i tam, nic poważnego. Niespodziewanie katastrofa spadła na cały kraj. Nawet dziennikarze nie mają pojęcia, jak groźna jest sytuacja, ponieważ Shearson zakazał wydawania jakichkolwiek komunikatów nie skonsultowanych z nim. Obawia się wielkiej narodowej bitwy o żywność, takie tutaj obowiązuje tłumaczenie. Trzeba przyznać, że jest ono sensowne i usprawiedliwione i nawet trudno byłoby stanąć z nim twarzą w twarz i powiedzieć, że złapał w garść kota, który okazał się tygrysem. A przecież nie ma wątpliwości, że chce napchać w kieszeń tyle pieniędzy, ile tylko się da, i reszta nic a nic go nie obchodzi. Tylko dlatego ściągnął cię tutaj. To ostatni znaczący krok na drodze do uzyskania pieniędzy dla funduszu, zanim wiadomość o strasznej klęsce rozejdzie się na cały kraj.
- Ale przecież jego postępowanie niszczy kraj. W odpowiedzi Karen potrząsnęła głową.
- On wierzy, że straty będą minimalne. Peter Kaiser, ja i jeszcze kilka osób ze sztabu senatora otrzymało zadanie oszacowania krajowych rezerw żywności. Konserwy, mrożonki, susz, racje wojskowe i inne tego typu zapasy. Jasne, że będą braki, tego nikt już tutaj nie ukrywa. Musimy natomiast spojrzeć przed siebie, na kilka miesięcy w przód i zaprojektować program przetrwania dopóty, dopóki nie otrzymamy świeżego ziarna, owoców i warzyw z nowych zbiorów. Nie bój się, nie będzie tak źle. To znaczy, będzie źle, ciężko, ale nikt nie będzie głodował. Oczywiście, istnieje jeszcze ryzyko, że na czas nie zostanie odkryte antidotum, ale Shearson, przypuszczam, nie da profesorkom z laboratoriów ani chwili wytchnienia, dopóki nie osiągną zadowalających rezultatów.
- A więc - stwierdził Ed - naprawdę uważasz, że Shearson Jones nie czyni nic gorszego poza kilkudniowym oszukiwaniem mass mediów w celu uzyskania kilkunastu milionów dolarów? Że prowadzi tylko starą grę polityków, polegającą na uzyskiwaniu pieniędzy dzięki lepszej informacji?
- A czy ty masz inne zdanie? Ed oparł łokcie na barierce.
- Tak. Nie chcę przez to powiedzieć, że zupełnie nie masz racji. Masz ją, przynajmniej częściowo. Jednak Shearson Jones rozgrywa swoją grę zdecydowanie zbyt blisko przepaści. Taka jest przynajmniej moja opinia. Czy wiesz, że tę katastrofę na naszych polach spowodował jakiś wirus?
- Tak - odparła. - Słyszałam o tym.
- Cóż, wiele rozmawiałem z doktorem Bensonem ze Stanowego Laboratorium Rolniczego w Kansas. Wczoraj wieczorem powiedział mi, że w laboratoriach federalnych w Waszyngtonie wynaleziono już antidotum na tego wirusa.
- Mówisz poważnie? - zapytała Karen. - Naprawdę to zrobili? Ale to oznacza, że Shearson celowo zataił ten fakt.
Ed pokiwał głową.
- Z tego, co dowiedział się doktor Benson, wywnioskować można, iż Shearson Jones nie chce ogłosić, że wszystkie szkody wywołał ten sam wirus, ponieważ to oznaczałoby zdezawuowanie specjalnego statusu pokrzywdzonych, jaki stara się nadać farmerom z Kansas. Oprócz tego wirus okazał się czymś bardzo podobnym do Voraru D, który został sztucznie wyhodowany przez Pentagon i był używany przez nasze wojska w Wietnamie. Vorar D niszczy wszelkie życie roślinne w niewiarygodny sposób i mass media z pewnością szybko by to podchwyciły. Zapanowałaby panika.
- Mówisz jednak, że znane już jest antidotum.
- Tak, opracowano technologię produkcji jakiegoś środka sterylizacyjnego. Niestety, to nie magia i zanim wyprodukujemy go wystarczająco dużo, stracimy jeszcze bardzo wiele z naszych pól. Chociaż im prędzej go wyprodukujemy i roz-pryskamy na polach, tym lepiej.
- Dlaczego jednak ludzie z laboratoriów federalnych nie poinformowali o wszystkim dziennikarzy? - zapytała Karen. - Spowodowaliby, że zamiary Shearsona Jonesa spaliłyby na panewce.
Ed wzruszył ramionami.
- Doktor Benson stwierdził, że Shearson miał jakiegoś haka na najważniejszego z profesorów. Dlatego właśnie zatelefonowano do Bensona z prośbą, aby to on ujawnił Ameryce wszystkie znane do tej pory fakty.
- A więc, dlaczego tego nie zrobił? A jeśli o to chodzi, dlaczego nie zrobiłeś tego również ty?
- Doktor Benson próbował, lecz Della McIntosh, która z nim wówczas była, zrobiła błąd i zaprowadziła go do baru. Nie znasz prawdopodobnie doktora Bensona; to nałogowy alkoholik. Wczorajszej nocy znowu wpadł w trans. Zdążył jeszcze umówić się na spotkanie z dziennikarzem radiowym, ale kiedy do spotkania doszło, był już zbyt pijany, żeby coś mogło wyniknąć z ich rozmowy. Ja sam zrozumiałem, co chciał powiedzieć, dopiero dzisiaj nad ranem, kiedy odwiedziłem go w jego mieszkaniu. Właśnie trzeźwiał. Nie sądzę, żeby to wszystko było winą Delii. Po prostu o niczym nie wiedziała, nie znała wcześniej Bensona. A gość z radia mógł sobie pomyśleć, że facet bredzi.
- Mój Boże - westchnęła Karen. Wyglądała na przerażoną. Ed zmarszczył brwi.
- Co się stało? - zapytał. - O co chodzi?
 - Chodzi o to, co mi powiedziałeś o doktorze Bensonie. Della McIntosh jest najnowszą kochanką Shearsona Jonesa. Czy wiedziałeś o tym? Z pewnością zgadłeś. Wyjechała do Kansas przed senatorem, żeby namówić cię do wystąpienia telewizyjnego i upewnić się, że się do tego nadajesz, że nie rozśmieszysz ludzi jak Myszka Miki. Miała również rozmawiać z doktorem Bensonem.
Zapadła długa, pełna napięcia cisza.
- Żarty sobie ze mnie stroisz? - zapytał Ed w końcu.
- Panie Hardesty, to znaczy, Ed, jak myślisz, dlaczego tutaj jestem? Peter Kaiser jest chyba najgorszym kochankiem na świecie i z pewnością nie wlokłabym się za nim tutaj dla kilku chwil wątpliwej przyjemności i radosnych uśmiechów. Zresztą, czy widziałeś, żeby ktokolwiek tutaj się śmiał? Boja nie. Jestem zrozpaczona tym, co się dookoła dzieje, boję się o los swój, mojej rodziny i w gruncie rzeczy, całej Ameryki.
Nie chcę, żeby Shearson Jones i Peter Kaiser za moimi plecami doprowadzili do końca tego świata.
- Jeśli zgromadzono dotąd dosyć żywności, żeby przetrwać zimę - powiedział Ed - i jeśli w laboratoriach federalnych rzeczywiście wynaleziono antidotum, to końca świata raczej nie będzie. I, do cholery, mamy szansę dać Shearsonowi Jonesowi to, na co solennie w ciągu ostatnich dni zasłużył.
- W porządku, być może przesadzam z tym końcem świata. Ale jest jeszcze coś, o czym właściwie nie powinnam nikomu mówić. Peter Kaiser przedsięwziął pewne kroki, żeby samemu zabezpieczyć się przed głodem, a Shearson Jones ma tutaj, w tym domu, tyle żarcia, że wystarczy mu to do końca wieku. Co gorsza, podsłuchałam telefoniczną rozmowę Alana Hedgesa, przewodniczącego Komisji Rolnictwa i choć nie mogę być tego jednak do końca pewna, wywnioskowałam z niej, że sam prezydent nakazał takie zaopatrzenie Waszyngtonu w żywność, żeby - w razie głodu - w żadnym wypadku nie ucierpieli najważniejsi urzędnicy administracji.
Ed przyjrzał się zaciśniętym wargom Karen, a potem przeniósł wzrok na budynek.
- Czy to nie jest wspaniałe? - zapytał zachrypniętym głosem. - Oto jak bohaterski i godny podziwu staje się ten naród w kryzysie. Och, oczywiście, jesteśmy zgodni i patriotyczni, kiedy Rosjanie najeżdżają Afganistan, ale co się dzieje, kiedy katastrofa zagląda tutaj, do naszego wspólnego domu? Politycy wyciskają z nas ostatnie pieniądze, tak jak to robią przez cały czas. Ci najsilniejsi planują przede wszystkim, jak ocalić własne dupy, a przeciętnemu Johnowi czy Jane Smithom nie pozostaje nic innego, jak tylko się powiesić.
- Co więc zamierzasz zrobić? Powiesz wszystko dziennikarzom?
Ed oparł się o barierkę i położył dłonie na ramionach Karen.
- Zrobię jeszcze więcej. Osobiście ujawnię Ameryce ten szwindel. Teraz mam zamiar grać biednego młodego farmera, który stracił cały swój dorobek. Ale jutro wieczorem wystąpię na żywo w telewizji przed całą Ameryką i nawet jeśli będę miał tylko dziesięć sekund, zanim zdejmą mnie z wizji, zdążę zasygnalizować narodowi prawdę o tym, co się dzieje w rzeczywistości. Nikt mnie przed tym nie powstrzyma.
Karen popatrzyła na niego uważnie.
 - Cieszę się, że zdecydowałam się na rozmowę z tobą - odezwała się. - A tak się bałam, że jesteś jednym z ludzi Shearsona. Chyba mogę ci ufać, prawda?
Uśmiechnął się.
- Oboje nie mamy wyboru. Jeżeli wzajemnie sobie nie zaufamy, teraz, dzisiaj, nie będziemy już nigdy w życiu w stanie zaufać nikomu innemu.
W tym momencie na balkon wyszła Della. Na srebrnej tacy niosła szampana. Butelka wystawała z wiaderka wypełnionego kostkami lodu. Delię okrywało jedynie skąpe bikini ze złotego atłasu. Górna część z trudem zakrywała brodawki na piersiach, a dolna właściwie więcej odsłaniała, niż kryła.
- Napijecie się czegoś, dzieci? - uśmiechnęła się.
Karen rzuciła szybkie spojrzenie na Eda, pytając go wzrokiem, czy się nie obawia, że Della ich podsłuchiwała. W odpowiedzi otrzymała krótkie, zdecydowane zaprzeczenie lekkim ruchem głowy. Della podeszła bliżej do nich i stanęła pomiędzy Edem a Karen. Plecami odwróciła się do Karen, a piersi niemal ocierała o koszulkę Eda. Z emfazą położyła im obojgu ręce na ramiona i zapytała:
- Czy to nie romantyczne? Ten dom to wspaniałe miejsce, nie sądzicie?
Wszyscy mieszkańcy w tej cichej i niezbyt bogatej części Waszyngtonu rozpoznawali profesora Prottera. Był niski, łysawy i poruszał się powoli i ociężale. Zawsze nosił bardzo jasne sportowe kurtki i szare flanelowe spodnie, niezmiernie wytarte na kolanach. Sąsiedzi często się zastanawiali, w jaki sposób tak niepozorny, szary człowiek znalazł w życiu tak piękną, czarującą kobietę, jaką była jego żona. Nie wiedzieli, jak czuły potrafi być profesor dla tych, których kocha, nie wiedzieli, ile energii wyzwala z siebie ten niepozorny, szary człowiek, gdy znajdzie się ze swoją żoną w wielkim łóżku o niskich brązowych barierkach, zajmującym niemal połowę ich wielkiej sypialni.
Jego żona była pulchną brunetką o wspaniałej urodzie Czeszki. W środy i piątki dawała lekcje gry na pianinie okolicznym dzieciom. Często w ciepłe wieczory, kiedy okna w domu profesora Prottera były otwarte, sąsiedzi słyszeli, jak gra na pianinie koncert Kempffa, mąż zaś akompaniuje jej na skrzypcach.
Tego popołudnia, niemal w tym samym momencie, w którym Della wychodziła prawie naga na balkon “Visty” w Kansas, profesor Protter zamykał za sobą drzwi mieszkania i zszedł po pięciu schodkach na ulicę, wymachując kluczami zawieszonymi na małym kółku. Niebo było szare i zachmurzone; w powietrzu czuć było zbliżający się letni deszcz. Na jezdni trzech małych Murzynów grało w piłkę.
Oddalając się od domu, profesor Protter bez szczególnego powodu obejrzał się na okno swojego mieszkania na drugim piętrze. Było otwarte. Stała w nim jego żona wśród kolorowych kwiatów. Zobaczyła go, lekko pomachała mu ręką i szybko przesłała pocałunek.
Jakiś czarny mężczyzna w wymiętym garniturze, mijając go, powiedział:
- Dzień dobry, panie profesorze.
Profesor Protter kiwnął głową i uśmiechnął się. Każdej soboty, zwykle o tej porze, wychodził z domu, aby kupić butelkę węgierskiego wina w sklepie z alkoholem znajdującym się kilka budynków dalej. Przynosił butelkę do domu i sącząc wino, słuchał razem z żoną płyt gramofonowych, dopóki nie nadszedł czas na wczesną kolację. W sobotę zwykle jedli gulasz. I słuchali Liszta.
Kiedy przechodził przez jezdnię, jakiś ciemnoniebieski samochód gwałtownie ruszył spod krawężnika, oddalając się od profesora. Profesor nie zwrócił na niego najmniejszej uwagi. Rozmyślał o Vorarze D i o doktorze Bensonie. Miał nadzieję, że Benson zatelefonuje do niego jeszcze dziś wieczorem.
Samochód zawrócił z piskiem opon i zbliżył się do profesora. Zrównawszy się z nim, posuwał się równolegle. Dopiero mijając delikatesy, profesor zwrócił uwagę na odbicie samochodu w szybie, pomiędzy wszystkimi wspaniałościami wystawionymi w oknie. Odwrócił się w kierunku auta.
Zobaczył mężczyznę, ale jego twarz była niewidoczna pod wielkimi ciemnymi okularami. I zobaczył pistolet. Nawet nie przyszło mu do głowy, aby się gdzieś ukryć. Zaskoczony, przystanął i samochód zatrzymał się również. Przez moment zabójca i profesor patrzyli na siebie. Było duszno, a dookoła odbywał się zwykły, niczym nie zmącony ruch uliczny.
- Czy pan... - zaczął mówić profesor i zrobił krok w kierunku samochodu. Mężczyzna siedzący wewnątrz był widocznie bardzo nerwowy, bo od razu strzelił. Profesora odrzuciło do tyłu, na szybę sklepową. Rozległ się brzęk tłuczonego szkła. Jakby w jakiś magiczny sposób, połamane fragmenty szyby zawisły na chwilę w powietrzu, zanim siła grawitacji skierowała je, o krańcach ostrych jak krawędź brzytwy, ku ziemi. Jeden z nich, duży i bardzo ciężki, trafił w usta profesora. Siła jego upadku była tak potężna, że rozciął nie tylko usta i policzki, ale przeciął też całą szyję, oddzielając czaszkę profesora od reszty ciała.
Gdy przebrzmiał huk wystrzału i dźwięk stłuczonej szyby, samochód z mordercą znikał już w przyległych uliczkach. Dopiero wtedy zaczęli reagować ludzie. Właściciel delikatesów ruszył do drzwi, lecz zatrzymał się jak wryty, gdy ujrzał czaszkę profesora pomiędzy owocami. Zalane krwią zęby z górnej szczęki zdawały się gryźć skórę pomarańczy.
- O Boże! - jęknął.
Nic więcej nie potrafił wykrztusić.
Pociągnęła ręką za sznurek i jednym ruchem odsunęła zasłony w sypialni. Ciepłe popołudniowe słońce prześwietlało materiał jej cienkiego bawełnianego kaftanika, podkreślając jej doskonałe wymiary. Płaskie, trójkątne plecy. Mała, okrągła pupa. Długie, kształtne nogi.
- Wiesz, że wcale nie musimy tego robić. - Granger Hughes siedział na fotelu w kącie, pod wielką palmą.
- Nie chcesz? - zapytała. - A może to jest sprzeczne z twoją religią?
Uśmiechnął się.
- Moją religią są praktyczne cuda - powiedział. - A jeśli taki cud kiedykolwiek zaistniał, to jesteś nim ty.
Doskonale wypolerowana drewniana podłoga skrzypiała pod jej stopami, a kaftanik falował w takt jej kroków. Bardzo szybko zbliżyła się do Grangera, z takim impetem, jakby w ogóle nie miała zamiaru się zatrzymać, i w ciągu sekundy, błyskawicznymi, zwinnymi ruchami palców o długich, wypielęgnowanych paznokciach, rozpięła guziczki na jego brzuchu. Opuściła mu koszulę do pasa, obnażając klatkę piersiową i zawieszony na niej wielki, złoty krzyż. Był bardzo opalony, a brodawki na jego piersiach były ciemne niczym jagody.
Pocałowała jego tors, a potem wzięła jedną z brodawek pomiędzy zęby.
- Odgryzę ci ją - powiedziała. - Czy któryś z twoich cudów przywróci ją na miejsce?
Pocałował jej włosy. Czuł zapach słońca i olejku z orzecha kokosowego. Ucałował jej jasne brwi, nosek, wargi. Po chwili, niczym rzeźbiarz odsłaniający swoje najnowsze dzieło, ujął w dłonie jej kaftanik i gwałtownym ruchem uniósł do góry, tak że nagle znalazła się przed nim naga.
- Próbuję odnaleźć samą siebie, wiesz o tym - powiedziała cicho. - Wcale nie chodzi mi o ciebie.
- Nieważne - odparł. Opuścił głowę w dół, tak że zetknęły się ich czoła, dwie jasne czupryny; mogliby być rodzeństwem, erotycznymi bliźniakami. Przesunął dłońmi po jej plecach, zacisnął palce na krągłych pośladkach i nagle przycisnął ją mocno do siebie, tak mocno, że przez chwilę zastanawiała się, czy przypadkiem nie zamierza wcisnąć jej w siebie kompletnie i uczynić częścią własnego ciała.
Zdołała rozpiąć mu spodnie i opuścić je na podłogę. Stanął przed nią w białych majtkach; materiał, ciasno przylegający do ciała, wyraźnie odznaczał kontury penisa i dużych, okrągłych jąder. Ściągnęła majtki Grangera i w blasku słońca zalśnił wielki, sztywny, czerwony członek.
- Nigdy nie przypuszczałam, że mężczyźni mogą mieć coś aż takiego - stwierdziła. - Nie myślałam, że księża...
- Nie jestem wyświęconym księdzem - przerwał jej.
- Nie - szepnęła, cofając się i rzucając na łóżko. - Ale jesteś święty.
Pościel miała kolor jasnoróżowy. Poczuła się w niej jak na falach morskich. Leżąc na plecach z lekko rozwartymi udami i odrobinę uniesionymi kolanami, przymknęła oczy i zaczęła wyobrażać sobie, że podróżuje przez czas i przestrzeń, do świata, w którym liczy się jedynie spokój i śmiech, i wszędzie rosną piękne, kolorowe kwiaty.
Pierwszy ruch języka Grangera na jej łechtaczce sprawił niemal szok. Lecz gdy tak lizał i lizał, rytmicznie, łapczywie, powoli zaczęła otwierać oczy. Wprost nie mogła uwierzyć, że to, co odczuwa, jest realne. To sprawiało, że jej ciało zaczęło drżeć, jakby obserwowała coś przerażającego i ekscytującego zarazem; wbrew jej woli wszystkie jej mięśnie napięły się. Uniosła lekko głowę i popatrzyła wzdłuż swojego ciała, czupryna Grangera poruszała się rytmicznie pomiędzy jej rozłożonymi nogami, a jego język z głośnym mlaskaniem penetrował srom - różowy, wśród różowych, lśniących warg.
Z fascynacją obserwowała, jak ją liże. Od czasu do czasu powracał ku łechtaczce na kilkanaście sekund, wzbudzając w Season kolejne ogromne fale rozkoszy, prowadząc nieuchronnie do potężnego orgazmu. Jednak zawsze powracał do pochwy i do cewki moczowej, wyraźnie zabawiając się, zmieniając tempo, doprowadzając Season niemal do szału, do pragnienia, żeby powrócił do łechtaczki i jak najszybciej doprowadził ją do tego, czego tak bardzo pragnęła.
To było dziwne. Nie wkładał w to żadnego uczucia. Season naszła myśl, że Grangerowi jest zupełnie obojętne, z jaką kobietą to robi. W końcu jedna cipka od drugiej zbyt wiele się nie różni. Z coraz większym znudzeniem patrzyła, jak ją liże, łaskocze, jak chłepta, i niespodziewanie całe napięcie zaczęło z niej opadać.
Minęły jeszcze trzy, może cztery minuty. Ciągle ją lizał, a Season leżała wygodnie i wpatrywała się - już teraz w sufit. Czuła się, jakby to, co robi Granger, zupełnie jej nie dotyczyło. Może na tym właśnie polegał jej problem? Że w nic nie potrafiła zaangażować się do końca? Jak przez mgłę zaczęła się zastanawiać, co będzie, jeśli Vee otworzy teraz drzwi i ujrzy Grangera klęczącego pomiędzy jej nogami. Pewnie nic. Zapyta siostrę: “Jak było w studio?”, a Vee odpowie: “W porządku. Chcesz szklankę wina?”
Właśnie rozmyślała, ile jeszcze czasu minie do powrotu Sally, gdy Granger uderzył ją w policzek. Płask! - rozległo się w całym pokoju. Uderzenie było tak silne, że odrzuciło głowę Season na bok.
Spojrzała na Grangera szeroko otwartymi oczami, zszokowana, zdumiona. Policzek przybrał szkarłatną barwę, a gdzieś w uchu potężnym dzwonem dudnił ogromny ból. Granger patrzył na nią z furią, a jego szczęki aż chodziły ze złości.
- Ty wredna suko - syknął na nią. - Ty wstrętna, zimna, znudzona suko.
Jęknęła i spróbowała wydostać się spod niego. Dłonią przydusił jednak jej klatkę piersiową i rzucił ją z powrotem w pościel.
 - Uderzyłeś mnie - powiedziała. Jej głos drżał. Odnosiła wrażenie, że to nie ona mówi, ale ktoś zupełnie inny. - Zupełnie bez powodu mnie uderzyłeś. Ty zimny, głupi bękarcie.
- Uderzyłem cię i uderzę jeszcze raz - odparł. Zacisnął dłonie na jej ramionach i potrząsał nią gwałtownie. - Czy myślisz sobie, że masz prawo rozmyślać nie wiadomo o czym, podczas gdy twoje ciało spędza czas ze mną? Ty suko, całą zabrałem cię do łóżka, a nie tylko połowę! Poszedłem z tobą do łóżka i chcę cię tutaj całą!
Pisnęła głośno, wysokim tonem, nie kontrolując się. Granger trzasnął ją w drugi policzek, mocniej niż za pierwszym razem.
- Jak śmiesz?! - wrzasnęła. - Och, Boże, jak ty śmiesz?
Odwrócił ją twarzą do poduszki i wykręcił jej ręce na plecach. Ciężki krucyfiks zwisający z szyi Grangera przez chwilę dotykał jej pleców. Granger był szczupły, lecz o wiele od niej silniejszy, unieruchomił ją więc, a kiedy silnym, grubym kolanem rozchylił jej nogi, nie mogła zrobić nic, żeby temu zapobiec.
Głośno dysząc, przeklinając, wolną ręką gwałtownie wdarł się do jej pochwy. Następnie położył się na Season. Jedną dłonią wzmógł ucisk jej ramion, aby się nie wyrywała, a drugą skierował członek prosto w jej szparę.
- Granger - jęknęła. - Nie, Granger. Nie w ten sposób! Nie!
Mruknął coś niewyraźnie i wbił swój gruby członek niemal do samego końca. Jego włosy łonowe podrażniły gołą pupę Season; na skórze poczuła dotyk twardych jąder.
Zaczął poruszać się w niej rytmicznie, z każdą chwilą coraz gwałtowniej. Wykręcone ręce wywoływały ból przeszywający na wskroś, a każdy jego ruch w pochwie, z którą obszedł się tak bezpardonowo, wydobywał z gardła Season skowyt wściekłości i strachu. Jednak nie przerywał tego, co rozpoczął. Poruszał się w niej gwałtownie i dziko i Season, chociaż ustami zanurzonymi w poduszce, przeklinała go najgorszymi słowami, poprzysięgała zemstę, nastąpiła jednak chwila, w której poczuła, że nic nie jest w stanie powstrzymać jej przed potężnym orgazmem.
Granger doszedł pierwszy. Poczuła, jak wypełnia ją gorące nasienie. W tym samym momencie stężały wszystkie jej mięśnie, sutki na piersiach zrobiły się twarde jak kamienie, oczy zaszły mgłą, cały organizm jakby oderwał się od rzeczywistości. Wydała z siebie przeciągłe westchnienie i nagle zaczęła skowyczeć i wić się, jak kobieta, którą dopadły nocne koszmary. Minęły całe długie minuty, zanim wreszcie leżała spokojnie, zanim jej nerwy przestały się szamotać, zanim zdołała otworzyć oczy i trzeźwo rozejrzeć się dookoła.
Usłyszała świergot ptaków za oknem. Uniosła głowę na łokciu i niepewnie rozejrzała się po sypialni. Granger stał kilka kroków od łóżka i właśnie zapinał koszulę. Jego penis, teraz mały, zwisający, ciągle lśnił.
- Granger? - powiedziała rozmarzonym głosem. Popatrzył na nią w milczeniu.
- Granger? - powtórzyła. - Co się stało? Włożył majtki, następnie spodnie.
- Cud - odparł ostrym tonem. - Praktyczny cud. Coś, co powinno ci się przydarzyć już bardzo, bardzo dawno temu.
Przydrożny bar “U Mary” był małym, pomalowanym na zielono budynkiem o stromym dachu. Ponad drzwiami wisiał ręcznie wymalowanym wizerunek uśmiechniętej, ciemnowłosej kobiety, trzymającej w rękach talerze pełne zachęcająco wyglądających kiełbas, parówek, fasoli i innych specjałów.
Usytuowany był przy szosie numer 60 w La Lande w stanie Nowy Meksyk, a wybudowano go w latach trzydziestych, kiedy to ktoś zapragnął wykorzystać możliwości, jakie niósł ruch turystyczny: niedaleko znajdował się grób Billy'ego Kida.
Mary, ciemnowłosa kobieta z portretu, była właścicielką baru. Jej włosy były już jednak od dawna bardzo siwe, a mąż od wielu lat spoczywał w grobie. W ten sam sobotni wieczór, podczas którego Ed Hardesty przygotowywał się w domu Shearsona Jonesa do telewizyjnego występu, a Season Hardesty przy stole kuchennym w domu swej siostry, Vee, jadła wraz z Sally wczesną kolację, Mary pochylała się nad lśniącym, czerwonym kontuarem swojego baru, otwierając puszki z parówkami do hot dogów. Przygotowywała się do sobotniego wieczornego “nalotu” całej chmary klientów.
Co prawda ta chmara mogła okazać się jedynie spóźnionym kierowcą ciężarówki, który wpadłby na chwilę, aby się napić zimnego piwa i zjeść hamburgera podczas ostatniego przystanku na drodze do Fort Sumner. Mogła zakończyć się na znudzonej rodzince z Kalifornii, w luksusowej limuzynie, zdegustowanej pustką dzikiego krajobrazu i poszukującej zjazdu na drogę numer 66 i chociażby jakiegoś śladu cywilizacji. W najlepszym wypadku “U Mary” mogło pojawić się sześciu albo siedmiu wojskowych z bazy Sił Powietrznych w Cannon, niedaleko Clovis, układnych, grzecznych i głodnych jak jasna cholera.
Mary włączyła szafę grającą i nastawiła piosenkę The Very Thought Of You. Na zewnątrz zachodziło słońce i niebo przybrało już intensywny purpurowy kolor nad zachodnim widnokręgiem. Z południowego zachodu, znad Lincoln County wiał lekki wiatr i powietrze unosiło ten wybitnie zachodni, wyraźny zapach pajęczych sieci, historii i kurzu.
Krótko po godzinie dziewiątej pod barem zatrzymał się stary zielony cadillac. Z jego wnętrza wytrysnęła w całej okazałości pięcioosobowa rodzina: pan i pani Abbott z Portales w stanie Nowy Meksyk oraz ich troje dzieci. Znajdowali się w drodze powrotnej z wizyty u matki pani Abbott, w Santa Fe.
Pan Donald Abbott był wysoki, lekko przygarbiony i nosił okulary. Przed tygodniem obchodził czterdzieste drugie urodziny, a pracował w Departamencie Zdrowia w Roosevelt County. W swoim wieku powinien być już przynajmniej szefem dystryktu, jednak jego przełożony z nie wyjaśnionych powodów nie lubił go, co było wystarczającą barierą dla wszelkich awansów.
Pani Abbott była bezpośrednia i przyjacielska. Twarz miała tak pospolitą, że natychmiast po spotkaniu zapominało się ją, tak jak zapomina się pojedynczą bułkę w wielkiej piekarni. Równie pospolicie wyglądały jej dzieci: Duane, lat dziesięć, Norman, lat osiem, i Betsy, lat sześć. Funkcjonariusz policji opisał tę rodzinę później: “pan i pani Przeciętni oraz Przeciętne dzieci”. Ich śmierć spowodowałaby jednak o wiele mniejszy wstrząs, gdyby byli na przykład rodziną hiszpańską, murzyńską, czy też Apaczów Meskalero.
Pan Abbott otworzył frontowe drzwi baru “U Mary” i przytrzymał je, podczas gdy cała rodzina gęsiego weszła do środka.
 - Dzień dobry państwu - powiedziała Mary i w swoim niebieskim fartuchu w kratę wyszła zza kontuaru, niosąc menu o pozadzieranych rogach. Jej siostrzeniec, liczący sześć stóp wzrostu, Stephen, powielił jej to na ksero w kilkunastu egzemplarzach w swoim biurze prowadzącym sprzedaż używanych samochodów, w Las Vegas.
Abbottowie usiedli przy stole w kącie i zamówili po hot dogu z cebulką.
Pani Abbott powiedziała Mary, że chciałaby jeszcze w tym roku zabrać dzieci do Los Angeles i pokazać im ocean i Disney-land. Mary odparła na to, że jej mąż, Morton, całe życie spędził w Nowym Meksyku i nigdy nie widział oceanu. Jedynie raz, w 1919 roku, kiedy był małym chłopcem, osobiście widział Johna Slaughtera, ale to wszystko.
Państwo Abbottowie wypili jeszcze po dwie filiżanki kawy, a ich dzieci nastawiły szafę grającą na piosenki braci Os-mond. Kwadrans przed dziesiątą wieczorem cała rodzina opuściła bar i Mary długo stała w drzwiach, obserwując, jak ich samochód oddala się w kierunku Clovis. Później wróciła za bar i posprzątała po nich.
W niedzielę, krótko po wschodzie słońca, pewien trębacz, który przez całą noc przygrywał na hucznej zabawie w bazie Sił Powietrznych, zauważył starego zielonego cadillaca stojącego na poboczu drogi jakieś półtorej mili na wschód od Floyd. Minąłby go swoim volkswagenem, nie zatrzymując się, jednak bardzo chciał zapalić papierosa, a nie miał przy sobie ani zapalniczki, ani zapałek. Stwierdził, że w cadillacu siedzą jacyś ludzie, zatrzymał się więc i podszedł do niego. Był zimny poranek i szyby cadillaca częściowo zaparowały.
Trębacz zapukał w okno po stronie kierowcy. Nie doczekał się żadnej reakcji, zastukał więc jeszcze raz, tym razem głośniej. Chyba wszyscy wewnątrz spali. Zadrżał od gwałtownego podmuchu zimnego powietrza i dla rozgrzewki zatarł ręce.
Dopiero gdy zapukał po raz trzeci, zdał sobie sprawę, że coś jest nie w porządku. Dwukrotnie krzyknął: “Hej, jest tam kto? Hej, otwórzcie drzwiczki!”, ale nie było żadnej odpowiedzi. Z trudem rozpoznał wewnątrz sylwetki kobiety, mężczyzny i trojga dzieci, wszyscy bezładnie spoczywali na siedzeniach, jakby nie żyli.
Przerażony trębacz powrócił do swojego samochodu i wyciągnął z niego łom. Próbował podważyć nim drzwiczki cadillaca, ale zamek trzymał mocno. Wreszcie stanął zrezygnowany, ze zwieszoną głową, zastanawiając się, co robić. Stałby tak długo, gdyby nie zauważył nadjeżdżającej wojskowej ciężarówki. Machnął na nią, a gdy się zatrzymała, podbiegł do kierowcy i krzyknął:
- Tam coś się stało! Wygląda, że nikt z nich nie żyje w tym samochodzie. Nie mogę go otworzyć!
Młody żołnierz wyskoczył z ciężarówki, aby osobiście przekonać się, co też się stało. Popatrzył przez chwilę, po czym, nie mówiąc ani słowa, odebrał łom z ręki trębacza i rozbił nim szybę cadillaca.
Dzieci na tylnym siedzeniu wyglądały tak, iż nie było wątpliwości, że nie żyją. Były skulone, oczy miały pozamykane, a twarze białe jak śnieg. Odłamki szkła leżały na nich jak kruszynki lodu. Na przednim siedzeniu kierowca żył, ale z trudem zdawał sobie sprawę z tego, co się dzieje. Kobieta obok była skurczona, a twarz miała ukrytą pomiędzy kolanami.
- Lekarza... - wyszeptał kierowca cadillaca. - Na miłość boską, zawołajcie lekarza.
Młody żołnierz pognał z powrotem do ciężarówki i uruchomił radiotelefon. Trębacz słyszał, jak mówi do mikrofonu:
- ...cała rodzina, tak... nie, nie wiem, co się z nimi stało. Mniej więcej półtorej mili za Floyd... znasz drogę?
Niespodziewanie w powietrzu zagrzmiały silniki błyszczącego bombowca. Trębacz przez chwilę patrzył za nim, osłoniwszy oczy przed słońcem, lecz zaraz odwrócił się i wzruszył ramionami w geście bezsilności i rezygnacji. Kierowca cadillaca zamknął oczy i z trudem, chrapliwie oddychał przez usta. Trębacz zastanawiał się, czy powinien zdjąć mu z nosa okulary, czy też nie.
Młody żołnierz powrócił do cadillaca i powiedział:
- Już wysłali z bazy ambulans. Powiedzieli mi, że lepiej ich nie dotykać w tym samochodzie. Być może cierpią z powodu czegoś zaraźliwego.
Trębacz skinął głową. Ucieszył się z podjętego przed chwilą postanowienia, że lepiej jednak nie ściągać okularów z nosa kierowcy.
- Biedne dzieciaki - powiedział, wskazując ruchem głowy tylne siedzenia. - Cokolwiek im się stało, musiało nastąpić cholernie nagle.
- Zapewne się udusili - stwierdził żołnierz. - Najprawdopodobniej mieli gdzieś szczelinę w tłumiku. Kiedy tlenek węgla dostanie się do kabiny samochodu, nawet nie jesteś w stanie zdać sobie sprawy, człowieku, co się z tobą dzieje. Mój przyjaciel zabił się w ten sposób.
Trębacz przycisnął ręce do ust. Dookoła słychać było jedynie świst wiatru i chrapliwy oddech kierowcy cadillaca. Z bazy lotniczej dobiegał przez moment grzmot startującego samolotu, ale ucichł tak szybko jak letni piorun.
- Niezłe miejsce na śmierć, co? - zapytał żołnierz. Trębacz skinął głową. Coraz bardziej marznął i zaczynał żałować, że w ogóle w tym miejscu się zatrzymał. Tragedia, której był świadkiem, tak nim wstrząsnęła, że do oczu napłynęły mu łzy.
- Masz ogień? - zapytał żołnierza.
Ten w odpowiedzi potrząsnął głową.
- Nie palę - odparł. - Tak jest lepiej, gdy dookoła ma się pełno cystern z paliwem lotniczym.
- Lekarza... - wyszeptał Donald Abbott.
- Lekarz jest w drodze - powiedział głośno żołnierz. - Nie martw się, stary, wyliżesz się z tego.
Popatrzył znacząco na trębacza. Trudno, czasami trzeba kłamać. Nie dawał biednemu facetowi najmniejszej szansy na przeżycie.
W wielkim hallu domu Shearsona Jonesa w Kansas ustawiono już reflektory i kamery telewizyjne. Przez cały poranek i przedpołudnie panował chaos, ludzie z telewizji przestawiali meble i rozwijali setki metrów kabli, a plastykowe kubki z kawą rozstawiali właściwie wszędzie. Shearson nie wchodził im w drogę, zamknął się po prostu w swoim gabinecie wyłożonym mahoniową boazerią. Odbył jedynie półgodzinną rozmowę z szefem ekipy, instruując go, czego spodziewa się po transmisji i jak ma ona mniej więcej wyglądać.
- Proste, spokojne tło, prostota i godność człowieka, który całe życie ciężko pracuje. To macie wykazać. Tak mają odebrać Eda Hardesty'ego Amerykanie - mówił. - W żaden sposób nie wolno wywołać wrażenia, że Hardesty woła o pieniądze, które mu się nie należą.
Peter Kaiser spędził pięć trudnych godzin, planując podział tych kwot, które rzeczywiście miały trafić do farmerów. Zapędził Karen do telefonowania i pisania na maszynie na tak długo, że nie miała chwili czasu, żeby sobie popływać. Fundusz zgromadzony przez Shearsona Jonesa został podzielony najpierw na trzy regiony geograficzne: wschodni, centralny i zachodni i miał być rozdzielany z trzech odrębnych kont bankowych. Było to istotne, gdyż skuteczniej zacierało ślady na wypadek, gdyby ktoś kiedyś zbyt intensywnie interesował się losem dolarów zebranych dla farmerów z Kansas. Karen prawie całe przedpołudnie telefonowała do San Francisco, Chicago i Nowego Jorku. Ludzie, którym zakłócała wypoczynek w niedzielny poranek, bynajmniej nie byli z tego zadowoleni i wyraźnie dawali jej to odczuć.
Ed przez cały dzień był bardzo spięty. Obudził się krótko przed świtem, wyszedł na balkon w ręczniku kąpielowym i paląc cygaro, wpatrywał się w szare wody jeziora. Za jego plecami, w jego sypialni, w jego łóżku, smacznie spała Della McIntosh. Rude włosy miała rozrzucone na całej poduszce, a kolana podciągnięte wysoko pod brodę, jak dziecko. O północy zapukała do niego i wpuścił ją do środka bez słowa. Przez cały czas milczeli - bo o czym mieliby mówić? O polityce, o różnych, motywach postępowania, o zdradzie? Pieprzyli się za to trzykrotnie. Za ostatnim razem Ed leżał na plecach i ściskał ciężkie piersi Delii, a ona ujeżdżała go dziko. Wreszcie, po krótkim, delikatnym pocałunku na dobranoc oboje szybko zasnęli.
Po śniadaniu Ed przez chwilę obserwował pracę techników z telewizji. Potem wykąpał się w jeziorze. Jeszcze później długo zastanawiał się, czy nie zatelefonować do Season, do Los Angeles, ale stwierdził, że nie ma nastroju. Tak wiele było na jego głowie. Poza tym Della... Della nigdy nie będzie w stanie zastąpić mu Season, ale przecież była o wiele prostsza, o wiele łatwiejsza do rozgryzienia.
Dzień był słoneczny, lecz chłodny. O trzeciej po południu, gdy wszyscy siedzieli przy późnym lunchu, a Shearson w samotności zażywał swojej tradycyjnej drzemki, szef ekipy telewizyjnej przedstawił Eda specjalistce od charakteryzacji, sce-nografce i dziewczynie, która miała trzymać przed nim wielkie tablice z treścią jego krótkiego wystąpienia w czasie transmisji na żywo, aby się przypadkiem nie pomylił. Następnie otrzymał czystą koszulę w kratę i dżinsy. Umyto mu głowę i ułożono fryzurę, a policzki posypano jakimś pudrem.
- Musisz wyglądać zdrowo i swojsko - powiedział szef ekipy.
- Mimo że jestem bankrutem, że w tym tygodniu zgniło całe moje zboże? - zapytał Ed.
- Słuchaj, ludziom nie należy pokazywać wymizerowane-go, załzawionego biedaka. Muszą zobaczyć śmiałego, młodego faceta, na którego spadło co prawda nieszczęście, ale który ze wszystkim da sobie radę. Masz przeczytać to, co będziesz miał przed nosem, na tablicy, i to przeczytać tak, jakby to były twoje własne słowa, z głębi serca. I na miłość boską, nie śmiej się!
Usadzono go na krześle ustawionym na gołej drewnianej podłodze, za tło pozostawiając jedynie gołą ścianę, na której w ostatniej chwili szef ekipy postanowił zawiesić prosty obraz Andrew Wyetha przedstawiający Dil Huey Farm. Potem Ed otrzymał polecenie kilkakrotnego starannego przeczytania słów, które ma wypowiedzieć przed kamerą. Uczynił to bez sprzeciwu, wiedząc, że i tak nigdy tych słów nie powie.
“Jestem farmerem z Kansas. Zapewne słyszeliście już o apelu senatora Shearsona Jonesa. Zwracał się do was w naszym imieniu. Pragnę powiedzieć, że my w Kansas nie zwykliśmy nigdy o nic prosić. Milczelibyśmy również teraz, gdyby nie to, iż uderzyła w nas najstraszliwsza katastrofa, jaka przydarzyła się amerykańskiemu rolnictwu w całej jego historii. Uderzyła w nas tak błyskawicznie i z taką mocą, że nie mieliśmy najmniejszej szansy, aby jej zapobiec.
Apeluję do was, abyście zechcieli wspomóc swoimi pieniędzmi fundusz, z którego wszystkie wpływy przeznaczone zostaną dla nas, farmerów z Kansas, po to, żebyśmy znów mogli zasiać na swoich polach pszenicę dla tego wielkiego i wspaniałego kraju. Każdy dolar, którego przeznaczycie dla nas, wsiąknie jak ziarno w ziemię Kansas i przyniesie plon, który umocni dobrobyt i potęgę Ameryki.
Uwierzcie w moje słowa. Farmerzy z Kansas to twardzi ludzie, przyzwyczajeni do ciężkiej pracy. Nigdy dotąd nie prosiliśmy o datki i wsparcie. Jeśli jednak zechcecie wspomóc nas swoimi pieniędzmi, będziemy pracować jeszcze raz tak ciężko i wydajnie jak dotychczas, aby odwdzięczyć się wam obfitymi plonami. Dziękuję, że zechcieliście mnie wysłuchać. Nazywam się Ed Hardesty”.
- To jest bełkot - stwierdził Ed, podczas gdy specjaliści od oświetlenia ustawiali go na wszystkie możliwe sposoby, aby uzyskać jak najlepszy efekt.
- Patrz tylko w tę stronę - powiedział jeden z nich. - Jeśli odwrócisz się tak, jak przed chwilą, twój nos będzie na ekranie przypominał kartofel.
- Ale jeżeli będę siedział tak, jak mi teraz każesz, w ogóle nie będę widział tego bełkotu na tablicach.
W końcu wspólnymi siłami znaleziono dla niego najlepszą pozycję i Ed przestał sprawiać kłopoty. Pomyślał, że jeśli będzie kaprysił, to w ostatniej chwili zdecydują nie wpuszczać go na wizję. Kiedy po próbie oświetlenia wygaszono wszystkie reflektory, Ed ujrzał przed oczami wirujące kolorowe płatki.
Na kilka minut przed wejściem na antenę pojawił się Shearson Jones. Ubrany był w szary garnitur, w którym z pewnością przyćmiłby Orsona Wellesa. Starannie odmierzając wszystkie ruchy, rozsiadł się wygodnie w przypominającym tron fotelu o skórzanych obiciach. Dziewczyna od makijażu natychmiast podbiegła do niego i starła mu z czoła kropelkę potu, która już zdążyła się tam pojawić.
- Te światła są cholernie gorące - zaczął narzekać. - Czuję, że tylko siedząc tutaj, znacznie stracę na wadze.
Ed oczekiwał na swoją chwilę w półmroku, w chłodnym cieniu. W milczeniu patrzył, jak ludzie z telewizji układają klapy marynarki senatora i przestawiają jakiś bukiet kwiatów, aby na wizji nie sprawiał wrażenia, że wyrasta z głowy Shearsona Jonesa. Był tak spięty i skoncentrowany na tym, co za chwilę ma zrobić, że nie zauważył zbliżającej się Delii, dopóki nie położyła mu dłoni na ramieniu.
- Jak się masz - powiedziała. - Jesteś zdenerwowany?
Spojrzał na nią. Ubrana była w dżinsy, bawełnianą koszulkę i nie miała biustonosza. Ciemne sutki wyraźnie przebijały przez cienki materiał.
- Wcale nie mam powodu, żeby się denerwować - stwierdził Ed. - Wszystko będę miał napisane, wystarczy, że to wyrecytuję.
- A jednak jesteś zdenerwowany.
- Odrobinę.
Rozejrzała się, aby nabrać pewności, że nikt się im nie przysłuchuje. Potem powiedziała:
- Podsłuchałam cię.
- Podsłuchałaś mnie? - zapytał. - O czym ty mówisz? I niby kiedy mnie podsłuchałaś?
- Gdy rozmawiałeś z Karen na balkonie.
Ed spojrzał jej w oczy. Nie odwróciła wzroku. Wpatrywała się w jego twarz tak samo uważnie, głęboko, jak on przypatrywał się jej.
- Co usłyszałaś? - zapytał.
- Wszystko.
- Słyszałaś, co mówiłem o moim wystąpieniu w telewizji? Skinęła głową.
- Nie powiedziałaś nic Shearsonowi? Czy powiedziałaś?
- Nie.
- Dlaczego? Dość umiejętnie uciszyłaś doktora Bensona. Telefonowałem dziś rano do niego. Znów jest w klinice na odwyku.
- Wiem. Przepraszam.
- Przepraszasz? - zdziwił się. - Ten facet spędził całe lata, walcząc z pokusą. A ty w kilka chwil zrujnowałaś całe jego życie, całą karierę.
- Tak - powiedziała. - Ale uwierz mi, wszystkie cierpienia zostaną mu wynagrodzone.
- Przez kogo? Czerwony Krzyż ma gdzieś alkoholików. Della ujęła przegub dłoni Eda, delikatnie, ale stanowczo,
tak jak to czynią ludzie zdecydowani.
- Przykro mi z powodu doktora Bensona. Sprawa, z którą mam do czynienia, jest jednak o wiele poważniejsza niż los doktora Bensona. W gruncie rzeczy jest tak poważna, że muszę cię prosić, abyś nie mówił w telewizji niczego ponad to, co masz napisane na kartkach.
- Żarty sobie stroisz? - zdziwił się Ed. - Czy ty w ogóle wiesz, co się dzieje dookoła? Co wyrabia Shearson Jones? Czy masz pojęcie, w obliczu jakiego rodzaju katastrofy wszyscy stoimy? Czy wiesz, że zgniły już niemal wszystkie spodziewane plony w tym kraju? Czy jesteś w stanie zrozumieć, co to oznacza?
 - Wiadomość o tym tak czy inaczej rozejdzie się wkrótce po kraju - powiedziała Della. - Chciałabym, aby jeszcze przez kilka dni Shearson Jones zbierał te pieniądze dla farmerów.
- Po co? Żeby zarobił jeszcze o dwa albo trzy miliony dolarów więcej?
- Właśnie.
Ed zsunął jej dłoń ze swojej.
 - W takim razie na mnie nie licz. Wolę, żeby ten grubas zdechł.
- Ed - szepnęła Della. - Ja pracuję dla FBI. Ed był kompletnie zaskoczony.
- Teraz dopiero przekonałem się, że kpisz sobie ze mnie -powiedział. - Chcesz po prostu, żebym wyszedł przed kamery i powiedział swoją kwestię jak grzeczne dziecko, żeby Shearson mógł zgromadzić jak najwięcej forsy.
- Nie wierzysz mi?
- A niby dlaczego miałbym ci wierzyć? Wcale nie wyglądasz na agenta FBI. Masz jakąś odznakę?
- Tak, w Waszyngtonie.
- Wymijająca odpowiedź.
- Ed, musisz mi uwierzyć. Prawie od dwóch lat próbujemy przyłapać go na gorącym uczynku. Teraz mamy na to wielką szansę.
- Dlaczego więc uciszyłaś doktora Bensona?
- Musiałam. Nie chciałam tego, ale musiałam. Nawet jeden dolar nie został jeszcze przelany na prywatne konto Shearsona i dopóki to nie nastąpi, nie można mu niczego udowodnić. Polecił mi, żebym wyeliminowała doktora Bensona z gry, i zrobiłam to, w najbardziej bezbolesny sposób, jaki był możliwy. Nie mogę stracić zaufania Shearsona.
Ed popatrzył na nią uważnie. Na rude kręcone włosy, na delikatne, lśniące wargi i na wielkie piersi.
- Naprawdę jesteś agentką FBI? - znów zapytał. - Nie wierzę ci. Eliot Ness ubierał się zupełnie inaczej.
- Jestem tutaj głównie dlatego, że tak się ubieram i tak wyglądam. Pracowałam kiedyś w Miami, kręciłam filmy pornograficzne. To fakt, że pieprzenie wychodzi mi najlepiej.
- Żebyś wiedziała.
- Ed, nie musisz mi wierzyć. Jeśli jednak rzeczywiście nie uwierzysz, Shearson Jones najprawdopodobniej zbierze swoją forsę i uniknie kary.
Ed przymknął na chwilę oczy. Wiedział, że jego obowiązkiem jest stanąć przed telewizyjnymi kamerami i powiedzieć tym wszystkim ludziom, którzy będą go słuchali, co dzieje się w kraju. To istoty obdarzone rozumem i mają pełne prawo wiedzieć o wszystkim. Jeśli jednak Della mówi prawdę i rzeczywiście pracuje dla FBI, równie ważne jest przeprowadzenie do końca jej misternie zaplanowanej akcji. W końcu wypełniając swoją misję, nie poskąpiła nawet swojego ciała, oddając się Jonesowi, a Ed nie należał do tych, którzy twierdzą, że kobieta czyni coś takiego z łatwością, nawet taka kobieta jak Della McIntosh.
Otworzył oczy. Della wciąż się w niego uważnie wpatrywała.
- Nie wiem - powiedział. - Nie wiem, czy wierzyć ci, czy nie. Jeśli naprawdę jesteś agentką FBI, dlaczego nie powiedziałaś mi o tym poprzedniej nocy?
Uśmiechnęła się ironicznie.
- Zawsze uczono mnie, że to niegrzecznie rozmawiać z pełnymi ustami.
- Mówię poważnie.
- Ponieważ nie byłam ciebie pewna - odparła. - Nie byłam pewna, jak zareagujesz. Poza tym przecież kochałam się wówczas z tobą. To wszystko.
- To wszystko? - powtórzył Ed. - Nie, chyba jednak nie wszystko. W każdym razie nie wystarczy, żeby przekonać mnie, iż jesteś agentką FBI i wykonujesz tutaj jakieś zadanie.
Della posłała mu długie, puste spojrzenie.
- W takim razie wyjdź przed te kamery i powiedz to, co ci dyktuje sumienie.
Ed milczał przez chwilę.
- Sądzę, że jednak to zrobię - powiedział. Niespodziewanie w oczach Delii błysnęły łzy. Ed spostrzegł je, kiedy strumień światła jednego z reflektorów padł na chwilę na jej twarz.
- Cholera jasna, najgorsze w tym wszystkim jest to, że się w tobie zakochałam - odezwała się. - Ciężki szlag by to trafił.
- Della... - zaczął Ed, ale ona odwróciła się szybko i poprzez plątaninę kabli ruszyła do drzwi, które wiodły na zewnętrzną werandę. Ed poczuł pokusę, żeby ruszyć za nią, usłyszał jednak, że Shearson Jones kończy właśnie swoje słowo wstępne i zdał sobie sprawę, że za chwilę zostanie wywołany przed kamery.
Szef ekipy, siedzący wygodnie w obrotowym fotelu, przekręcił się i spojrzał w kierunku Eda. Ruchem ręki pokazał mu, w którym miejscu powinien teraz stanąć. Ed skinął głową i ruszył we wskazanym kierunku drobnymi kroczkami. Jak przez sen docierały do niego słowa Shearsona Jonesa.
- ...a teraz... chciałbym przedstawić państwu jednego z tych farmerów, o których właśnie mówiłem... Jednego z ciężko pracujących, dzielnych ludzi, którzy stawiają obecnie czoło katastrofie, jakiej nasza historia do tej pory nie odnotowała. Tej katastrofie przeciwstawiają jedynie swój upór i przywiązanie do ziemi. Aż do tej pory działają w osamotnieniu, gdyż nikt nie jest w stanie lepiej zrobić tego, co ich codziennym obowiązkiem jest już od wielu pokoleń...
Wykryto to przez przypadek. Właściwie mogło to pozostać nie znane do samego końca, to znaczy do chwili, gdy już na jakiekolwiek działanie byłoby za późno. Zresztą w gruncie rzeczy i w momencie odkrycia było już za późno. Zniszczenie zostało dokonane.
Masowiec City of Belleville z ładunkiem zboża dla Europy stał w doku w porcie St Louis, w stanie Missouri. Było niedzielne popołudnie, kilka minut po godzinie piątej. Ed Hardesty za kilka chwil miał rozpocząć swoje wystąpienie w telewizji. Dokerzy z Jefferson Docks raczej nie mieli zamiaru go oglądać. Byli zbyt zajęci przeładowywaniem tysięcy ton ziarna z nadbrzeżnych silosów do ładowni statku. Pracowali już w nadgodzinach. Załadunek był opóźniony o siedem dni i obiecano im wypłacenie podwójnej stawki, jeżeli ten stracony czas nadrobią.
Pierwszym oficerem na statku był krępy, mały facet o bardzo okrągłej głowie. Pochodził z Milwaukee. Przyjaciele na brzegu wołali na niego “Niemiec”. Przyjaciele ze statku przezywali go “Kwadrat”, ze względu na sylwetkę. Naprawdę nazywał się Herman Heller, był synem emigranta. Ojciec był zresztą obecnie jedynym jego żyjącym krewnym; zniedołęż-niały, fałszując, drżącym głosem śpiewał niemieckie piosenki w domach opieki społecznej i z tego właściwie żył.
Herman Heller stał na pokładzie, paląc fajkę, i patrzył za
burtę, na leniwie płynącą, brązową wodę. Tutaj, w St Louis, pogoda była nieprzyjemna, było wilgotno, a mimo to na plecach Hermana widoczne były strugi potu pod jasnoniebieską koszulką. Pomyślał o pewnej kobiecie z Nowego Orleanu -cichej, miłej kobiecie, która prowadziła delikatesy w południowej części miasta. Miała męża przykutego do wózka inwalidzkiego i kiedy spotykała się z Hellerem, bez słowa, od razu szli do łóżka. Kiedy Heller był poza Nowym Orleanem, co kilka dni wysyłał do niej bardzo piękne listy.
Herman był głęboko zamyślony, gdy podszedł do niego Dan Bashnik w czerwonym wełnianym kapeluszu. W ręce trzymał coś, co na pierwszy rzut oka wyglądało jak czarna metalowa pałka.
- Kwadrat - powiedział - spójrz na to. Herman wyciągnął fajkę z ust.
- Co to takiego? - zapytał. - Gdzie to znalazłeś?
 - W ładowni numer jeden. Leżało na stercie ziarna. Herman wyciągnął rękę po pręt. Dan Bashnik podał mu go i patrzył, jak Herman uważnie go bada. Kilkakrotnie uderzył nim o dłoń, sprawdził, czy da się złamać, a następnie jeszcze uważnie obwąchał.
- Co to może być? - spytał Dan.
 - Nie wiem. Nigdy nie widziałem czegoś takiego. Może odpadło od maszyny sortującej ziarno.
- Zamierzasz komuś to przekazać?
- Jasne. Przecież to nie należy do mnie. Poza tym do niczego się nie przyda.
Dan przetarł nos wierzchem dłoni.
- No cóż, skoro dla znalazcy nie przewiduje się żadnej nagrody, zapomnij, że to ja przyniosłem. Jeśli jednak jakaś nagroda będzie przewidziana, pamiętaj o mnie.
- Jak mógłbym zapomnieć o moim przyjacielu, Danie Ba-shniku?
- Zapomniałbyś o swojej własnej matce, gdybyś mógł na tym zarobić.
Herman wsadził fajkę z powrotem do ust i mruknął:
- Odpierdol się, Bashnik. Dostaniesz swoją dolę, jeśli jakaś nagroda będzie przewidziana.
Otworzył drzwi do kabiny nawigacyjnej i położył czarny pręt na półce, obok sterty map Missisipi. Pozostał tam aż do wieczora, gdy Herman zszedł na ląd, sprawdzić listy załadunkowe. Opuszczając statek, przypomniał sobie o pręcie w ostatniej chwili i włożył go do wewnętrznej kieszeni wiatrówki.
Było już ciemno, gdy Herman wąską kładką schodził z pokładu statku. Słyszał zgrzyty chwiejących się dźwigów i żurawi, klekot ciągle jeżdżących ciężarówek i dziwne, zimne echo, odbijające się najdziwniejszymi dźwiękami od magazynów, wody i statków. Ruszył w kierunku biur pewnym krokiem człowieka, który od dwudziestu lat wykonuje te same, nudne czynności. Nie rozglądał się ani na prawo, ani na lewo.
Kiedy wszedł do biura, był już tam jeden z inspektorów zabezpieczenia - John Denver, młody chłopak o bladej twarzy i ledwo widocznym, jasnym wąsiku. Palił papierosa i przeglądał jakiś magazyn z serii “tylko dla mężczyzn”. Znajdował się tam również Errol Marx z kompanii zbożowej, facet w grubych okularach o ciężkiej oprawie i na dodatek zupełnie łysy.
- Jesteś gotowy do wypłynięcia? - zapytał Hermana.
- Jak tylko zakończymy papierową robotę - odparł zapytany.
Marx wziął do ręki długopis.
- Cholernie dużo czasu straciliście na załadowanie tego zboża - westchnął.
Herman nic nie odpowiedział. Nie jego sprawą było tempo pracy dokerów. Powolnym ruchem sięgnął do kieszeni po zapałki.
Ciszę, jaka zapadła, przerwał dopiero inspektor zabezpieczenia.
- Wiecie co, to jest niesprawiedliwe. Wszystkie te magazyny pełne są białych dziewczyn. Są tu może ze dwie czarne. Czy nie uważacie, że to jest dyskryminacja?
Marx podsumował kolumnę liczb.
- Nie ma tam czarnych dziewczyn, ponieważ czarni faceci nie muszą oglądać takich pism - odezwał się. - Czarni po prostu rżną, zamiast oglądać.
- Bredzisz - odpowiedział John Denver. - To czysta przyjemność popatrzeć sobie czasem na fotografię jakiejś dupki, czy to będzie biała, czy czarna.
 - Mam tutaj jeszcze coś do obejrzenia - wtrącił się Herman, wyciągając z kieszeni czarny pręt. - Jeden z moich ludzi znalazł to w pszenicy. Wygląda solidnie, co?
Inspektor bezpieczeństwa spoglądał przez chwilę na pręt, zmarszczył czoło, po czym powoli odłożył magazyn na biurko.
- Połóż to - powiedział niepewnym głosem.
- Dlaczego? Czy to jest groźne? Czy wybuchnie? Na razie, nic na to nie wskazuje.
- Odłóż to - nalegał Denver.
Zdziwiony, Herman odłożył pręt na biurko. Przybliżywszy do niego głowę, Errol uważnie oglądał pręt przez swe grube okulary. Trącił go koniuszkiem długopisu i zapytał głośno:
- Co to jest, do diabła?
- To raczej ja powinienem zadać ci to pytanie - stwierdził inspektor zabezpieczenia. - Znaleziono to w twoim zbożu. Poczekajcie tu teraz obaj. Muszę coś przynieść. I na miłość boską, nie dotykajcie tego pod żadnym pozorem.
Herman wzruszył ramionami, spojrzał na Errola i powiedział do inspektora:
- W porządku, ty tu rządzisz.
Czekali w kompletnej ciszy przez prawie pięć minut. Herman wyciągnął fajkę i znów ją zapalił. W małym biurowym pomieszczeniu po kilku chwilach zapachniał aromatyczny dym. Errol Marx dwukrotnie pociągnął nosem, a następnie wydmuchał go w wielką chusteczkę.
 - Czy masz coś przeciwko temu, że palę? - zapytał Herman retorycznie.
W końcu inspektor zabezpieczenia wrócił. Już w drzwiach otwierał czarną plastykową torbę i wyciągał z niej szary, czworokątny instrument z białą podziałką.
- Co to jest? - zapytał Errol. - Co tu się, do cholery, dzieje?
 - Nigdy nie widziałeś licznika Geigera? - zdziwił się inspektor zabezpieczenia.
 - Licznika Geigera? Na radioaktywność? Uważasz, że ta rzecz może być radioaktywna?
 - Nie wiem. Właśnie zamierzam to sprawdzić.
Inspektor włączył urządzenie. Momentalnie, zanim zdążył zbliżyć je do czarnego pręta, urządzenie zaczęło brzęczeć jak chmara szarańczy, głośno i dziko.
- Jezus Maria - powiedział inspektor, szybko wyłączając licznik.
- Co się stało? - zapytał Herman. - Co to jest? Co się dzieje?
John Denver, nie odpowiedział mu. Podniósł słuchawkę telefonu i wykręcił jakiś numer. Errol spojrzał na Hermana i wzruszył ramionami. Inspektor przez długi czas czekał na połączenie. Obaj widzieli, jak w rozdrażnieniu przygryza wargi.
W końcu ktoś po drugiej stronie uniósł słuchawkę i John Denver odezwał się:
- Fred? Posłuchaj, przepraszam, że przeszkadzam ci o tej porze, jednak mam tutaj czerwony alarm... Nie, nic z tych rzeczy... Stoi tu w doku City of Belleville, załadowany pszenicą z silosa numer siedem i częściowo z ósemki. Jeden z członków załogi przyszedł przed kilkoma minutami do biura Erro-la Marxa z czymś, co jego ludzie znaleźli w ziarnie. Myślę, że rozpoznałem, co to jest, widywałem takie rzeczy w magazynach naukowych, i sprawdziłem to za pomocą licznika Geige-ra. Miałem rację, skali nie starczyło na liczniku... Tak, Fred, pomyłka jest wykluczona... Tak. Myślę, że będziemy tu potrzebowali straż pożarną, ambulanse i kogoś, kto cokolwiek zna się na promieniowaniu. Oczywiście, natychmiast zaplombuję statek i zabezpieczę wejście do doku.
Herman nie wytrzymał.
- Słuchaj - wtrącił się - o jakiej radioaktywności ty mówisz? Nie możesz zatrzymać mojego statku. Za godzinę muszę wypłynąć!
Inspektor bezpieczeństwa zakrył na chwilę mikrofon dłonią.
- Nie ma innego wyjścia. Naprawdę nie ma. Twój statek, twój ładunek i większość twojej załogi, a przede wszystkim ty sam, bo ty to trzymałeś, jesteście wysoce radioaktywni w tej chwili. Tę noc możesz spędzić jedynie w szpitalu.
- Co to więc jest? I co to, do cholery, robiło w moim zbożu?
- Na drugie pytanie nie mogę ci odpowiedzieć - odparł inspektor zabezpieczenia. - A jeśli chodzi o pytanie pierwsze, cóż... myślę, że jest to pewnego rodzaju izotop radioaktywny.
- Izotop?! - wykrzyknął Herman, gapiąc się na Errola Marxa.
Errol tylko wzruszył ramionami.
Wieczorem Donald Abbott i ciała jego rodziny przewiezione zostały samolotem z bazy Sił Powietrznych w Cannon do szpitala na przedmieściach Phoenix, niedaleko Scottsdale. Życie Donalda wisiało na włosku i w gruncie rzeczy lekarze wojskowi w Cannon dawali mu zaledwie jeden procent szans na przeżycie.
- Nigdy dotąd nie widziałem kogoś tak bliskiego śmierci, a jeszcze żyjącego - powiedział później jeden z nich.
Pierwsza postawiona diagnoza brzmiała: zatrucie pokarmowe, i kiedy okazało się, że Abbottowie spędzili ostatnie dwa dni z matką pani Abbott w Santa Fe, policja i władze sanitarne natychmiast poleciły przeszukać jej dom, czy nie ma tam zatrutych pokarmów, które mogła zjeść rodzina. Chodziło również o to, aby ustrzec matkę pani Abbott przed zatruciem.
Początkowo, dopóki nie wykonano pełnych testów medycznych, podejrzewano, że przyczyną zatrucia są lody czekoladowe, które w Santa Fe jedli wszyscy Abbottowie prócz starszej pani. Jednak po zbadaniu zawartości żołądka pani Abbott okazało się, że zjadła ona w sobotę wieczorem małą kiełbaskę i pieczywo. Oświadczenie koronera nie pozostawiało złudzeń: “Przeprowadzono analizę kiełbaski i stwierdzono, że znajdowała się w niej ilość jadu kiełbasianego wystarczająca, żeby zabić konia”.
W dwadzieścia minut po telefonie z Phoenix policja drogowa stanu Nowy Meksyk zlokalizowała bar “U Mary”. Mary, zdziwiona i przerażona, potwierdziła, że Abbottowie zjedli u niej po hot dogu w sobotni wieczór. Tego samego wieczoru jadło u niej także ośmiu lotników, ale wszyscy zamówili hamburgery albo cheeseburgery. Policjanci zebrali wszelkie świeże mięso, jakie znaleźli w barze “U Mary, zawinęli je w plastykowy worek i posłali do Phoenix na badania.
W poniedziałek rano, o dziesiątej trzydzieści, Donald Abbott zmarł z powodu zatrucia jadem kiełbasianym.
Śmierć Donalda Abbotta miała zostać zauważona przez środki masowego przekazu dopiero później. Wiadomością dnia z niedzieli na poniedziałek było sensacyjne wystąpienie farmera z Kansas, który stanął przed kamerami telewizyjnymi i w transmitowanym bezpośrednio na cały kraj wystąpieniu ogłosił Amerykanom, że stoją w obliczu czegoś o wiele poważniejszego niż “kilkuprocentowy spadek produkcji żywności” z powodu nie znanej choroby, która częściowo zniszczyła uprawy w całym kraju. Powiedział, że Amerykę spotkało zupełnie zniszczenie gospodarki rolnej i jej efektem najprawdopodobniej będzie powszechny głód.
Ekipa telewizyjna, wbrew temu, czego się spodziewał Ed, wcale nie próbowała przerwać transmisji. Jej szef, rozpozna-wszy sensacyjny materiał, który podano mu wprost na talerzu, nie reagował i podobnie uczynił, a właściwie nie uczynił nic - Shearson Jones, stwierdziwszy, że interwencja w tym momencie może się okazać politycznym samobójstwem. Gdyby nakazał przerwać transmisję, nadałby słowom farmera jeszcze większej wiarygodności. Siedział więc na swoim tronie i tylko z furią wpatrywał się w Eda.
Ed mimo gorąca drżał cały, gdy stanął przed nieprzyjaznymi obiektywami kamer. Świadom był obecności Shearsona Jonesa, rozwalonego wygodnie w fotelu. Świadom był obecności Delii, która powróciła z werandy, aby go posłuchać. Najbardziej dekoncentrowała go jednak obecność eleganckiej, czarnej suflerki, która przez cały czas trzymała przed jego oczyma tablicę z tym idiotycznym tekstem, od którego przecież w zupełności odszedł. Bywały momenty, gdy już miał do niego powracać; brakowało mu słów, a kilka metrów przed sobą miał je wyraźnie napisane.
- Zwrócono się do mnie, żebym dziś stanął przed wami i powiedział wam, jak bardzo farmerzy z Kansas potrzebują pomocy wszystkich Amerykanów - zaczął. - Niestety, nie
mogę zwrócić się do was w ten sposób. Moje sumienie mi na to nie pozwala. Straszna prawda jest taka, że każdy z państwa, każdy słuchający mnie teraz Amerykanin i Amerykanka, wkrótce będzie potrzebował takiej samej pomocy jak my, farmerzy z Kansas. Choroba zbóż, o której już z pewnością słyszeliście, cóż, nie jest ani chorobą jedynie zbóż, ani nie występuje w tak ograniczonym zakresie, jak to wam do tej pory przedstawiano.
- Wszystkie ważniejsze uprawy w naszym kraju, owoce, warzywa, zboża w błyskawicznym tempie niszczy nie znany do tej pory wirus. Nie wszystko zostało zniszczone, jednak jeśli w ciągu kilku najbliższych dni wszystkie uprawy nie zostaną spryskane skutecznym antidotum, nasz piękny kraj wkrótce będzie odczuwał braki, jakich dotąd w historii nie zaznał. Grozi nam głód i - w ścisłym związku z tym - kompletny upadek gospodarczy.
- Pragnę przekazać wam, że antidotum będące w stanie zniszczyć wirusa, z którym mamy do czynienia, zostało wynalezione przed dwoma dniami w laboratoriach chemicznych Pentagonu. Nasi naukowcy dokładnie zbadali wirusa i określili, że jest on bardzo zbliżony do Voraru D, środka sztucznie wyhodowanego i rozpryskiwanego w czasie wojny nad wietnamską dżunglą. Już przed dwoma dniami informację, że można przystąpić do akcji zapobiegawczej, otrzymał senator Shearson Jones.
- Senator Jones jednak zatrzymał tę informację dla siebie; podobnie zresztą blokuje wszelkie informacje, który pozwoliłyby narodowi amerykańskiemu się zorientować w prawdziwych rozmiarach tragedii. Blokuje je, mimo iż dawno już zdał sobie sprawę, że zagrożona jest egzystencja całego narodu. Dlaczego? Ponieważ zaślepiło go dążenie do osiągnięcia osobistych korzyści, zamroczyła żądza posiadania, chęć zagarnięcia dla siebie i kilku innych wysoko postawionych osobistości pieniędzy, które od was wpływają już od kilku dni na fundusz pomocy farmerom z Kansas. Nie chce, aby Amerykanie zdawali sobie sprawę zagrażającej nam wszystkim katastrofy, gdyż w takim wypadku farmerzy z Kansas, będący figurantami w jego niecnych zamiarach, zniknę li by w cieniu i nie zarobiliby już dla niego ani jednego dolara.
- Sądzę, że powinniście wiedzieć, iż senator Shearson Jones i kilku najbardziej prominentnych członków jego sztabu podjęli już działania w celu osobistego zaopatrzenia się w żywność wystarczającą na przetrwanie w dobrej formie zbliżających się trudnych miesięcy. Sądzę, że powinniście również wiedzieć, iż nasz prezydent osobiście zarządził, aby odpowiednią ilość żywności zabezpieczono w Waszyngtonie dla pracowników administracji tego kraju. Te poczynania, jakkolwiek je oceniać pod względem moralnym, wystarczająco przekonują, że sytuacja jest bardzo poważna.
- Przedstawiłem wam prawdę, taką, jaką znam, od początku do końca. Być może wydarzyło się już coś gorszego,
o czym dotąd nie mam pojęcia. Być może nasza przyszłość rysuje się jednak lepiej, niż to przedstawiłem. Nie wiem. Mogę jedynie powtórzyć: naród nasz zagrożony jest głodem
i każdy mężczyzna, każda kobieta, każde dziecko mają prawo o tym wiedzieć.
Gdy Ed skończył, w trójkątnym hallu zapadła kompletna cisza. Dopiero po chwili czarna dziewczyna upuściła jedną z tablic, którą trzymała przed oczyma Eda. Jej uderzenie o posadzkę zabrzmiało jak uderzenie pioruna.
Shearson Jones wstał z fotela i wolno potoczył się na środek hallu: wielki, wyniosły, imponujący.
- Hardesty - powiedział wściekłym, chrapliwym głosem. -Właśnie zbezcześciłeś świątynię. Sztuka polityki niezależna jest od kryteriów moralnych i polega między innymi na podtrzymywaniu ignorancji opinii publicznej. Ludzie mają daleko większe prawo do tego, żeby nie wiedzieć, niż do tego, żeby wiedzieć. Dla swojego własnego dobra, dla swojego własnego bezpieczeństwa, dla spokoju ducha. Nie wolno krzyczeć “pali się!” w zatłoczonej auli, nawet gdyby naprawdę paliło się jak cholera! W takiej chwili masz obowiązek ogłosić, że zbliża się inwazja pcheł, że na zewnątrz rozdają za darmo samochody, cokolwiek, byle wyprowadzić ludzi z pożaru bez paniki. Przyznaję, Hardesty, szczerze przyznaję, że z akcji, którą podjąłem się prowadzić, zamierzałem odnieść pewne osobiste korzyści, chociaż oczywiście nigdy nie powtórzę tych słów przed sądem albo komisją Senatu. Jednak cholernie nie doceniłeś mnie jako polityka, jako faceta, który chce wyprowadzić ten kraj z groźnego kryzysu jak najmniejszym kosztem. W ciągu kilku minut zniszczyłeś efekty mojej ciężkiej, delikatnej roboty. Wywołałeś nieopisaną panikę... Ed ciągle stał przed kamerami.
- Nie powinien się pan jednak martwić, senatorze - powiedział głośno. - Pan przecież nic na tym nie straci, prawda? Ma pan tutaj dosyć żywności, dosyć wina i dosyć pieniędzy, żeby przetrwać nawet kilka długich miesięcy. Dlaczego jest pan taki zmartwiony?
- Dlaczego? Ponieważ Stany Zjednoczone Ameryki to moja ojczyzna! - zawołał Shearson. - I ponieważ skutecznie zniszczyłeś to, co z wielkim trudem przez ponad dwieście lat budowali Thomas Jefferson, Abraham Lincoln, Franklin Roose-velt, Dwight Eisenhower, John Kennedy, Richard Nixon i setki Amerykanów setki razy mądrzejszych i bardziej oddanych temu krajowi niż ty. Głupota w polityce, Hardesty, równa się samobójstwu.

KSIĘGA DRUGA

ROZDZIAŁ I

To brzęk tłuczonego szkła obudził Nicolasa. Nie na dole, w jego własnym sklepie spożywczym, ale w całym mieście. Systematycznie, równomiernie rozbijano szyby, ulica po ulicy; szkło brzęczało zimnym, metalowym brzękiem, przypominającym odrobinę dźwięk dzwoneczka u sań.
Nicolas usiadł i zaczął nasłuchiwać. Był Grekiem, miał okrągłe ramiona i gęste szare owłosienie na plecach i klatce piersiowej, chociaż cała jego czaszka była niebieskawa i kompletnie łysa. Jego żona, Dolores, leżąca obok, ciągle spała. Nicolas delikatnie położył dłoń na jej ramieniu, jakby doradzając jej, żeby nie otwierała oczu.
Hałas na zewnątrz wzmagał się. Słychać było już wyraźnie pękanie wielkich szyb wystawowych. Te odgłosy przeplatane były cichszymi, jakby ktoś młotkiem rozbijał butelki, kufle i szklanki. Ktoś krzyknął - straszliwie, głośno -jakby co najmniej odrąbano mu palce. Nastąpiły kolejne nieartykułowane wrzaski i nagle w hałas wdarł się skowyt syreny ambulansu.
- Doiły - szepnął Nicolas.
Nie spała już. Niebezpieczeństwo, które zawisło w powietrzu, było zbyt poważne, aby spać. Popatrzyła na Nicolasa, przyłożyła rękę do czoła i zapytała:
- Nick? Co to jest? Co się stało?
- Posłuchaj - zaczął, jakby zamierzał za chwilę powiedzieć jej coś interesującego. Chciał jednak jedynie, aby posłuchała hałasów dochodzących z zewnątrz.
Siedzieli na łóżkach w ciemnej sypialni prawie w centrum Milwaukee, tam gdzie zbudowane na przęsłach drogi pozostawiają błogi cień latem, a błoto i brudny śnieg wiosną i zimą. Dwoje pięćdziesięciopięcioletnich ludzi wsłuchiwało się w złowieszczy brzęk szkła, zwiastujący koniec tego, co osiągnęli przez wiele lat pracy, koniec ich małych ambicji i koniec miłości, która przetrwała wspólną pracę w dwóch sklepach, jedno bankructwo, wychowanie piątki dzieci (dwoje zdążyło już umrzeć) oraz zimy tak ostre, że nad jeziorem Michigan zamierało wszelkie życie.
Odgłosy dewastacji zbliżały się. Ci, którzy je wywoływali, byli już chyba na sąsiedniej ulicy. Słychać już było odgłos kroków na kamiennym chodniku. Nicolas pomyślał, że przypominają tupot biegających szczurów.
Wahał się jeszcze przez chwilę, lecz wkrótce westchnął, opuścił nogi na podłogę i po omacku odnalazł pantofle. Obszedł łóżko i stanął przy krześle, na którym starannie przewieszone, wisiały jego spodnie. Nie ubrał ich, lecz zbliżył się do okna.
Dolores obserwowała, jak delikatnie odchyla zasłony w kwieciste wzory. Gdzieś niedaleko musiał być pożar, gdyż ujrzała odbicie płomieni na jego twarzy. Na biurku przy oknie znajdowało się wszystko to, co mąż nazywał swoim hobby: noże, szpikulce, tubki z klejem i starannie poprzecinane kawałki drewna, które - składane razem - we wprawnych rękach przemieniały się w piękne okręty. Z obrazu zawieszonego na ścianie posępnie spoglądała na Nicolasa Matka Boska.
- Co widzisz? - zapytała Dolores.
- Na razie nic. Chyba jednak niedaleko coś się pali. Może jakiś samochód?
- Ktoś podpalił samochód? W tej okolicy?
- Trudno mi powiedzieć. Nie widzę żadnego człowieka.
- Nawet policjanta?
Nicolas potrząsnął głową przecząco. Oboje mieli bardzo złe zdanie o policji. Okolica była niespokojna, często dochodziło na ulicach do awantur, bywali okradani, a miejscowi policjanci robili bardzo niewiele, aby im pomóc. Pojawiali się zawsze przed Świętem Dziękczynienia czy Bożym Narodzeniem, gdy Nicolas tradycyjnie częstował retsiną albo greckim koniakiem. Najczęściej otrzymywali od niego całe butelki. Kiedy jednak młodociane bandy wpadały do sklepu i grożąc nożami, żądały wydania zawartości kasy, można było krzyczeć “policja” aż do ochrypnięcia: żaden gliniarz nie pojawił się na horyzoncie.
- Jak myślisz, co się dzieje? - zapytała Dolores. - Całe to pękające szkło... Jakby wybuchła wojna.
 - Może to ma jakiś związek z brakami żywności?
- To znaczy z tym programem telewizyjnym? Nie rozumiem.
Nicolas odszedł od okna. Twarz miał błyszczącą od potu i śmiertelnie poważną.
- Słyszałaś, co mówili w wiadomościach. Kazali zachować spokój i nie próbować zdobywać więcej żywności niż akurat potrzeba. Czy jednak przypuszczasz, że ludzie posłuchają takiego apelu? Przecież panikują, kiedy tylko pojawia się groźba braku benzyny. A teraz może zabraknąć chleba. Przypuszczam, że mamy do czynienia właśnie z paniką. Przerażeni ludzie włamują się do sklepów i magazynów z żywnością.
- Przyjdą i tutaj - stwierdziła Dolores z przestrachem.
Nicolas skinął głową. Budzik na nocnym stoliku przy czarnowłosej głowie Dolores wskazywał trzecią nad ranem, prawie co do minuty.
- Co zrobisz? - zapytała.
Jej pytanie prawie zagłuszył bliski hałas dochodzący z ulicy i nagły, przerażający krzyk jakiejś kobiety. Nicolas odwrócił się i wbił wzrok w ciężkie zasłony na oknie, jakby chciał przejrzeć je na wylot.
- Zatelefonuję na policję - odparł.
- Policję? - zdziwiła się. - A co oni nam pomogą?
- Zadzwonię do sierżanta Kyprianidesa.
- Naprawdę uważasz, że będzie się tobą martwił? Tylko dlatego, że jest Grekiem? Jest tak samo skorumpowany jak oni wszyscy.
Nicolas rozpiął guziki od pidżamy, ściągnął ją i starannie przewiesił przez oparcie krzesła. Był niskim, krępym mężczyzną z wyraźnie odznaczającymi się wałkami tłuszczu wokół bioder. Wyciągnął z szafy czyste majtki i czystą czerwoną koszulę i ubrał się szybko.
- Zejdę na dół - powiedział.
- Po co? - zapytała niespokojnie Dolores. - Sam niczego nie zdziałasz.
Nicolas ruchem ręki wskazał na okno.
- Po co? - powtórzył za nią. - Nie słyszysz, co się tam dzieje? Chcesz, żeby zniszczyli cały nasz sklep?
Dolores wygramoliła się z łóżka. Miała na sobie ładną różową koszulę nocną, jedną z tych, które mężowi podobały się najbardziej. Pod cienkim materiałem wyraźnie widoczne były duże, obwisłe piersi. Uda porastał tłuszcz.
- Nie chcę, żeby cię pobili - powiedziała stanowczo. Jej szczery głos świadczył, że rzeczywiście tego nie chciała i tego się bała. - Nie dbam o te kilka butelek, słoików, tego, co nam mogą ukraść.
Nicolas objął ją w talii i ucałował w czoło.
 - W dniu, w którym pozwolę jakimś chłystkom z ulicy wejść do mojego sklepu i doszczętnie go splądrować, nie kiwnąwszy nawet palcem, będę mógł już tylko położyć się do trumny. Rozumiesz?
Zagryzła wargi.
- Przepraszam cię - powiedział i otworzył drzwi prowadzące na dół.
Właśnie w tym momencie ktoś rozbił frontowe okno ich sklepu. Hałas był tak głośny i tak niespodziewany, że Nicolas mimowolnie krzyknął: “Jezu!” Dolores przeżegnała się i wyszeptała:
- Matko Boska.
Nicolas zdenerwował się. Słyszał wyraźnie, jak do jego sklepu wchodzą z hałasem przez wybite okno jacyś ludzie. Złodzieje. W jego sklepie, łażący po jego wystawie sklepowej, plądrujący jego półki, jego własność, wszystko to, na kupienie czego musiał przez wiele lat ciężko pracować. Złodzieje zabierający jego konserwy, jego butelki, jego kartony, jego paczki z żywnością. Niszczący jego własność i jego życie...
Policyjny rewolwer kalibru 38 schowany miał w szafie z garderobą. Wyciągnął go i zważył w dłoni.
- Nicolas, na miłość boską, zostaw...
 - Co mam zostawić? - żachnął się. Usta miał ściśnięte,
a w oczach ten sam gorzki, pełen żalu wyraz, który pojawiał się w nich, kiedy byli napadani, rabowani, czasami bici. - Zostawić ich? Dać im się okraść? W tym kraju każdy sam musi walczyć o swoje. Rozumiesz?
Ruszył przed siebie i doszedł aż do półpiętra schodów prowadzących do sklepu. Dolores ruszyła za nim, próbując go powstrzymać, ciągnąc za rękaw, ale on jednym gwałtownym szarpnięciem uwolnił się od niej. Przyklęknął pod wiszącą na ścianie fotografią łodzi rybackich cumujących w porcie na wyspie Serifos. Niebo na fotografii było błękitne, łodzie białe.
- Nie, Nicky, proszę. - Dolores jeszcze próbowała go powstrzymać.
Odwrócił się i popatrzył na nią. W lewej dłoni pewnie trzymał rewolwer. Z dołu dobiegł kolejny trzask. To złodzieje zbili szybę lady chłodniczej. Ktoś krzyknął:
- Bierzcie te konserwy, są z tyłu. Tylko konserwy.
Dolores milczała, podeszła jednak do aparatu telefonicznego wiszącego na ścianie na półpiętrze. Nicolas wiedział, że telefonuje do sierżanta Kyprianidesa. Z trudem oddychał, był przerażony, zdenerwowany, wiedział jednak, że nie wolno mu czekać na policję. Pewnie w ogóle nie przyjadą, przecież podobne sceny jak tutaj dzieją się teraz zapewne w całym Milwau-kee. Policja zajmie się raczej sklepami z alkoholem i wielkimi supersamami. Kto zainteresuje się jakimś małym sklepikiem w ubogiej części miasta, należącym na dodatek do Greka?
Nicolas ruszył w dół. Znalazłszy się na parterze, wyjął skobel z pomalowanych na brązowo drzwi i ostrożnie pociągnął je do siebie.
Momentalnie oślepiły go reflektory samochodu, który stał w poprzek chodnika i oświetlał wnętrze plądrowanego sklepu. W powietrzu unosił się swąd spalenizny, poza tym czuło się ogromne napięcie i ludzki strach. Nicolas otworzył drzwi trochę szerzej i ujrzał niewyraźną sylwetkę mężczyzny w marynarce w kratę, pochylonego nad ladą chłodniczą. W jednej ręce trzymał wielki plastykowy worek, a drugą ładował do niego brokuły, mrożone sałatki warzywne, gotowe mrożone porcje obiadowe i wszystko inne, co mu podchodziło pod rękę. Z tyłu sklepu dobiegał chrzęst stóp na pokruszonym szkle, lecz z miejsca, w którym się znajdował, Nicolas nie mógł zobaczyć nikogo więcej.
- Skończyłeś wreszcie z tymi mrożonkami? - rozległ się jakiś głos.
Mężczyzna pochylony nad chłodziarką odpowiedział:
- Jeszcze chwila i będzie dobrze.
Nicolas odbezpieczył rewolwer, głęboko westchnął i wyszedł z ukrycia.
- Ręce do góry! - zawołał. Za pierwszym razem nikt go jednak nie usłyszał. - Ręce do góry! - zawołał jeszcze raz.
Mężczyzna nad ladą chłodniczą odwrócił się, powoli podnosząc jedną rękę do góry. Drugą wciąż zaciskał na plastykowym worku, do którego wrzucił całą furę mrożonej żywności. Był młody, mógł mieć może trzydzieści dwa lata. Miał drobne wąsiki i okulary w rogowej oprawie. Wyglądał raczej na przeciętnego urzędnika, a nie złodzieja.
Nicolas powoli zaczął się posuwać wzdłuż półek, plecami odwrócony do puszek z tuńczykiem i oberżyną. W obu rękach ściskał mocno rewolwer. Po chwili mógł ogarnąć wzrokiem cały sklep. Ujrzał kobietę o jasnych włosach, w płowej sukni, stojącą pomiędzy kontenerami z sokami owocowymi. Obok stał drugi mężczyzna, ciemny i nie ogolony, może Grek, a może Włoch, w wojskowym moro.
- Odłóżcie wszystko, co chcieliście ukraść, i wynoście się -powiedział Nicolas. - Zrozumieliście? Umiem sobie radzić z rabusiami.
Po chwilowej konsternacji mężczyzna przy ladzie chłodniczej odezwał się pierwszy:
- Proszę pana, my nie jesteśmy rabusiami.
- Nie? Więc co tu robicie, skoro nie jesteście rabusiami? Dlaczego plądrujecie mój sklep? Wynoście się stąd!
- Przepraszamy pana bardzo - odezwała się kobieta. - To z powodu głodu, który nam zagraża.
 - Nic mnie to nie obchodzi - powiedział Nicolas, znacząco unosząc lufę pistoletu.
 - Czy pan nie rozumie? - zdenerwował się mężczyzna wciąż stojący przy ladzie chłodniczej. - W całym mieście nie ma już prawie nic do jedzenia. To jest chyba ostatni pełny
sklep, no, jeden z ostatnich. Jak mamy nakarmić nasze dzieci? Panie, my mamy dzieci!
Nicolas przyjrzał im się. Nietrudno było zauważyć, że wszyscy włamywacze przerażeni są na równi z nim. To nie były zacięte, złowrogie twarze ulicznych lumpów, prymitywów żyjących wyłącznie z kradzieży. Stali przed nim normalni ludzie, przyłapani na gorącym uczynku, przyłapani na robieniu tego, czego się sami brzydzili. Prawie zrobiło mu się ich żal. Ale przecież jego obowiązkiem było dbać przede wszystkim o Dolores i o siebie samego. No i przecież cała żywność w sklepie należała do niego, a nie do nich. To, ile mieli dzieci, nie miało żadnego znaczenia.
- Idźcie stąd - powiedział, niemal łagodnie.
Nastąpiła długa, pełna napięcia cisza. I nagle czarny mężczyzna wyglądający na Greka sięgnął za kontenery na pieczywo i wyciągnął stamtąd broń. Była to strzelba, zupełnie niepodobna do tych, którymi posługiwano się podczas napadów -przeważnie z przyciętymi lufami. Ta miała długą lufę i aż błyszczała; widać było, że często i starannie ją czyszczono. Zapewne właściciel używał jej na polowaniach.
Nicolas wycelował rewolwer w mężczyznę.
- Rzuć to - powiedział. - Rzuć to, bo cię zastrzelę. Mężczyzna podobny do Greka zignorował polecenie. Wciąż trzymając strzelbę w dłoniach, zaczął mówić:
- Myśli pan, że cała żywność w tym sklepie należy do pana? To wszystko, co się tutaj znajduje? Tylko dlatego, że jest pan sklepikarzem, uważa pan, że ma boskie prawo do obżerania się, podczas gdy wszyscy inni będą głodować?
Nicolas nie zamierzał się nad tym zastanawiać.
- Liczę do trzech - powiedział. - Liczę do trzech, rozumiecie? Potem będę strzelał.
Mężczyzna wyglądający na Greka popatrzył na tego przy ladzie chłodniczej. W jego wzroku zawarte było pytanie, nie wypowiedziane, ale oczywiste. To zdenerwowało Nicolasa. Nie zastanawiając się dłużej, strzelił.
Pierwszy strzał chybił celu. Rewolwer podskoczył w dłoniach, a Nicolas usłyszał brzęk szkła i nagle z trzech rozbitych słojów zaczęły wypływać zielone oliwki. Strzelił jeszcze raz i nagle ramię Greka eksplodowało fontanną czerwieni. Kobieta krzyknęła okrzykiem, który zwrócił na nią uwagę Nicolasa: był krótki, wysoki i bardzo przenikliwy. I nagle w sklepie rozległ się potężny grzmot, a Nicolas z niedowierzaniem, z wolno uświadamianym sobie przerażeniem stwierdził, że jest ranny, cholernie poważnie ranny, że ma krew na brzuchu i na udach. Poczuł się, jakby ktoś oblał mu podbrzusze naftą i podpalił. Płonął, wiecznym ogniem, ogniem, który, jak mu się zdało, będzie już trwać bez końca.
Opuściwszy głowę, patrzył na swoje nogi, na poszarpane spodnie, na mięśnie, których widok przypominał surowego hamburgera, na resztki penisa, trzymające się jeszcze ciała dzięki kawałkowi skóry. Zamroczyło go, fizycznie i psychicznie. Pociemniało mu w oczach i upadł na podłogę. Uświadomił sobie jeszcze, że to Grek, już leżąc, strzelił do niego. Zdawał sobie sprawę z ostrego światła samochodowych reflektorów, z czyichś krzyków, z chłodu plastykowych kafelków podłogowych, do których przyłożył policzek. Ale to było wszystko.
Dolores weszła do sklepu akurat w momencie, gdy złodzieje uciekali przez rozbite okno. Ujrzała Nicolasa leżącego w pozycji embrionalnej na podłodze. Jego plecy dotykały regału z towarem, a otaczała go wielka kałuża krwi. Przymrużywszy oczy przed oślepiającym światłem reflektorów, Dolores ujrzała sylwetki czmychających złodziei.
- Stać! Stać! - wrzasnęła, chociaż wcale nie zamierzała ich zatrzymywać.
Jeden z nich zawahał się jednak. Lewa ręka zwisała mu bezwładnie, w prawej trzymał myśliwską strzelbę. Dolores spojrzała na niego, na ciemną sylwetkę odcinającą się niewyraźnie na tle reflektorów, a potem groźnie ruszyła w jego kierunku. W strasznej scenerii, ubrana w różową koszulę nocną, wyglądała wręcz groteskowo, ostrożnie stąpając pomiędzy kawałkami szkła i porozrzucaną na podłodze żywnością. Rabuś zaczął się cofać. Szedł przed nią tyłem, dopóki nie dotarli do chodnika, na ulicę. Tymczasem pozostali wycofali już samochód, który teraz czekał, gotowy do zabrania ostatniego pasażera.
Teraz Dolores wyraźnie zobaczyła ciemnego mężczyznę, przypominającego Greka, z krwawiącą ręką, ubranego w wojskowe moro.
- Zabiłeś mojego męża - powiedziała. Drżącym, napiętym głosem mężczyzna odparł:
- Odczep się, dobrze? Słyszysz mnie? Odczep się ode mnie!
- Zabiłeś mojego męża - powtórzyła Dolores. Nagle wydało jej się bardzo ważne, aby powiedzieć mu, uzmysłowić, jaką straszną zbrodnię popełnił. - Przyjechał tu z Serifos. Tam morze jest błękitne i błękitne jest niebo. A teraz popatrz...
Odwróciła się w kierunku ciemnego sklepu. Nie była w stanie zobaczyć Nicolasa, ale wiedziała, że on tam jest.
- Nazywał się Nicolas Andreas Prokopiou. Z samochodu rozległ się natarczywy głos:
- Gerry! Na miłość boską!
W tym samym momencie z daleka, bardzo, bardzo daleka, dobiegł Dolores dźwięk policyjnej syreny. Postąpiła dwa lub trzy kroki do przodu, a mężczyzna dwa lub trzy kroki do tyłu.
- Gerry! - zawołała blondynka z tylnego siedzenia samochodu.
Mężczyzna wahał się przez chwilę, po czym uniósł broń i z najbliższej odległości wypalił Dolores między oczy. Zamierzał ją oślepić, żeby nigdy w życiu nie mogła już rozpoznać jego twarzy, lecz do dzisiejszej nocy strzelał z tej strzelby jedynie do królików. Nie miał pojęcia, co taki strzał, oddany z odległości pół metra w ludzką twarz, może spowodować. Prawie odstrzelił głowę Dolores, a fontanna krwi eksplodowała na pięć metrów dookoła. Ciałem Greczynki zakręciło i zwłoki opadły na trotuar.
Mężczyzna pobiegł w kierunku samochodu. Najpierw wrzucił strzelbę przez okno, następnie szarpnął za klamkę i wsiadł do środka.
- Chyba postradałeś zmysły! - powiedziała do niego kobieta. - Gdybym wiedziała, że zrobisz coś takiego, przenigdy bym się na ten wypad nie zgodziła! Słyszysz mnie? Jesteś szalony!
- Zamknij się - warknął mężczyzna w marynarce w kratę, siedzący za kierownicą. Z piskiem opon natychmiast ruszył.
Jechał w kierunku Lisbon Avenue, aby uciec z centrum Milwaukee przez Wauwatosę, a następnie Appleton Avenue pojechać do Menomonee Falls, skąd wszyscy troje przybyli. Lecz jeśli nawet w okolicy nie było akurat sierżanta Kyprianidesa, żeby pomóc Dolores, cała policja w Milwaukee postawiona już została w stan pogotowia i gęstym szpalerem otoczyła centrum miasta. Poza tym na wszystkich głównych trasach wylotowych ustawiono blokady. Zanim więc złodzieje dotarli do pierwszego większego skrzyżowania, już ujrzeli przed sobą światła policyjnego radiowozu, a nad nimi pojawił się policyjny helikopter, przeczesujący silnym reflektorem ulicę po ulicy.
Mężczyzna w marynarce nacisnął hamulec i samochód niemal zatrzymał się w miejscu.
- Co robimy? - zapytał. - Zdaje się, że zablokowali drogi.
- Albo zostawmy całe żarcie i spieprzajmy, albo spróbujmy się przedrzeć - odezwał się człowiek przypominający Greka.
- Nie możemy przecież pozostawić żywności! - zawołała kobieta. - Potrzebujemy jej! Jeśli nie będziemy mieli żywności, wkrótce zaczniemy głodować. Na miłość boską, Chris, żeby ją zdobyć, popełniliśmy nawet morderstwo!
- To zrobił Gerry - stwierdził mężczyzna w marynarce. -To nie ja. Nie przyczyniłem się do żadnego morderstwa i nie chciałem tego.
- Och, nie? Zdaje się, że to ty poradziłeś, aby wziąć ze sobą tę strzelbę.
- Tylko jako straszaka - odpowiedział Chris ze złością. -Nie prosiłem cię wcale, żebyś z tego cholerstwa strzelał.
- Cholera jasna, a jak myślisz, do czego to służy?! - wykrzyknął Gerry. - Broń jest bronią. Jeśli nie masz zamiaru jej używać, to najlepiej nie zabieraj jej ze sobą.
- Przestańcie wreszcie! - zawołała kobieta, przerywając kłótnię.
Policyjny helikopter natrafił na nich wcześniej, niż się spodziewali. Chris miał właśnie zamiar wysiąść z samochodu i sprawdzić, czy pokrywa bagażnika jest dobrze zamknięta, gdy wszyscy usłyszeli potężny grzmot i noc została nagle przerwana ostrym, niesamowitym biało niebieskim światłem, przywodzącym na myśl atmosferę z filmu Bliskie spotkania. Helikopter krążył przez chwilę nad nimi, po czym usłyszeli głos wzmocniony przez potężny głośnik:
- Hej, wy tam, wysiadajcie z samochodu, powoli, bez gwałtownych ruchów. Następnie połóżcie ręce na dachu.
Chris popatrzył na Gerry'ego, który siedział z tyłu ze strzelbą na kolanach. Silnik helikoptera hałasował tak potężnie, że nikt z pasażerów samochodu nie próbował powiedzieć nawet słowa. Spoglądali po prostu po sobie i w spojrzeniach tych streścili właściwie wszystko to, co mówili do siebie przez długie lata - od początków przyjaźni w szkole średniej, poprzez wspólne studia, długoletnie sąsiedztwo i w wypadku mężczyzn, nawet wspólną służbę wojskową. W ich spojrzeniach zawierała się przyjaźń, która przywiodła ich aż tutaj, do centrum Milwaukee, aby wspólnie kraść.
Chris popatrzył na skrwawione ramię Gerry'ego.
- Będziemy musieli się poddać - powiedział.
- I zostawić żywność? - zapytał Gerry. - Po prostu wyleźć z tego samochodu, rozstawić nogi, położyć ręce na dachu i oddać gliniarzom całą żywność?
- A co innego możemy zrobić?
Helikopter wciąż unosił się nad nimi, samochód zalewało światło reflektora, a potężny głos jeszcze raz zażądał, żeby się poddali.
- Możemy walczyć - syknął Gerry.
- Walczyć? Przeciwko helikopterowi? Oszalałeś?
- Nie oszalałem. Helikopter to najbardziej podatna na atak maszyna na świecie. Nie nauczyli cię tego w wojsku? Jeden strzał w wirnik i spada na ziemię.
- Wcale nie chcę, żeby oni spadli na ziemię.
 - Nie masz wyboru. Albo ich zestrzelimy, albo będziemy głodowali, albo wylądujemy w więzieniu.
Zamilkli. Helikopter unosił się nad nimi, oświetlał ich bladym światłem, w którym twarz Gerry'ego, wystarczająco blada z powodu bólu i upływu krwi, nabierała niemal trupiego odcienia.
- Lepiej ich posłuchajmy - powiedziała kobieta. - Jeśli tego nie zrobimy, zaczną strzelać, a wcale nie mam zamiaru zginąć z rąk policji.
Chris wyciągnął rękę w kierunku Gerry'ego. Ten bez wahania podniósł strzelbę z kolan podał ją Chrisowi. Kobieta nazywała się Madeleine Berg, była rozwódką i miała na utrzymaniu troje dzieci. Teraz, przerażona, powiedziała:
- Chris, byliśmy sąsiadami i przyjaciółmi od bardzo wielu lat. Możesz uznać to za skończone.
Chris bez słowa przełamał broń i wyciągnął z luf puste łuski. Następnie włożył pełne naboje, przeładował i dopiero wówczas się odezwał:
- Maddy, jeśli chcesz wysiąść, nikt ci tego nie broni. Zapewniam cię natomiast, że jedzenie, które jest w samochodzie, nienaruszone dojedzie do Menomonee Falls.
Madeleine odwróciła wzrok na Gerry'ego. W gruncie rzeczy nikt w samochodzie nie wiedział, co teraz należy robić. Byli oślepieni przez reflektor i ogłuszeni przez warkot helikoptera, a gromki głos z nieba co chwilę powtarzał:
- Natychmiast opuśćcie samochód, czy rozumiecie? Jeśli w tej chwili tego nie uczynicie, policja nie odpowiada za konsekwencje.
- Celuj lekko w lewo od reflektora! - krzyknął Gerry do Chrisa. - W ten sposób z pewnością trafisz w wirnik.
Chris ostatni raz popatrzył na nich oboje.
- Cóż, życzcie mi szczęścia - powiedział i pchnął drzwi samochodu.
Nie dane mu było nawet wycelować. Wszyscy troje czekali zbyt długo w nieruchomo stojącym samochodzie i w miarę jak upływały kolejne minuty, policyjny snajper w helikopterze robił się coraz bardziej nerwowy. Gdy tylko drzwi auta otworzyły się i Chris ukazał swoją twarz, natychmiast w jego kierunku poleciało kilka kul z automatu. Żadna z nich nie trafiła go bezpośrednio, ale jedna spowodowała odprysk od karoserii długiego i ostrego kawałka metalu, który wbił się prosto i dokładnie w jego prawe oko. Chris poczuł, jak oko wybucha, a potem bez czucia osunął się na chodnik.
Helikopter wciąż unosił się nad samochodem. Wreszcie policjant, który obsługiwał automatyczny karabin, nacisnął spust do oporu i w ciągu kilku sekund seria pocisków zrobiła w dachu samochodu ponad sto dziur. Jedna z ostatnich kul trafiła w zbiornik z paliwem i Gerry'ego oraz Madeleine, skulonych na tylnym siedzeniu, w jednej chwili ogarnął ogień, podsycany przez benzynę i gorące powietrze. Ostatnim wrażeniem, jakie odebrał Gerry z tego świata, był widok Madeleine, ogarniętej jaskrawym płomieniem, czerniejącej w miarę jak trawił ją ogień, wpatrzonej w niego z nieopisanym przerażeniem w oczach. Później w jego własny świat wtargnął przejmujący ból, zachłysnął się ogniem i skonał, niemal nie cierpiąc.
Helikopter krążył jeszcze przez kilka chwil nad płonącym samochodem, po czym zatoczył szeroki łuk i oddalił się. To była już dziewiąta ekipa złodziei, którą jego załoga unieszkodliwiła tej nocy; udawali się na dalsze łowy.
Nicolas Prokopiou leżał na zimnej podłodze w swoim splądrowanym sklepie. Krwawił i nie w pełni zdawał sobie sprawę z tego, co się z nim dzieje. Usłyszał helikopter przelatujący gdzieś niedaleko, ale był to tylko jeden z wielu niezwykłych dźwięków dobiegających z zewnątrz. Wyły syreny wozów strażackich, a z kierunku, gdzie znajdował się Uniwersytet Mar-quette, rozległy się strzały z broni palnej.
Nicolas zamknął oczy i pomyślał o Serifos. Błękitne niebo i błękitne morze. Łodzie rybackie o pokładach wyblakłych od nieustannie grzejącego słońca, zarzucone gęstymi sieciami cuchnącymi morską solą. Przypomniał sobie dni, kiedy stał nad morskim brzegiem i marzył, a wiatr rozwiewał mu gęstą czuprynę.
Kilka minut przed świtem zmarł. Prawie nie czuł bólu i śmierć odbierał jedynie jako zapadanie w głęboki sen. Dobrze, że nie wiedział, iż jego żona już nie żyje, a okrwawione zwłoki, bez odstrzelonej głowy, leżą na chodniku przed sklepem, niemal nagie, okryte jedynie skąpą koszulą nocną. Dobrze, że nie wiedział, iż Chris, jeden z napastników, przeżył. Leżał teraz bez świadomości w szpitalu, poparzony i oślepiony na jedno oko. Jego żona i dzieci niecierpliwie czekali na powrót męża i ojca z żywnością, którą obiecał im przynieść.

ROZDZIAŁ II

Tej samej nocy, w Hughes Supermarket przy Highland Avenue w Hollywood, Mike Buli, kierownik sklepu, organizował działania zapobiegawcze. Posada ta, w średnio dużym, otwartym dwadzieścia cztery godziny na dobę supermarkecie, była jego pierwszym stanowiskiem kierowniczym. Przed awansem, jeszcze trzy miesiące temu, zajmował się jedynie warzywami i owocami w sklepie samoobsługowym w ubogiej części miasta. Teraz ten krępy, małomówny trzydziestojednoletni kawaler ze sporym poczuciem humoru dowodził własnym statkiem i tej nocy nie miał zamiaru wpuścić na pokład szczurów.
Nie widział ani wystąpienia Eda Hardesty'ego, ani siejących panikę, przerażających programów informacyjnych, które bezpośrednio po nim nadawano w telewizji. Lecz zaledwie dwadzieścia minut po tym, jak Ed zniknął z ekranu, jakiś klient o długich, tłustych włosach, w postrzępionych spodniach, poradził mu, żeby zabarykadował sklep.
- Powinieneś był oglądać telewizję, człowieku - powiedział. - Walter Cronkite twierdzi, że na Święto Dziękczynienia wszyscy będziemy głodować. Chyba wiesz, co to dla ciebie oznacza, co? Za chwilę cały naród rzuci się, żeby pozabierać ze sklepów wszystko, co tylko nadaje się do żarcia.
Mike rozejrzał się po sklepie. W końcu jego praca polegała właśnie na sprzedawaniu wszystkiego, co tylko dało się sprzedać, i właściwie powinien być zadowolony, skoro ludzie zaczną wykupywać towar, niezależnie do tego, co ich do tego skłoni. Jednak myśl o panice na rynku żywnościowym sprawiła, że poczuł się nieswojo. Silni i młodzi zabiorą wszystko, a starzy ludzie będą głodować.
Skinął na swojego zastępcę, Tony'ego, aby poszedł za nim do biura. Tony był bardzo młody, pochodził z Włoch i bez przerwy wyciągał grzebień z kieszeni i czesał włosy. Jego marzeniem było zrobienie kariery filmowej, a sprzedaż detaliczną żywności miał głęboko w dupie. Lubił jednak Mike'a, a poza tym nie cierpiał, kiedy na niego krzyczano, czym prędzej więc ruszył do jego gabinetu i stanął przed nim z miną wyrażającą pełną gotowość do współpracy.
- Oglądałeś telewizję? - spytał go Mike, podwijając rękawy koszuli.
- Telewizję? - powtórzył Tony.
- Tak. Wygląda na to, że całe to zamieszanie z chwilowymi brakami, wiesz, wszystkie te wymówki, że nie mogą nam akurat dostarczyć świeżych winogron czy pomidorów albo selera, to wstęp do ogólnokrajowego głodu.
- Aż tak źle? - zdziwił się Tony.
- Tak słyszałem.
Tony podrapał się po karku. Było jasne, że nie zrozumiał, jakie będą konsekwencje, jeżeli to, co powiedział przed chwilą Mike, jest prawdą.
- Zamknę sklep - powiedział Mike.
Tony zmarszczył czoło i popatrzył na swój piękny cyfrowy zegarek.
 - Jeszcze nie pora - zauważył.
- Wiem. Ale jeśli nie zrobię tego teraz, mogę już w ogóle
nie zdążyć.
- W ogóle nie zdążyć? - powtórzył Tony, zbity zupełnie
z tropu.
- Właśnie. Widzę, że nic nie rozumiesz. Co byś zrobił, gdybyś się nagle dowiedział, że w najbliższym czasie zabraknie żywności dla ciebie i twojej rodziny?
- Nie wiem - odpowiedział Tony. - Pewnie bym szybko
coś kupił.
- Właśnie. I właśnie to uczynią ludzie w Ameryce, skoro tylko zdadzą sobie sprawę, jak tragiczna jest sytuacja. A dojdą do tego jeszcze dzisiejszej nocy. Teraz popatrz na halę: czy w jakąkolwiek niedzielę był tutaj taki ruch? Spójrz na wózki, ładują je po brzegi.
Tony popatrzył na sklep przez okno w biurze, dające bezpośredni widok na halę sprzedaży.
- Chyba masz rację - powiedział po chwili. - Popatrz na tę kobietę... O, albo na tych ludzi. Zrobili sobie pociąg z trzech wózków.
- Właśnie. Trzeba więc zamknąć sklep.
- Ale po co? - koniecznie chciał wiedzieć Tony. Ciągle nie rozumiał grozy sytuacji. - Jeśli sprawy potoczą się w ten sposób, to w ciągu jednego wieczoru zrobimy tygodniowy utarg.
- Nic nie pojmujesz. Mamy w tej sytuacji obowiązek rozdzielić tę żywność sprawiedliwie. Sprzedanie jej pierwszym pięćdziesięciu ludziom, którzy są bardzo szybcy, albo mają akurat dość gotówki, żeby ogołocić sklep, nie wchodzi w grę. Poza tym nawet jeśli teraz sprzedamy wszystko, nie mamy żadnej gwarancji, że w ciągu najbliższych dni zaopatrzymy się ponownie. Jeśli w ogóle zdołamy coś jeszcze zdobyć.
 - Cholera, Mike, przepraszam cię, ale myślę, że nie masz racji.
Mike popatrzył na niego surowo.
- Możesz sobie myśleć, co chcesz, ale na szczęście ja jestem kierownikiem sklepu i zarządzam jego natychmiastowe zamknięcie. Do roboty więc. I przypilnuj przede wszystkim, żeby założono stalowe zasuwy.
Tony zasalutował mu.
- Jawohl, mein Fuhrer - powiedział, bez śladu niemieckiego akcentu.
Mike zdążył jedynie podejść do swojego biurka, gdy usłyszał brzęczyk. Powrócił do okna i zobaczył, że przy jednej z lad powstało jakieś zamieszanie. Szybko otworzył drzwi i ruszył w kierunku stoiska z mięsem, obok którego przepychali się podenerwowani ludzie.
- Proszę o spokój - zażądał. - Proszę państwa, co tu się dzieje?
Kobieta wybierająca zakupy do trzech połączonych ze sobą wózków szarpała się ze starszym człowiekiem w lustrzanych okularach przeciwsłonecznych. Pokrzykiwała przy tym głośno i Mike od razu wyczuł, że trudno mu będzie rozładować sytuację. Jeden ze sprzedawców próbował odciągnąć ją od mężczyzny, a drugi zbierał pudełka z kaszą, porozrzucane po ladzie i podłodze.
- Ta dama chyba chce założyć sklep z kaszą - wysapał wreszcie mężczyzna w lustrzanych okularach. - Potrzebuję jedynie dwa pudełka, a ona wykupuje je setkami.
- Bo nigdzie indziej nie ma kaszy, ty durniu - warknęła kobieta. - Czy to moja wina, że nigdzie jej nie ma?
- Mamy jeszcze zapas w magazynie - powiedział spokojnie Mike. - Ile panu potrzeba?
- Jedynie dwa pudełka - oświadczył mężczyzna. - Nie jestem panikarzem, jak ta dama.
- Ty stary ośle, kogo ty nazywasz panikarzem?! - zawołała kobieta, rozwścieczona. - Masz może w domu sześć bachorów do wykarmienia? A może musisz martwić się o starca, częściowo sparaliżowanego? Czy moja rodzina ma głodować tylko dlatego, żeby taki stary, obleśny świntuch jak ty mógł się nażreć?
- Bardzo proszę, niech pani przestanie - poprosił Mike. -Nikt nie będzie głodował z powodu dwóch pudełek kaszy.
- Och, naprawdę nie?! - wykrzyknęła kobieta. - Czy widział pan w telewizji tego farmera z Kansas? Powiedział, że będziemy głodować i że prezydent gromadzi żarcie dla siebie w Białym Domu. Do cholery, powiedz mi pan, czy skoro prezydent w panice zbiera dla siebie zapasy, to nam nie wolno robić tego samego?
- Niech pani posłucha - Mike wciąż mówił spokojnie, cierpliwie. - Nikt nie będzie głodował. Mamy pełno żywności tutaj, w sklepie, a jeszcze więcej w magazynach, pod ziemią. I jeszcze więcej w centralnym magazynie naszej sieci. Nie ma więc powodu do paniki, że dla kogoś czegoś zabraknie. Jeśli wszyscy będą się zachowywać tak jak pani, wywołają jedynie sztuczne wrażenie braków.
- To znaczy, że nie pozwoli mi pan kupić tyle, ile chcę, co? - zapytała kobieta buńczucznym tonem.
- Po prostu proszę, żeby się pani uspokoiła i wszystko jeszcze raz przemyślała. Objeżdżanie tego sklepu z trzema załadowanymi wózkami nie ma już wielkiego sensu. Bardzo proszę, żeby pani zapłaciła za swoje zakupy i opuściła sklep.
- A może mnie zmusisz, ty chłystku? - kobieta aż dusiła się z wściekłości. - Tylko spróbuj mnie tknąć, a zobaczysz...
Mike miał właśnie udzielić kolejnej rutynowej odpowiedzi doświadczonego kierownika placówki handlowej, gdy usłyszał jakieś wrzaski i stukoty przy frontowych drzwiach. Najgłośniejszy był Tony, który krzyczał:
- Zamykamy! Nie rozumiecie mnie, ludzie? Właśnie zamykamy!
- Nie możecie teraz zamknąć! Nie macie prawa! - odkrzykiwał mu ktoś z zewnątrz.
Mike pozostawił samą sobie kobietę z trzema wózkami i stosem kartonów z kaszą. Zaczął się przepychać przez tłum klientów w kierunku drzwi. Tony zdołał zamknąć na klucz dwoje z trzech drzwi, jednak zamknięcie tych ostatnich uniemożliwiał mu tłum kłębiących się na zewnątrz; musiało ich być ze trzystu. Wszyscy koniecznie chcieli się dostać do środka.
 - Co się tam dzieje?! - wrzasnął Mike. - Hej, ludzie! Zamykamy! Właśnie zamykamy sklep!
Wysoki młody mężczyzna, o barach szerokich jak deska windsurfingowa i miękkich, rozjaśnionych słońcem włosach, złapał Tony’ego za koszulę i spróbował go odepchnąć od drzwi. Za nim, z wielkim wózkiem na zakupy, w drzwiach czaiło się młode małżeństwo. Oboje mieli koszulki z napisem: “Żegnaj J. P. Sartre”. Dalej kłębił się nierozpoznawalny, szary tłum Amerykanów, którzy wpadli w panikę po telewizyjnym oświadczeniu, że Ameryka wkrótce będzie głodować.
- Nie możecie zamknąć! - wrzeszczała kobieta o kręconych włosach. - Na drzwiach jest wyraźna tablica, że sklep czynny jest przez całą dobę, i tego musicie się trzymać. Takie jest prawo!
- W tym sklepie ja jestem prawem! - odkrzyknął jej Mike. - A teraz wracajcie, ludzie, do domów, uspokójcie się i wróćcie tutaj nad ranem. Nie ma żadnego kryzysu, mamy mnóstwo towaru, ale wpuszczenie was teraz tutaj naraziłoby i was, i personel sklepu na obrażenia fizyczne! Czy mnie rozumiecie?
- Stul pysk, mądralo! - zawołał mężczyzna o szerokich barach i zdzielił Mike'a łokciem w żołądek. Mike spróbował chwycić się chromowanej klamki u drzwi, jednak zahaczył o jakiś zapomniany wózek na zakupy, stracił równowagę i upadł na kontener z alkoholem. W tym samym momencie tłum wyważył drzwi i ślepa masa przerażonych, wrzeszczących ludzi wdarła się do sklepu.
- Na miłość boską, ludzie, zachowajcie trochę porządku! -krzyknął Mike. - Bierzcie, co chcecie, ale nie panikujcie!
Chciał wstać, wstąpić na jakieś podwyższenie, aby przekrzyczeć wrzask i zawodzenie tłumu, ale jakiś mężczyzna, liczący może czterdzieści lat, pchnął go w plecy i Mike znów znalazł się na ziemi.
- Ty tępy ośle! - zawołał Mike do niego. Mężczyzna obejrzał się i wzruszył ramionami.
- Wyświadczyłem panu tylko przysługę - powiedział. -Niepotrzebnie zdziera pan gardło, próbując uspokoić wspaniałych, spanikowanych Amerykanów.
- Proszę zejść mi z drogi - powiedział Mike groźnie. - Tony! Wracamy do biura! Gina, Wendy, zabierzcie pieniądze z kas i zamknijcie je.
Mężczyzna zaklął i poszedł sobie.
Mike pomógł kasjerkom zabrać pieniądze i wśród rozgorączkowanego tłumu razem z nimi zaczął się przedzierać do swojego biura.
Sklep przypominał jedno wielkie pobojowisko. Ludzie krzyczeli, piszczeli, bili się, szarpali za ubrania, próbując zgarnąć do koszy, toreb i kieszeni jak najwięcej towarów. Wszyscy wybierali wszystko na oślep. Gdy Mike mijał piramidę ułożoną z puszek pieczonej fasoli, ktoś z drugiej strony uderzył w tę piramidę o wysokości pięciu stóp i jedna z puszek boleśnie uderzyła Mike'a w twarz. Po chwili natrafił na kobietę, która klęcząc na ziemi i głośno skowycząc, starała się zebrać rozsypane wokół niej paczki bekonu.
Krzyki, trzaski pękających półek i rozbijanych szyb stawały się coraz głośniejsze. Przewracały się wysokie regały, opadając pod ciężarem ludzi, którzy wspinali się po półkach, chcąc dosięgnąć artykułów położonych najwyżej.
Jakaś kobieta krzyczała:
- Jestem w ciąży! Na miłość boską, uważajcie, jestem w ciąży!
Ludzie zabierali dosłownie wszystko. Nie tylko konserwy z mięsem i warzywami, nie tylko podstawowe artykuły, ale także puszki z pokarmem dla zwierząt, płyny do mycia naczyń i plastykowe fluoryzujące sandały. Zdawało się, że wszyscy zapomnieli, dlaczego i po co się tu znaleźli. Wkrótce przystąpili do niszczenia, celowo rozbijając półki i szklane lady chłodziarek. Mike, który w końcu dotarł do biura, zwrócił uwagę na mężczyznę w krótkich spodenkach. Człowiek ten tak długo uderzał pięścią w skrzynki, dopóki nie popękały, a jego cała ręka nie pokryła się krwią. Inny widok utkwił mu w pamięci na całe życie: młoda, ładna dziewczyna w dżinsach przyciskała do piersi sześć francuskich chlebków i moczyła się w spodnie.
Gdy wszyscy pracownicy sklepu zgromadzili się w biurze, Mike zaryglował drzwi i przekręcił w nich obydwa zamki.
- Jezu Chryste - westchnął Tony. - Czy kiedykolwiek widzieliście coś takiego? Oni powariowali.
Mike podszedł do aparatu telefonicznego i wykręcił: 625 3311, numer komisariatu policji. Sygnał w słuchawce powtarzał się przez kilkanaście długich minut, zanim ktoś odebrał telefon po drugiej stronie. Przez ten czas zgiełk wywoływany przez rozgorączkowany tłum wzmagał się i stawał coraz bardziej przerażający.
- No dalej, dalej, niech się ktoś odezwie - niecierpliwił się Mike. - Co tam się stało? Mamy tu przecież poważne rozruchy.
W końcu ktoś podniósł słuchawkę w komisariacie i bez żadnych wstępów powiedział:
- Tu policja. Czy chodzi o rozróby na tle żarcia? Mike zawahał się.
 - Doszło u mnie do poważnych zamieszek, jeśli o to panu chodzi - powiedział wreszcie. - W Hughes Supermarket, przy Highland.
- O.K. - usłyszał odpowiedź. - Niech pan chwilę poczeka, połączę pana z oddziałem interwencyjnym.
Mike trzymał słuchawkę, czekając na kolejne połączenie. Przez okno widział kobietę w średnim wieku, próbującą się dostać na najwyższą półkę, gdzie stały jeszcze trzy albo cztery opakowania płatków kukurydzianych. Inna kobieta uczepiła się jej pleców i szarpała ją tak długo, aż zerwała z niej bluzkę. Obie upadły w końcu na podłogę i zaczęły się tarzać i walczyć ze sobą. Drapały się nawzajem, raniły, wyrywały włosy i ciągnęły za obnażone piersi.
- Na miłość boską! - zawołał do słuchawki. Poluźnił krawat i rozpiął dwa górne guziki w swojej koszuli. Jedna z kasjerek, Wendy, zaczęła cicho łkać.
W końcu odezwał się jakiś zasapany policjant:
- Tak? Oddział interwencyjny.
- Jestem kierownikiem Hughes Supermarket przy High-land... - zaczął Mike.
- W porządku - powiedział policjant. - Hughes Supermarket. Zanotowałem. Zjawimy się tam, kiedy tylko damy radę.
- Kiedy dacie radę? Tutaj jest wielka bijatyka. Są ranni ludzie!
- Posłuchaj, człowieku, dzisiejszego wieczoru bijatyka jest w każdym supermarkecie. Cztery supermarkety na bulwarze Santa Monica płoną. Mogę więc panu obiecać, że zjawimy się u pana, jak tylko uporamy się z wcześniejszymi zgłoszeniami.
- Ale co ja mam robić? Rozbiorą mi sklep do fundamentów!
- Najlepiej niech pan im nie próbuje w tym przeszkadzać. Bardzo pana przepraszam, ale brak mi po prostu ludzi. Jeszcze raz bardzo przepraszam.
Mike'owi odebrało na chwilę mowę. Nie wiedział, co jeszcze powiedzieć policjantowi, w jaki sposób go błagać. Trzymał ciągle słuchawkę w ręce, czekając, co jeszcze usłyszy. Po tamtej stronie odłożono już jednak słuchawkę.
- Halo! Halo! Jest tam kto?! - Mike krzyczał jeszcze przez kilka sekund, ale wkrótce zrezygnował.
- Co powiedzieli? - zapytał go Tony.
- Powiedzieli, że zrobią, co będą w stanie. Zdaje się, że wszystkie supermarkety w Los Angeles przeżywają to samo. Cztery z nich płoną.
- Matko Boska - jęknął Tony.
Giną, Meksykanka, pocieszająca właśnie Wendy, uniosła wzrok i zapytała:
 - Czy oni nas nie pozabijają? Ci ludzie przecież poszaleli. Tony podszedł do okna.
- Nie dotarli jeszcze do magazynów. Ale myślę, że to tylko kwestia czasu.
- Czy magazyny są pozamykane? - spytał Mike.
Tony skinął głową. Zawsze były dobrze zamykane na kilka zamków. On odpowiadał za to osobiście. Co prawda często przyczesywał włosy i zaraźliwie ziewał, kiedy robił inwentu-ry, ale zawsze postępował zgodnie z instrukcjami służbowymi.
Mike podszedł do Tony'ego. Z miejsca, gdzie stali, nie mogli dojrzeć wejścia do magazynów, ale zupełnie dobrze widzieli drzwi do chłodni na wyroby mleczne. Były szeroko otwarte, a stłoczeni wokół ludzie brodzili po kostki w porozlewanym różowym jogurcie.
Usłyszeli potężne łomoty i Mike wiedział już, że ogarnięty paniką tłum próbuje się wedrzeć do pomieszczeń magazynowych.
 - Jeśli nie chcemy, żeby rozkradli tę żywność, musimy coś zrobić, i to cholernie szybko - powiedział Tony. - Co prawda są tam mocne zamki, ale i one w końcu puszczą pod ich naporem.
Mike zakrył dłońmi twarz. Bardzo blisko okna, w sali sprzedaży leżała bez życia jakaś kobieta, zwinięta w kłębek, cała we krwi. Inna kobieta bez określonego celu przepychała się w tę i z powrotem przez tłum kłębiący się przed drzwiami magazynu; włosy miała rozwichrzone, a nieobecne oczy szeroko wytrzeszczone.
- Mam pomysł - powiedział Mike. - Gina, podaj mi ten kosz z makulaturą, dobrze?
Godzinę temu Mike wpadł w złość, że sprzątaczka nie zabrała z jego gabinetu plastykowej torby ze strzępami starych faktur, niepotrzebnych już notatek i papierowych opakowań. Teraz doskonale pasowała do zadania, które Mike jej przeznaczył. Wyrzucił zawartość torby na środek pokoju, następnie zgniótł papier tak, że stanowił jedną nieregularną kulę, i ułożył ją pod drzwiami prowadzącymi do hali sklepowej. Na końcu sięgnął do kieszeni po zapałki.
- Zamierzasz podpalić sklep? - zapytał Tony.
- Chcę wywołać taki sobie umiarkowany ogień - odpowiedział mu Mike. - Musi być wystarczająco dużo dymu, a my musimy narobić wystarczająco dużo wrzasku, żeby ci ludzie się stąd wynieśli.
Potarł zapałkę i odczekał chwilę, żeby się odpowiednio rozpaliła. Łomot do drzwi magazynu narastał bezustannie i w pewnej chwili Mike odniósł nawet wrażenie, że pękły łańcuchy. Wówczas upuścił zapałkę na stos papieru i patrzył, jak ogień się rozpala.
- Jesteście gotowi? - zapytał. - Kiedy dam znak, wszyscy stąd wyskakujemy i wrzeszczymy, że się pali. Naprawdę, musicie głośno wrzeszczeć.
- To mi się podoba - stwierdził Tony. Sięgnął do kieszeni, wyciągnął zielony plastykowy grzebień i starannie przyczesał włosy.
- Wyglądasz jak książę - powiedziała do niego Giną z przyjaznym sarkazmem.
Tony zdał sobie sprawę, jak nie na miejscu był to w tej chwili gest, i uśmiechnął się głupio.
 - To takie przyzwyczajenie - powiedział.
Papier palił się już wysoko i wydzielał spore kłęby czarnego dymu.
- Gotowi? - zapytał Mike i zanim ktoś z nich zdążył odpowiedzieć, wyskoczył do hali sklepowej, kopniakiem otwierając drzwi i rozrzucając płonący papier.
- Pożar! - wrzasnął. - Ludzie, pożar! Sklep się pali!
- Pożar! - Reszta personelu przyłączyła się do Mike'a.
W tłumie wywołało to natychmiastowy efekt, większy niż Mike się spodziewał, wbiegając do hali ze złowieszczym krzykiem. Zbici w ciasny krąg ludzie wydali najpierw dziwny jęk, odgłos przypominający brzmieniem świst wiatru na morskim wybrzeżu, lecz stopniowo jęk ten przechodził w nieustający, głośny wrzask, dowodzący najwyższego przerażenia. I nagle kłębowisko ludzi pod magazynem rozpierzchło się na wszystkie strony. Wszyscy ci, którzy jeszcze przed chwilą szturmowali magazyn, nagle zaczęli w dzikim pośpiechu biec do drzwi wyjściowych. Ta nagła zmiana nastroju tłumu wywołała niesmak na twarzy Mike'a. Odwrócił się do tego wszystkiego plecami, patrząc na płonącą stertę papieru.
Nie dziwił się im jednak. Sam, gdyby znalazł się w podobnej sytuacji, zachowałby się jak oni wszyscy. A mimo wszystko zachowanie tłumu, sposób, w jaki ludzie pędzili do drzwi jeden przez drugiego, szarpiący się, wymachujący rękami, pozbawieni w tej chwili wszystkich ludzkich cech, wszystko to sprawiło, że żołądek zaczął Mike'owi podchodzić do góry.
W ciągu kilku minut supermarket niemal zupełnie opustoszał. Zostało dwoje albo troje klientów, zbyt rozkojarzonych lub zbyt boleśnie rannych, żeby wyjść na zewnątrz o własnych siłach. Ktoś leżał w chłodziarce na kurczaki, z twarzą przyciśniętą do lodu; było oczywiste, że nie żyje. Mike ściągnął go na podłogę. Trup miał otwarte oczy, a jego twarz - kolor skóry zamrożonego kurczaka.
- Może powinniśmy coś powiedzieć? - zapytał Tony, podchodząc do ciała.
Mike potrząsnął głową.
 - Jestem kierownikiem supermarketu, a nie księdzem.
 - Wszystkie drzwi są już zamknięte na klucz - powiedział Tony. - Dodatkowo założyłem kłódki i zasunąłem wszystkie zasuwy.
- Dziękuję, Tony.
Cicho pracowała klimatyzacja. Podmuch powodowany przez urządzenia klimatyzacyjne unosił czarne resztki spalonego papieru. W powietrzu unosił się swąd dymu.
 - Daleko uciekli? - spytał Mike. - Czy może wkrótce powinniśmy spodziewać się ich z powrotem?
- Trudno powiedzieć - odparł Tony. - Kilku wciąż kręciło się dookoła, gdy ryglowałem drzwi. Może dziesięciu, może dwudziestu. Wiedzą, że magazyny są nienaruszone, chyba więc szybko wrócą.
Mike położył rękę na ramieniu zastępcy.
- Jeśli chcesz stąd wyjść, teraz masz jeszcze szansę, dopóki jest w miarę spokojnie. Nie będę miał do ciebie pretensji.
Chciałbym też, żeby Giną i Wendy natychmiast poszły do domu.
Tony potrząsnął głową.
- A po co mielibyśmy stąd teraz wychodzić? Żeby oglądać wszystko w telewizji?
Giną stała w drzwiach do biura.
- Raczej zostaniemy z tobą, Mike - powiedziała. - Przynajmniej dopóki nic nie zagraża naszemu życiu.
- Wiecie dobrze, że tłum może w każdej chwili powrócić -ostrzegł ich Mike. - I będzie to o wiele bardziej zdziczała banda niż za pierwszym razem.
Gina pokiwała głową.
- Mimo wszystko zostaniemy, jeśli nie masz nic przeciwko temu.
Mike rozejrzał się po zdemolowanym sklepie - wszędzie widział połamane półki, porozbijane lodówki, po podłodze walały się najrozmaitsze artykuły żywnościowe, tworząc surrealistyczną sałatkę, złożoną z sera, owoców, warzyw i konserw dla zwierząt. Dodatki stanowiły sznurowadła, plastykowe sandały i małe laleczki.
- Wiesz co, Tony - odezwał się - przynieś mi butelkę bour-bona. I zapisz na mój rachunek. Koniecznie muszę się napić.

ROZDZIAŁ III

Tej nocy pożary rozgorzały w całych Stanach Zjednoczonych. Z dachu Hancock Building w Chicago reporter CBS News opisał to jako “wstęp do końca świata, urzeczywistnienie wizji Hieronymusa Boscha”. Niewielu spośród słuchających go ludzi miało pojęcie, kim był Hieronim Bosch, lecz to, co widzieli na swoich ekranach telewizyjnych, nie pozostawiało wątpliwości. Aleja za aleją, przecznica za przecznicą płonęły sklepy, poruszały się tajemnicze cienie, biegali oszalali ludzie.
W całym kraju włamano się do tysięcy sklepów, restauracji, hoteli, magazynów i kiosków z hamburgerami. Wszędzie tam, gdzie była żywność, była również przemoc. W restauracji McDonalda w Darien w stanie Connecticut policja zastrzeliła aż siedmiu ludzi, którzy próbowali włamać się do chłodni na zapleczu. Jeden z nich w chwili śmierci kurczowo ściskał za pazuchą kolorowe samolociki, rozdawane konsumentom za darmo, w ramach reklamy; zapewne jeszcze tej nocy chciał dać je swoim dzieciom.
W restauracji “Iron Kettle” w Cape Cod w stanie Massachusetts właściciel został tak poturbowany przez ogarniętych paniką złodziei, że zmarł nad ranem, nie odzyskawszy przytomności. Miał siedemdziesiąt dwa lata.
A w Nowym Jorku setki wrzeszczących kobiet i mężczyzn zbiło szyby wielkich delikatesów na Trzydziestej Trzeciej Ulicy i złupiło je doszczętnie. Na pobojowisku pozostały trupy dwóch kobiet i jednego mężczyzny. Na policjantów, którzy otrzymali zadanie: “powstrzymać złodziei, lecz nikogo nie aresztować”, nikt nie zwracał uwagi.
Jeden z pracowników, świadek tej grabieży, powiedział później: “To było przerażające. Tak mogłaby wyglądać wyprzedaż w Hadesie”.
Szef nowojorskiej policji w pośpiesznie udzielonym telewizji wywiadzie wyjaśniał: “To katastrofa. Policja nie jest w stanie zapanować nad porządkiem i powstrzymać napadów i rabunków, odbywających się jednocześnie na tak dużą skalę. Nie mamy ani ludzi, ani wystarczających środków technicznych. W tej chwili nasze działania ograniczają się do przedsięwzięć zmierzających ku zminimalizowaniu strat ludzkich”.
Manhattan był tej nocy koszmarnym miejscem. Po ulicach pędziły z wyciem syren samochody policyjne i ambulanse. Od Harlemu do West Side co chwilę rozlegały się strzały. Cały południowy Bronx płonął; łuny pożarów widoczne były aż w New Rochelle. Na Brooklynie piętnaście kobiet znalazło się w pułapce i spłonęło żywcem w sklepie Woolwortha; wszystkie chciały uciec z suszarkami do włosów, rowerami, meblami ogrodowymi i kosmetykami. Ich ciała znaleziono poskręcane “jak małe czarne małpki”. Żadna z nich do ostatniej chwili nie wypuściła z rąk swoich łupów. Nad ranem żywności nie było już w żadnym sklepie i w żadnym barze czy w restauracji.
W telewizji wystąpił burmistrz Nowego Jorku: “To, co w tych godzinach obserwujemy, jest anarchią konsumentów. Nauczyliśmy ludzi w Stanach Zjednoczonych Ameryki, że jednym z ogromnych przywilejów życia w tym kraju jest łatwy dostęp do wszelkich dóbr. Przywilej ten nieoczekiwanie został zagrożony i ludzie nie potrafią się z tym pogodzić. Raczej rozerwą to miasto na strzępy, niż się z tym zgodzą”.
W Nowym Jorku, bardziej niż w jakimkolwiek innym miejscu w Stanach, w sposobie dokonywania rabunków uwidoczniły się różnice społeczne. W Harlemie i w dzielnicach slumsów ataki na sklepy i magazyny były niezwykle gwałtowne i często kończyły się podpaleniami. Raporty, które wcześnie rano w poniedziałek trafiły na biurko szefa nowojorskiej policji, wskazywały, że w biedniejszych częściach miasta zrabowano mniej niż połowę zawartości okradanych obiektów. Resztę niszczono lub płonęła w pożarach kończących rabunek. W lepszych częściach miasta, na przykład na Wschodniej Osiemdziesiątej Ulicy i wokół Gramercy Square, sklepy plądrowano dokładnie, systematycznie i rzadko dochodziło do aktów przemocy. Policję zadziwiło ośmiu mieszkańców Olympic Tower, którzy plądrowali sklepy w zwartej ekipie, używając sześciu furgonetek (wszystkie legalnie wypożyczone od Hertza) i jednej ciężarówki. Zanim ich schwytano, zdołali załadować samochody żywnością o wartości ćwierć miliona dolarów.
Oceniając odmienny charakter rabunków w różnych dzielnicach, reporter “New York Post” zauważył: “Ludzie nie zabierają tego, co uważają, że im się teraz przyda. Biorą to, co uważają, że im się należy”.
W poniedziałek o świcie Detroit płonęło. Ciemne kłęby dymu unosiły się nad Hamtramck i Harper Woods, a smród pożogi docierał aż do St Clair Shores. Przez całą noc w mieście słychać było warkot policyjnych helikopterów i zawodzenie syren radiowozów, a kiedy blade słońce wstało nad jeziorem St Clair, miasto otoczone było wrakami samochodów dopalających się na trasach wylotowych, a centrum zamknięte ciasnym kordonem Gwardii Narodowej.
Ledwo przytomny po strasznej nocy, burmistrz Detroit powiedział dziennikarzom: “To była najstraszniejsza noc w moim życiu. To była czarna niedziela. Tak, czarna, nie żartuję. Tej nocy czarni ludzie zniszczyli mnie i Detroit”.
Plądrowanie i niszczenie sklepów przybrało takie rozmiary, że dziennikarze nie nadążali z relacjami. Od pomocy, kiedy zaczęły nadchodzić pierwsze histeryczne informacje, począwszy od CBS, poprzez NBC i ABC, wszystkie sieci telewizyjne podejmowały decyzje o nadawaniu programu przez całą noc. Relacje reporterów z San Francisco, Nowego Orleanu, Denver, Chicago, Waszyngtonu i Nowego Jorku były wstrząsające.
Dziennikarzom o wiele łatwiej było relacjonować poszczególne wydarzenia, niż podejmować próby podsumowania tego, co działo się w całym kraju.
Z Florydy, z restauracji “Cordon Bleu” w miejscowości Dania w Broward County, Harold Kane Kaufman-Yorbruggen roztrzęsionym głosem relacjonował telewidzom, jak zdziczała banda wdarła się do pomieszczeń kuchennych i splądrowała spiżarnie i lodówki. Zabrali tylko mięso i ryby, pozostawiając nietknięte, warte tysiące dolarów trufle i ślimaki. Jeden z pracowników powiedział do kamery:
- Zdaje się, że mamy szczęście. Ci łupieżcy okazali się ludźmi o bardzo kiepskim smaku.
W Elizabeth w stanie New Jersey kierownik supermarketu i jego żona zjawili się w sklepie już w kilka minut po przemówieniu Eda Hardesty'ego. Zabrali ze sobą kawę w termosie, dwie paczki kanapek, dwa colty AR-15 i jedenaście pudełek amunicji kalibru 7,62. Kilku okolicznych mieszkańców przybiegło pod sklep wkrótce po nich i zaczęli dobijać się do drzwi. Gdy jednak kierownik wypalił do nich z broni, wyszedłszy uprzednio na dach, szybko się rozbiegli.
W San Francisco dwoje Chińczyków otworzyło szeroko drzwi swojego sklepu przy Sacramento Street, a wewnątrz wywiesili wielką kartkę: “Nadchodzą ciężkie czasy. Bierzcie, co chcecie”. Prawie nikt nie skorzystał z tego zaproszenia, mimo że pięć przecznic dalej potężny tłum złupił doszczętnie i spalił supermarket i sklep z alkoholem.
Lecz chociaż o pojedynczych wydarzeniach mówić było o wiele łatwiej, należało je łączyć i wysunąć jeden wniosek: przez kraj przetacza się fala paniki i poczucia wielkiej zdrady. Stany Zjednoczone już wielokrotnie przeżywały trudne chwile. Wystarczy wspomnieć Wielki Kryzys; wielu ludzi straciło wówczas dorobek całego życia. Teraz jednak zanosiło się na to, że wszyscy - bogaci i biedni, szczęśliwi i nieszczęśliwi - stracą wszystko, jeśli nie zdobędą gwarantującej przetrwanie ilości konserw, mrożonek i innych trwałych produktów spożywczych. Ponieważ chodziło wyłącznie o żywność, frustracja i uczucie zawodu, które pojawiły się nagle, w niedzielę wieczorem, wybuchły z siłą nie spotykaną do tej pory w historii społeczeństwa amerykańskiego. Nie miało to nic wspólnego z moralizatorskimi wystąpieniami dotyczącymi wojny w Wietnamie. Nie przypominało w najmniejszym stopniu fali protestów przeciwko brudom i korupcji w polityce, jaka przetoczyła się po wybuchu afery Watergate. Nadszedł czas histerii: kto nie ukradnie, ten nie zje, a więc zginie.
Noc z niedzieli na poniedziałek przetoczyła się nad Stanami Zjednoczonymi niczym pożerający, apokaliptyczny cień. Pozostawiła po sobie dymy, zgliszcza budynków i wraki wypalonych samochodów. W ciągu jednej nocy cały kraj się zmienił. Zadowolone, syte społeczeństwo stało się roztrzęsionym, przerażonym narodem, w którym żadna jednostka nie była pewna swej najbliższej przyszłości.
Gwardia Narodowa wprowadziła stan wyjątkowy w prawie wszystkich, z wyjątkiem siedmiu, stanach. W poniedziałkowy poranek na wszystkich drogach pojawiły się jeepy i wozy patrolowe. Jeśli okazywało się, że kontrolowany znajdował się zbyt daleko od własnego domu, natychmiast go aresztowano. O godzinie siódmej trzydzieści czasu centralnego prezydent USA wygłosił na żywo telewizyjne oświadczenie na temat wydarzeń ostatniej nocy:
“To, co nasz kraj przeżył w ciągu minionych dwunastu godzin, uważam za najbardziej skrajny przykład samodestrukcji, jaką mogliśmy sami dla siebie wymyślić. Nasza ojczyzna przeżywała już w przeszłości trudne i niespokojne chwile. Wierzę, że przeznaczeniem naszego narodu jest nieustannie się sprawdzać, bez względu na to, jak bolesne byłyby te testy. W wojnie domowej sprawdzaliśmy naszą wiarę w świętość indywidualnych praw każdego obywatela. Pochody w roku 1960 kazały nam jeszcze raz spojrzeć na sytuację czarnych współobywateli... Później były zabójstwa prezydenta Kennedy'ego i jego brata Roberta... i Watergate...
Jednak wydarzenia ostatniej nocy nie były testem, nie sprawdziły ani naszej dumy z tego, że jesteśmy Amerykanami, ani zaufania do tego, co przez wiele lat wspólnie zbudowaliśmy. Miniona noc w przerażający sposób ujawniła słabość naszego społeczeństwa. Ujawniła, że każdy z Amerykanów przedkłada własny brzuch ponad porządek i dobrobyt całego kraju. Dowiodła, że staliśmy się narodem słabych, egoistycznych, skorumpowanych konsumentów.
Trudno mi ubrać w słowa to, co teraz myślę. Jako wasz prezydent ponoszę największą odpowiedzialność za kształt całego kraju i od odpowiedzialności tej się nie uchylę. Czuję się odpowiedzialny za ostatnie lata, lata ekonomicznej recesji, która powinna mnie ostrzec, że zmienia się psychika tego narodu. Wiarę w pracę i wynikające z niej profity zastąpiła wiara, że dobrobyt jest nam dany, niezależnie od tego, czy się pracuje, czy nie.
Cóż, muszę zaapelować teraz do was... zaapelować do waszych uczuć i do waszego rozsądku. Apeluję, pójdźcie dzisiaj do pracy, powróćcie do wszystkiego, co w waszym życiu jest normalne... i spróbujcie zapomnieć o wczorajszej haniebnej nocy”.
Prezydenta zapytano, czy to prawda, że podjął działania, aby zgromadzić odpowiednie zapasy żywności dla administracji.
“Myślę, że mówienie o gromadzeniu zapasów jest w tym wypadku co najmniej nie na miejscu”, odpowiedział. “Pozwólcie mi przypomnieć, że zawsze istniał i istnieje plan ochrony administracji państwowej na wypadek ogólnonarodowego zagrożenia. W tym wypadku po prostu plan taki zaczął być wprowadzany w życie”.
“Tak, ale czy członkowie administracji dysponują obecnie własnymi, tajnymi zapasami żywności?”
“Nie mogę odpowiedzieć w tej chwili na to pytanie. Dotyczy ono najściślej zagadnień narodowego bezpieczeństwa. Odpowiadając na nie, zdradziłbym tajemnice państwowe”.
Następne wydanie “Washington Post” miało na pierwszej stronie wielki tytuł: PREZYDENT POTWIERDZA GROMADZENIE ZAPASÓW PRZEZ CZŁONKÓW ADMINISTRACJI!
W poniedziałek około południa sytuacja w kraju się uspokoiła. Koszt nocnych grabieży wyceniono szacunkowo na kilkaset miliardów dolarów. W Los Angeles poszło z dymem siedem dużych bloków mieszkalnych w ubogiej części miasta i osiemset osób pozostało nagle bez dachu nad głową. Policja oceniła, że w samym Los Angeles podczas nocnych grabieży życie straciło ponad pięćdziesięciu ludzi, a dodatkowych kilkuset było poważnie rannych.
Całun czarnego dymu gnanego wiatrem jeszcze długo unosił się na północ, w kierunku wzgórz Hollywood, a mieszkańcy wychodzili na ulice i w milczeniu, ze zgrozą obserwowali, co dzieje się w Los Angeles.
W Denver doszczętnie spłonął hotel “Brown Palace”.W Las Vegas rozwydrzeni goście doszczętnie zdemolowali “Caesar's Pałace” - powybijali wszystkie okna, poprzewracali stoły do gier i złupili siedemnaście restauracji. W Santa Fe Gwardia Narodowa stoczyła trzygodzinny pojedynek rewolwerowy z lokalnymi mieszkańcami, którzy próbowali włamać się do największego w mieście magazynu z żywnością. W wyniku strzelaniny zginęło ośmiu ludzi.
Burmistrz Chicago zarządził całodobową godzinę policyjną w mieście. Nikomu nie było wolno opuszczać domu, dopóki Gwardia Narodowa się nie upora z zalegającymi ulice wrakami i dopalającymi się pożarami. Ostrzegł, że ktokolwiek pojawi się na ulicy, będzie natychmiast zastrzelony. Kiedy zapytano go, czy te zarządzenia nie są jednak zbyt surowe, odparł: “Żadne zarządzenia nie są zbyt surowe wobec bydląt, które zniszczyły moje miasto”.
Waszyngton przeżył tę noc stosunkowo spokojnie, chociaż zanotowano poważne zamieszki i grabieże w kilku dzielnicach murzyńskich. Na pierwszy sygnał o awanturach centrum miasta natychmiast otoczyła armia, a o północy wokół Washington Circle rozlokowane już były czołgi i wozy bojowe. Najwięcej było ich wzdłuż Constitution Avenue, dookoła Ka-pitolu i Białego Domu. Pewien cyniczny reporter nadający relację ze skrzyżowania Siedemnastej Ulicy i Constitution Avenue, stojąc na tle czołgu Sheridan, zauważył: “Wojsku należą się gratulacje za szybkość i skuteczność, z jaką objęło posterunki w celu ochrony amerykańskiego prezydenta przed amerykańskim narodem”.
W Nowym Jorku nie wydano żadnych restrykcyjnych zarządzeń. Burmistrz stwierdził, że godzina policyjna i inne ograniczenia natury wojskowej “nie prowadziłyby ku powrotowi do normalności”. Ulice wyglądały przerażająco. Wszędzie trzeszczało pod nogami szkło, niemal na każdym skrzyżowaniu tkwiły przewrócone samochody, nad miastem unosił się dym i gryzący odór spalenizny. Po Piątej Alei parami chodzili gwardziści, ulicami przemykały samochody patrolowe, rozwożąc uzbrojonych ludzi w najbardziej zagrożone rejony. Jednak tysiące nowojorczyków poszło tego dnia, jak zwykle, do pracy. Mieszkańcy tego miasta przeżywali już w nim zaciemnienia, strajki komunikacji, arktyczne śniegi, tropikalne deszcze; to, co wydarzyło się ostatniej nocy, odbierali jako jeszcze jedną okresową uciążliwość.
O godzinie jedenastej trzydzieści przed południem, po konsultacjach z gubernatorami najbardziej zniszczonych w nocy stanów, prezydent ogłosił “czasowy stan zagrożenia narodowego”. Deklaracja ta zezwoliła na zastosowanie nadzwyczajnych środków wobec grabieżców oraz wprowadziła ze skutkiem natychmiastowym rządowy program naprawy zniszczeń, finansowany z federalnych funduszy. “New York Times” nazwał posunięcie prezydenta “zaryglowaniem drzwi do pustego magazynu”.
Najdziwniejszym zjawiskiem poniedziałkowego poranka był jednak szok przeżywany przez cały naród. Objawił się on już we wczesnoporannych programach telewizyjnych, chociaż ich uczestnicy nie byli raczej w stanie się przyznawać, że i oni brali udział w narodowej grabieży (a wielu robiło to z pewnością, o czym świadczyła chociażby liczba ciężko wyładowanych furgonetek, które o świcie wracały na przedmieścia wielkich miast). W każdym razie większość grabieżców stanowili szanowani, przestrzegający prawa obywatele, którzy tej nocy działali w amoku, wbrew swojemu charakterowi, i kiedy tylko wstał poniedziałkowy świt, poczuli się zawstydzeni i przerażeni tym, czego się dopuścili. Spoglądając na dziwne zestawy żywności, zabieranej w panicznym pośpiechu, w takiej kolejności, w jakiej wpadała pod rękę, zapytywali siebie, czy warto było ryzykować życie, wybijać szyby, podpalać, ścigać się z policją.
Doktor William Abrahams z Instytutu Badań Motywacji Ludzkich w Seattle wyraził w telewizji przekonanie, że Amerykanie osiągnęli “nieodwołalnie ten stan, w którym ich psychologiczne modele zlały się z realnymi zachowaniami, doprowadzając do katastroficznych konsekwencji. Amerykanie zawsze widzieli siebie jako naród ludzi wszechmożnych, posiadających niebiańskie przyzwolenie na zabieranie dla siebie wszystkiego, czego chcą, nie bacząc na prawo, zasady etyki czy wreszcie reguły współżycia społecznego. Ostatniej nocy tę wizję wcielili w życie i niech Bóg ma nas w swojej opiece, jeśli to ma potrwać dłużej”.
O godzinie pierwszej po południu prezydent na krótko jeszcze raz pokazał się w telewizji i zaapelował o “spokój, rozwagę, konstruktywne myślenie i modlitwy”. Niespodziewanie ogłosił czterdziestoośmiogodzinną amnestię dla grabieżców “w silnym przekonaniu, że większość z was żałuje swojego uczynku”. Ogłosił również, że całą skradzioną żywność należy oddawać w specjalnie do tego celu tworzonych punktach w całych Stanach.
Do godziny jedenastej wieczorem czasu centralnego na stadion Busch w St Louis w stanie Missouri, który ogłoszono “centrum amnestii”, zgłosiło się tylko pięciu obywateli. Zwrócili oni dwie skrzynie peklowanej wołowiny, skórzany fotel na biegunach, pęknięty telewizor przenośny, sześćdziesiąt puszek solonych orzeszków i skrzynkę nadpleśniałej soi.
Do siódmej wieczorem czasu Pacyfiku w Hollywood Bowl znalazło się dwieście pięćdziesiąt paczek mrożonych frytek, kilka worków pokruszonych ciasteczek i ciężarówka załadowana gumowymi wężami do podlewania ogrodów.
Prezydent przyznał później, że popełnił omyłkę, przypuszczając, iż ludzie będą zwracać to, co zagrabili. Większość z nich sądziła, że policjanci przyjmą takie postawy jak przeciętni ludzie z ulicy. Większość była przekonana, że po stratach poniesionych w ciągu nocy supermarkety szybko ponownie zapełnią swoje półki. Poza tym sposób sprzedaży stosowany w supermarketach, gdzie wszystkie towary należało odbierać z półek samodzielnie, sprawił, że Amerykanie przez lata nabrali przekonania, iż wszystko, co się tam znajduje, należy do nich.
W specjalnym raporcie filmowym NBC, nadanym późnym popołudniem, przedstawiono mały wiejski sklepik w Forty Four w stanie Arkansas. Grabieżcy splądrowali go nad ranem i ścięli głowę właścicielowi. Uczynili to tą samą siekierą, którą próbował ich wszystkich odpędzić od swojego sklepu. Całe wnętrze zbryzgane było krwią, nawet żyrandole zwisające z sufitu. W zaimprowizowanym wywiadzie doradca prezydenta do spraw bezpieczeństwa narodowego stwierdził, że Stany Zjednoczone nie mają już prawa potępiać barbarzyńskich praktyk popełnianych w innych krajach, ponieważ w kraju dokonano czynów, które trudno uznać już za barbarzyńskie; neandertalskie - byłoby właściwszym słowem.
Dziwne, ale w miarę jak słońce chyliło się ku zachodowi i naród szykował się do następnej nocy, pierwszy szok i panika minęły. Prawie natychmiast zastępowało je znudzenie i irytacja z powodu bezustannego przypominania przez mass media o minionej nocy. Ludzie zaczęli telefonować do głównych sieci telewizyjnych, narzekając, że przedłużające się wiadomości i dzienniki burzą ramówki i że programy nie zgadzają się z tym, co wcześniej ogłaszano w prasie. Wielu telewidzów czekało na zapowiedzianą przez NBC na poniedziałkowy wieczór powtórkę Żądła.
O ósmej wieczorem większość stacji powróciła więc do stałych ramówek. Wyjątek stanowiła PBS, która uparcie przeprowadzała wywiady, konstruowała analizy na temat grabieży niedzielnej nocy. Był już jednak najwyższy czas, żeby umysły Amerykanów zająć czymś świeższym. Tym bardziej, że do ósmej każdy komentator polityczny zdążył już wtrącić swoje trzy grosze na temat ostatnich zajść. Powrócono więc do codziennej sieczki.
Nic jeszcze nie powiedział jedynie główny animator katastrofy: Shearson Jones, senator stanu Kansas. Przez cały dzień był nieosiągalny, nawet dla poszukujących go ludzi prezydenta. Z Białego Domu telefonowano do niego w poniedziałkowy poranek szesnaście razy i za każdym razem odpowiedź brzmiała: “Senator jest w drodze do Waszyngtonu”. W każdym miejscu, w którym można się było spodziewać senatora, zostawiano dla niego wiadomość, że ma się natychmiast skontaktować z prezydentem.
Prawda była taka, że senator nie uczynił nic, żeby zjawić się w Waszyngtonie. Stwierdził, że politycznie jest to najmniej właściwy ku temu czas. Rozkazał swoim ludziom, żeby dokładnie zatrzasnęli i pilnowali bramy “Visty” i żeby odganiali wszystkich dziennikarzy i wszystkich ciekawskich. Następnie zamknął się w jednym z pokojów z Peterem Kaise-rem. Mieli o wiele poważniejsze zajęcia niż usprawiedliwianie się przed rozwścieczonym i zdezorientowanym prezydentem. W czasie nocnej histerii nikt nie pomyślał, żeby zamrozić konto funduszu dla farmerów z Kansas, i Peter ciągle kontrolował przelewy.
Po wystąpieniu Eda Shearson najpierw wpadł w furię, a potem w grobowy nastrój na wiadomość o grabieżach i zdziczeniu społeczeństwa. Trzeba jednak przyznać, że szybko dostosował się do nowej, zmienionej sytuacji i nie płakał nad rozlanym mlekiem. Fundusz kryzysowy spełnił swoją rolę i biorąc pod uwagę, że egzystował bardzo krótko, przyniósł znaczne pieniądze. Dwanaście milionów dolarów było kwotą nie do pogardzenia. Przepadły pieniądze z Michigan Tractors i Shearson bardzo tego żałował, jednak w poniedziałek rano przez bank przeszło jeszcze dwadzieścia czy trzydzieści mniejszych wpłat, zanim ktokolwiek pomyślał, żeby temu przeciwdziałać. Teraz wszyscy ofiarodawcy mogli sobie tylko pluć w brodę. Pieniądze przepadły.
Po scysji w niedzielę wieczorem, bezpośrednio po transmisji telewizyjnej, Shearson nie odzywał się do Eda. W poniedziałek nad ranem stało się oczywiste, że Ed nie będzie mógł opuścić “Visty”, dopóki Shearson Jones nie podejmie takiej decyzji. Poza tym odcięto go od świata. Kiedy tylko podnosił słuchawkę telefonu, telefonistka z domowej centrali informowała go: “Wszystkie linie na zewnątrz są w chwili obecnej zajęte, panie Hardesty”.
Ed spędził cały dzień w swojej sypialni, popijając piwo i oglądając w telewizji sceny grabieży i przemocy, wywołane - doskonale zdawał sobie z tego sprawę - jego własnymi słowami. Jeszcze nie przemyślał jednak wszystkiego do końca. Czy powinien wściekać się na te widoki? Powinien być zły? Smutny? Obojętny? Czy naprawdę to jego głupota spowodowała narodową katastrofę? Czy może doszłoby do tego i tak, niezależnie od jego postępowania?
Po kolei ściskał w rękach puste puszki coorsa i wrzucał je do kosza na śmieci. Bardzo pragnął porozmawiać teraz z Season i upewnić się, że ona i Sally mają się dobrze.
Tak bardzo potrzebował w tej trudnej chwili kogoś więcej niż przyjaciółki czy kochanki. Potrzebował swojej żony.

ROZDZIAŁ IV

Peter Kaiser wszedł do jego pokoju krótko po ósmej wieczorem i przystanął przed ekranem telewizora, z rękami w kieszeniach. Wyglądał na zmęczonego, przepoconego, a pod oczami miał ciemne obwódki. Roztaczał jednak aurę satysfakcji, jakby w trudzie i znoju dokonał rzeczywiście czegoś wielkiego.
- No i? - zapytał Eda. - Co się dzieje?
Ed siedział na swoim łóżku w jasnożółtej koszuli, dżinsach i z gołymi nogami. Łypnął na Petera wściekłym wzrokiem i nie powiedział ani słowa, jakby facet, który właśnie się u niego zjawił, nie był tego wart.
 - Widzisz teraz, co to znaczy otworzyć puszkę Pandory - powiedział Peter i nie proszony usiadł na skraju łóżka. -Kilka niepotrzebnych słów i cały kraj zwariował. Dobrze się teraz czujesz, co?
- Wiesz, dlaczego ludzie zwariowali? Tylko z jednego powodu. Boją się - odparł wreszcie Ed ochrypniętym głosem.
- No cóż, czy nie o to chodzi w polityce? - zapytał Peter, szczerząc zęby. - O manipulowanie ludzkim strachem? Przecież polityka to nie braterska miłość. Czy płacisz podatki z miłości do polityków? Czy w ogóle robisz coś, oprócz pieprzenia się z żoną, z miłości?
- Być może nie - warknął Ed. - Ale przynajmniej nie wykorzystuję nieszczęścia tego kraju dla zarobienia kilku milionów parszywych dolarów.
- Bardzo łatwo mówić o dolarach, że są parszywe, gdy nie należą do ciebie, Hardesty! Och, pozwolisz mi wciąż mówić do ciebie po imieniu, Ed? W końcu jesteś teraz ważną osobistością.
- Mów sobie jak chcesz, ale pozwól mi zatelefonować do żony.
- Jeszcze nie próbowałeś?
- Przez cały dzień. Telefonistka wciąż powtarza mi, że wszystkie linie są zajęte.
Peter zrobił współczującą minę.
- No cóż, to prawda, są zajęte. Ale spróbuj jutro od rana, może do tego czasu Shearson zwolni je dla ciebie. Teraz jest jeszcze cholernie wściekły.
- Czy nie wróci do Waszyngtonu?
- Jeszcze nie teraz. Na razie musimy tutaj rozwikłać kilka niespodziewanych problemów, zanim wyjedziemy z “Visty”. Rozumiesz, sprawy funduszu kryzysowego i temu podobne rzeczy.
Ed ociężale wstał z łóżka i ruszył przez pokój do okien wychodzących na balkon. Przetarł twarz rękami i głęboko, z rezygnacją westchnął. Telewizyjne relacje przygnębiły go.
- Opowiedziałbyś mi coś o Shearsonie Jonesie? - zapytał Petera.
- Dlaczego nie? - Peter wzruszył ramionami.
- Powiedz mi, jak to jest, że facet wybrany przez naród, służący narodowi - dlatego, że taki wybrał sobie zawód -jak taki facet śmie dorabiać na boku, tak jak to czyni Shearson Jones? Dwa oblicza tego człowieka zupełnie do siebie nie pasują.
Peter spojrzał na ekran telewizora. Głos był wyciszony, ale i tak bez trudu można było się zorientować, co się dzieje. Pokazywano halę odlotów międzynarodowego dworca lotniczego w Los Angeles i ludzi tłoczących się w kolejkach do odpraw. Wszyscy najwidoczniej chcieli opuścić kraj, zanim grabież i przemoc przybiorą jeszcze straszliwsze rozmiary. Wszędzie walały się popakowane naprędce bagaże. Niedzielna noc w Los Angeles przebiegała gwałtowniej niż w jakimkolwiek innym mieście. “Los Angeles Times” nazwał ją Wal-purgisnacht.
Peter znów popatrzył na Eda.
- Zupełnie nie rozumiem, dlaczego tak wielu ludzi uważa, że politycy powinni się zachowywać jak księża. Przecież nie wybieramy ich po to, żeby wprowadzili nas do nieba. Mamy ich, żeby reprezentowali nasze interesy w ratuszach miejskich, w senatach stanowych, w Kongresie i w jeszcze wielu innych miejscach. Jeśli więc reprezentują nas dobrze, jakie to ma znaczenie, czy robią na boku jakieś pieniądze, czy też nie. Dopóki nie zdradzają ludzi, których głosami zostali wybrani, nie ma sensu przeciwko nim występować.
- Naprawdę tak uważasz?
- Czy pracowałbym dla Shearsona Jonesa, gdybym uważał inaczej?
Ed powoli potrząsnął głową.
- Ludzie czasami mnie zadziwiają - stwierdził.
- Politycy to profesjonaliści poruszający się wśród podobnych im i pozbawionych skrupułów profesjonalistów. Dopóki utrzymujemy równowagę pomiędzy ludzką niewiedzą, władzą polityczną i płynącymi z niej profitami finansowymi, wszystko jest w porządku. To przypomina diagramy z podręczników do trygonometrii. Ale kiedy tylko ktoś narusza równowagę, kiedy pomiędzy profesjonalistów wpada nieopierzo-ny amator...
- Taki jak ja - wtrącił Ed.
- Tak, masz rację, taki jak ty. Kiedy ktoś taki narusza równowagę, natychmiast wybucha balon ludzkich emocji. To właśnie zdarzyło się ostatniej nocy.
- Słyszałem w telewizji, że Kongres przeprowadzi śledztwo w sprawie tej nocy.
- Oczywiście, to musi nastąpić. Chyba nie myślisz, że możliwe jest, aby naród nieomal zniszczył cały kraj w ciągu jednej nocy i nikt nie próbował dociekać przyczyn? Właśnie, między innymi dlatego tutaj do ciebie przyszedłem.
- Naprawdę? - spytał Ed podejrzliwie.
Peter wstał z łóżka, podszedł do Eda i otoczył go poufale ramieniem. Musiał być rzeczywiście bardzo zmęczony, bo na twarzy wystąpiły mu aż czerwone plamy. Ed nie wiedział, czy patrzeć na niego, czy też odwrócić wzrok.
- Chodzi o to - zaczął Peter - że za tydzień albo dwa będziesz musiał stanąć przed obliczem bardzo dociekliwego kongresmana i odpowiedzieć na kilka bardzo trudnych pytań. Jedno z nich będzie brzmiało: na jakiej podstawie przypuszczasz, że senator Shearson Jones zamierzał schować do własnej kieszeni pieniądze wpływające na fundusz pomocy dla farmerów z Kansas? Czy potrafisz przedstawić na to jakieś istotne dowody? Co wówczas odpowiesz?
Ed milczał. Wolał najpierw wysłuchać, co Peter ma w tej sprawie do powiedzenia. Od przybycia do “Visty” nauczył się przynajmniej jednej rzeczy: należy trzymać usta zamknięte na kłódkę aż do ostatniej chwili, dopóki nie nabierze się pewności, że własne słowa nie zaszkodzą przynajmniej osobie je wypowiadającej.
- No cóż - kontynuował Peter, jakby w gruncie rzeczy nie spodziewał się żadnej odpowiedzi. - Nic nie odpowiesz.
- Nic?
- Właśnie. Powiesz, że przydarzyła ci się pomyłka. Że podsłuchałeś jakąś rozmowę telefoniczną i źle ją zinterpretowałeś. Pomyślałeś, że senator chce pieniądze z funduszu przelać na swoje prywatne konto, podczas gdy w rzeczywistości chodziło mu o to, żeby przekazać je jak najszybciej do Kansas, dla farmerów.
- Rozumiem - bąknął Ed. - A niby dlaczego mam coś takiego powiedzieć?
Na twarzy Petera odmalowało się niemal komiczne zdumienie.
- Dlaczego? Ponieważ to jest prawda! A przynajmniej taka będzie prawda, kiedy staniesz przed komisją Kongresu.
- A co sprawi, że wówczas prawda będzie akurat taka? Kamień filozoficzny?
- Co?
- Kamień filozoficzny. Mityczny katalizator, któremu przypisywano dar przemieniania ołowiu w złoto. Dziwię się, że tego nie wiesz.
- Dziwię się, że jesteś taki naiwny.
Z wielką ostrożnością Ed strząsnął dłoń Petera ze swojego ramienia.
- Nie będę się mieszał w rozgrywki polityczne - powiedział.
Peter odchylił się do tyłu, oparł ręce na biodrach i roześmiał się.
- Podziwiam twoje opanowanie! - zawołał. - Możesz sobie być amatorem, na Boga, ale podziwiam twoje opanowanie. Niestety, samo opanowanie ci nie wystarczy. Zdaje się, że twoja żona i córka przebywają w Topanga Canyon, ze Snow-manami, czy tak?
Wszystkie mięśnie Eda napięły się w jednej chwili.
- Tak - powiedział ostrożnie. - I co z tego?
- Nic - odparł Peter. Zaczął krążyć po pokoju, z rękami wciąż opartymi na biodrach. Wyglądał na zadowolonego z siebie. - Nic, co musiałoby cię martwić, jeśli powiesz to, co chcemy, przed komisją Kongresu.
Ed podszedł do niego i chwycił w garść koszulę na jego piersiach.
- Nie mów mi, że nic - warknął - gdy rozmawiasz o mojej żonie i córce.
Peter uśmiechał się drwiąco, jakby prowokując Eda do uderzenia.
- No dobrze - powiedział. - Twoją żonę i córkę uważnie obserwuje pewien prywatny detektyw.
- Po co? Do cholery, w jakim celu?
- Żebyś powiedział to, co zechcemy, żebyś powiedział, kiedy przyjdzie na to czas. To wszystko.
- Ale dlaczego? Do cholery, Peter, wyduś to z siebie! Dlaczego?
Peter wyrwał koszulę z jego dłoni.
- Dlatego, że kiedy Shearson Jones kiwnie palcem, prywatny detektyw przestanie je jedynie obserwować i zrobi trochę więcej. Dokładnie je wypatroszy.
Ed zmarszczył czoło z niedowierzaniem.
- Teraz żartujesz - powiedział. - Teraz już z całą pewnością wiem, że żartujesz.
- Tak myślisz? Chcesz się przekonać?
- Na miłość boską, mówisz o morderstwie! Nawet Shearson Jones nie jest mordercą!
- Naprawdę myślisz, że żartuję? Chcesz się przekonać? Proszę bardzo. Ani twoja żona, ani córka nic dla mnie nie znaczą.
Ed jeszcze raz ścisnął koszulę Petera i tym razem odrobinę ją naderwał.
- Na Boga! - syknął. - Jeśli mówisz poważnie, jeśli naprawdę nie żartujesz rozerwę cię na strzępy.
Peter znów go odepchnął. Wciąż się uśmiechał.
- Jestem poważny jak nigdy - stwierdził. - Jeszcze w nocy, natychmiast po twoim bohaterskim wystąpieniu, podjąłem przygotowania. Raz przechytrzyłeś Shearsona Jonesa, ale możesz być pewien, że po raz drugi już ci się to nie uda.
Ed poczuł się, jakby w sercu eksplodował mu kocioł pełen emocji, których nie mógł już dłużej powstrzymywać, tłumionych pod potężnym ciśnieniem. Ręce same mu się zacisnęły w twarde pięści i poczuł nieprzepartą ochotę, aby walnąć Petera Kaisera prosto między oczy. Ale zaczynał już rozumieć, że znalazł się wśród ludzi, z którymi takim postępowaniem nic nie osiągnie. Poza tym Peter Kaiser był tylko pionkiem w rękach Shearsona Jonesa. W rozgrywce z Jonesem należało wykazać spryt i szybkość, a nie siłę mięśni.
Podszedł do barku, odkręcił nakrętkę z butelki johnny wal-kera i nalał sobie porcję whisky. Przez szerokie okna widział jezioro, błyszczące w ostatnich promieniach zachodzącego słońca. Gwiazdy, które powoli zaczynały migotać na bezchmurnym niebie, nie mogły dać żadnych astrologicznych wyjaśnień, wskazać przyczyn przemocy, która ogarnęła Amerykę w ostatnich dwudziestu czterech godzinach. Nie wskażą też przyczyn przemocy, która dopiero nastąpi. Lekki wiatr poruszał firankami i osuszał pot z czoła Eda.
- A więc? - zapytał Peter Kaiser.
- Więc? - powtórzył Ed. - Czego się spodziewasz? Że nagle się zmienię? Że powiem ci, iż kocham Shearsona Jonesa?
- Chcesz porozmawiać z żoną i dzieckiem przez telefon? Jeśli tak, nie widzę przeszkód.
- Co chcesz, żebym im powiedział?
- To już twoja sprawa. Nie będę ci niczego dyktował. To jest wolny kraj.
- Mogę powiedzieć im, że być może zostaną zastrzelone?
- Nikt ich nie zastrzeli, jeśli będziesz robił to, co ci każemy.
Ed przechylił szklaneczkę i jednym ruchem wlał jej zawartość do gardła. Peter obserwował go, markując dobry humor.
- Picie niczego nie rozwiąże, przyjacielu - stwierdził. Ed otarł usta wierzchem dłoni.
- Nie piję, żeby się upić. Piję raczej, żeby się odkazić.

ROZDZIAŁ V

O godzinie piątej po południu stacja CBS nadała wiadomość, że wszystkie samoloty pasażerskie ze Stanów Zjednoczonych lądujące w Londynie, na lotnisku Heathrow, przetrzymywane są na pasach startowych, a pasażerom nie zezwala się na opuszczanie pokładów samolotów. Po tej wiadomości nastąpiła długa, bo czterogodzinna wymiana depesz i rozmów telefonicznych pomiędzy Departamentem Stanu i Ministerstwem Spraw Zagranicznych rządu Jej Królewskiej Mości, w efekcie której pasażerów wypuszczono w końcu z samolotów, nie zezwalając jednak na przejście przez kontrolę paszportową.
O dziewiątej wieczorem wszystkie loty ze Stanów Zjednoczonych do Anglii zostały odwołane, a godzinę później wstrzymano także wszystkie loty do Europy i na Bliski Wschód. W Londynie ponad dwa tysiące Amerykanów po krótkim pobycie na brytyjskiej ziemi wsadzonych zostało ponownie do samolotów i odesłanych z powrotem do USA. Dla Anglików nie miało znaczenia, że wszyscy oni opuścili Stany jeszcze przed wybuchem zamieszek.
Lord Carey, minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, stwierdził, iż według jego oceny, “biorąc pod uwagę ostatnie wydarzenia w Stanach Zjednoczonych, należy przypuszczać, że wielu obywateli tego kraju zechce znaleźć w Wielkiej Brytanii schronienie na stałe, uciekając przed aktami przemocy i zbrodni. Mimo że z głębi serca pragnąłbym, aby Wielka Brytania miała środki i możliwości finansowe, by przyjąć tak wielką grupę uchodźców z Ameryki, fakty pozostają nieubłagane... nas na to nie stać. Z tego też powodu musieliśmy oświadczyć prezydentowi USA, i spotkaliśmy się z jego pełnym zrozumieniem, iż na pewien czas z przykrością musimy odmówić wpuszczania obywateli amerykańskich na terytorium Wielkiej Brytanii”.
Niemcy, Francja, Holandia i pozostałe państwa EWG szybko podążyły za przykładem brytyjskim. Wszystkie wyrażały szczere współczucie. Lecz nawet “specjalne więzy” nie mogły przezwyciężyć niemożliwości przyjęcia do tych krajów uciekinierów z USA, których spodziewano się dziesiątki milionów.
Oglądając w swoim gabinecie telewizję, Shearson Jones zapytał Petera Kaisera:
- Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego w czasie drugiej wojny światowej przelewaliśmy krew za wolność tych skurwysynów? Czy kiedykolwiek się nad tym zastanawiałeś?
Jednak w miarę jak poniedziałek miał się ku końcowi, powstawały o wiele ważniejsze pytania i wszystkie pozostawały bez odpowiedzi. Grabieże i pożary były wydarzeniami tak gwałtownymi, że większość dziennikarzy zupełnie zapomniała o ich przyczynie. W poniedziałek wieczorem nikt jakoś nie zadawał sobie pytania, czy zagrożenie głodem jest realne i jak wobec takiej groźby zareaguje prezydent.
Oczywiście nikt z administracji nie usłyszał jeszcze o rodzinie Abbottów z Portales w Nowym Meksyku. I nikt nie usłyszał jeszcze o izotopie znalezionym w elewatorze zbożowym w St Louis.
I chyba dlatego właśnie rodzina Duncanów z Willingboro w stanie New Jersey usiadła tego wieczoru jak zwykle do kolacji, zgromadzona wokół stołu kuchennego, bez żadnych myśli, które wykraczałyby poza radość z tego, że są razem i że Pan Bóg sprawił, iż jak co dzień mogą spokojnie i z apetytem spożywać jego dary. Było ich czworo: Emmett Duncan, mechanik pracujący w kompanii telefonicznej, jego żona Dora oraz ich dwie córki - Jenny i Kate. Gdyby ich zapytać, co to jest Clostridium botulinum, nie byliby w stanie odpowiedzieć. Lecz łosoś, którego zjedli tego wieczoru, tym był właśnie zatruty.

ROZDZIAŁ VI

Była druga w nocy z poniedziałku na wtorek, gdy Ed poczuł przez sen, jak ktoś potrząsa jego ramieniem. Początkowo myślał, że to we śnie - przerażającym śnie o oczekiwaniu w cmentarnej kaplicy na przybycie trumny ze zwłokami ojca, machnął więc gwałtownie drugim ramieniem i... trafił Delię w głowę. Szybko ścisnęła mu rękę i powiedziała:
- Uspokój się. Nie możemy obudzić Muldoonów.
Ed przetarł oczy i podniósł się gwałtownie. Po kilku godzinach ciężkiego picia w ustach czuł wstrętny niesmak. Della była w szmaragdowozielonym płaszczu kąpielowym i pachniała Paco Rabanne.
- O co ci chodzi? - zapytał Ed, zły, że wyrwano go ze snu. -Nie mogłaś po prostu położyć się obok mnie?
Uśmiechnęła się w ciemności.
- Dziś w nocy nie mam na to czasu. Boję się. Musisz mi pomóc.
- Pomóc? A w czym ci niby mam pomóc?
- Shearson i Peter Kaiser musieli zamknąć konto funduszu szybciej, niż pierwotnie mieli zamiar. Dlatego nikt ich nie widział przez cały dzień. Dzielili pieniądze, przelewając je do różnych banków, na lipne konta.
- A co ja mogę na to pomóc?
- Ed, wszystkie teleksy, faksy, notatki i kalkulacje są wciąż na dole, w gabinecie Shearsona. Cała dokumentacja potrzebna, żeby wnieść przeciwko niemu oskarżenie. Jeśli zaczekam z tym do jutra, Peter Kaiser być może zdąży część materiałów zniszczyć, a część schować tak, że nikt ich już nie znajdzie.
- Zamierzasz włamać się do gabinetu Shearsona Jonesa i ukraść jego dokumenty? - zapytał Ed z niedowierzaniem.
- To jest jedyny sposób. Nie jestem w stanie połączyć się teraz z biurem FBI w Wichicie i dostać nakaz przeszukania. Shearson kontroluje wszystkie linie. Mogę natomiast dostać się tam, gdzie chcę, i wykraść, co potrzebuję.
- A co zrobi Shearson, jeśli ktoś cię nakryje?
- Myślę, że lepiej od innych znam odpowiedź na to pytanie. FBI podejrzewa Shearsona Jonesa o współudział w przynajmniej pięciu morderstwach.
Ed zmarszczył czoło i pomyślał o Season i Sally, i Peterze Kaiserze, który przed kilkoma godzinami groził niedwuznacznie ich zabójstwem.
 - Mówisz poważnie? - zapytał.
- Oczywiście, że mówię poważnie. Ale wkrótce go dostaniemy.
- Czy ktoś w FBI ma niezbite dowody? Della zniecierpliwiła się.
- Czego ty chcesz, Ed? Najpierw faceta publicznie oskarżasz w telewizji, a potem masz wątpliwości, że jest potencjalnym zabójcą. Jakich chcesz dowodów? Krwi?
 - Nie swojej własnej, dziękuję. I twojej też nie.
- W takim razie pomóż mi. Im szybciej położę rękę na kompromitujących go dokumentach, tym szybciej Shearson Jones znajdzie się w więzieniu federalnym. O ile znajdą dla niego odpowiednio wielką celę.
- To szaleństwo. Jestem farmerem, a nie włamywaczem.
- Zdaje się, że pracowałeś w firmie prawniczej. Mówiłeś mi, pamiętasz? Tam, na dole, natkniemy się na wiele dokumentów bankowych i księgowych, spośród których będę musiała wybrać te najistotniejsze. Jeśli mam to zrobić szybko, potrzebuję pomocy eksperta, kogoś takiego jak ty.
 - Ale jak się tam włamiemy?
- To zostaw mnie. Przygotowano mnie do takich sytuacji. Masz tylko zachowywać się cicho i robić to, co ja ci każę.
Ed przygładził włosy na karku.
- Cholera ciężka - westchnął, ale wyskoczył z łóżka. Włożył spodnie i czerwony sweter z napisem “South Burlington Farm” na piersiach. Właśnie przeciągał go przez głowę, gdy Della zapytała:
- Czy dodzwoniłeś się do żony?
Przełożywszy sweter na szyję, popatrzył na Delię i odparł:
- Jeszcze nie. A dlaczego pytasz?
- Tak sobie. Zastanawiałam się, czy wciąż opowiadają ci o zajętych łączach.
- Nie próbowałem od siódmej wieczorem.
Della wstała i mocniej ścisnęła jedwabny pas wokół bioder.
- Sądzę, że Shearson będzie chciał zatrzymać nas wszystkich w izolacji, dopóki pieniądze nie będą bezpieczne.
- Peter Kaiser powiedział mi, że mogę zadzwonić do Season, kiedy tylko będę chciał. Taka jest prawda.
Della spojrzała na niego z zainteresowaniem.
- Naprawdę tak powiedział? I nie skorzystałeś? Nie mów mi, że nie chciałeś.
Ed pochylił się, żeby zasznurować buty. Kiedy wyprostował się znowu, uśmiechnął się niepewnie do Delli.
- Mam nadzieję, że to nie przeze mnie - powiedziała Della. - Nie chcę, żebyś rozmyślał o opuszczeniu żony z mojego powodu.
 - Nie o to chodzi - mruknął Ed. - Peter Kaiser powiedział mi, że za Season i Sally przez cały czas podąża prywatny detektyw. Nie mam pojęcia, czy blefował, czy nie. W każdym razie dał mi do zrozumienia, że jeśli nie stracę pamięci wtedy, gdy ktokolwiek będzie mnie wypytywał o Shearsona Jonesa i jego fundusz, detektyw zabije je obie. Chciałbym do nich zadzwonić, ale myślę, że na razie będzie bezpieczniej, jeśli tego nie zrobię.
Wolnym krokiem Della podeszła do Eda i położyła mu ręce na ramionach. Jej jasne włosy lśniły miedzianozłotym blaskiem w słabym świetle dochodzącym zza otwartych okien.
- A więc to dlatego chciałeś wiedzieć, czy FBI ma dowody, że Shearson naprawdę jest mordercą.
- Tak - odparł Ed cicho. Wahał się przez chwilę, a potem dodał: - Niestety, nie wszystko układało się ostatnio dobrze pomiędzy mną a Season. Kłóciliśmy się o farmę, o życie na odludziu w Kansas i o moją matkę, niepotrzebnie wtrącającą się do wszystkiego.
Della pocałowała go, czule i zmysłowo, prosto w usta. Był to jednak raczej pocałunek współczucia i zrozumienia niż pożądania.
- Może jednak nie chcesz iść tam ze mną - powiedziała. -Zrozumiem cię, jeśli się wycofasz. Twoja żona i córka są o wiele ważniejsze niż to, żeby Shearson Jones znalazł się za kratkami.
Ed potrząsnął głową.
- Jeśli będę w stanie przyczynić się do zamknięcia Shearsona Jonesa, z radością to uczynię.
- Jesteś pewien? - zapytała.
 - Po prostu powiedz mi, co mam robić. A potem chcę, żeby FBI przesyłała mi butelkę bourbona na każde Boże Narodzenie.
Della popatrzyła na zegarek.
- Chodźmy więc - powiedziała. - Muldoonowie mają lekki sen nad ranem, a stracimy przynajmniej godzinę.
Galeria przed sypialnią Eda była cicha i pusta; świeciła się tylko jedna, słaba, osłonięta żarówka. Wychodząc, Della zatrzymała się na chwilę i rzuciła uważne spojrzenie w kierunku podwójnych, szerokich drzwi prywatnej sypialni Shearsona. Były jak zwykle zamknięte i prawdopodobnie zakluczone. Jeden z Muldoonów powiedział Edowi, że kiedyś senator został zaatakowany w hotelu w Nowym Jorku przez nocnego złodziejaszka i od tego czasu żywi wręcz neurotyczny strach przed możliwością zaskoczenia go w czasie snu.
- Czy nikt nie pełni w nocy warty w domu? - wyszeptał Ed.
Della przecząco potrząsnęła głową.
- Muldoonowie, zanim pójdą do łóżka, sprawdzają wszystkie drzwi i okna oraz włączają zewnętrzny system alarmowy. W parku na zewnątrz biega poza tym przez całą noc para dobermanów. Jedyny czynny numer telefoniczny teraz to prywatna linia Shearsona. Być może i Peter ma telefon. No i to wszystko. Zapewniam cię, że niczego więcej nie potrzeba dla zupełnego bezpieczeństwa, tym bardziej że w promieniu kilku mil dookoła nikt nie mieszka.
Ścisnęła Eda za rękę i pociągnęła go w stronę zakręconych schodów. Całe z drewna cedrowego, wykonane były tak solidnie, że nie skrzypiały pod ich stopami. Po kilku krokach przystanęli, żeby się upewnić, iż nikt ich nie może usłyszeć. Następnie zeszli na parter, przeszli przez wielki salon i podeszli do drzwi gabinetu Shearsona.
Ze ściany patrzył na nich traper o surowej twarzy, z portretu namalowanego przez George'a Caleba Binghama. Z innego miejsca spoglądała na nich maska Indian Kwakiutl, zielono-szkarłatna, przystrojona prawdziwymi ludzkimi włosami. Docierający z zewnątrz blask księżyca wyraźnie oświetlał drzwi gabinetu, jakby kierując Delię i Eda, jakby dając im jakieś mistyczne znaki.
- Miej oczy otwarte, dobrze? - powiedziała Della, a Ed, ukrywszy się w kącie, pożałował, że nie skorzystał z pisuaru, zanim ruszył z Delią na tę wyprawę. - To nie potrwa długo -rzuciła po chwili półgłosem. Sięgnęła do głębokiej kieszeni płaszcza kąpielowego i wyciągnęła z niej plastykowy woreczek, który -jak Ed ocenił po rozlegających się z niego odgłosach - zawierał zapewne metalowe wytrychy.
 - Czyżby w FBI nauczali, jak włamywać się do domów? -zapytał Ed ochrypłym szeptem.
Della przycisnęła palec do ust, nakazując mu ciszę.
- Nazywają to “nadzwyczajnym źródłem informacji” - szepnęła jednak w odpowiedzi. - Włamaniem jest to dopiero wtedy, gdy cię złapią i agencja się ciebie wyprze.
Popatrzyła uważnie na zamek w drzwiach.
- To nic nadzwyczajnego - stwierdziła. - Pięciodźwignio-wy, wzmocniony stalą patent.
- To wszystko? W takim razie powinnaś otworzyć to swoją wsuwką do włosów.
- Ed, uważaj, czy ktoś nam nie zagraża, zamknij się i zaufaj mi - syknęła zniecierpliwiona.
Ed machnął uspokajająco ręką.
- Dobrze, ufam ci. Tylko otwórz te drzwi. Obserwował salon, podczas gdy Della rozpoczęła poważną pracę przy zamku. Patrzył na lśniące stoły, puste krzesła, wielki zegar z wahadłem, który z męczącą monotonią odmierzał mijające sekundy. Z miejsca, w którym stał, Ed mógł widzieć schody i część górnej galerii. Nic nie wskazywało na to, że ktoś w domu nie śpi. Popatrzył na zegarek. Było jedenaście minut po drugiej. Zaczął się zastanawiać, dlaczego wszystko dookoła wydaje się takie nierealne od chwili, gdy zadenuncjował publicznie Shearsona Jonesa. Może dlatego, że znajdował się w tym dziwnie stylizowanym domu, z arcydziełami sztuki indiańskiej dookoła, owionięty wszechobecną aurą dobrobytu i politycznej władzy, która otaczała Shearsona Jonesa. A może to z powodu wydarzeń niedzielnej nocy, przerażających grabieży, zbrodni i podpaleń; wydarzeń, za których wybuch czuł się odpowiedzialny, a których nie doświadczył osobiście. Wszystko wiedział jedynie z telewizji.
Nierealne były również twierdzenia dzienników telewizyjnych, iż “Ed Hardesty, farmer ze stanu Kansas, który publicznie ogłosił, że zawisło nad nami niebezpieczeństwo wielkiego głodu, znajduje się teraz w ukryciu, w stolicy, razem z senatorem Shearsonem Jonesem, człowiekiem, którego obarczył odpowiedzialnością za obecny kryzys”.
Bramy “Visty” zamknięto dokładnie o godzinie jedenastej w niedzielę wieczorem, a dwie próby ekipy CBS wylądowania helikopterem na trawniku przed domem nie powiodły się. Dwa potężne psy i bracia Muldoonowie, trzymający w rękach strzelby i sprawiający wrażenie facetów, którzy nie zawahają się ich użyć, wystarczyli aż nadto, aby odpędzić wścibskich dziennikarzy. Poprzez swoje biuro w Waszyngtonie Shearson przekazał wiadomość, że wróci do stolicy we właściwym momencie i wygłosi obszerne i nie pozostawiające wątpliwości co do jego intencji i poczynań oświadczenie. Najpierw jednak, powiedział, czuje się zobowiązany złożyć kilka “prywatnych i poufnych” wizyt u swych politycznych przyjaciół w stanie Kansas. Taka wersja własnych kroków dawała mu czas na uporządkowanie wszystkich spraw związanych z oczyszczeniem fałszywego funduszu, a prezydenta utwierdzała w przekonaniu, że senator załatwia przed powrotem do Waszyngtonu sprawy nie cierpiące zwłoki.
Ed nie wiedział, że Season telefonowała do “Visty” pięć razy podczas niespokojnego niedzielnego wieczoru i poniedziałkowego poranka. Telefonował również Willard Noakes, chcąc zostawić wiadomość: “Trzymamy z tobą i jeśli potrzebujesz pomocy, dzwoń do nas natychmiast”.
Zmagając się z drzwiami gabinetu Shearsona, Della powiedziała:
 - Nie mogę dojść do ładu z tym pieprzonym zamkiem. Czego, do cholery, trzeba, żeby ruszyć pięciodźwigniowy patent?
- Mówiłaś, zdaje się, że to będzie łatwe - zauważył Ed.
- Bo powinno być łatwe - stwierdziła z irytacją. - Czasami tylko zdarzają się drobne problemy.
- Chcesz, żebym ja spróbował?
- Czy jesteś agentem FBI? A może zawodowym złodziejem?
- Nie.
- A więc siedź cicho i pozwól mi się skoncentrować.
- W porządku, przepraszam. Chciałem ci tylko pomóc.
- Dziękuję.
Ed odwrócił się od Delii i jeszcze raz rozejrzał się po domu. Była druga dwadzieścia jeden nad ranem i dom był wciąż cichy. Ed usłyszał czyjeś głośne chrapanie, jednak ucichło po chwili, nie stwierdził więc, z którego pochodziło pokoju.
Wypadki niedzielnej nocy spowodowały w “Viście” nadzwyczajne napięcie. Od niedzielnego poranka Ed w ogóle jeszcze nie widział Karen. Peter Kaiser trzymał ją z dala od wszystkich osób, które mogły być potencjalnymi wrogami senatora. Chyba podejrzewał, że to Karen zdradziła Edowi informacje o rozmiarach kryzysu. W każdym razie nie dawał jej kolejnej szansy na rozmowę z Edem. Jego matka powiedziała kiedyś jego nowej, bardzo wyrafinowanej przyjaciółce, że Peter jako dziecko płakał na filmie Bambi, zwłaszcza podczas sceny, gdy Bambi idzie samotnie przez dziką, ciemną puszczę, wołając: “Mamo, mamo!” Od tego czasu Peter w ogóle nie ufał kobietom.
Napięcie wzmagało jeszcze absolutne milczenie Shearsona. Zamiast wrzeszczeć i biegać po całym domu, jak spodziewał się Ed, senator zamknął się w gabinecie i nie rozmawiał z nikim z wyjątkiem Petera i służących. Kilkakrotnie w ciągu dnia Eda kusiło, aby podjąć próbę rozmowy z senatorem, chociażby po to, żeby rozładować atmosferę. Lecz nie mógł dotrzeć do Shearsona. Nie był zainteresowany przeprosinami czy wyjaśnieniami ze strony Eda, nie wstrząsnęłyby też nim żadne rzucane w jego kierunku przekleństwa. Miał na głowie miliony dolarów, które szybko musiał wyprać, i teraz tylko to się liczyło.
 - Wreszcie - niespodziewanie sapnęła Della.
Ed odwrócił się i ujrzał, że drzwi do gabinetu stoją otworem.
- Jesteś geniuszem - pochwalił ją. - Otworzyć pięcio-dźwigniowy, wzmocniony zamek to ho, ho.
- Uczą nas tego bardzo dokładnie - stwierdziła Della z niezbyt przekonującą skromnością.
- Nie wątpię - mruknął Ed nonszalancko, pod wrażeniem jej wyczynu. Tylko raz w życiu próbował otworzyć bez klucza jakiś zamek, kiedy chciał dostać się do pamiętnika Season, i doskonale wiedział, jak cholernie trudna jest to robota. Nie udało mu się wtedy i długie miesiące musiał czekać, zanim Season zdecydowała się powiedzieć mu o swojej przygodzie z Clive'em Harrisem; od tego czasu już nie interesował się jej pamiętnikiem.
- Chodź - szepnęła Della. - I dokładnie zamknij za sobą drzwi.
Weszli do gabinetu. Śmierdział winem, cygarami i potem Shearsona. Della włączyła lampkę z zielonego szkła stojącą na biurku i osłoniła ją tak, żeby nikt z ogrodu nie mógł zobaczyć, że w gabinecie Shearsona Jonesa pali się światło.
Na wielkim dębowym biurku panował totalny bałagan. Wydruki komputerowe i taśmy z teleksu mieszały się z książkami i księgami rachunkowymi. Wyglądało to tak, jakby Peter i Shearson skończyli pracę nagle i wszystko pozostawili na noc, nie kłopocząc się sprzątaniem. W popielniczce znajdowało się nawet nie dopalone cygaro, a obok krzesła, które zajmował Peter, stała nie dopita filiżanka kawy. Ed podniósł blok żółtego papieru leżący na podłodze. Na pierwszej stronie narysowany był wielki symbol dolara, ożywiony ręką senatora: miał szeroki uśmiech, wielki nos i dwie małe nóżki.
- Zdaje się, że tutaj nawet dolary potrafią chodzić - powiedział Ed i odrzucił blok z powrotem na podłogę.
- Oczywiście, że potrafią - mruknęła Della, pracowicie przeglądając papiery, nad którymi ostatnio pracował Peter Kaiser. - Wychodzą cichaczem z konta funduszu kryzysowego, równie cicho wbiegają na inne konto, tam się rozmnażają, a potem, kiedy już wydają się zapomniane, powracają na konto Shearsona Jonesa i tam już pozostają.
- Powiedziałbym, że to bardzo sprytne.
- A ja powiedziałabym, że to jest defraudacja.
Ed uważnie rozejrzał się po pomieszczeniu. Ściany obite były sosnową boazerią, starannie polakierowaną. Wisiało na nich kilka fotografii Shearsona Jonesa rozmawiającego z uśmiechniętymi farmerami z Kansas oraz dziewiętnastowieczny pejzaż autorstwa George'a Catlina.
Na stojącej za biurkiem dębowej szafce na książki spoczywała alabastrowa rzeźba pięknej indiańskiej dziewczyny z piórami we włosach, o nagich piersiach. Wykonał ją jakiś artysta z plemienia Pocahontas.
Della podała Edowi gruby plik luźnych papierów.
- Zacznij od tego. Masz szukać śladów wycofywania pieniędzy z funduszu założonego dla kansaskich farmerów. Musisz się dowiedzieć, dokąd są przekazywane i które banki biorą udział w operacjach, poznać numery kont, hasła i takie rzeczy. Szukasz oczywistych śladów malwersacji i wielkiego oszustwa. Czy dasz sobie radę?
- Pewnie, że tak - odparł Ed, biorąc papiery od Delii i idąc z nimi w kąt gabinetu. Rozłożył je na małym stoliku. - Wyłowienie ze sterty papierów dowodów oszustwa, nawet jeśli oszuści są mistrzami w swym fachu, to przecież żadna sztuka.
- Nie znajdziesz żadnych sensacji w tym wszystkim, Ed, pamiętaj. Potrzebujemy jedynie nazwisk i numerów kont. Wynotuj wszystko, co wyda ci się podejrzane i nienormalne.
- W porządku. Ty tutaj jesteś szefem.
Pracowali w ciszy i skupieniu przez czterdzieści minut. Większość zapisków i notatek trudna była do odcyfrowania, upstrzona uwagami na temat podatków, na przykład: “k-to Arizona, wol. kod 501/c/3??” czy “przel. dla f-my pogrz. możl.”, po czym następowały kolumny cyfr, których znaczenia trudno było się domyślić.
Jednak wkrótce Ed zaczął się orientować w treści zapisków. Przysunął sobie bliżej lampę i włączył jeden z kalkulatorów Petera Kaisera. Po pięciu minutach intensywnego stukania w jego klawiaturę zawołał szeptem:
- Tak jest! Zdaje się, że na coś wpadłem.
Della podeszła bliżej i zerknęła na papiery ponad jego ramieniem.
- Popatrz tutaj - powiedział. - Tę kwotę, 1,72 miliona dolarów, ostentacyjnie przelano na konto terminowe, na którym niby ma leżeć dopóty, dopóki władze funduszu pomocy dla farmerów z Kansas nie zadecydują o najlepszym sposobie jej wydania. Została podzielona na sześć części i zupełnie legalnie przekazana przez bank sześciu różnym firmom związanym z rolnictwem. Ale jeśli popatrzysz na kolejną stronicę, stwierdzisz, że pewna kompania w Fort Myers, na Florydzie, wzbogaciła się o kwotę 1,548 miliona dolarów, co wynosi dokładnie 1,72 miliona minus dziesięć procent. Wymienione są tutaj dwa imiona: “Olga” i “Jimmy”. Bóg wie, o kogo chodzi.
Della szybko przebiegła wzrokiem notatki.
- To nie jest wiele - stwierdziła. - Ale pewnie wystarczy, żeby ludzie z FBI zajmujący się defraudacjami poszli właściwym tropem. Do tej pory Shearson Jones był mistrzem w zacieraniu śladów.
Wzięła papiery, zwinęła je i włożyła do kieszeni.
- A jak Shearson zauważy, że to zniknęło? - zapytał Ed z wahaniem w głosie. Wyłączył lampę i kalkulator.
- To już bez znaczenia. Kiedy Muldoonowie się poderwą i włączą się alarmy, mnie już tutaj nie będzie.
- A co przewidujesz dla mnie?
- Ty tutaj zostaniesz. Będziesz w ten sposób bezpieczniejszy. Jeśli Shearson zacząłby podejrzewać, że miałeś coś wspólnego ze zniknięciem jego osobistych papierów, doścignąłby cię i powiesił za jaja na jakimś drzewie.
- Wy, agenci FBI, jesteście bardzo delikatni.
Della rozejrzała się po gabinecie, aby się upewnić, że wszystko leży na właściwym miejscu. Akurat gdy miała wyłączać lampę na biurku, otworzyły się drzwi wejściowe. Tak po prostu, zupełnie niespodziewanie. Stanął w nich, w kowbojskiej koszuli w kratę i w krótkich gatkach, jeden z braci Muldoon. Zapuchnięte od snu oczy zdradzały, że dopiero co wstał z łóżka.
Przez moment Muldoon patrzył na nich oboje w totalnym osłupieniu, a oni gapili się w niego i nikt nie powiedział ani słowa. Dopiero po chwili Muldoon zorientował się, co jest grane, wychylił się na zewnątrz i krzyknął:
- Calvin! Calvin! Chodź tutaj! I zabierz spluwę!
Ed ruszył w jego kierunku. Udało mu się chwycić go za rękę i pociągnąć do siebie, ale wykręcić jej już nie zdołał, bo Muldoon szybkim ruchem wyrwał mu się i walnął go pięścią w ucho. Ed krzyknął, stracił równowagę i uderzył głową o framugę.
Na szczęście na miejscu znalazła się Della. Podbiegła i zanim Muldoon skończył z Edem, trzasnęła go łokciem w obojczyk i sztywnymi, wyprostowanymi palcami pchnęła w gardło. Po tym ciosie Muldoon odwrócił się i ze skowytem, przypominającym ryk odkurzacza elektrycznego z przeładowanym zbiornikiem, wybiegł z gabinetu.
- Dalej, szybko, na miłość boską! - krzyknęła Della i złapała Eda za rękę.
Ed ciągle słyszał potężne dzwony w uchu, zdołał jednak się podnieść i ruszyć przed siebie. Zahaczył golenią o chromowany stolik do kawy. Chwycił się za nogę, zaklął szpetnie, ale Della zaraz szarpnęła go za sweter i pociągnęła za sobą.
Gdy wybiegali z gabinetu, w drzwiach obok ukazał się Cal-vin Muldoon. Jego zdziwiona twarz była biała jak śnieg, w ręce trzymał rewolwer. Della bez wahania złapała za lufę, trzasnęła go w nerki i dołożyła pięścią w twarz, Muldoon upadł, a Ed poprawił mu jeszcze, kopiąc go w twarz. Rewolwer z trzaskiem upadł na podłogę i Ed zaraz go podniósł.
- Shearson! - wydyszała Della. - To nasza jedyna droga ucieczki.
Ed nie bardzo wiedział, co miała na myśli, jednak bez
wahania pobiegł za nią po schodach. Zrównał się z nią na piętrze, ale na prostej nie zdołał jej wyprzedzić, tak że w wielkie, podwójne drzwi sypialni Shearsona uderzyli prawie razem. Oczywiście nie puściły.
Della szarpnęła za klamkę, jednak drzwi były zamknięte na klucz.
- Mam przestrzelić zamek? - zapytał Ed. Della popatrzyła na niego, jakby był szaleńcem.
- Czyś ty zwariował? Nie przestrzelisz zamka z takiego rewolweru. Narobiłbyś tylko hałasu i dymu, a kule latałyby we wszystkich kierunkach.
- Och - jęknął Ed, rozczarowany. - Widziałem w filmach, że tak robią.
- W filmach nie rozwalają mosiężnych zamków w wielkich cedrowych drzwiach.
Na dole Calvin Muldoon powoli pozbierał się na nogi i ruszył do góry. Ed odwrócił się i wycelował w niego lufę rewolweru.
- Jeszcze jeden krok i rozwalę ci łeb! - krzyknął tonem, który - miał nadzieję - powinien był zabrzmieć przekonywająco. Muldoon podniósł do góry ręce, ale wciąż się zbliżał powolnym, ostrożnym krokiem.
W pewnej chwili po drugiej stronie galerii otworzyły się drzwi sypialni Petera Kaisera. Ukazał się w nich sam Peter, ubrany w białą koszulkę i równie białe majtki.
- Co się tu dzieje, do jasnej cholery?! - zawołał z irytacją. Ed okręcił się na pięcie i wypalił z rewolweru. Indiański
gobelin wiszący tylko pół metra od framugi drzwi, w których stał Peter, runął na podłogę: Peter natychmiast wycofał się do pokoju i przekręcił zamek w drzwiach.
Korzystając z tego, że uwaga Eda została na chwilę rozproszona, Calvin Muldoon uczynił ruch, jakby chciał się rzucić gwałtownie na niego, jednak Ed zdołał się odwrócić w samą porę. W oczach miał taki blask, że Muldoonowi serce podskoczyło do gardła.
 - Ostrzegałem cię - powiedział Ed złowrogo.
Muldoon zaczął się cofać, ciągle z rękami w górze.
- W porządku - wyjąkał drżącym głosem. - W porządku, spokojnie. Ja tutaj tylko pracuję.
Tymczasem Della wciąż męczyła się z zamkiem w drzwiach do sypialni Shearsona Jonesa. Klęczała przed nim i pracowała. Odsłoniła zęby w grymasie koncentracji, a ręce drżały jej nerwowo.
- Pośpiesz się, dobrze? - poganiał ją Ed. - Za chwilę będziemy tu mieli na karku uzbrojonych ludzi.
Calvin Muldoon zaczynał powoli schodzić po schodach, ale z dołu dobiegł Eda głos jego brata:
- Calvin, czy wszystko z tobą w porządku? Nie jesteś ranny?
Della nie reagowała, skupiona wyłącznie na zamku. Drzwi Petera Kaisera otwarły się znowu, jednak tym razem tylko na szerokość małej szparki. Po chwili Peter zawołał:
- Czy to ty, Hardesty? Słyszysz mnie?!
- Słyszę cię, słyszę.
- Nie wiem, czy zdajesz sobie sprawę z tego, co robisz, Hardesty. Ale cokolwiek zamierzasz, nie uda ci się to. Ten dom jest strzeżony silniej niż niejedno więzienie.
- To moje zmartwienie! - odkrzyknął mu Ed. Peter rozmyślał przez moment i znowu krzyknął:
- Jeśli senatorowi Jonesowi spadnie choć włos z głowy, Hardesty, wkrótce będzie cię ścigał każdy policjant w tym kraju!
- Nic mu się nie stanie, jeśli tylko nie zachowa się jak głupiec - powiedział Ed.
- Nie masz żadnych szans, Hardesty, cokolwiek zamierzasz. - Peter był nudny w tym swoim przekonywaniu.
- Na miłość boską, dalej, ty pieprzony zamku! - wreszcie odezwała się Della. - No, puszczaj!
- Della! - wykrzyknął Ed błagalnym tonem.
Calvin Muldoon zaczął wspinać się z powrotem po schodach, niemalże nie odrywając od nich rąk i nóg. Ed nie widział go zbyt dobrze poprzez drewnianą balustradę, jednak błysk niklowanego rewolweru kaliber 45 dotarł do jego świadomości aż nadto wyraźnie. Przeraził się. Nie było wątpliwości, że Muldoonowie uzbrojeni są nie gorzej od piechoty morskiej i że nie zawahają się strzelać, za to im przecież płacono. Rozmyślał przez chwilę, czy powinien oddać ostrzegawczy strzał w kierunku Calvina, jednak zrezygnował z tego zamiaru. Nie wiedział, ile pocisków ma w swojej broni.
- Zrobione - powiedziała Della tak cichym głosem, że Ed jej nie usłyszał. W tym samym zresztą momencie pchnęła drzwi do sypialni Shearsona.
Rozdzwoniły się natarczywe, głośne dzwonki alarmowe i w tym dzikim hałasie do Eda dotarła myśl, że Della ocaliła ich oboje w ostatniej chwili. Uniósłszy wysoko w górę rewolwer, który trzymał w prawej ręce, pchnął lewą ręką Delię do sypialni, a następnie zatrzasnął drzwi, gdy sam również znalazł się w środku.
- Mam nadzieję, że zdajesz sobie sprawę, iż przez ciebie o mało nie narobiłem w gacie ze strachu - powiedział do Delii. I rzeczywiście, był tak ciężko przestraszony, że jego głos brzmiał chrapliwie, a jednocześnie piskliwie. Dzwonki alarmowe zawodziły na szczęście tak głośno, że Della nie zauważyła tej zmiany.
- Dalej, szukajmy Shearsona! - krzyknęła. Zatrzasnęli ciężkie drzwi za sobą, po czym ostrożnie ruszyli krótkim korytarzykiem prowadzącym bezpośrednio do sypialni Shearsona. Ed kopniakiem otworzył ozdobne drzwi i wpadł do środka z bronią gotową do strzału, tak jak to widział w filmie Starsky and Hutch. Jego obawy, że będzie musiał strzelać, były nieuzasadnione. Wielkie królewskie łóżko zasłane jedwabną pościelą było puste, a Shearson Jones stał kilka metrów od niego, przy małym stoliczku, w szerokiej białej koszuli nocnej, i spokojnie palił cygaro.
Dzwonki robiły w sypialni tak wściekły hałas, że Ed nawet nie próbował się odezwać. Po prostu machnął rewolwerem na Shearsona i ruchem głowy wskazał mu drzwi.
Shearson spokojnie wypuścił kłąb dymu i potrząsając głową, zaprzeczył. Poruszył ustami i Ed zrozumiał z układu warg, że senator chce powiedzieć “w żadnym wypadku”.
Della, w jasnozielonym poranniku, podeszła prosto do Shearsona i wrzasnęła mu coś do ucha. Senator patrzył na nią przez chwilę, po czym powoli, jakby zastanawiając się nad czymś, odłożył cygaro na srebrną popielniczkę. Otworzył drzwiczki do garderoby i wyjął z niej spodnie, koszulę i ciemnoniebieski sweter, który musiał zawierać wełnę z co najmniej dwóch tuzinów owiec. Bez słowa podał to wszystko Delli i ruszył do drzwi.
- Co mu powiedziałaś?! - krzyknął Ed.
- Że mamy jeszcze tylko jedną kulę - odkrzyknęła Della. -Powiedziałam mu też, jaką część ciała mu tą kulą rozpieprzymy.
Ed ze zdziwieniem uniósł brwi.
- I uwierzył, że jestem w stanie to zrobić? To znaczy okaleczyć go w ten sposób?
- Uwierzył, że ja to zrobię.
Dotarli do drzwi prowadzących do gabinetu Shearsona i Della szybko je otworzyła. Gdy przekręcała klucz w zamku, Shearson stał nad nią gruby i blady, przypominając Falstaffa.
- Rób tylko to, co ci każemy! - krzyknęła Della do niego. -Nic więcej. Żadnych żartów, głupich sztuczek, niczego takiego. Dziś w nocy opuściło mnie poczucie humoru.
Kiedy weszli do gabinetu, dzwonki alarmowe niespodziewanie ucichły i nastąpiła niezwykła cisza. W uszach dzwoniło jedynie echo niedawno umilkłego jazgotu.
Czekali. Ed popatrzył na zegarek i przez trzydzieści sekund obserwował, jak sekundnik powoli okrąża tarczę. Na schodach za ścianą było zupełnie cicho, a przecież Muldoono-wie musieli tam być. Prawdopodobnie był z nimi również Peter Kaiser, jeśli miał dość odwagi.
- Wychodzimy! - krzyknęła Della.
Nie było odpowiedzi. Tylko cisza i ciemność.
- Jeśli spróbujecie nas powstrzymać, senatorowi Jonesowi przytrafi się coś przykrego - powiedziała. - Nie umrze, ale już do końca życia nie będzie mężczyzną, rozumiecie?
I znów cisza zastąpiła odpowiedź. Della popatrzyła na Eda, a następnie na senatora. Wyraz jej twarzy nie pozostawiał cienia wątpliwości, iż dziewczyna zastanawia się, jakie ma szansę wydostania ze strzeżonego domu nieprzyzwoicie grubego senatora i nerwowego farmera, nie tracąc przy tym życia.
- Ed - powiedziała. - Wciąż masz możliwość pozostania w tym domu. Nie twierdzę, że spotka cię tu coś miłego, jednak z pewnością będzie to lepsze niż nagła śmierć przy próbie ucieczki stąd.
Ed zdecydowanie potrząsnął głową.
- Idę z tobą, bez dyskusji. Nie przejmuj się mną, Della, nie będę dla ciebie ciężarem. Powiedz tylko słowo, zrobię wszystko, co uznasz za konieczne.
Della popatrzyła na Shearsona.
- Słyszałeś, kochany? Wyruszamy więc na małą wycieczkę. Shearson westchnął.
- Ojciec zawsze powtarzał mi, żebym wystrzegał się kobiet z wielkim biustem - powiedział. - Ich poczucie lojalności bardzo łatwo odwraca się o sto osiemdziesiąt stopni i osiąga rozmiary ich buforów.
Ed ukłuł tłusty bok Shearsona końcem lufy rewolweru. Było to jak nakłuwanie poduszki. Shearson odwrócił głowę, rozwścieczony, ale Ed posłał mu w odpowiedzi uśmiech, który Sally nazywała uśmiechem “zadowolonego aligatora”.
- Czy powiecie mi, kim właściwie jesteście? - zapytał Shearson. - Czy mógłbym wiedzieć, dlaczego mnie porywacie? Może jesteście jakąś bojówką? Może trzymacie z Izraelem? Chociaż, w gruncie rzeczy, nie sprawia mi to żadnej różnicy.
Della zignorowała go.
- Teraz wyjdziesz przez te drzwi z rękami uniesionymi do góry - wydała polecenie. - Ostrzegam cię, że jeśli będziesz próbował uciekać, albo zrobisz cokolwiek innego, sprzecznego z moimi poleceniami, Ed natychmiast odstrzeli ci jaja. A teraz ruszaj się - pchnęła go w kierunku drzwi.
Shearson uśmiechnął się do niej, wychodząc na zewnątrz.
- Cokolwiek się stanie, moja droga - powiedział - chciałbym, żebyś wiedziała, że jesteś niezłą dupą.
Trzymając się blisko za Shearsonem, Ed i Della wyszli z sypialni i ruszyli podestem w kierunku schodów. Po Muldoonach i Peterze nie było śladu. Dom był tak cichy, że słychać było bzyczenie jednej jedynej muchy, która jakimś cudem dostała się do środka.
Trzymając Shearsona na muszce, Ed rozglądał się nerwowo dookoła. Senator pomrukiwał coś sam do siebie. Ten cichy pomruk niepokoił Eda. Zdawało się, że senator wie coś, z czego ani on, ani Della nie zdają sobie sprawy.
Gdy przechodzili przez hall, Shearson głośno zauważył:
- Ciągle nie wiem, jakiemu diabelskiemu celowi politycznemu służy to porwanie.
Niemal natychmiast w hallu zapaliły się wszystkie światła, a po obu stronach trzyosobowego pochodu pojawili się bracia Muldoonowie. Każdy z nich trzymał w obu rękach automatyczne pistolety.
Dużo później Ed zdołał odtworzyć sobie wszystkie wydarzenia, które teraz nastąpiły, tak dokładnie, że aż nie chciał uwierzyć, iż wszystko przebiegło tak błyskawicznie. W momencie gdy zapłonęło światło, rzucił się na plecy senatora i przygwoździł go do ziemi. W chwilę potem zahaczył szyję Shearsona łokciem tak, że jego głowa chroniła mu klatkę piersiową. Della błyskawicznie dała nura za jedną z sof.
Calvin Muldoon, zaczajony przy jednym z krzeseł, dwukrotnie wypalił z colta kalibru 45. Jedna z kul w drobny mak rozbiła porcelanowy klosz nad jedną z lamp. Druga utkwiła w ścianie.
Nastąpiła sekunda ciszy, po czym jego brat nie wytrzymał nerwowo i oddał strzał, który rozbił szybę w oknie wychodzącym na ogród. I znów cisza. Żaden z braci nie ośmielił się już strzelać, w obawie że przypadkowo trafiony zostanie senator. W powietrzu unosił się ostry smród spalonego prochu.
- Muldoon! - wykrzyknął Ed. - Muldoon! Daj spokój! Nie masz szans, żeby nas powstrzymać!
- Tylko się rusz, a przekonasz się, czy nie mam szans. Ty i ta cycata kobieta.
Ed myślał przez chwilę. Jasno stanęły mu przed oczyma wszystkie możliwości rozwiązania sytuacji, w jakiej się oboje z Delią znaleźli. Po chwili, już nie zastanawiając się dłużej, uniósł w górę rewolwer i wypalił.
Kula kompletnie zniszczyła obicie krzesła, którego Calvin Muldoon używał jako osłony. Nagle hall znów napełnił się dymem, hukiem i fruwającymi strzępami materiału. Calvin Muldoon, zraniony w szyję, nagle wynurzył się ze swojego ukrycia za krzesłem. Dłońmi obejmował gardło. Opadł na kolana z wrzaskiem, a jego twarz przybrała wyraz podobny do indiańskich masek Shearsona. Wielkie, ciężkie krople krwi opadały spomiędzy jego palców na podłogę.
- Calvin! Calvin, na Boga, Calvin! - krzyknął jego brat.
W następnej chwili Della, Ed i Shearson byli już za drzwiami, w czerni głębokiej nocy. Biegli. Della kilkoma susami przesadziła podjazd i znalazła się na małym parkingu, gdzie stały samochody. Ed wlókł się kilkadziesiąt stóp za nią i ciągnął Shearsona Jonesa za rękaw jego nocnej koszuli.
- Nie mogę biegać! Nie mogę biegać! - wrzeszczał Shearson.
- Nic mnie to nie obchodzi - warknął Ed. - Biegnij albo rozwalę cię na grube, tłuste kawałki.
Na parkingu znajdowały się trzy pojazdy: należąca do Eda furgonetka caprice classic, którą przyjechał do “Visty” z Delią, terenowy chevy suburban, używany przez Muldoonów, i wypożyczony przez Shearsona lincoln Continental. Jego szofer, cichy i dostojny mężczyzna, z wiecznie zachmurzoną miną, ulokowany został w chatce gościnnej stojącej przy głównej bramie.
- Kluczyki! - zawołała Della, gdy Ed z Shearsonem zbliżyli się do samochodów. - Czy pamiętałeś o kluczykach?
- Nie miałem pojęcia, że będę dzisiejszej nocy jeździł. Shearson ciężko oddychał.
- Nie biegajmy już więcej, proszę was, błagam. Dosyć biegania.
Della otworzyła drzwiczki z lewej strony suburbana i zaczęła myszkować w poszukiwaniu kluczyków.
- Żadnych cholernych kluczy - zasyczała. - Raz w życiu mogliby je tutaj zostawić.
Ed, ciągle trzymając Shearsona na muszce, otworzył lincol-na. Wnętrze samochodu pachniało skórą i odświeżaczem powietrza.
- Tutaj też nie ma kluczyków - stwierdził po chwili. Della popatrzyła w kierunku domu. W drzwiach frontowych na chwilę pokazał się Peter Kaiser i zaraz zniknął.
Wokół nich była tylko wietrzna, gwiaździsta noc. Po chwili usłyszeli nieludzki wrzask rannego Muldoona i Petera wołającego:
- Nie rób mu tego, bo go udusisz, na miłość boską! Della zagryzła wargi.
- Za parę minut ruszą za nami. A niech tylko Kaiser odkryje, jakie papiery ukradliśmy... Dalej, wsiadajcie do samochodu.
- Po co? Przecież nie możemy go uruchomić.
- Wsiadajcie. Kluczyki są w chatce. Zabierzemy je szoferowi.
W tej chwili w drzwiach “Visty” ukazał się Muldoon i wystrzelił niespodziewanie w powietrze. Ed rozpoznał błysk czterdziestki piątki i usłyszał, jak kula toruje sobie drogę wśród gęstych sosen.
- Lepiej już zdecydujcie się na coś konkretnego, bo jeszcze wystrzelają nas tutaj wszystkich - niespodziewanie odezwał się Shearson.
Ed szarpnął za tylne drzwiczki lincolna.
- Wsiadaj - rozkazał Shearsonowi.
Senator wcisnął się na siedzenie, teatralnie posapując i pomrukując.
- Mam nadzieję, że zdajecie sobie sprawę, iż i tak nic wam to nie da - powiedział, kiedy Ed zatrzaskiwał za nim drzwiczki.
W tej samej chwili Della otworzyła przednie drzwiczki od strony pasażera.
- Daj mi broń - zażądała, zwracając się do Eda. - Wysiądź, a ja spróbuję osłonić ogniem samochód, kiedy będziesz prowadził go w kierunku bramy.
Ed patrzył jej w oczy przez jedną długą sekundę, po czym uczynił to, co mu nakazała. Bez wysiłku chwyciła w jedną dłoń rewolwer, który jej podał, jakby podobne gesty wykonywała przez całe życie. Nawet Ed nie uczyniłby tego tak zgrabnie.
Zwolniwszy hamulec ręczny lincolna, Ed w jedną rękę ujął kierownicę, a drugą nacisnął framugę drzwiczek i zaczął pchać samochód. Początkowo maszyna w ogóle nie chciała ruszyć. Ed mocno zaparł się i gdy natężył ciało po raz trzeci, samochód posunął się o pół cala do przodu. Z tylnego siedzenia odezwał się Shearson Jones, z trudem ukrywający rozbawienie:
- Chyba nie chcesz, żebym znów wysiadał? A może mógłbym być ci w czymś pomocny?
- Zostań... tam, gdzie jesteś - jęknął Ed. - Potrzebny jest balast.
Z domu znów ktoś strzelił i kula uderzyła o tylny zderzak lincolna.
- Zdaje się, że chcą nam poprzebijać opony! - krzyknął Ed do Delii.
- Bzdura! To jest niemożliwe. Celują raczej w zbiornik z paliwem.
- Niech ci będzie - stęknął Ed i znów naparł na lincolna.
Stopniowo limuzyna zaczęła się toczyć do przodu. Początkowo z żółwią szybkością i Ed obawiał się, że stanie, kiedy tylko któreś z kół napotka najmniejszą przeszkodę. Ale z każdą chwilą prędkość lincolna rosła i wkrótce już Della musiała biec obok niego.
Znów dobiegły ich odgłosy wystrzałów. Jedna z kul odbiła się od dachu lincolna z odgłosem przypominającym zawodzenie nieszczęśliwej mewy. Kolejna uderzyła w ziemię, niemal przy nodze Eda.
- Proszę, proszę, strzela nawet Peter Kaiser - powiedziała Della.
Skryła się za drzwiami pasażerskimi, oparła rewolwer o dach samochodu, przymierzyła i wystrzeliła w kierunku otwartych drzwi domu.
- Jezu Chryste - jęknął Shearson Jones. Na twarzy wykwitł mu grymas przerażenia.
- Zamknij się - powiedział Ed. - Zaraz wyrwiemy się z tego piekła.
Wielki czarny Continental w absolutnej ciszy sunął podjazdem opadającym teraz w dół. Ta podróż z wyłączonym silnikiem była bardzo dziwna. Nie było słychać żadnego dźwięku poza odgłosem opon naciskających na żwir, poza cichym skrzypieniem zawieszenia i głośnym oddechem Shearsona, rozwalonego na tylnym siedzeniu.
- Oto chata gościnna - powiedziała Della, wskazując na mały biały budynek widniejący pomiędzy drzewami. Była już prawie trzecia nad ranem i niebo powoli zaczynało jaśnieć, jednak na ziemi wciąż panowały czarne cienie głębokiej nocy.
Ed wykonał lekki skręt i samochód stanął przed główną bramą. Wówczas Ed włączył ręczny hamulec i otworzył swoje drzwiczki.
- Daj mi dwie minuty - powiedział do Delii. - Jeśli Shearson spróbuje jakiejś sztuczki, z miejsca go zastrzel.
- Chyba zdajecie sobie sprawę, że brama zamknięta jest na kłódkę i że nie macie do niej klucza - odezwał się Shearson z bladym uśmiechem.
Ed nic nie odpowiedział, tylko szybko przeszedł przez drogę i wstąpił na ceglane schodki, które wiodły do chatki. Gdy okrążał oświetloną drewnianą werandę, jego kroki wyraźnie zadudniły na deskach. W końcu zatrzymał się pod oknem. Spojrzenie do wnętrza chaty uniemożliwiały kwieciste zasłony. Nasłuchiwał przez chwilę, aż odniósł wrażenie, że słyszy chrapanie szofera. Otwartą dłonią zastukał głośno w szybę.
Niemal natychmiast, wręcz komicznie szybko, we wnętrzu chaty zapłonęła nocna lampka. Jakiś głos z chaty zapytał:
- Kto tam? Co się dzieje?
- Wszystko w porządku - odpowiedział Ed. - Potrzebuję tylko kluczyki do samochodu. Ktoś go zatrzasnął przez pomyłkę, a senator Jones zostawił w środku ważne dokumenty.
Nastąpiła długa cisza, po czym szofer zapytał:
- Czy wie pan, która jest godzina? Już trzecia nad ranem.
- Oczywiście, że jest trzecia nad ranem. Ale do senatora Jonesa zatelefonował prezydent, żądając jakichś ważnych informacji i musimy w tej chwili dostać te kluczyki. Podaj mi je, stary, i zaraz będziesz mógł wrócić do łóżka.
Ed usłyszał skrzypnięcie sprężyn w łóżku i zaraz potem głębokie westchnienie.
- Nie wolno mi nikomu dawać tych kluczyków, wie pan o tym dobrze.
- Senator Jones to nie jest nikt, tak samo jak i prezydent.
Z tyłu, od domu, dobiegł Eda odgłos włączanego silnika chevy suburbana. Ed cofnął się na chwilę i popatrzył w tamtym kierunku. Zobaczył światła samochodu, którym Peter i jeden z Muldoonów zamierzali wyruszyć w pościg.
 - Pospiesz się, człowieku, dobrze?! - krzyknął do szofera. - Senator Jones nie lubi, kiedy wystawia się na próbę jego cierpliwość.
- Chwileczkę! - odkrzyknął mu szofer z wnętrza chatki. -Muszę sobie przypomnieć, czy zostawiłem te przeklęte kluczyki w uniformie, czy w dżinsach. Pracowałem dziś przy tym samochodzie, jeśli pan pamięta. Hamulce piszczały jak zarzynane świnie. Wie pan, dlaczego? Wszystko z powodu kurzu, pieprzonego kansaskiego kurzu, który dostał się pod klocki hamulcowe.
Ed znów popatrzył na dom. Światła samochodu Muldoona były już w połowie drogi do bramy wyjazdowej, migając pomiędzy sosnami. Wyraźnie już słyszał warkot silnika i odgłos opon toczących się po żwirze.
Tym razem pięścią walnął w szybę.
- Dasz mi te cholerne kluczyki, czy mam rozwalić tę budę i wziąć je sobie sam?
Nagle firanki rozsunęły się i szofer otworzył okno. Stanął w nim w różowej pidżamie w paski, poważny i przestraszony, z włosami zmierzwionymi po kilku godzinach wylegiwania się w łóżku. W ręce trzymał przed sobą kluczyki, jak mały chłopiec, którego przyłapano na kradzieży smakołyków.
Ed porwał kluczyki z jego ręki i czym prędzej ruszył z powrotem do lincolna. Zbiegając ceglanymi schodkami, zauważył, że chevy znajduje się już nie dalej niż o dwieście stóp od bramy; na moment jego sylwetkę uchwyciły reflektory samochodu. Rzucił się w otwarte drzwiczki lincolna, wcisnął kluczyk do stacyjki, okazało się, że zły, wcisnął następny, tym razem dobry, przekręcił go i silnik lincolna ożył.
W lusterku ujrzał oślepiające światła suburbana. Po chwili nastąpił strzał i tylna szyba zamieniła się w białe mleko.
- Na podłogę! - krzyknęła Della do Shearsona. - Kładź się na podłogę, bo odstrzelą ci łeb!
Ed włączył wsteczny bieg i nacisnął pedał gazu. Kolejna kula uderzyła w karoserię lincolna z głuchym dźwiękiem, odbiła się i utkwiła gdzieś w zaroślach.
Tylne koła limuzyny ślizgały się i piszczały, żłobiąc w żwirze coraz głębsze koleiny, wzniecając tumany kurzu i kamieni. Nagle lincoln wystrzelił do tyłu, prosto w maskę nadjeżdżającego suburbana. Nastąpił potworny łomot zderzających się metalowych karoserii. Ed poczuł, jak głowa pędzi mu gwałtownie w kierunku przedniej szyby pod wpływem nagłego zderzenia, a Shearson wpada na oparcie jego fotela z całym impetem dwustupięćdziesięciofuntowego worka ziemniaków z Idaho. Nie tracąc głowy, Ed jednak szybko wrzucił pierwszy bieg i lincoln oderwał się od chevy'a, pędząc w kierunku bramy.
Samochód zatrzymał się na wrotach z kutego żelaza, a jego silnik tylko głośno zawył, jakby w wielkiej frustracji. Della mocno zaciskała ręce na oparciu siedzenia, nie zapominając jednak o rewolwerze, który trzymała gotowy do oddania śmiercionośnych strzałów. Shearson wył z bólu, gdyż walnął głową o coś bardzo twardego.
- Znowu nadjeżdżają! - krzyknęła Della roztrzęsionym głosem.
Ed znów wrzucił wsteczny bieg, znów nacisnął na pedał gazu i po raz drugi tyłem ruszył w kierunku suburbana. Tym razem oba wehikuły spięły się na długie sekundy w jedną masę pogiętej karoserii, potrzaskanych świateł i wciąż wyjących silników. I znów Ed wrzucił pierwszy bieg, a lincoln ponownie ruszył do przodu, z brzękiem rozdzieranej blachy odrywając się od suburbana.
Nigdy nie rozbiliby tej bramy, gdyby nie potężny wóz terenowy Muldoona, który ruszył zaraz za lincolnem. Muldoon dodał im ekstra impetu, kiedy walnęli w stalowe kraty i siła obu samochodów wystarczyła, aby rozerwać potężne łańcuchy. Lincoln wypadł na drogę pozbawiony maski na silniku, z rozwaloną w drobny mak chłodnicą, ale wciąż zdolny do jazdy, mało, pędzący z pełną szybkością.
- Teraz, gazu! - krzyknęła Della, podekscytowana. - Gaz do dechy i im zwiejemy!
- A co myślisz, że będę oszczędzał to pudło? - zapytał Ed,
mocując się z kierownicą, gdy samochód wpadł w pierwszy ostry zakręt. - Ale to nie jest samochód sportowy, niestety. To dwutonowa limuzyna.
Droga znad jeziora Fall River wiedzie najpierw do miasta o tej samej nazwie i dociera do wiodącej ze wschodu na zachód szosy biegnącej z Keighley przez Augustę do Wichity. Na całej swej długości jest nierówna, pełna ostrych i niespodziewanych zakrętów.
Pędząc wzdłuż jeziora, Ed ciągle spoglądał w lusterko: słaby blask chevy'a ścigającego uciekinierów nie znikał ani na chwilę. W końcu nie wytrzymał i powiedział do Delli:
- Przez cały czas siedzą nam na ogonie. Może przy następnym ostrym zakręcie spróbujemy ich powystrzelać?
Della przecząco pokręciła głową.
- Dlaczego nie? -jęknął Ed. - Przecież oni nas pozabijają!
- Może tak, może nie - stwierdziła Della filozoficznie. -Fakt, że bardzo im zależy, abyśmy nie zwiali, ale ja nie zamierzam strzelać do ludzi, dopóki nie jest to absolutnie konieczne.
Ed zdekoncentrował się na chwilę i limuzyna z trudem zmieściła się w kolejnym długim zakręcie w lewą stronę. Opony zapiszczały w fałszywym jęku i wyły w zakręcie tak długo, że Ed stracił już nadzieję, iż kiedykolwiek odzyska panowanie nad kierownicą. Kiedy w końcu samochód wyszedł na prostą i popędził w dół piękną sosnową aleją, Ed był cały mokry z przerażenia.
Znów popatrzył w lusterko. Wciąż widoczne w nim były światła pościgu, jednak teraz jakby bardziej oddalone. Nikt przy zdrowych zmysłach nie wziąłby przecież tego ostatniego zakrętu z taką szybkością, z jaką udało się to jemu.
- Posłuchaj - powiedział do Delii, uważnie już patrząc na drogę przed maską - ścigają nas, strzelają do nas, a ty ani myślisz strzelać do nich?
- Potrzebuję Petera Kaisera żywego - odparła Della. -Jest ważnym świadkiem tej defraudacji i z pewnością jest bardziej podatny na naciski niż Shearson Jones.
Podrygujący bezładnie, w miarę jak lincoln natrafiał kołami na nierówności w drodze, z tyłu samochodu odezwał się senator:
- A więc o to chodzi, ty rudy aniele! Oto wcielone FBI! Teraz nie dziwię się, że sprzedali mi taką słodziutką historię, kiedy o ciebie wypytywałem.
Della odwróciła się w swoim fotelu. W luźnym szmaragdowym płaszczu kąpielowym, z rewolwerem w ręku - wyglądała i pięknie, i komicznie; z pewnością jej strój nie odpowiadał powadze sytuacji. Spojrzawszy na nią uważnie, Ed doszedł do wniosku, że pod spodem nie ma żadnej bielizny.
- Wiesz co? - powiedział do niej, gdy wyprowadził samochód z kolejnego ostrego zakrętu. - To chyba najbardziej szalona noc w moim życiu.
- Jesteś głupcem - wysapał Shearson, opierając dłonie na fotelu Eda. - Najbardziej szalona w twoim życiu była poprzednia noc. Noc, podczas której ogłosiłeś dwustu pięćdziesięciu milionom Amerykanów, że czeka ich nieuchronnie głód. To była najbardziej szalona noc w twoim życiu.
Ed nic nie odpowiedział. Nie przemyślał jeszcze tego wszystkiego, co wydarzyło się w ciągu ostatnich dwudziestu czterech godzin, i tym bardziej teraz, prowadząc siedmiolitrowego lincolna krętą górską drogą w dół, nie miał na to czasu. Spojrzał w lusterko i znów ujrzał światła chevy'a w niebezpiecznej odległości.
Minęli jakiś znak i Della powiedziała:
- Fall River, dwie mile. Prawie nam się udało.
- Zerwę z was za to skalpy - burknął Shearson Jones. -Myślę, że nie macie co do tego złudzeń. Z ciebie, Hardesty, z ciebie, ślicznotko, i z tego głupca Charlesa Kurnika z FBI. Kolejne trzy skalpy do mojej kolekcji.
- Niech pan się zamknie, senatorze - powiedział Ed. W tej samej chwili pękła jedna z przednich opon lincolna. Nastąpił głośny wybuch, po nim dało się słyszeć rytmiczne slap-slap--slap-slap rozdzieranej gumy na drodze i zaraz potem limuzyna zaczęła się kołysać i znosić na boki mimo desperackich wysiłków Eda, aby zachować kierunek jazdy.
- Uważaj! - wrzasnął Shearson nienaturalnym, dziwnie kobiecym głosem. - Na miłość boską, uważaj!
Lincoln zjechał na lewe pobocze i zaczął zdzierać korę ze stojących najbliżej sosen. Po chwili wóz odwrócił się o sto osiemdziesiąt stopni, a koła zaczęły podskakiwać na jakichś niewidocznych, lecz wysokich kamieniach. Ciągle ściskając kierownicę, Ed zobaczył drzewa, ciemność, niebo, jeszcze więcej drzew, a potem cały świat się pomieszał i mieszał się tak długo, dopóki samochód nie walnął przodem w coś co najmniej tak twardego jak stalowa belka.
Wielka cisza trwała ponad minutę, aż w końcu Ed uniósł głowę. Czuł, że jego rozbity nos stał się ogromny. Z trudem rozejrzał się dookoła i stwierdził, że znajduje się w samochodzie, który zsunął się o jakieś osiemdziesiąt stóp po trawiastym zboczu i zarył maską w wąskim, skalistym wąwozie. W aucie panowała absolutna cisza, nie licząc cichych odgłosów wydawanych przez stygnący silnik.
Obok Eda Della podtrzymywała w dłoniach swoją głowę. Po chwili z tyłu samochodu zaczęły dobiegać jęki senatora Jonesa:
- Mój palec, cholera, złamałem palec.
- Della, czy wszystko w porządku? - zapytał Ed. Dziewczyna z trudem pokiwała głową. Wówczas Ed odwrócił się do senatora. - Czy złamał pan tylko palec? Poza tym w porządku?
- A czy złamany palec to mało? -jęknął Shearson.
Chevy zatrzymał się u góry na drodze. Ed podniósł rewolwer i spróbował otworzyć swoje drzwiczki. Impet uderzenia wbił je we framugę i musiał kilkakrotnie walnąć w nie piętami, żeby puściły. Wówczas wygramolił się z lincolna i owiało go ostre, chłodne powietrze wczesnego poranka.
Peter Kaiser i Muldoon zbiegali już w kierunku wraku. Wciąż było zbyt ciemno, aby zobaczyć cokolwiek wyraźnie, jednak Ed zauważył błysk niklowanej powierzchni broni w ręce Muldoona.
- Może się jednak poddacie - odezwał się Shearson z wnętrza lincolna. - Przecież, do cholery, nie macie już żadnej szansy.
- Zamknij się - warknął Ed i ruszył wzdłuż zderzaka. Po chwili przywarł do ziemi, układając się tak, aby trafić Petera
Kaisera i Muldoona natychmiast, gdy znajdą się w zasięgu rewolweru.
Della wysunęła się za nim i po chwili dołączyła do niego.
- Cokolwiek uczynisz, proszę, nie zrań Petera Kaisera -szepnęła mu do ucha. - On musi być świadkiem numer jeden na procesie. I ładnie, grzecznie będzie zeznawał. Tym bardziej, jeśli zaopiekujemy się jego mamusią.
- Zrobię to, co uznam za konieczne, żebyśmy nie zginęli -odparł Ed.
Wkrótce Peter Kaiser i Muldoon znajdowali się już tylko o dwadzieścia stóp od Eda i ich twarze były wyraźnie widoczne na tle czarnych cieni sosen. Ed pomyślał, że cele ma wystawione jak na strzelnicy. Wymierzył rewolwer w czaszkę Muldoona.
- Senatorze Jones! Jest pan tam?! - zawołał Peter z niepokojem.
Rozległ się zgrzyt zawieszenia, gdy Shearson przemieszczał swe cielsko, aby wystawić twarz do okna.
- Jestem. I nic mi się nie stało - powiedział chrapliwym głosem. - Złamałem jedynie palec, nic poza tym. Szukajcie Eda Hardesty'ego. Jest gdzieś niedaleko samochodu, razem z dziewczyną.
Nastąpiła chwila ciszy i znów Peter krzyknął:
- Hardesty! Słyszysz mnie?
Ed popatrzył na Delię, a ona potrząsnęła głową przecząco.
- Na razie milczymy - szepnęła. - Zobaczymy, co mają nam do zaoferowania.
- Wiem, że mnie słyszysz, Hardesty, więc słuchaj dobrze -wołał Peter. - Tej nocy popełniłeś już zabójstwo, kradzież, włamanie i jesteś winny porwania. Rozumiesz? Calvin Muldoon nie żyje, a ty go zabiłeś. Targnąłeś się na wolność senatora Stanów Zjednoczonych! Jesteś w cholernie trudnej sytuacji, Hardesty, i musisz to zrozumieć!
- Dlaczego nie zatelefonujesz na policję?! - odkrzyknął mu Ed, zanim Della zdołała go powstrzymać. Zauważył, że Muldoon rozejrzał się szybko, aby zlokalizować miejsce, skąd dobiegł głos.
Peter Kaiser zrobił kilka kroków do przodu.
- Nie wezwałem policji, ponieważ policjanci są w tej chwili zbyt zajęci kradzieżami i napaściami, które ty w swojej głupocie wywołałeś. Poza tym ukradłeś kilka bardzo ważnych dokumentów. Nie mogę dopuścić, aby dostały się w ręce kogoś, kto by je źle zinterpretował.
- A więc, o co ci chodzi?! - zawołał Ed. - Proponujesz jakiś układ?
- Układ jest bardzo prosty. Puszczę cię stąd żywego, pod warunkiem że uwolnisz senatora Jonesa i że nie wspomnisz już nigdy nikomu o funduszu antykryzysowym.
- Jeszcze jedno.
- Co takiego?
- Zdejmiesz ogon z mojej żony i mojej córki. I ostrzegam cię, jeśli cokolwiek im się przydarzy, znajdę cię na końcu świata i oderwę ci łeb.
- Dobrze. - Peter pokiwał głową. - Zgadzam się na ten punkt. A teraz wyjdź z ukrycia i ręce trzymaj tak, abyśmy mogli je dokładnie widzieć.
Po chwili milczenia Ed popatrzył na Dellę.
- Co o tym myślisz? - zapytał.
- Nie wierzę mu - odpowiedziała. - Rozum mówi mi, że powinien być szczery, instynkt jednak ostrzega: “uważaj”.
Ed uścisnął jej rękę.
- Wiesz co, zawsze poddawałem się instynktom. Wypróbujmy Petera. Pamiętasz stare filmy kowbojskie?
Podał jej rewolwer, po czym starając się nie odrywać ciała od wilgotnej ziemi, zdjął swój czerwony sweter.
- Striptiz w tych warunkach? - zapytała Della, zdziwiona.
- Teraz daj mi rewolwer - odparł spokojnie. Błyskawicznie okręcił wokół lufy swój sweter. Następnie, z lekkim wahaniem, wysunął rewolwer ponad osłaniającą ich oboje karoserię lincolna, sprawiając wrażenie, że właśnie wychodzi z ukrycia.
- Tam! - wrzasnął Peter.
Ciszę gęstego lasu rozdarły trzy strzały rewolwerowe. Jedna z kul rozdarła sweter, dwie inne przemknęły w niewielkiej odległości i utkwiły w ściółce. Po chwili nastąpił jeszcze jeden strzał i kula z brzękiem odbiła się od karoserii lincolna.
Ed wycofał dłoń z rewolwerem, przekulał się o kilka metrów w dół od poprzedniego stanowiska i z bronią gotową do strzału zaczął oczekiwać pojawienia się Petera lub Muldoona.
Muldoon, nie zachowując żadnych środków ostrożności, ruszył w kierunku czerwonego swetra, żeby dobić -jak przypuszczał - rannego przeciwnika. Peter był wolniejszy, najprawdopodobniej bardziej chodziło mu o uwolnienie Shearsona. Della przycisnęła się do Eda.
Muldoon był już bez szans. Znajdował się bardzo blisko Eda, który jednak w humanitarnym odruchu krzyknął:
- Muldoon! Rzuć broń!
Jeśli wykonałby polecenie, ocaliłby życie. Muldoon jednak dał nura na ziemię i kolejny raz wystrzelił z potężnej czterdziestki piątki. Oczywiście nie zrobił nikomu krzywdy, jednak po tym strzale Ed nacisnął spust swojej broni, myśląc tylko o tym, aby go zabić.
Gdy przebrzmiało echo ostatniego strzału, nastąpiła absolutna cisza. Ed ostrożnie powstał na nogi i zachowując najwyższą czujność i broń gotową do strzału, okrążył lincolna.
Muldoon leżał na kamienistym gruncie, na plecach, z szeroko otwartymi oczami. Rewolwer zarył w ziemi kilka stóp od niego. Na koszuli trupa pojawiła się ciemna plama krwi.
Po chwili ukazał się Peter, z rewolwerem w dłoni. Ed skierował swoją broń w niego i powiedział:
- Rzuć to na ziemię.
- Zabiłeś go -jęknął Peter roztrzęsionym głosem.
 - Tak, mimo że wcale tego nie chciałem. Ale wierz mi, tylko jeden z nas mógł pozostać przy życiu.
- Co teraz zamierzasz? Czy chcesz powybijać nas wszystkich? A może masz jeszcze jakiś inny pomysł? Tak czy siak będziemy musieli donieść o tym morderstwie policji.
- Policja wie o wszystkim - powiedział Ed cicho. - A przynajmniej władze federalne.
- Nie rozumiem.
- Della pracuje dla FBI. Włamaliśmy się do waszego biura tylko po to, żeby zdobyć dowody malwersacji związanych z funduszem dla farmerów z Kansas.
- Żartujesz! Chyba nie mówisz tego poważnie!
- Myślisz, że strzelam do ludzi ot tak, dla zabawy? Nigdy w życiu nie uczyniłem nikomu krzywdy, nigdy, aż do dzisiejszej nocy. - Ed cały drżał. Gdyby mu było wolno, odrzuciłby rewolwer daleko w krzaki.
W pewnym momencie zaskrzypiały tylne drzwiczki rozwalonego lincolna i ukazał się w nich Shearson Jones.
- Czy ktoś pomoże mi się stąd wydostać?! - zawołał. -I czy ktoś mi powie, co się tutaj, do cholery, dzieje?
Wreszcie z ukrycia wyszła Della, strzepując z siebie igiełki, które przylgnęły do jej porannika.
- Spieprzamy stąd, to wszystko - powiedziała zdecydowanym głosem. - Zostawimy tu na razie Muldoona i pojedziemy do Wichity, żeby przekazać papiery, które zdobyłam, do FBI. A pan, panie Kaiser, jeśli ma pan trochę rozumu, musi pojąć, że jest w wielkich kłopotach. Defraudacja, sprzeniewierzenie, oszustwo podatkowe, nielegalne posiadanie broni, próba zamordowania agenta federalnego, o to wszystko można pana oskarżyć. Będzie pan miał szczęście, jeśli odzyska wolność przed końcem tego stulecia.
- Czy w tym samochodzie wystarczy miejsca dla nas wszystkich? - zapytał Shearson.
- Wystarczy, skoro nie ma już Muldoona - odparł Peter. -Nawet jeśli policzymy Karen.
- Zabrałeś ze sobą Karen? Dlaczego? Peter wyglądał na zmieszanego.
- Coś w rodzaju zabezpieczenia. Gdybyśmy musieli dokonać wymiany - jej wolność za wolność senatora.
- Nie do wiary! - krzyknęła Della, potrząsając głową. -Tak mało warta jest dla ciebie ta przyjaciółka?
Powoli zaczęli się wspinać w kierunku drogi. Ed pozostawał trochę z tyłu, aby trzymać Petera na muszce. Przy samochodzie zastali Karen. Miała bose stopy, dżinsy i białą koszulkę, w której zwykle spała. Kiedy zobaczyła ich wszystkich: Petera i Delię, Shearsona i Eda, nie mogła początkowo zrozumieć, co się wydarzyło, kto kogo zwyciężył.
- Wszystko w porządku, Karen - powiedział Ed uspokajająco. - Wszystko dobrze się skończyło.
- Och, Boże, byłam taka przerażona - powiedziała, ściskając go. Łzy pociekły jej po policzkach. - Nawet nie możesz sobie wyobrazić, jak bardzo.
Ed przycisnął ją do siebie. Obserwująca tę scenę Della uśmiechnęła się leciutko pod nosem. Uśmiech ten mógł nie znaczyć nic albo bardzo wiele.

ROZDZIAŁ VII

Intensywne poszukiwania przeprowadzone podczas weekendu przez piętnastu ochotników ze straży pożarnej z St Louis zakończyły się wykryciem pięciu radioaktywnych izotopów w elewatorach zbożowych na nabrzeżach i stwierdzeniem, że skażone jest całe ziarno oraz mąka w promieniu sześciu mil od centrum miasta. Izotopy zabrano do Krajowego Centrum Badań Radioaktywności w Kokomo w stanie Kolorado. Testy przeprowadzone tam w poniedziałek późnym popołudniem wykazały, że każdy z nich zawiera przerażająco wielką dawkę radioaktywnego kobaltu-60.
O godzinie 23.43 tego samego dnia o odkryciu poinformowano prezydenta, który nakazał bezzwłocznie zniszczyć radioaktywną żywność. Miała zostać wywieziona na morze i zatopiona w głębinach niedaleko Miami, pod nadzorem ekspertów Marynarki, Biura Energii Atomowej i FBI. Prezydent z naciskiem podkreślił, że “sprawą najwyższej wagi jest, w tym trudnym okresie braków żywności, dopilnowanie, aby niezdatne do spożycia produkty nie trafiły na stoły oraz aby nie trafiły w ręce tych, którzy bez skrupułów wykorzystają zaistniałą sytuację i zajmą się zbrodniczym handlem tymi produktami”.
Kilkanaście minut po północy z Waszyngtonu wyszło polecenie, aby sprawdzić licznikami Geigera wszelkie elewatory zbożowe, piekarnie i sklepy z pieczywem w całym kraju. Już o siódmej nad ranem we wtorek było jasne, że radioaktywne izotopy podrzucono między innymi w Chicago, Duluth, Mil-waukee i Seattle. Ktokolwiek je podrzucał, nie był zbyt wybredny. Znajdowane były w elewatorach, browarach, sklepach i sklepikach. Specjaliści z laboratoriów nie byli w stanie określić ich pochodzenia. Nie zawierały żadnych znaków, które mogłyby pomóc określić ich producenta. Jednak trzech spośród siedmiu najwybitniejszych ekspertów wyraziło przekonanie, że kobalt pochodzi z Europy.
- Zostaliśmy zaatakowani raczej z zewnątrz niż od wewnątrz - stwierdził dyrektor FBI, Charles Kurnik. - Sądzę, że odpowiedź na pytanie, kto jest napastnikiem, nie będzie zbyt trudna.
Poinstruowany przez prezydenta, aby postępował jak najbardziej dyskretnie, sekretarz stanu zaczął zbierać informacje w Japonii, Chinach, Sowieckiej Rosji, Iranie, Niemczech i w Wielkiej Brytanii. Nie ujawniając, jak poważny jest kryzys “izotopowy”, zamierzał wstrząsnąć środowiskiem dyplomatów i w efekcie tego wstrząsu zobaczyć, w którym kącie sieci ukrył się czarny pająk.
We wtorek w południe prezydent i jego gabinet stanęli przed problemem, co zrobić z miliardami buszli wysoce radioaktywnego ziarna, zgromadzonego w elewatorach w całym kraju. Ziarna tego przez cały czas używano do wypieku chleba, warzenia piwa, karmienia zwierząt, wypełniania hamburgerów i wyrobu wszelakiej innej żywności dla wszystkich - od ciastek dla dzieci aż po whisky, którą -jako artykuł spożywczy - zaliczano właśnie do żywności.
Natychmiast po lunchu w Białym Domu stawiło się pięciu ekspertów z dziedziny fizyki nuklearnej, lecz mimo wielogodzinnych rozmów nie udało im się uzgodnić stanowiska, jak wielkie niebezpieczeństwo stanowi radioaktywne ziarno i mąka. Oczywiście, radioaktywność była kilkusetkrotnie wyższa od dopuszczalnej. Wziąwszy tylko to pod uwagę i pamiętając, że większość tegorocznych zbiorów zgniła na polach z powodu sztucznie wywołanej zarazy, prezydent stanął wobec straszliwej konkluzji, że właściwie w kraju nie ma w ogóle żywności.
Doktor K. E. Salkeld z Minneapolis, wysoki, ascetycznie wyglądający mężczyzna o reputacji człowieka, który nie waha się stawiać czoło nawet najtrudniejszym problemom, jakie niesie nauka, stanął przed prezydentem i zdjął z nosa okulary w geście absolutnej bezradności.
- Panie prezydencie - powiedział - mamy do czynienia z radioaktywnością, która równa jest atakowi nuklearnemu na nasz kraj, tyle że w tym wypadku nie ma wybuchów. Nasze dzieci jedzą skażoną żywność, my sami pijemy skażone piwo i praktycznie już w tej chwili powinniśmy zdać sobie sprawę z tego, że nasza populacja nie ma wielkiej szansy na przetrwanie. Wielu Amerykanów umrze wkrótce w strasznej agonii. Ci, którzy jakimś cudem przeżyją, zaznają horroru życia w społeczeństwie, w którym większość ludzi jest strasznie zdeformowana. Zaznają samotności i bólu.
Największą aktualnie zmorą prezydenta była jednak możliwość powtórzenia się tego, co miało miejsce niedzielnej nocy, lecz w znacznie szerszym wymiarze, z większą liczbą ofiar. Było bardzo prawdopodobne, że miliony Amerykanów spożyją tysiące ton radioaktywnej żywności, jeśli będzie próbował ukryć przed nimi kolejne niebezpieczeństwo, dopóki gabinet nie opracuje jakiegoś rozsądnego planu wyjścia z sytuacji. Jednak efekty kobaltu-60, mimo że sama myśl o nich przerażała, były sprawą bardziej odległej przyszłości. Dzisiaj natomiast realna była groźba, że tysiące ludzi umrą kolejnej nocy, jeśli się dowiedzą, iż rząd zakazuje spożywania wszelkiej dostępnej w handlu żywności: chleba, ciasta, mąki, piwa, napojów alkoholowych i - jeśli doktor Salkeld ma rację -również mięsa, gdyż zwierzęta hodowlane w Stanach karmione są przede wszystkim zbożem.
O godzinie dziewiątej do Białego Domu dotarł raport z Departamentu Stanu. Na nadzwyczajnym posiedzeniu Komisji Ekonomicznej Wspólnoty Europejskiej w Brukseli wszystkie kraje Wspólnoty zadeklarowały gotowość udzielenia Stanom Zjednoczonym natychmiastowej pomocy żywnościowej, obejmującej mięso, zboże i warzywa - w takich ilościach, jakie tylko będą w stanie w tym celu zgromadzić. Ich przywódcy zdawali sobie sprawę, że nie mogą zaspokoić nawet minimalnych potrzeb dwustupięćdziesięciomilionowego narodu. Z uznaniem jednak przyjęli zrozumienie prezydenta USA dla ich decyzji zatrzymania wszelkiej emigracji z USA i oświadczyli, że “udzielenie pomocy w wymiarze choćby jednej tysięcznej potrzeb to więcej niż odwrócenie się od potrzebujących przyjaciół”.
Przy udziale setek funkcjonariuszy administracji stanowych, a także samorządów w poszczególnych gminach sporządzono raport, który sumując znajdujące się w kraju zapasy zamrożonej i zakonserwowanej żywności, wskazywał, że Ameryka “jest w stanie przy ich racjonalnym wykorzystaniu przetrwać najbliższą zimę”.
Prezydent skończył czytanie tego raportu, gdy słońce za oknami Gabinetu Owalnego chyliło się ku zachodowi.
- W ciągu kilku dni - powiedział - ten opływający w dobrobyt naród sprowadzony został do poziomu ekonomicznego kraju tak biednego, jak na przykład Kambodża. Wszystkie żałosne wydarzenia na tle głodu, które obserwowaliśmy w Kambodży, teraz powtórzą się u nas.
- Nie ma wątpliwości, że zaraza, która tak szybko zżarła nasze tegoroczne plony, i radioaktywność, która tak błyskawicznie pozbawiła nas większości rezerw żywnościowych, zostały wywołane sztucznie, tylko w jednym celu: aby zniszczyć nasz piękny kraj.
- Nie dysponujemy jeszcze żadnymi dowodami, aby o ten wrogi i nieludzki akt oskarżać kogokolwiek z naszych politycznych przeciwników. Pierwszym na liście podejrzanych jest, oczywiście, Związek Sowiecki, jednak dyrektor Federalnego Biura Śledczego przekazał mi informację, że zniszczenie naszych zbiorów i zapasów mogło być sprawą zaledwie kilkuset przygotowanych do tego strasznego dzieła agentów. W grę jako podejrzani mogą więc wchodzić i Iran, i Palestyńczycy, i jakakolwiek inna polityczna siła, nawet taka, która oficjalnie nazywa siebie przyjacielem Stanów Zjednoczonych.
Krótko przed zmrokiem prezydent opuścił Gabinet Owalny i w samotności odbył spacer po ogrodach Białego Domu. Podczas spaceru wypalił dwa papierosy; do tej pory nikt oprócz żony i kilku jego najbliższych przyjaciół nie wiedział, że jest on palaczem. Po tej uspokajającej wędrówce zamknął się w małym bocznym gabineciku i osobiście zatelefonował do Alana Hedgesa, przewodniczącego Komisji Rolnej.
- Alan - powiedział - przekaż mi aktualne informacje
o tym, co przedsięwziąłeś w celu zabezpieczenia w żywność centralnej administracji.
Alan Hedges milczał przez chwilę, po czym odparł:
- Tak... Przepraszani, panie prezydencie, już odnajduję te dane. Zgromadziliśmy spore zapasy konserw i zabezpieczyliśmy je w trzech dużych magazynach wokół Waszyngtonu. Zamknęliśmy w nich również trzy ciężarówki ze specjalnymi racjami żywnościowymi pochodzącymi z Anacostia Naval An-nex. To jeszcze nie koniec. Dzisiaj około dziewiątej wieczorem przyjedzie jeszcze specjalny transport kolejowy.
Prezydent zmęczonym ruchem podrapał się po głowie.
- W porządku, Alan, to były dobre posunięcia. Obawiam się jednak, że staniemy przed kolejnym problemem. Całą tę żywność trzeba sprawdzić i wyrzucić to wszystko, co wyprodukowano w ciągu ostatnich trzech tygodni.
Po drugiej stronie słuchawki nastąpiła długa cisza, po czym Alan Hedges zapytał:
- To jest aż tak źle?
- Niestety, tak. Nie mogę cię jeszcze poczęstować szczegółami, ale zdaje się, że wszelkie przetwory zbożowe, które przygotowano w ciągu ostatnich trzech tygodni, należy uznać za potencjalnie niebezpieczne dla życia ludzkiego.
 - Czy nie może mi pan powiedzieć niczego więcej?
 - Obawiam się, że nie. Zapewniam cię jednak, że gdy nadejdzie czas na publiczne oświadczenie, będziesz pierwszym, który się dowie.
- No, cóż - westchnął Alan, nie przekonany. - Dziękuję panu za zaufanie.
- Zasługujesz na to. Wykonujesz bardzo odpowiedzialną misję. Wkrótce do ciebie zadzwonię.
- Do usłyszenia, panie prezydencie.
Ani prezydent, ani Alan Hedges nie usłyszeli cichutkiego trzasku w swoich słuchawkach, gdy sekretarka Alana, Wanda Kamiński, odkładała na widełki słuchawkę swojego telefonu. Żaden z nich nawet nie przypuszczał, że natychmiast po podsłuchaniu ich rozmowy zatelefonowała do waszyngtońskiego biura “The New York Times” i poprosiła do telefonu Billa Brinsky'ego.
Pierwsze wieczorne dzienniki telewizyjne we wtorek podawały wiadomości smutne, ale zniknął już histeryczny ton dziennikarzy. Szefowie wszystkich sieci telewizyjnych zostali osobiście poproszeni przez prezydenta, aby “ochłodzić atmosferę”. Zaraza zbożowa co prawda ciągle się rozszerza, ale Waszyngton “nie ustaje w ogromnych wysiłkach”, aby przygotować antidotum. Co prawda badania zostały poważnie zakłócone w wyniku niespodziewanego zabójstwa profesora Protte-ra, który jedynie w głowie, nigdzie nie zapisane, posiadał najważniejsze informacje o wynikach analizy Voraru D. Departament Rolnictwa ma jednak opartą na mocnych podstawach nadzieję, że pierwsze efekty prac naukowców farmerzy odczują w ciągu dwóch, a najdalej trzech tygodni.
Większość głównych miast w Stanach Zjednoczonych wciąż uważnie patrolowała Gwardia Narodowa, armia i oddziały piechoty morskiej. Do tej pory ponad pięć tysięcy kobiet i mężczyzn aresztowano za kradzieże, plądrowanie sklepów i przemoc. Dwadzieścia osiem osób zostało przyłapanych na gorącym uczynku i zastrzelonych. Żywność sprzedawały wyłącznie wybrane, wielkie supermarkety i nie było wolno kupować jej za więcej niż dwadzieścia pięć dolarów, jednak nie istniał żaden system kontroli, ile sklepów dany człowiek zdążył odwiedzić lub ile razy zdołał dokonać zakupów w tym samym sklepie.
Fotografia na pierwszej stronie “New York Daily News” przedstawiała dwumilową kolejkę klientów przed supermarketem AP na skrzyżowaniu Trzeciej Alei i Pięćdziesiątej Pierwszej Ulicy. Wielu z nich miało ze sobą krzesełka, stołki, a nawet śpiwory. Nagłówek obwieszczał: NOWY AMERYKAŃSKI BLUES.
O siódmej wieczorem w telewizji wystąpił prezydent, dziękując narodowi amerykańskiemu za jego “spokój, rozwagę i godność w obliczu jednej z największych katastrof w dziejach współczesnej ludzkości”. Ogłosił, że sprzymierzeńcy Ameryki rozpoczynają pomoc żywnościową dla dotkniętego klęską narodu i drogą powietrzną będą dostarczać produkty, które rozlokowane zostaną na terenie całego kraju i będą sprzedawane w ściśle określonych racjach, “gdy czas na zastosowanie tego typu środka ewentualnie nadejdzie”. W żaden sposób nie zasugerował, że zaraza zbożowa mogła zostać wywołana sztucznie, celowo, ignorując to, co Ed Hardesty ogłosił w niedzielę wieczorem. Wszelkie sugestie dziennikarzy, że grożący krajowi głód mógł zostać spowodowany przez Związek Radziecki, zbył lekceważącym wzruszeniem ramion.
Inne pytania, na które nie odpowiedział, brzmiały: Gdzie przebywa senator Shearson Jones? Czy prezydent rozmawiał z nim w poniedziałek lub we wtorek? Czy Jones wytłumaczył się z oskarżeń Eda Hardesty'ego, jakoby dopuścił do rozszerzania się zarazy, aby wypchać swój własny portfel? Co dzieje się z Edem Hardestym?
Zarzucony tymi pytaniami, prezydent szybko opuścił swoje osłonięte kuloodporną szybą podium, na pożegnanie machając ręką dziennikarzom.
Gdy prezydent zniknął, George Bannon z “Washington Post” powiedział:
- Coś mi mówi, że ktoś tu próbuje nabijać nas w butelkę. Swędzi mnie nos, a to oznacza poważne kłopoty.
 - Kiedy mnie swędzi nos, oznacza to katar sienny - uzupełnił go Bill Brinsky, chowając notes do kieszeni. Następnie opuścił pokój prasowy i popędził do swojej maszyny do pisania, aby kończyć artykuł do porannego wydania. Początek tekstu brzmiał tak:
“Źródła zbliżone do prezydenta przekazały nam niepokojącą informację, jakoby kryzys żywnościowy, który ogarnął nasz kraj, zaostrzający się z godziny na godzinę, przybrał nowy, straszny wymiar oprócz oczywistego faktu, że nie znany wirus zniszczył prawie całkowicie tegoroczne zbiory. Okazuje się, że z nie znanych do tej pory powodów wszelka żywność wyprodukowana w ciągu ostatnich trzech tygodni może stanowić zagrożenie dla życia ludzkiego. Przeciek ten, mimo że do tej pory nie potwierdzony, pochodzi z bardzo wiarygodnego i bardzo wysoko umiejscowionego w hierarchii Białego Domu źródła. Jeśli wiadomość ta znajdzie potwierdzenie, całemu krajowi grozi straszliwa klęska”.
Tego wtorkowego wieczoru, ignorując godzinę policyjną obowiązującą po zachodzie słońca, tysiące zwykłych rodzin, zarówno czarnych, jak i białych, przemaszerowało w Baltimore wzdłuż St Paul Street do ratusza miejskiego. Większość niosła w rękach pochodnie i naprędce przygotowane transparenty: PRZETRWANIE TYLKO DLA CWANIAKÓW? NASZE NAJWAŻNIEJSZE PRAWO TO PRAWO DO JEDZENIA! Gwardia Narodowa obserwowała ten pochód w milczeniu, nie ingerując w przemarsz mężczyzn i kobiet z niepewnymi, ale zdeterminowanymi twarzami. W tłumie ludzi były także dzieci, inwalidzi na wózkach i starcy. Gwardziści mieli rozkaz nie przeszkadzać pochodowi. Jeden z nich ze łzami w oczach stanął przed kamerą, nagabywany przez reportera miejscowej telewizji.
- Wydano nam rozkaz nie strzelać do nich - powiedział. -Nie zakazano nam jednak płakać.
W Nowym Jorku, gdzie burmistrz czynił nieludzkie wysiłki, aby zachować w mieście spokój, w Harlemie i w Queens pojawiły się nowe pożary, a do restauracji “Four Seasons” przy Pięćdziesiątej Drugiej Ulicy wdarło się trzystu czarnych wyrostków. Ciężko poranili policjantów i ludzi z ochrony restauracji oraz zadźgali nożami dwóch kelnerów. Potrzaskali stoły, zdewastowali piękną, ozdobną fontannę, a artykuły spożywcze, w tym ostrygi i mięso, porozdeptywali na podłogach.
- To przypominało sceny z filmu Felliniego - powiedział Norman Cramer, producent filmowy, którego żonie podczas tego napadu złamano rękę. - Te wszystkie bandziory prosto z ulicy, tańczące z buciorami w talerzach ze szparagami i zalewające się winami najlepszych marek.
W Muskogee w stanie Oklahoma dwudziestu mężczyzn i jedna kobieta próbowało wedrzeć się do supermarketu i ukraść skrzynki z konserwami mięsnymi, warzywnymi i owocowymi. Ładowali właśnie swój łup do samochodów, gdy zostali zaskoczeni przez Gwardię Narodową. Ich życie przerwała jedna długa seria z karabinu maszynowego, oddana bez żadnego ostrzeżenia. Ciała pozostawiono na parkingu przed supermarketem. Reporter “Tuisa Herald-Bulletin” napisał o tym widoku: “Dookoła było tyle krwi, że przelewała się rynsztokami niczym purpurowy deszcz”.
Areną najbardziej gwałtownych zamieszek było jednak tej nocy Los Angeles, gdzie ponad stu mieszkańców Palms utworzyło uzbrojoną bandę, stawiającą sobie za cel grabieże w supermarketach. Z doskonałym dla siebie skutkiem obrabowali dwa, ładując żywność na siedemdziesiąt furgonetek i ciężarówek, lecz w trakcie przygotowań do zaatakowania sklepu Quik-Serv na Culver Boulevard zostali zaskoczeni przez stu pięćdziesięciu uzbrojonych policjantów. Piętnastu grabieżców zginęło na miejscu, a dwudziestu ośmiu zostało ciężko rannych. Kule dosięgły także dziewięciu policjantów, żaden z nich jednak nie zginął. W pewnym momencie odgłosy strzelaniny przed supermarketem słychać było aż w Westchester.
Oczywiście, pojawiło się też mnóstwo spekulantów. W San Francisco, gdzie godzina policyjna obowiązywała dopiero od północy, a sklepy były rzęsiście oświetlone i szeroko otwarte, jedna puszka kukurydzy konserwowej kosztowała sześć dolarów i pięćdziesiąt centów. Konserwy z warzywami były rarytasami i osiągały niebotyczne ceny; puszki szpinaku kosztowały od czterech dolarów w górę. Równie słono płacono za owoce z tych kilku farm, które nie zostały dotknięte zarazą. Sałatę sprzedawano w supermarkecie przy Stockton Street po dwanaście i pół dolara za główkę. Pewną kobietę zastrzelono, gdy próbowała uciec stamtąd z nie zapłaconą puszką fasoli.
Środowy świt przyniósł wzrost niepewności i strachu całego społeczeństwa. Jedynie powtarzane co kilka godzin zapewnienia prezydenta, że “sytuacja wkrótce zostanie opanowana”, w połączeniu z optymistycznym tonem większości programów telewizyjnych, powstrzymywały kraj przed totalną histerią. Jednak jeszcze w nocy prezydent zarządził zablokowanie wszystkich rachunków bankowych oraz przerwanie publicznej sprzedaży złota i srebra. Zabroniono transferu i wywozu z USA wszelkich pieniędzy i kruszców. Na giełdzie w Tokio, gdzie w momencie ogłoszenia tej decyzji była godzina druga po południu w środę, w ciągu kilku minut dolar spadł w stosunku do jena do poziomu 102,30 i tylko interwencja Międzynarodowego Funduszu Walutowego powstrzymała dalszy jego gwałtowny spadek.
Wyważony wstępniak w “New York Times” jakby równoważył apokaliptyczne wizje Billa Brinsky'ego, drukowane w tej samej gazecie na pierwszej stronie: “Cały nasz naród stanął w obliczu największej próby w jego historii. W tych trudnych chwilach pokażmy światu, iż wiemy, co to jest odwaga, co to jest wiara w człowieka; pokażmy, jak wielkie siły tkwią w zdrowym, demokratycznym społeczeństwie, które stanęło wobec najstraszliwszego zagrożenia, jakie może mu zgotować natura”.
Gdy tekst ten spływał z maszyn drukarskich w specjalnym popołudniowym wydaniu, pewien przyjaciel rodziny Dunca-nów w Willingboro, w stanie New Jersey, wracał właśnie z pracy w kompanii telefonicznej. Mijając dom Duncanów, zauważył, że w kuchni wciąż pali się światło. Pomyślał, że to może Emmet zapomniał je wyłączyć, i poszedł do domu, o kilkadziesiąt stóp dalej. Po dwóch godzinach jednak światło wciąż się paliło.
Zaniepokojony, udał się więc do sąsiadów i zapukał do drzwi. Wystawał pod drzwiami przez pięć długich minut, jednak nikt ich nie otwierał. Spróbował więc zajrzeć przez okno do kuchni, ale zasłony były zasunięte. Zdesperowany, szarpnął za klamkę tylnych drzwi. Ku jego zaskoczeniu były otwarte.
Wszedłszy do środka, natychmiast ujrzał straszliwą scenę. Emmet Duncan leżał zwinięty w kłębek na podłodze, a otaczała go wielka kałuża wymiotów. Jego żona, Dora, zdołała dotrzeć o własnych siłach do salonu i tam, za sofą, padła bez życia. Ich córki, Jenny i Kate, wciąż siedziały przy kuchennym stole z bladymi twarzami, jakby nagle zasnęły w trakcie posiłku.
W kuchni panował niemożliwy smród. Gdy przyjaciel Emmeta zrobił jeden krok w kierunku jego ciała, w powietrze wzbiła się nagle chmara wielkich, czarnych much i zaczęła krążyć po kuchni niczym wstrętna, ciemna chmura z najbardziej koszmarnego snu.

ROZDZIAŁ VIII

Środowy poranek na wzgórzach Topanga Canyon był tak samo spokojny i słoneczny jak poprzednie. Dopiero dołączywszy do Carla i Vee, wypoczywających nad brzegiem basenu, Season zauważyła odległe, czarne kłęby dymu wiszące nad Los Angeles niczym zwiastuny apokalipsy. Z oddali docierał też smród spalenizny.
Carl miał na sobie lekkie ubranie i popijał właśnie tequilę z całkiem sporego naczynia. Vee była w zwiewnej różowej sukience, jednak wyraz jej twarzy zdradzał, że przez całą noc nie zmrużyła oka.
- Nie było żadnych telefonów? - zapytała Season. - Chybabym tej nocy nie zasnęła, gdybyście nie dali mi tych pigułek. Są wspaniałe.
- Lepiej się czujesz? - zapytał Carl. Po chwili spojrzał na Vee i dodał: - Nie, nikt nie telefonował. Wspominali o Edzie w którymś z dzienników, ale powiedzieli jedynie, że nikt nie wie, gdzie on się teraz znajduje. Myślę, że policja ma obecnie i tak dość roboty, nie będą więc szukać faceta, który sam sobie doskonale daje radę.
- Tak, chyba masz rację, Ed da sobie radę - powiedziała Season, trąc dłońmi łokcie, jakby było jej zimno. Uśmiechnęła się niepewnie.
- Zjesz coś na śniadanie? - zapytała Vee. - Sama będę musiała je przygotować. Maria do tej pory nie dotarła.
- Zatelefonowała chociaż? Nic się jej nie przytrafiło? Vee potrząsnęła głową.
 - Nie, nic o niej nie wiem. W nocy kilkakrotnie dochodziło do strzelaniny, głównie wokół Palms i Culver City. Cóż, mam nadzieję, że nie popełniłam błędu, pozwalając jej na wizytę u matki.
- Czy dzwoniłaś na policję? - zapytała Season.
Carl przełknął potężny łyk zimnej tequili i wykrzywił twarz w lekceważącym grymasie.
- Ich linie są ciągle zajęte. Na zmianę dzwoniliśmy też z Vee do matki Marii, ale tam nikt nie podnosi słuchawki. Myślę jednak, że z Marią jest wszystko w porządku. To rozsądna dziewczyna. Chociaż, na Boga, świat przewrócił się do góry nogami, więc wszystko może się wydarzyć. Popatrz tylko na te przeklęte ognie.
Season podeszła do stolika i usiadła. Na blacie stała popielniczka z dwoma niedopałkami i dwa puste talerze z resztkami jajecznicy na bekonie. Popatrzyła na Vee; słoneczne refleksy bijące od tafli basenu zmusiły ją do przymknięcia oczu.
- Vee - powiedziała. - Myślę, że powinnam zbierać się do drogi powrotnej do South Burlington.
Vee spojrzała na nią z niedowierzaniem.
- Czyś ty oszalała? Po co chcesz tam wracać?
- Chcę powrócić do Eda. Jeśli żyje, z pewnością skieruje się właśnie na naszą farmę.
- Ale dlaczego, Season? Przyjechałaś tutaj właśnie po to, żeby od niego odpocząć. Przyjechałaś tutaj, bo nie mogłaś już dłużej znieść Kansas. Nie mów mi, że już zapomniałaś, jak czułaś się niecały tydzień temu. Niemalże nie byłaś sobą. A teraz chcesz tam wracać?
- Oprócz tego, Season, pomyśl o niebezpieczeństwie, jakie czyha na każdym kroku - wtrącił się Carl. - Z pewnością nie mogłabyś zabrać ze sobą Sally. Z pewnością nie mogłabyś polecieć samolotem. Dziś rano usłyszałem, że wszystkie loty z Los Angeles i Burbank zostały odwołane, przynajmniej do końca tygodnia. Prywatne samoloty otrzymują zgodę na start tylko w wyjątkowych wypadkach. Season, drogi są zatłoczone do granic możliwości, a w niemal wszystkich stanach obowiązuje po zmroku godzina policyjna. Zapewne nie znalazłabyś na ten czas nawet miejsca do przenocowania albo chociażby ukrycia się.
- Carl... - zaczęła Season, ale on zdecydowanym ruchem ręki nakazał jej milczenie.
- Nastał doskonały czas dla wszelkiego rodzaju złoczyńców. Wszędzie jest mnóstwo bandytów, złodziei, gwałcicieli i innego elementu, jak by ich nazwać. Jeśli oni ci nic złego nie zrobią, to z pewnością wzbudzisz podejrzenia Gwardii Narodowej albo policji, a oni teraz się nie cackają z podejrzanymi. Jeśli stąd się ruszysz, zginiesz, a ja nie chcę, żeby Sally pozostała bez matki albo żeby Vee straciła siostrę, a ja szwagierkę.
Vee stanęła przy niej i powiedziała z uczuciem:
- On ma rację, moja droga. Nawet nie powinnaś myśleć o wyjeździe stąd. Jeśli Ed zapragnie cię zobaczyć, sam wpadnie na pomysł, żeby tutaj przyjechać.
- Mam uczucie, że opuściłam go bezlitośnie w momencie, gdy najbardziej mnie potrzebował. Czy obserwowaliście jego oczy w niedzielę, w telewizji? Wyglądał tak niewinnie, tak szczerze, prostodusznie... Przemawiał do nas i głęboko wierzył w sens tego, co mówił. Zawsze taki był...
- Wiem o tym - zgodziła się Vee. - Ale w stosunkach małżeńskich potrzeba czegoś więcej niż szczerości i prostoty. Potrzeba także trochę przebiegłości, prowokacji, ekspansji. Nie mów mi, że wystarczy ci kuchnia w South Burlington oraz szczery i prosty mąż, bo ci nie uwierzę.
Season opuściła wzrok. Wpatrywała się w niedopałki i w nie dojedzoną jajecznicę.
- Nie - szepnęła. - Z pewnością to mi nie wystarczy. Wiem, że potrzeba mi o wiele więcej, niż Ed może mi dać.
- A więc, zostaniesz tutaj?
- A co z jedzeniem? Zdaje się, że zaczyna go brakować. Nie mogę wam odbierać jedzenia od ust. Ani tobie, ani Carlowi.
- Jesteśmy zupełnie dobrze zaopatrzeni - uśmiechnął się Carl. - Vee nigdy nie lubiła częstych zakupów, w związku z czym zapas mięsa mamy przynajmniej do Bożego Narodzenia.
- Mamy już nawet indyka na Święto Dziękczynienia -powiedziała Vee. - W zeszłym roku kupiłam dwa i jednego zamroziłam.
- Miejmy nadzieję, że w najbliższe święto będziemy jeszcze mieli za co dziękować Bogu - szepnęła Season. Łzy, które pojawiły się w kącikach jej oczu, tylko częściowo wywołało słońce, odbijające się intensywnie od błękitnej wody w basenie. Raczej były efektem rozmyślania o tym, co teraz dzieje się z osamotnionym Edem, którego pozostawiła samemu sobie zaledwie przed tygodniem. Mimo że seksualny i emocjonalny wpływ Grangera Hughesa napełnił ją nową, dziwną energią, bardzo tęskniła za Edem. Wyobraziła go sobie właśnie, jak unosi wzrok znad jednego z tych jego rolniczych magazynów i uśmiecha się uśmiechem, który znaczy: kocham tylko ciebie i nikogo innego. Wierzchem dłoni przetarła oczy. - Pójdę zobaczyć, co robi Sally - powiedziała. Spróbowała uśmiechnąć się. - Oboje jesteście dla mnie bardzo dobrzy. Nie wiem, co bym bez was zrobiła.
- Jesteśmy rodziną - stwierdził Carl, jakby to wyjaśniało wszystko. Season weszła z powrotem do domu. Carl wyłączył klimatyzację, podporządkowując się apelowi burmistrza, aby oszczędzać energię elektryczną. W pokojach było więc przejmująco chłodno, gdyż wiał nieprzyjemny wiatr od oceanu.
- Sally! - zawołała. - Czy już się ubrałaś? Ciocia Vee pyta, co zjemy na śniadanie.
Nie było odpowiedzi.
- Sally! - powtórzyła. - Jesteś tam, na górze?
Znów nic, tylko cisza. Zmarszczyła czoło. Widziała Sally zaledwie przed kilkoma minutami, zdejmującą pidżamkę i przebierającą się w nową letnią, błękitną sukienkę.
- Sally - powiedziała, tym razem ciszej, i ruszyła na górę po schodach.
Gdy stawiała nogę na drugim stopniu, głos Sally dobiegł do niej z kuchni.
- Mamusiu...
Zabrzmiało to tak dziwnie, że Season niemal serce zamarło w piersiach. Poczuła się, jakby ktoś niespodziewanie wylał jej na plecy wiadro zimnej wody. Włosy jej zesztywniały i nawet brodawki naprężyły się.
- Sally?! - zawołała drżącym głosem. Nagle zawróciła i jak oszalała pobiegła korytarzykiem w kierunku kuchni. - Sally! Sally, dziecko, co się stało?
Wpadła do kuchni i ujrzała ich. Pięciu: wysokich, o wysmarowanych brylantyną włosach, ubranych w czarne skórzane kurtki, obwieszonych jakimiś łańcuchami, groźnie dzierżących w dłoniach długie noże. Na ich tle zdecydowanie wyróżniał się ten, który trzymał Sally. Był blondynem i miał niemal anielską twarz. Miał niebieski garnitur i starannie zawiązany, również niebieski krawat. Rękę Sally trzymał wykręconą za jej plecami i swoim ramieniem zaciskał jej gardło. Uśmiechał się.
- Tylko nie zrób nic głupiego, mamuśko - wyszczerzył zęby. - Nie chciałbym od razu załatwić twojego dzieciątka. Jest zbyt śliczna, żeby tak głupio umrzeć, nie sądzisz?
Season stała w miejscu jak wryta, trzęsąc się z przerażenia i zimna.
- Mój Boże - wyszeptała głosem, który zdawał się wcale nie należeć do niej. - Mój Boże, jeśli zrobisz jej coś złego...
Jeden z aniołów piekieł zarżał, rozbawiony.
- Bardzo groźna, co, Oxnard?
- Och, bardzo - odpowiedział Oxnard. Miał niemalże białą twarz, o wiele bielszą niż pozostali jego kompani. Zasłaniające oczy, czarne motocyklowe gogle na jego niemal dziecięcej twarzy budziły grozę. - Wspaniały przykład bezgranicznej matczynej miłości.
Season z przerażeniem patrzyła na Sally. Patrzyła w szeroko otwarte oczy, patrzyła na prosty (tak bardzo przypominający Eda) nos i okrągłe, delikatne usta. W niebieskiej sukience mała wyglądała ślicznie i niewinnie.
- Mamusiu - odezwała się dziewczynka. - Mamusiu, on mi robi krzywdę.
Season popatrzyła na anioła o imieniu Oxnard.
- Czego chcesz? - zapytała go chrapliwym szeptem. - Czego tutaj chcesz?
Oxnard wciąż się uśmiechał. Inny anioł, o kędzierzawych włosach i twarzy pociętej czerwonymi szramami, zaczął udawać, że gra na flecie i wydobywać przy tym jakąś sentymentalną melodię. Pozostali roześmiali się radośnie z tego błazeństwa.
Oxnard jeszcze mocniej zacisnął ramię pod szyją Sally.
- To, czego chcę, i to, czego potrzebuję, to dwie różne! sprawy - powiedział głosem, który brzmiał wręcz miło, przyjemnie dla ucha. - Potrzebuję żarcia. Tego właśnie potrzebuje. Widzisz, większość twoich przyjaciół opuściła Los Angeles, pozostawiając spalone mieszkania i nic poza tym. W całymi mieście nie ma żadnej otwartej kawiarni, restauracji czyi baru. Jestem więc głodny, moi koledzy także, potrzebujemy więc żarcia. Po to tutaj przyjechaliśmy i to nas ucieszy. Ale... jeśli zaczniemy rozmawiać, czego chcemy... cóż, będzie to całkiem inna już rozmowa. Ja na przykład chcę wsadzić całe siedem cali mojego mądrego kutasa do twojego gardła.
Season stała jak zamrożona. Drgały tylko mięśnie na jej policzkach, a drobne dłonie zacisnęły się w pięści.
- Na zewnątrz jest moja siostra z mężem - powiedziała. -Za kilka chwil zaczną mnie szukać. Wejdą tutaj i co wtedy zrobicie?
Oxnard rozejrzał się po twarzach reszty aniołów i roześmiał się.
- Czy myślisz, że jesteśmy tchórzami? Myślisz, że przestraszymy się twojej siostry i jej męża?
- Jesteście wystarczająco tchórzliwi, aby pastwić się nad małą dziewczynką - warknęła Season.
- Och, przestań - powiedział Oxnard łagodnie. - Doskonale wiesz, dlaczego ją tak trzymam. To nie ma nic wspólnego z tchórzostwem. Po prostu zabezpieczamy się. Wiemy dobrze, że każdy pieprzony mieszkaniec tych wzgórz biegnie natychmiast po pistolet, kiedy odwiedzą go w domu prawdziwi ludzie. Najlepszym zabezpieczeniem przeciwko dzikiej, gwałtownej strzelaninie jest wzięcie zakładnika, najlepiej małego dziecka, zgadzasz się?
- Będziecie musieli porozmawiać z mężem mojej siostry -powiedziała Season. - On ma klucz do zamrażalnika. Tam jest wszystko to, czego chcecie.
Oxnard, nie osłabiając ucisku pod gardłem Sally, wyciągnął wolną rękę w kierunku anioła stojącego po jego lewej stronie. Anioł, nie ogolony, o dziwnej, płaskiej twarzy boksera, sięgnął do wielkiej kieszeni swojej skórzanej kurtki i wyciągnął równie wielki czarny rewolwer. Oxnard wziął go od niego i lufę przystawił do głowy Sally.
- Zawołaj go - powiedział do Season. - Zawołaj swojego szwagra. No, dalej. A potem dodaj, że jeśli wykona jakiś głupi, niespodziewany ruch, mózg tej małej rozpryśnie się dookoła. Rozumiesz?
Season wpatrywała się w niego rozszerzonymi ze strachu oczami, drżąc na całym ciele.
- Dlaczego to robisz? - zapytała go. - Przecież jesteś inteligentny, wykształcony. Dlaczego?
Oxnard wykrzywił twarz w złośliwym uśmiechu.
- Wykształcenie, jak zawsze mnie uczono, nie jest niczym innym, jak tylko narzędziem do zdobycia tego wszystkiego, czego w życiu potrzeba. - Przez chwilę milczał, a potem dodał: - I tego, czego się bardzo pragnie.
Trzęsącym się głosem Season zapytała: - Czy chcesz, żebym coś dla ciebie zrobiła? Czy uwolnisz moją córkę, jeśli to zrobię?
- Oho! - ucieszył się Oxnard. - Zdaje się, że dochodzimy do sedna sprawy. Zdaje się, że coś mi oferujesz!
Popatrzył na dziewczynkę, którą wciąż przyciskał do swojej piersi.
- Przede wszystkim jednak potrzebuję żywności - powiedział, cedząc słowa. - Zawołaj więc tutaj i szwagra, i siostrę.
Season milczała przez prawie pół minuty, po czym odezwała się chrapliwym głosem:
- A więc ubiliśmy interes. Czy mogę ci zaufać? Wszyscy aniołowie obecni w kuchni zarżeli radośnie, a Oxnard powoli potrząsnął przecząco głową.
- W ogóle nie powinnaś mi ufać, kochanie. Nigdy w życiu do niczego się nie zobowiązywałem i nie zamierzam niczego obiecywać ci również teraz. Ale, oczywiście, jeśli chcesz mi wierzyć, nie widzę żadnych przeszkód. A teraz zawołaj szybko swojego szwagierka, zanim zacznę tracić cierpliwość do was wszystkich. Chyba nie chcesz żebym udekorował tę kuchnię wnętrznościami twojej ukochanej córeczki, prawda?
Season powoli ruszyła w kierunku drzwi. Ani na chwilę nie odrywała wzroku od Oxnarda. Powoli, nie zdejmując spojrzenia z przywódcy aniołów, odwróciła głowę i zawołała:
- Carl! Carl!
Carl i Vee razem weszli do kuchni. Chyba zorientowali się wcześniej, że coś jest nie w porządku, ale w momencie gdy znaleźli się w kuchennych drzwiach, było już za późno, aby cokolwiek zrobić. Carl popatrzył na aniołów, opierających się o piękny sosnowy stół, nowoczesny piecyk i czerwony, wielki zlewozmywak, i powiedział:
- Co wy tutaj robicie, pierdolone zwierzaki? Oxnard powoli skierował w jego kierunku rewolwer.
- Raczej uważaj na to, co mówisz, matołku. Właśnie wyjaśniłem tej oto mamuśce, czego potrzebujemy i czego chcemy, i jesteśmy bardzo blisko zawarcia porozumienia.
- Carl - odezwała się Season. - Oni potrzebują żywności. Myślę, że puszek i mrożonek. Musiałam im powiedzieć, że masz klucz do zamrażarki.
Carl pokiwał głową. Podszedł do małej szafki, zawahał się i podniósł na chwilę do góry ręce, aby upewnić Oxnarda, że nie próbuje żadnych sztuczek, po czym otworzył szufladę. Wyciągnął z niej dwa małe, chromowane kluczyki zawieszone na kółku i rzucił je w kierunku blondyna. Po drodze złapał je anioł o twarzy boksera i w podziękowaniu mrugnął okiem do Carla.
- Dziękuję panu - powiedział.
- To chyba wszystko - warknął Carl. - Weźcie sobie, co chcecie, i puśćcie dziewczynkę.
- Cóż, to jeszcze nie wszystko, niestety - powiedział Ox-nard powoli. - Umowa była taka, że zabierzemy żywność, ponieważ jesteśmy głodni. A dziewczynkę puścimy dopiero wtedy, kiedy zabawimy się trochę z mamuśką... że nie wspomnę o siostrze mamuśki.
Carl ruszył w jego kierunku, czerwony na twarzy.
- Jeśli chociaż paluchem dotkniesz... - zaczął, ale Oxnard znów przyłożył rewolwer do główki Sally i wrzasnął:
- Chcesz, żebym ją zabił? Na twoich oczach? Mam ją zabić, tego właśnie chcesz? Jezu Chryste?
Nastąpiła krótka jak okamgnienie sekunda, w której wszyscy stali nieruchomo, zdezorientowani, zbliżający się do szaleństwa, jedni ze strachu, drudzy z żądzy wyładowania swojej agresji. Season miała przed oczyma jedynie mgłę i odczuwała jedynie totalny strach. Carl zdołał się opanować. Powoli, krok po kroku, zaczął się wycofywać w kierunku Vee i Season, aż znalazł się przy nich. Oddychał ciężko, jak człowiek, który właśnie przebiegł milę w pięć minut.
- Co chcecie zrobić? - zapytał głuchym głosem. - Season, Vee, czy jesteście w stanie pieprzyć się z którymś z tych bydlaków?
- Carl, będę musiała - powiedziała Season. - Jeśli tego nie zrobię, Sally umrze. - Wahała się przez chwilę, po czym dodała: - Vee nie była jednak częścią umowy. Słyszysz mnie, Oxnard? Moja siostra nie była częścią umowy. Nie możesz niczego od niej żądać.
Oxnard zmarszczył czoło.
- Nie rozumiem cię, mamuśko - powiedział. - Wydaje mi się, że dopóty, dopóki trzymam naładowane magnum przy główce twojej ukochanej, słodziutkiej córeczki, to ja dyktuję warunki umowy.
Nastąpiła długa chwila pełnej napięcia ciszy. Przerwała ją Vee, która zwróciła w kierunku Season pobladłą twarz i powiedziała:
- Season, nie możemy pozwolić, żeby ją zabili. Na miłość boską, nie możemy.
- Te skurwysyny zapłacą życiem za to - rzucił Carl przez zęby. - Zdechną wszyscy jak świnie.
- Bardzo teatralny gest, nie sądzisz, Oxnard? - zapytał jeden z aniołów.
Oxnard tylko skrzywił twarz w słabym uśmiechu i pokiwał głową.
- Jesteście mocni tylko dzięki pistoletowi - dodał Carl.
- Masz rację - zgodził się Oxnard. - To chyba dobrze, że go mam, prawda? A teraz usiądź grzecznie na taborecie, a panie szybciutko się rozbiorą, co?
- Nie przy dziecku - zaprotestowała Season. - Obiecałeś mi to. Nie zrobię niczego, jeśli będzie tutaj moja córka.
Oxnard westchnął.
- Damulko, jeśli nie zrobisz tego przy córeczce, to córeczka będzie musiała zrobić to przy tobie. I pozwól, że dodam coś z mojego własnego doświadczenia. Umieranie jest o wiele mniej przyjemne niż pieprzenie się.
- Czy już kogoś zabiłeś? - zapytała Season zimnym tonem.
- Tak - pokiwał głową Oxnard. - A teraz się rozbieraj. Niespodziewanie wtrącił się Carl, milczący od dłuższej chwili.
- Posłuchaj mnie, człowieku, jakkolwiek się nazywasz. Nie rób tego, słyszysz? Nie rób tego.
- Nazywają mnie Oxnard, jeśli chcesz wiedzieć, dlatego że pochodzę właśnie z Oxnard. Moje prawdziwe imię brzmi Charles.
- No nie, tego jeszcze nie było! Charles, na miłość boską -zachichotał jeden z aniołów.
W ciszy, która zaległa po tym chichocie, Season zaczęła się rozbierać. Sztywno, poruszając jedynie rękami, powoli rozpięła guziki białej sukienki i zrzuciła ją na podłogę. Pod spodem była naga, a jej ciało miało piękny brązowy kolor świeżej opalenizny. Oxnard uśmiechnął się, a pozostali aniołowie zaczęli gwizdać i śmiać się głośno i radośnie.
- Zrób, co chcesz - powiedziała Season głuchym głosem. -Ale, proszę cię, zabierz stąd moją córeczkę.
Oxnard zastanawiał się przez chwilę, po czym powiedział:
- Dobra, zgadzam się. W sumie jest to rozsądne, stuprocentowo amerykańskie żądanie. Carlo, weź rewolwer, małą Shirley Tempie i idźcie do salonu. Zostaniecie tam, dopóki was nie zawołam. I jeszcze jedno. Jeśli rozkażę ci zabić ją, zabijesz ją natychmiast, bez chwili wahania. Żebyśmy się dobrze zrozumieli. Błąd możesz przypłacić własnym życiem.
Anioł o kędzierzawej czuprynie zabrał rewolwer, ścisnął Sally za rączkę i pociągnął ją w kierunku drzwi wyjściowych. Mijając Season, uśmiechnął się i powiedział do niej:
- Masz fajne cycuszki, damulko. Naprawdę fajne cycuszki. Później się nimi zajmę.
Głośno przełykając ślinę ze strachu, w końcu odezwała się Sally:
- Mamusiu, mamusiu, co oni chcą zrobić?
W odpowiedzi Season jedynie potrząsnęła głową i spróbowała się uśmiechnąć. Płacz, który wzbierał jej w gardle, uniemożliwiał wypowiedzenie jakiegokolwiek słowa.
Chwilową ciszę przerwał głos Oxnarda.
- No, dalej, paniusiu. Ty też - powiedział do Vee.
Vee wahała się jeszcze przez chwilę, ale zaraz bez słowa ściągnęła przez głowę swoją lekką sukienkę i odrzuciła ją na podłogę. Była jeszcze bardziej opalona niż Season, piękną, równomierną opalenizną ludzi, którzy od lat mieszkają w Kalifornii. Pod piersiami miała ledwo widoczne półokrągłe szramy, w miejscach gdzie interweniował chirurg, aby uczynić je prężnymi i sterczącymi.
Oxnard z uznaniem przenosił wzrok z jednej siostry na drugą.
- No, proszę - odezwał się. - Czyż nie jest to najpiękniejsza para sióstr, jaką można spotkać w tej dolinie?
Carl zasłonił dłonią usta, gdy Oxnard ściągnął kurtkę, rozpinał pas i opuszczał w dół majtki. Po chwili Oxnard skinął w kierunku najwyższego z aniołów i powiedział:
- Pilnuj tego dupka. Trzymaj go mocno. Jeśli zacznie sprawiać jakieś kłopoty, połam mu palce. - Nagle, zupełnie niespodziewanie, cały poczerwieniał i krzyknął: - No, dobra. Fajnie jest! Teraz trochę się zabawimy. Czy wiecie, co to takiego zabawa? Zabawa? Ty chodź tutaj, mamuśka, i stań przed tym wspaniałym zlewem. Tak. Twarzą do okna. A teraz rozkracz się! Słyszysz? Rozkracz się! Chcę zobaczyć całą twoją dupę!
Trzęsąca się z przerażenia, Season stanęła przy zlewie. Mocno zacisnęła ręce na jego obrzeżach i niczego nie widzącym wzrokiem zaczęła wpatrywać się w okno, w poruszane wiatrem liście palm rosnących w ogrodzie. Oxnard, który pozostał jedynie w krótkiej koszulce i wąskim krawacie oraz białych mokasynach na nogach, zacisnął palce na jej pośladkach i zaczął je ugniatać.
- Myślisz, że to będzie łatwe, co? Że jakoś to przetrzymasz? - głośno szepnął Season do ucha. Jego oddech zionął nie przetrawionym alkoholem. - Myślisz, że po prostu zamkniesz oczy i będziesz udawać przed sobą, że nic się nie dzieje, że to po prostu wali cię jeszcze jeden ogier z całego stada, które rżnęło cię do tej pory. Tak sobie właśnie myślisz, co? Cóż, trochę to jednak utrudnimy, dobrze? Zrobimy to tak, żeby ci jak najdłużej utkwiło w pamięci.
Odwrócił się i przemaszerował przez kuchnię. Wyglądał groteskowo i absurdalnie w niekompletnym stroju i ze sterczącym członkiem, ale właśnie ta absurdalność dodawała jego postaci grozy. Carl spróbował się wyrwać, dosięgnąć go, ale wysoki anioł nie pozwolił mu na to.
- Jesteś szalony! - krzyknął Carl. - Wiesz o tym? W ogóle nie masz mózgu, ty pojebany skurwysynu!
Trzymający go anioł zdzielił go pięścią w głowę tak mocno, że Carlowi pociemniało w oczach. Naga i bezbronna Vee zawołała:
- Zostawcie go, na miłość boską!
Anioł wyszczerzył jedynie zęby w wesołym, złośliwym uśmiechu.
Oxnard tymczasem otwierał jedną szufladę po drugiej i wysypywał ich zawartości na podłogę. Wkrótce nieskazitelnie czystą posadzkę pokrył czerwony pieprz, cukier, kawa, poroz-pryskiwana porcelana i porozrzucane sztućce.
- Olej! Potrzebuję oleju! - wrzeszczał Oxnard. - Dobrego, śliskiego oleju. - W ostatniej szufladzie, nad piecykiem, wreszcie znalazł to, czego szukał. - Jest! - wrzasnął radośnie. Przez chwilę gapił się w twarze jednego anioła po drugim. -Wspaniały, amerykański produkt najwyższej jakości, dla jak najbardziej zbożnego, amerykańskiego dzieła! - Odwrócił się do Vee i powiedział: - Podejdź do mnie. Podejdź do mnie. Spotkał cię wielki zaszczyt czynnego uczestnictwa w tym wielkim erotycznym happeningu!
- Bękart! - zawył Carl. - Maniak!
Anioł walnął go znów pięścią, tym razem prosto w usta, i wyłamał mu dwa zęby. Carl opadł na kolana; z ust ciekła mu krew. Jeden ze stojących obok aniołów zaczął się dziko śmiać.
Złapawszy Vee za rękę, Oxnard zmusił ją do uklęknięcia przed zlewem, z głową dokładnie pomiędzy nogami Season.
- Przecież jesteście siostrami, prawda? - dyszał ciężko. -Powinnyście być sobie bliskie, w każdy możliwy sposób. Kochanie, powoli zacznij ją wylizywać; ja tymczasem też będę robił swoje.
Vee spojrzała na niego, panicznie przerażona.
- Rozumiesz, co powiedziałem?! - wrzasnął Oxnard. - Zrobisz to, bo jeśli nie, to posiekam twoją uroczą siostrzenicę na drobne kawałki.
Trzęsąc się, Vee klęczała wciąż z uniesioną głową. Ledwie usłyszała słowa Season.
- Zrób to, Vee. To niczego między nami nie zmieni. Zrób to. Kocham cię i nadal będę cię kochała.
- Właśnie - uśmiechnął się Oxnard. - Ucieleśnienie siostrzanej miłości. Czyż taka miłość nie jest wspaniała? No, dalej. Wykaż trochę entuzjazmu. Pracuj językiem!
Vee zaczęła cicho łkać. Łkając, włożyła jednak język pomiędzy uda swojej siostry i zaczęła poruszać nim coraz głębiej. Oxnard obserwował tę scenę z uznaniem i po chwili zapytał Season:
- Wiesz, co zamierzam teraz zrobić? Zdaje się, że dobrze wiesz. Zgadza się, zamierzam przerżnąć ci dupę. Chcę mieć z tego dużo przyjemności, dlatego musisz ze mną współpracować, bo jeśli nie...
Season tępo pokiwała głową. Oczy miała wciąż przymknięte. Zrób to, myślała, zrób to, skoro żądasz tego za życie Sally, a potem zostaw nas wszystkich w spokoju.
Oxnard jednym gwałtownym ruchem wbił się w jej odbyt i zawołał:
- Pchaj!
Jeden z aniołów aż zapiał z zachwytu.
- To jest wspaniałe, Oxnard! Wspaniałe! - zawołał.
- Pchaj! - wrzasnął Oxnard do Season, jeszcze głośniej niż przed chwilą.
Season próbowała odpowiadać na ruchy bandyty, lecz strach ścinał wszystkie jej mięśnie i nie była w stanie wpuścić go ani o cal głębiej, niż wdarł się na początku. Oxnard z wściekłością szarpnął jej włosy. Cały ich pęk został mu w dłoni.
- Pchaj! - znowu krzyknął. - Nie próbuj ze mną walczyć, nie próbuj mnie oszukiwać, bo jeszcze chwila i zabiję twoją zasraną córkę i ciebie, i wszystkich ludzi w tym pieprzonym domu. Myślisz, że jakiś gliniarz się tym zainteresuje? Całe Los Angeles pełne jest trupów. Myślisz, że kilka więcej zrobi na nich jakieś wrażenie?
Season z trudem odpędziła od siebie panikę, która hamowała każdy jej ruch.
- Dobrze - wydusiła z siebie ledwo słyszalnym szeptem. -Dobrze, skoro tego chcesz...
Stopniowo, zaciskając zęby, otwierała się przed Oxnardem. Zaczął pomrukiwać z wysiłku i zadowolenia, poruszając się coraz szybciej w Season. Ona nie czuła niczego, poza intensywnym, przemożnym bólem. Gdzieś z głębi mózgu dobiegało do jej świadomości: rób to, rób to, musisz, nie masz wyboru, lecz jej ciało ciągle, choć coraz słabiej, broniło się.
Przez kilka sekund cała trójka, dwie siostry i mężczyzna, uprawiała wyuzdany seks. Tylko mężczyzna czynił to z rozkoszą.
- Czy to nie jest nadzwyczajne?! - zawołał. - Nadzwyczajne! Doskonałe! Do dzisiaj myślałem, że kobieta z klasą woli umrzeć, niż zgodzić się na coś takiego. Wy tanie suki!
Nagle, zupełnie niespodziewanie, przed domem rozległ się głuchy odgłos wybuchu. Oxnard uniósł głowę.
- Co to było? - zapytał. - Gene, co to, do diabła, było?
Niespodziewanie, odruchowo, Season odepchnęła go od siebie. Przed domem rozległ się jeszcze jeden, jeszcze głośniejszy wybuch. Anioł o imieniu Gene wybiegł z kuchni na drewniany taras. Season, blada i drżąca, odsunęła się od zlewu, a Vee powoli wstała na nogi.
- Oxnard, to nasze motocykle, kurwa mać! - wrzasnął Gene. - Ktoś wysadził w powietrze nasze motocykle.
- Co?! - krzyknął Oxnard. - Co ty, do diabła, pleciesz?
Błyskawicznie wybiegł przed dom. Na zewnątrz, na podjeździe, aniołowie zaparkowali swoje motocykle. Teraz dwa z nich płonęły gwałtownie.
- To moja maszyna! - wrzasnął Oxnard. - Moje wspaniałe BMW, na miłość boską!
Zaczął biec w kierunku motocykli. Jego luźna koszula furkotała na wietrze. Anioł o imieniu Gene biegł o dwa kroki za nim. Razem dobiegli do płonących motocykli i przystanęli przed ścianą ognia. Było już o wiele za późno, żeby cokolwiek ratować. Benzyna ze zbiorników płonęła gwałtownie, a blachy były już tylko stertą osmalonego, poskręcanego złomu. W powietrzu unosił się potężny smród płonącej gumy.
Oxnard odwrócił się.
- Jeśli to zrobili ci ludzie... - zaczął. - Jeśli którekolwiek z nich przyłożyło do tego łapę...
Nie zdołał już dokończyć. W powietrzu rozległ się odgłos, który eksperci rozpoznaliby natychmiast jako huk strzelby myśliwskiej potężnego kalibru. Koszula Oxnarda w jednej chwili pokryła się setkami małych plam krwi, a sam jej właściciel padł na ziemię, jak zdmuchnięty przez potężny podmuch.
Anioł, który wciąż trzymał Carla, zawołał:
- Co tu się dzieje?! - I zrobił kilka kroków w kierunku drzwi.
Carl błyskawicznie schylił się po nóż leżący na ziemi. Inny anioł odgadł zamiary Carla i próbował go powstrzymać, jednak otrzymał potężny cios łokciem w brzuch. Zachwiał się, ale schwyciwszy dłońmi brzeg zlewu, zdołał się utrzymać na nogach. Ta chwila jednak wystarczyła Carlowi, aby zdobyć potężny, dwunastocalowy nóż kuchenny. Zanim anioł zdążył się zorientować w sytuacji, otrzymał cios w plecy, a po nim kilka następnych. Charcząc i krwawiąc, padł na kuchenną podłogę, aby się już nigdy nie podnieść.
Anioł, który skierował się ku drzwiom, zniknął w nich. Instynktownie pojął, że jedyną jego szansą jest dotarcie do motocykla. Gdy był w połowie drogi, kolejny strzał ze strzelby myśliwskiej rzucił go na kwietnik i zakończył jego życie.
Season, niemal oślepła ze strachu, ruszyła pędem w kierunku salonu. Krzyczała: “Sally! Sally!” głosem, który zdawał się nie należeć do niej. Ale gdy tylko zobaczyła, co wydarzyło się w salonie, zwolniła, opuściła ręce wzdłuż bioder i resztę
drogi przebyła krokiem tak wolnym, jak na filmie puszczanym w zwolnionym tempie. Nagle dotarło do niej, że świeci słońce, wieje wiatr i falują firanki i zasłony, unoszone jego podmuchami.
Na środku pokoju stał Granger Hughes. Był uśmiechnięty i w swej ręce trzymał malutką dłoń Sally. Jedynym śladem po grożącym jej jeszcze przed chwilą aniele zwanym Carlo był wielki czarny rewolwer, leżący na małym szklanym stoliku, i potrzaskana mała lampka. Kiedy Season uklękła przed Sally i wyciągnęła ku niej ręce, ciągle drżąc, z oczami, z których jeszcze nie zniknęły łzy, Granger położył swoje dłonie na ich ramionach, jakby je błogosławiąc.
Do salonu wkroczył młody mężczyzna o gęstej, długiej i brązowej brodzie. Ubrany był w czarną koszulkę, a w ręce trzymał strzelbę.
- To już wszyscy - powiedział cicho.
Season przycisnęła Sally do siebie i rozpłakała się głośno. Po chwili płakały obie. Tę smutną scenę przerwało nadejście Carla i Vee; Carl przyciskał do ust okrwawiony kuchenny ręcznik.
- Czy nic ci się nie stało? - zapytał go Granger.
- Dzięki Bogu, prawie wszystko w porządku - odparł Carl. Spojrzał na swoją koszulę safari i dopiero teraz stwierdził, że cała poplamiona jest krwią anioła. - Mój Boże, co tu się właściwie stało? Jak się tutaj dostaliście?
- Wybrałem się tutaj, żeby przekonać się, czy zdecydowaliście się przyłączyć do naszego Kościoła Praktycznego Cudu - odpowiedział Granger cichym głosem. Niemal mimowolnie gładził Season po włosach. - Kiedy dojeżdżaliśmy tutaj z Helmutem, dostrzegliśmy te motocykle. To wszystko. Nabraliśmy podejrzeń, Helmut zakradł się więc od tyłu i zobaczył w salonie jednego z aniołów piekieł terroryzującego małą Sally. Tępak odłożył jednak rewolwer na stół. Myślę, że nie spodziewał się żadnych kłopotów ze strony dziewięcioletniej dziewczynki. Helmut zakradł się więc do niego z tyłu i wykorzystał swoje umiejętności karateki.
- Czy on nie żyje? - zapytał Carl.
Helmut, mężczyzna z brązową brodą, złożył ręce na piersiach.
 - Gdyby żył, błagałby teraz, żeby go dobić - powiedział.
- Helmut - skarcił go Granger. - Nie wolno odczuwać nienawiści, nawet do wrogów.
Carl ściągnął z sofy meksykańską narzutę, podszedł do Season i okrył ją. Vee zdążyła już z powrotem włożyć sukienkę, chociaż założyła ją tyłem do przodu.
- Rozumiesz, Granger, jesteśmy zszokowani - powiedział Carl. - Sądzę, że Vee i Season zechcą się porządnie wykąpać, a nam z pewnością przyda się po szklaneczce brandy. Zdaje się, że przed kilkoma minutami wszyscy o mało nie postradaliśmy życia, a to, co przeżyły te biedne kobiety, to po prostu koszmar.
- Chciałbym zostać tu i pomagać wam - stwierdził Granger. - Jednak czy nie uważacie, że bezpieczniej dla was będzie przyłączyć się do naszego Kościoła? Słyszałem, że grasują tu bandy oprychów, napadające na prywatne domy. Tylko w To-panga Canyon widzieliśmy pięć czy sześć płonących domów.
- Czy naprawdę jest aż tak źle? - zapytała Vee niepewnym głosem.
- Wiesz mi, jest bardzo źle. - Granger skinął głową. -I zdaje się, że nie osiągnęliśmy jeszcze apogeum przemocy. Czy słyszeliście, że wszelka żywność, wyprodukowana w ciągu ostatnich trzech tygodni, jest skażona? Naprawdę, cała żywność, to nie żarty.
- Słyszeliśmy o tym w telewizji - powiedział Carl. - Ale mówili, że to tylko plotka, nie potwierdzona.
- Chciałbym, żeby to była tylko plotka - stwierdził Granger.
- Co więc twoje zgromadzenie zamierza uczynić? - zapytał Carl. - Założyć jakiś magazyn zdrowej żywności? Rozdzielać ją, czy też losować? Próbować przeżyć poprzez przebywanie w dużej grupie?
- Masz rację - odparł Granger. - Słyszałem, że w całym kraju ludzie łączą się w grupki i grupy, przede wszystkim żeby się bronić. Wrogiem nie są jacyś aniołowie piekieł, tępi i prymitywni, ale zorganizowane, wielkie bandy, działające z o wiele większym okrucieństwem. Wielką przewagą Kościoła Praktycznego Cudu jest to, że jednym z moich najbliższych przyjaciół jest Mike Bull, który jest szefem Hughes Supermarket na Highland. Dysponuje potężnym magazynem żywności, który do tej pory oparł się wszelkim grabieżom. Zatelefonował do mnie ostatniej nocy i poprosił, abym przybył do niego z około setką odpowiedzialnych ludzi, którzy zabarykadowaliby się w środku i wspólnie przetrwali ten kryzys.
 - Ale przecież nie wiadomo, która żywność jest zatruta - zauważyła Vee.
- Och, Mike doskonale zna wszystkie kody oznaczające daty produkcji. Nie nakarmi nas czymś, co groziłoby naszemu zdrowiu i życiu.
Season wstała. Była bardzo blada. Dopiero teraz zaczęła odczuwać ból, który spowodował gwałt Oxnarda. Dopiero teraz zaczęła rozwiewać się mgła szoku i rzeczywistość powoli nabierała w jej oczach realnego wymiaru.
 - Czy naprawdę mamy prawo zamykać się w wielkim sklepie z żywnością, podczas gdy inni będą głodowali? - zapytała Grangera. - Czy Chrystus by to usprawiedliwił?
Granger wpatrywał się w nią przez długą chwilę. Nie znalazł słów, aby jej odpowiedzieć. W końcu wyciągnął do niej dłoń, jednak nie podjęła jej, jakby jej nie zauważyła.
- Zgwałcił mnie dzisiaj mężczyzna, któremu najwyraźniej zdawało się, że należy mu się wszystko to, czego zapragnie -mówiła Season dalej. - To, jak takie zachowanie wpływa na innych ludzi, najwyraźniej nie miało dla niego żadnego znaczenia. Że ich szokował, przerażał? Nic go to nie obchodziło. Powiem ci coś, Granger. Poniżył mnie niewyobrażalnie, to samo uczynił z moją siostrą na oczach jej męża. Wydaje mi się, że z twojego postępowania wobec mnie, od czasu gdy tutaj przybyłam, z twojego całego zachowania emanuje to samo. Jesteś tylko trochę bardziej wyrachowany. - Położyła ręce na ramionach Sally i dodała: - Ocaliłeś dzisiaj życie nie tylko Sally, ale nas wszystkich. Mam wobec ciebie ogromny dług i wiem, że nigdy nie będę w stanie go spłacić. Lecz jeśli chodzi o twój Kościół, jeśli chodzi o twoją osobowość, ostatecznie przekonałam się, że są czymś, czego nigdy w życiu nie będę
mogła zaakceptować. Nie lubię ludzi, którzy cokolwiek biorą siłą, Granger, i nie lubię ludzi, którzy uważają siebie za wybranych przez Boga, za zwolnionych od podporządkowywania się regułom, które obowiązują nas wszystkich. To tyle.
Granger spojrzał przez moment na Helmuta, aby upewnić się, że ten słucha przez cały czas konwersacji, i powiedział do Season:
- Piękne przemówienie. - W jego głosie zabrzmiała ogromna gorycz. Ale zaraz uśmiechnął się i powrócił do swojej roli. -Cóż, wiele dziś przeszłaś. Rozumiem cię, masz prawo być troszeczkę zdezorientowana. Moja oferta jest ciągle aktualna. Jeśli zechcesz, możesz przyłączyć się do nas w supermarkecie, pod warunkiem że uczynisz to jeszcze dzisiaj przed północą, ponieważ o tej porze ostatecznie zabarykadujemy się w środku.
- Dziękuję ci - wyszeptała Season.
- A co do innych rzeczy... - kontynuował Granger. - No cóż, może poczułabyś się lepiej, gdybyś zmyła z siebie brud, który pozostawiła po sobie ta bestia, i jak najszybciej zapomniała o zapachu jego stęchłego oddechu.
Season zesztywniała i narzuta ześliznęła się na niej lekko w dół, odsłaniając kształtną szyję.
- W gruncie rzeczy - powiedziała - używał dobrej wody kolońskiej.
Granger patrzył za nią, jak zmierza w kierunku schodów, idąc sztywno jak automat. Powoli zaczęła wchodzić do góry. Zdumiony łypnął okiem na Carla i Vee i zapytał:
- Dobrej wody kolońskiej?...
- Dziękuję ci za ratunek, Granger. Naprawdę, bardzo ci dziękuję - powiedział Carl. - Ocaliłeś nasze życie. Tobie także dziękuję, Helmut. Nie przejmujcie się zachowaniem Season, bardzo was proszę. Gdybyście przeszli chociażby przez połowę tego, co jej się dzisiaj przytrafiło, z pewnością mówilibyście różne dziwne rzeczy.
- Carl, i tak już mówimy dziwne rzeczy. Przecież cały świat zwariował.

ROZDZIAŁ IX

W bardzo krótkim, specjalnym wystąpieniu w środę o godzinie dwudziestej pierwszej czasu centralnego prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki potwierdził, że “większa część żywności, w tym przede wszystkim zboże, mięso, ich przetwory, pasty, piwa i alkohole, najprawdopodobniej została bardzo silnie napromieniowana. W zasadzie żywność wyprodukowaną wcześniej niż przed trzema tygodniami można uznawać za bezpieczną, pod warunkiem oczywiście, że została przygotowana jako konserwy, mrożonki bądź jest wciąż świeża. Amerykanie! Jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości i zapytania, uważnie słuchajcie swoich lokalnych stacji radiowych i telewizyjnych. Bezpośrednio po moim wystąpieniu przekazywane będą wszelkie niezbędne, szczegółowe informacje”.
Masowo drukowane były także ulotki ostrzegawcze. Prezydent, wyglądający jakby w ciągu ostatniego tygodnia postarzał się co najmniej o dwadzieścia lat, wezwał także wszystkich do pozostawania w swoich domach i opuszczania ich tylko w wypadkach, kiedy jest to absolutnie konieczne.
Zapytany, czy może potwierdzić, że głód jest efektem komunistycznego spisku, mającego powalić Amerykę na kolana, odparł zmęczonym głosem: “W obecnym stadium kryzysu ani nie mogę podobnym pogłoskom zaprzeczyć, ani ich potwierdzić”.
Po wystąpieniu w telewizji prezydent został natychmiast wezwany do Owalnego Gabinetu. Na jego biurku leżał raport sporządzony przez Departament Zdrowia i Badań Naukowych. Opatrzony był najwyższą klauzulą tajności. Prezydent przejrzał raport bardzo uważnie i powoli, obserwowany przez swych najbliższych przyjaciół i doradców. Była godzina dwudziesta druga trzynaście, gdy wyjąkał: “Ja...” i zemdlony zsunął się z fotela. Natychmiast przewieziono go do Walter Reed Army Medical Centre, gdzie umieszczony został pod namiotem tlenowym. Diagnoza lekarzy była zgodna: przepracowanie, brak snu i nadmierne stresy spowodowały gwałtowny wzrost ciśnienia krwi.
Raport, który zdążył przeczytać, ujawniał, że w ciągu ostatnich czterdziestu ośmiu godzin zanotowano w Stanach Zjednoczonych trzydzieści pięć przypadków śmiertelnego zatrucia jadem kiełbasianym. Doszło do nich niemal na wszystkich krańcach kraju, od New Jersey po Arizonę i od Teksasu po Alaskę. W każdym wypadku śmiertelna trucizna znajdowała się w hermetycznie zamkniętej konserwie. Konserwy pochodziły z różnych fabryk, bardzo różniła się też ich zawartość. W każdej z przebadanych puszek znajdowała się jednak bardzo mała dziurka - tak mała, że nie powodowała najmniejszego wycieku zawartości; w większości wypadków dziurki te były starannie zaczopowane woskiem.
Sekretarz zdrowia konkludował, że “pozostaje poza wszelkimi wątpliwościami fakt, iż jakaś barbarzyńska, pozbawiona skrupułów organizacja rozmyślnie, dążąc do osiągnięcia swojego celu, zatruła ogromną liczbę konserw Clostridium botu-linum. W związku z tym - w pełni świadomy konsekwencji, jakie to zalecenie może wywołać -jestem zmuszony wysunąć stanowczy wniosek, aby natychmiast wstrzymano sprzedaż wszelkiej konserwowanej żywności w całych Stanach Zjednoczonych, do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie”.
Nagle zasiadłszy na najwyższym urzędzie w państwie, wiceprezydent Stanów Zjednoczonych rozpoczął swoje działania od rozesłania dramatycznych apeli o ratowanie Stanów Zjednoczonych konserwami i mrożoną żywnością; skierował je do państw EWG, Japonii, Chin i nawet do ZSRR. Wszystkie reakcje, nawet od najbliższych przyjaciół, były bardzo powściągliwe. Skoro Stany Zjednoczone rzeczywiście znajdują się u progu ekonomicznego i cywilizacyjnego upadku, cała polityka światowa wkrótce skoncentruje się wokół Związku Radzieckiego i nikt nie chciał ryzykować przyszłości swoich stosunków z tym krajem, pomagając teraz USA.
Związek Radziecki ogłosił, iż “serdecznie współczuje Stanom Zjednoczonym, lecz nie dysponuje, niestety, możliwymi do przesłania do tego kraju zapasami żywności”. Wiceprezydent podarł z wściekłości przysłany przez nich telegram, chociaż musiał przyznać, że trudno raczej było liczyć na pomoc kraju, na który USA nałożyły embargo zbożowe w odwecie za atak na Afganistan.
W czwartek o godzinie siódmej rano wiceprezydent ogłosił w telewizji zakaz sprzedaży wszelkich konserw. Dodał, że ci, dla których alternatywą wobec spożywania konserw jest jedynie śmierć z głodu, powinni przed otwarciem każdej puszki obejrzeć ją bardzo dokładnie, “bacznie zwracając uwagę na całą jej powierzchnię, poszukując maleńkich dziurek, być może czasami zapieczętowanych woskiem”. W ciągu nocy zanotowano dalszych siedemdziesiąt sześć przypadków zatrucia jadem kiełbasianym; wszystkie z nich zakończyły się śmiercią.
Po raz pierwszy w historii magazyn “Time” wyszedł z czarną obwódką na pierwszej stronie, zamiast tradycyjnej czerwonej. Był to zarazem ostatni numer pisma. Temat wiodący: głód, USA.
Eksperci federalni oszacowali, że nawet najlepiej zaopatrzone amerykańskie domy posiadają tylko takie zapasy zdatnej do spożycia żywności, które pozwolą ich właścicielom odżywiać się odpowiednio jedynie przez trzy tygodnie. Najbiedniejsze rodziny miejskie przechowywały w domach tylko po kilka konserw w zapasie; teraz konserwy były najbardziej podejrzanym artykułem, co już w tej chwili stawiało owe rodziny wobec widma głodu.
W głównych miastach utworzono silnie strzeżone centra dystrybucji żywności, która przylatywała samolotami do Nowego Jorku, Bostonu, Waszyngtonu, Los Angeles, Houston, Seattle i Chicago z Wielkiej Brytanii i Danii. Amerykańskie rodziny, które jeszcze przed dwoma tygodniami nie żałowały sobie steków, ziemniaków, kukurydzy, świeżych owoców i deserów lodowych o kilkudziesięciu różnych smakach, teraz miały do dyspozycji, i to w niewielkich ilościach, jajka w proszku, brytyjską czekoladę, margarynę i fatalnej jakości duńskie konserwy mięsne. W Houston Gwardia Narodowa zastrzeliła trzech mężczyzn, którzy próbowali wtargnąć do centrum dystrybucji przy Harrisburg Boulevard. “Time” napisał:
W tym tygodniu Amerykanie zaczynają odczuwać pierwsze objawy głodu. Po zaledwie dwóch tygodniach od wybuchu zarazy na polach, po dwóch tygodniach narodowej katastrofy, wszyscy bez wyjątku zaczynamy rozumieć, co to jest rozpacz i bezsilność. Do tej pory podobne uczucia dotyczyły tylko bardzo niewielu z nas.
W ciągu trzech godzin po wystąpieniu wiceprezydenta w całym kraju miało miejsce siedemnaście tysięcy samobójstw lub usiłowań samobójstw. Psycholog z Harvardu, doktor Leo Wolpers, nazwał to zjawisko “syndromem totalnej desperacji”. “Ludzie nie widzą dla siebie żadnej przyszłości”, powiedział.
Setki tysięcy Amerykanów podjęło dramatyczne próby ucieczki z kraju na łodziach i Straż Przybrzeżna miała zwariowane dni, zawracając z drogi małe łódki, łodzie rybackie i kata-marany. Wiele z nich było tak przeładowanych, że tonęły, gdy tylko osiągały otwarte morze. “Boston Globe” wydrukował na ostatniej stronie, bez żadnych komentarzy, jedno obok drugiego, dwa zdjęcia. Jedno z nich przedstawiało płynącą na otwartym morzu, zatłoczoną łódź z Wietnamczykami, drugie - z Amerykanami.
W Izbie Reprezentantów kongresman George Meacher z Ten-nessee w pełnym emocji wystąpieniu wołał: “Czy to możliwe, że naszą wspaniałą demokrację, opartą na wolności i honorze, potrafi w ciągu dwóch tygodni zniszczyć jakiś wirus albo izotop?” Nikt nie udzielił mu odpowiedzi.
Tysiącami odnotowywano grabieże, morderstwa, podpalenia, gwałty oraz przypadki “szaleńczego i samobójczego prowadzenia samochodu”. Policja była bezsilna; sił i środków starczało jedynie na wzmocnienie patroli, które krążyły po miastach, i robiły, co w ich mocy, żeby utrzymać jako taki spokój. Na chodniku przed hotelem “Waldorf-Astoria” w Nowym Jorku pewna kobieta zmarła, rodząc dziecko. W pobliżu nie znalazł się żaden lekarz, ambulans, a poza tym. cała Park Avenue zablokowana była przez porzucone samochody. W więzieniu w San Quentin strażnicy zastrzelili z broni maszynowej osiemdziesięciu sześciu więźniów, którzy, oszalali z głodu, spróbowali zbiorowej ucieczki. Dwie dziewczyny z bardzo dobrych rodzin odnaleziono, gdy spacerowały półnagie po przedmieściach Bostonu. Były kompletnie zamroczone po tym, gdy jacyś chuligani porwali je sprzed ich własnych domów i zgwałcili każdą ponad dwadzieścia razy.
Czwartek był dniem, w którym przestały ukazywać się gazety, w którym zamknięto ostatnie czynne dotąd stacje benzynowe, w którym czarne dymy pożarów zasnuły niebo nad większością miast wschodniego wybrzeża. W powietrzu unosiła się aura zdziczenia, przerażenia, obłąkańczej paniki. Pewien dziennikarz wspominał później, jak wspiął się na szczyt Coit Tower w San Francisco i godzinami spoglądał z góry na miasto, które “rozkwitało pożarami, dudniło strzelaninami i wyło syrenami pojazdów bezsilnej policji”. Stwierdził jednak, że ponad wszystko wsłuchiwał się w “jęki i wrzaski bezradnych ludzi, których opuściła wspaniała demokracja, kapitalizm, spokój i pokój... wrzaski ludzi, których przede wszystkim opuścił Bóg”.
Przez cały czwartek bez przerwy, w krótkich odstępach, w Topanga Canyon, w domu Snowmanów dzwonił telefon. Aż do wieczoru nikt nie podnosił słuchawki. Wreszcie, bardzo późno, podniósł ją policjant, który w poszukiwaniu złodziei patrolował na motocyklu okolicę.
- Nikogo nie ma w domu - powiedział. - Tu policja.
- Czy coś się z nimi stało? - zapytał głos po drugiej stronie.
- Kto to wie, przyjacielu? Mamy tutaj kompletny chaos i całą furę pożarów. Nie mam najmniejszego pojęcia.
- Czy zostawili jakiś adres? Policjant rozejrzał się dokładnie dookoła.
- Niczego nie widzę - powiedział. - Chyba spieprzali stąd w wielkim pośpiechu. Nawet nie pozamykali drzwi na klucz.
Nastąpiła chwila ciszy, po czym głos po drugiej stronie słuchawki zapytał:
- Czy mógłby mi pan wyświadczyć przysługę?
- Oczywiście. O co chodzi?
- Chciałbym, żeby pan napisał gdzieś na ścianie, że telefonował Ed Hardesty z farmy South Burlington w Kansas. Niech pan napisze też, że próbuję dostać się do Los Angeles.
Odłożywszy na chwilę słuchawkę, policjant spełnił prośbę.
- Chodziło o South Burlington? - upewnił się.
- Właśnie.
- To w porządku, zrobione.
- Dziękuję panu bardzo. Jeśli ten cyrk kiedykolwiek się skończy, zapraszam pana do domu, w którym się pan znajduje. Wypijemy razem morze whisky.
Policjant uśmiechnął się.
- Prawdę mówiąc, wolę wódkę - powiedział.

ROZDZIAŁ X

Ed ostrożnie odłożył słuchawkę na widełki i popatrzył przez pokój na Karen. Następnie podszedł do okna i spojrzał na frontowy dziedziniec przed South Burlington. Gdy był chłopcem, czasami spędzał przy tym oknie długie godziny.
- No i co? - zapytała Karen. - Byli tam?
- To był policjant - odparł Ed. Wyciągnął z kieszeni papierosa i nie śpiesząc się, zapalił go. Przez chwilę milczał, jakby delektując się jego smakiem. - Powiedział, że dom jest pusty. Nawet nie zamknęli drzwi na klucz.
- Najprawdopodobniej przenieśli się w bezpieczniejsze miejsce - zasugerowała Karen. - Z tego, co mówią w telewizji, wielu ludzi łączy się w duże grupy, aby bronić się przed bandytami, chuliganami, aniołami piekła i innymi tego typu mętami. Może schronili się w jakimś kościele?
Ed wychylił się przez okno. Słońce powoli zachodziło, chowając się poza dachami zabudowań, a niebo lśniło kolorem dojrzałych truskawek. Dla mieszczucha podobny wieczór na farmie zbożowej w Kansas musiałby zdawać się idylliczy. Dla farmera cisza i spokój w tym momencie, w pełni kalendarzowego czasu żniw, była horrorem. Traktory, bezużyteczne, stały pod ścianami. Puste i ciche były wszystkie stajnie. Lekki, ciepły wiatr poruszał jakimiś drzwiami do budynku gospodarczego, sprawiając, że bezustannie i natrętnie skrzypiały.
- Kiedyś wierzyłem, że to jest kraina wybrana przez Boga - odezwał się Ed. - Teraz już nie jestem tego taki pewien.
Milcząc, Karen podeszła do niego. Była w bladoniebieskiej bluzeczce, która należała do Season, i wytartych dżinsach, również własność Season. Włosy miała zaczesane do tyłu (bardzo często tak czesała się Season) i przewiązane wstążką.
- Znajdziesz je - powiedziała cicho. - Przecież wiesz, że je znajdziesz.
Ed popatrzył na nią uważnie.
- Tak - powiedział bez przekonania.
W tym momencie do salonu weszła Della. Właśnie się wykąpała i pachniała kosmetykami Season. Włożyła jedną z koszul Eda. Podwinęła zbyt długie rękawy, a guziki z przodu rozpięte miała aż do pępka. Świeżo umyte włosy, jeszcze mokre, spięła w kok, w stylu sha-na-na.
- Byłam sprawdzić, co z Shearsonem - powiedziała. - Śpi.
- Znowu? - zdziwiła się Karen.
- Myślę, że pragnie uciec jak najdalej od realnego świata -stwierdziła Della. Podeszła do barku i bez słowa nalała sobie szklankę bourbona.
- Bardzo proszę, częstuj się, Delio - rzucił do niej Ed, ale sarkazm w jego głosie nie dotarł do niej.
Ze szklanką w dłoni zbliżyła się do okna, objęła go w talii i pocałowała w policzek. Karen uśmiechnęła się kwaśno do nich.
- Shearson nie potrafi sobie wyobrazić świata bez żarcia -powiedziała Della. - Postanowił więc wycofać się z niego na tak długo, aż wszystko powróci do normy. Jeśli ten ogólnokrajowy głód się nie skończy, nasz wspaniały senator tak długo będzie leżał w łóżku, aż umrze z głodu we śnie.
- Co z Peterem? - zapytała Karen. Della przełknęła łyk bourbona.
- Z nim wszystko w porządku. Myślę, że pogodził się już z myślą, iż będzie lepiej, jeśli podejmie współpracę z nami. Peter jest wystarczająco inteligentny, aby pojąć, w co się wpakował.
- Czy ciągle masz nadzieję, że postawisz Shearsona przed sądem?
- Nie wiem. Ale dopóki nie dostanę innych rozkazów, Shearson jest aresztowany pod zarzutem defraudacji i sprzeniewierzenia funduszów oraz kilku jeszcze innych przestępstw ściganych przez prawo federalne. Tak na razie musi pozostać.
W drzwiach stanął Peter Kaiser, w pomarańczowej koszuli z krótkimi rękawkami i podniszczonych spodniach w kolorze khaki. Były na niego zdecydowanie za szerokie i co najmniej o trzy cale za krótkie.
- O, cholera! - zawołała Karen na jego widok. - Czyżbyś wybierał się na hawajską plażę?
Peter nie raczył jej odpowiedzieć. Usiadł na skraju sofy, skurczony, jakby było mu zimno. Był bardzo blady i bardzo mizerny.
- Napijesz się czegoś? - zapytał go Ed. - Mam tu bourbo-na i sherry.
- Nie, dziękuję - odparł Peter.
- Peter, jeszcze nie siedzisz w więzieniu, w bloku jedenastym. Rozchmurz się - powiedziała Della.
Uniósł głowę.
- Czy myślisz, że zamartwiam się tylko z tego powodu? Czy uważasz, że twoje głupie groźby o wsadzeniu mnie do pierdla cokolwiek znaczą? Wsadź je sobie w dupę! Martwię się o moją matkę, jeśli już musisz wiedzieć. Próbowałem się z nią połączyć, ale linie z Waszyngtonem są zerwane.
- A ja przed chwilą połączyłem się z Los Angeles - powiedział Ed. - Może ktoś naprawi linię do Waszyngtonu, wszystko jest możliwe.
- Możesz sobie gadać, tobie na niczym nie zależy. Ed popatrzył na niego uważnie.
- Mylisz się, człowieku. W Los Angeles jest moja żona i córka, i drżę na myśl, że mogło im się przydarzyć coś złego, tak jak ty obawiasz się o los swojej matki. A teraz, na miłość boską, wlej sobie kielicha i przestań robić taką męczeńską minę.
Przebywali na farmie w South Burlington od wczesnych godzin porannych we wtorek. Napięcie między nimi wzrastało wraz z napływem telewizyjnych informacji o rozszerzającej się skali zagrożenia głodem. Na razie mieli na farmie wystarczającą ilość konserw i zamrożonego mięsa, żeby spokojnie przetrzymać tu tydzień albo dwa, ale to, co nastąpi później, rysowało się bardzo czarno. Mieli nadzieję, że przetrzymają na farmie jakiś miesiąc, jednak środowe oświadczenie prezydenta oznaczało, że ponad sześćdziesiąt procent zapasów żywności w South Burlington nadaje się do wyrzucenia. Ed wszystkie opakowania podejrzanej żywności pootwierał, a następnie zakopał ją, aby uniknąć w przyszłości, gdy już cierpieć będą głód, pokusy zjedzenia jej.
We wtorek nad ranem, po schwytaniu Shearsona, zatrzymali się w przydrożnym barze za Fall River, skąd Della spróbowała połączyć się telefonicznie z biurem FBI w Wichicie. Nie zastawszy tam nikogo, zatelefonowała do FBI w Kansas City. Szef tamtejszego oddziału poradził jej, żeby nie ryzykowała transportowania Shearsona do Kansas City, dopóki sytuacja się nie ustabilizuje. Ostrzegł ją też przed podróżą do Wichity, przede wszystkim dlatego, iż z powodu gwałtownych demonstracji i grabieży w centrum miasta burmistrz ogłosił obszar pomiędzy trzynastą Ulicą od północy, Hillside Avenue od wschodu, Pawnee Avenue od południa i autostradą numer 81 od zachodu strefą całodobowej godziny policyjnej. Gwardia Narodowa i policja miały za zadanie strzelać do wszystkich ludzi, którzy będą poruszać się na tym obszarze, bez ostrzeżenia.
Ed szerokim łukiem okrążył Wichitę, kierując się na południe autostradą numer 77 do Winfield i przecinając następnie Kingman County drogą przez Wellington i Harper. Shearson przez cały czas siedział ponuro na tylnym siedzeniu, pocąc się i narzekając. Karen spała z głową opartą o szybę. Peter Kai-ser co jakiś czas powtarzał:
- To, co robicie, jest absolutnie nielegalne; czy zdajecie sobie z tego sprawę? Nie macie żadnych dowodów. W każdej cywilizacji trzeba było znaleźć dowody, żeby kogoś skazać.
Della, wciąż z rewolwerem na kolanach, uparcie odpowiadała:
-. Nie myśl, że mnie wzruszysz. I ty, i ten twój senator, jesteście ludźmi bez żadnych zasad moralnych.
Im bliżej farmy, tym Ed był coraz bardziej nerwowy. Przez kilka chwil miał nadzieję, że gdy powróci, zastanie Season i Sally w domu, jednak zaraz uzmysłowił sobie, że to przecież jest niemożliwe. Nie było żadnych lotów z Kalifornii i żadnych możliwości dostania się tutaj. Bardziej realne było to, że farma została ograbiona podczas jego nieobecności albo spalona przez sąsiadów, którzy znienawidzili go po niedzielnym wystąpieniu w telewizji, mogli przypuszczać, że jest zamieszany w malwersacje senatora Jonesa. Realne było też, że Willard, Dyson i Jack Marowitz zdecydowali się opuścić farmę i pojechać do miasta.
Zatrzymał samochód przed bramą South Burlington. Wielka, sękata deska odstraszała wymalowanym na niej napisem: TEREN PRYWATNY - DO INTRUZÓW STRZELAMY BEZ OSTRZEŻENIA. Ozdabiał ją niestarannie narysowany herb farmy. Ed wjechał w wąską, zakurzoną drogę prowadzącą do zabudowań, jednak jakieś sto metrów przed nimi zatrzymał pojazd, zaczął mrugać reflektorami i naciskać na klakson.
Dopiero po kilku minutach zza płotu wyłoniła się twarz Dysona Kane'a. W ręce trzymał rewolwer.
- Dyson! - krzyknął Ed. - To ja, Ed! Przywiozłem ze sobą kilkoro przyjaciół!
- Nazywa nas przyjaciółmi - zauważył Shearson z ironią. - Ci farmerzy są równie śmieszni jak fałszywi.
Dyson ruszył kilka kroków w kierunku samochodu.
- Czy to są naprawdę przyjaciele? - spytał. - Czy nikt z nich nie ma broni?
- Wszystko w porządku, Dyson - odparł Ed. - Popatrz, to jest pani Della McIntosh. Była tutaj na początku poprzedniego weekendu.
Dyson obchodził furgonetkę dookoła i uważnie zaglądał do środka.
- Cóż - powiedział, wyciągając w końcu rękę do Eda. -A czy ten tam, na tylnym siedzeniu, to nie jest przypadkiem senator Jones?
- Zgadza się, zgadłeś. Jak tylko znajdę się w domu, zaraz ci wszystko opowiem.
- Chyba trochę później. Na razie jestem na służbie. Krążą tu dookoła dwie lub trzy bandy złodziejaszków. Mają apetyt na wszystko, co można stąd zabrać, głównie na żywność, oczywiście. Są uzbrojeni i jeżeli to wszystko potrwa dłużej, zaczną zabijać ludzi.
- W porządku. Poślę ci kilka kanapek.
 - Cholera, zjadłbym coś więcej. Ale chyba nie można liczyć na wiele. Musi mi wystarczyć kilka kanapek.
- Żebyś wiedział - rzucił Ed i wjechał na dziedziniec, pozostawiając za samochodem tumany czerwonego kurzu.
Nie licząc kilku słabych, nie zorganizowanych grupek złodziejaszków, farma South Burlington nie musiała stawiać czoło niczemu, co przypominałoby wielkie grabieże i pożary, które przetoczyły się przez Amerykę w niedzielę wieczorem i w poniedziałek rano. Farmerzy ze stanu Kansas byli ludźmi spokojnymi i nieszczęście, które spotkało cały kraj, przyjęli raczej z goryczą i cichą pretensją do Boga niż histerycznym zachowaniem. A tutaj, w Kingman County, przeżyli już zbyt wiele susz, zbyt wiele klęsk żywiołowych, żeby wpadać w panikę na wieść, że znów nadchodzą ciężkie czasy.
A jednak Willard zastosował bardzo rygorystyczne środki ostrożności. Poza tym że utrzymywał straże w pogotowiu przez dwadzieścia cztery godziny na dobę, zebrał robotników rolnych mieszkających w okolicznych domach i zakwaterował ich w swojej chacie oraz w pomieszczeniach nad stajniami i garażami, które zwykle zajmowali chłopcy stajenni, w czasach, kiedy jeszcze nie znano traktorów i jeepów. Jacka Ma-rowitza uczynił odpowiedzialnym za racjonowanie żywności. Cztery rodziny robotników zdecydowały się opuścić farmę, aby dołączyć do krewnych w Hutchinson, Emporii i Leight; ponieważ większość pól była dosłownie czarna i nie było najmniejszej nadziei na jakiekolwiek zbiory, Willard nie czynił im żadnych przeszkód. Na farmie pozostały dwadzieścia trzy osoby, w tym kobiety i dzieci oraz dodatkowo Ed, Della, Ka-ren, Peter Kaiser i gruby senator stanu Kansas.
Ed pięciokrotnie telefonował do swojej matki, do Independence, mając nadzieję, że przyjedzie do South Burlington i schroni się w tej niby-twierdzy razem z nim, jednak za każdym razem sygnał buczał i buczał i nikt nie podnosił słuchawki. W końcu zrezygnował.
- Nie możesz nas tu wiecznie trzymać - powiedział Peter Kaiser do Eda. - W końcu będziesz musiał coś zrobić.
- Wszystko zależy od Delii - odparł Ed. - Ona reprezentuje tutaj prawo.
- Dla mnie to ona może nawet reprezentować stowarzyszenie hodowców kanarków. Natomiast nie ma prawa przetrzymywać nas bez formalnego przedstawienia zarzutów i na dodatek bez możliwości skontaktowania się z adwokatami.
Ed zgasił niedopałek w popielniczce, która była firmowym upominkiem od firmy Donaldson, Lufkin and Jenrette z Nowego Jorku.
- A dokąd to chcielibyście się udać? - zapytał. - Czy ma sens opuszczanie tego bezpiecznego miejsca i pogrążanie się w świecie, w którym ludzie potrafią się zabijać dla konserw mięsnych?
- Muszę wrócić do Waszyngtonu - mruknął Peter posępnie. - Muszę znaleźć się tam jak najszybciej i nie masz prawa mnie powstrzymywać.
 - Przestań bredzić, na miłość boską! Czy myślisz, że w tej chwili jakiekolwiek prawo panuje w tym kraju? Sam widzisz, zniknął senator, nikt poza nami nie wie, gdzie się znajduje, ale nikt w kraju go nie szuka, a o zniknięciu, które prasa dawniej rozdmuchałaby do granic przyzwoitości, pojawiają się od czasu do czasu tylko zdawkowe wzmianki w telewizji. Za ogrodzeniami tej farmy rozciąga się dżungla. Czy nie potrafisz zdać sobie z tego sprawy?
Peter gwałtownie wstał z sofy.
 - Opuszczam to miejsce. Opuszczam - powiedział. - I nie ma takiej siły, która by mnie tu zatrzymała.
Dotąd milcząca Della podeszła do niego. Ręce trzymała oparte na biodrach, a jej wielkie piersi kołysały się pod koszulą.
- Jeśli zrobi pan chociaż jeden krok na zewnątrz tego pokoju, panie Kaiser, odstrzelę panu łeb - powiedziała.
 - Nie ośmielisz się - syknął Peter.
- Naprawdę? W kraju panuje stan wyjątkowy. A ty jesteś osobnikiem podejrzanym o ciężkie przestępstwa, który, pochwycony przez FBI, próbuje ucieczki.
Peter potrząsnął głową.
- Myślę, że mnie źle zrozumiałaś. Nie ośmielisz się mnie zabić, ponieważ beze mnie nie miałabyś szansy na skazanie Shearsona Jonesa. Jestem świadkiem oskarżenia, ważniejszym niż te wszystkie papiery, które zabrałaś z domu Shearsona, i dobrze o tym wiesz. Nie boję się więc ciebie, panno Hoover. Ani trochę.
Odwrócił się i z determinacją ruszył w kierunku drzwi. Mimo powagi sytuacji, jego zbyt obszerne i zbyt krótkie spodnie sprawiały komiczne wrażanie. Niemal od niechcenia, łagodnym ruchem Della sięgnęła po swój rewolwer leżący na stole i wycelowała go w Petera.
- Ręce do góry, panie Kaiser. Jest pan aresztowany i jeśli będzie pan próbował się stąd oddalić, zmuszona będę pana zastrzelić.
Jej głos był tak lodowaty, beznamiętny, że Peter zawahał się. W połowie drogi zatrzymał się i obejrzał ponad ramieniem. Della stała za nim, z rewolwerem wycelowanym w jego głowę. Peter oblizał spieczone wargi, jakby przed chwilą skończył jeść wyjątkowo niesmaczną zupę pomidorową.
Stał bez ruchu, w milczeniu, prawie przez minutę. Dopiero potem odwrócił się i ciężkim krokiem ruszył w kierunku sofy.
- Dzień, w którym kurwy zaczęto zatrudniać w policji, był początkiem upadku prawa w tym kraju - powiedział. - Aż się wierzyć nie chce, że ta dziwka pracuje dla FBI.
Della wciąż mierzyła do niego. Ręka jej nieznacznie drżała. Wreszcie podszedł do niej Ed, położył dłoń na lufie rewolweru i zmusił do opuszczenia broni.
- Wystarczy, Delio. Jesteś niewątpliwie przedstawicielem prawa, ale to jest mój dom i moja sofa, i wcale nie chcę, żebyś porobiła w niej dziury. - Popatrzył jej w oczy i dodał:
 - Chyba mnie rozumiesz. Tym bardziej że nadchodzą czasy, w których ludzie znów ustanawiać będą własne prawa, tak jak to czynili na tych ziemiach już bardzo dawno temu.
Della w milczeniu oddała mu rewolwer. Z sofy przerażonym wzrokiem patrzył na tę scenę Peter Kaiser.
Tej czwartkowej nocy Eda obudziły przytłumione, odległe odgłosy wystrzałów. Usiadł na łóżku i zaczął nasłuchiwać. Strzelanina niewątpliwie przybierała na sile. Potrząsnął ramieniem Delii i powiedział:
- Słyszysz tę strzelaninę? To pochodzi od co najmniej kilkunastu sztuk broni.
Della uniosła głowę z poduszki.
- Zdaje się, że te hałasy zbliżają się do głównej bramy. Ed wyskoczył z łóżka i zapalił światło. Szybko ubrał dżinsy i koszulkę, a następnie wysunął szufladę rokokowego nocnego stolika. Wciągając na siebie stary czerwony sweter Season, Della ujrzała, jak Ed wyciąga automatycznego colta kalibru 45 i sprawdza magazynek.
- Co to jest? - zapytała. - Spadek po ojcu?
- Zgadza, się - odparł. - Mój ojciec czasami groził nim matce, gdy była niegrzeczna. A teraz chodźmy stąd i zobaczmy, co się dzieje.
Kiedy otworzyli drzwi sypialni, Peter Kaiser stał już na półpiętrze, ubrany jedynie w wielkie, kwieciste szorty. Łypiąc złym wzrokiem na Eda, powiedział:
- Słyszałem strzały. Czy ty też?
- Schowaj się więc gdzieś - poradziła mu Della. - Nie zapominaj, że jesteś ważnym świadkiem.
- Na miłość boską! - jęknął Peter.
Ed zbiegł w dół po schodach i otworzył frontowe drzwi. Kilka metrów za nim biegła Della. Kilkoma susami przeskoczyli werandę i znaleźli się pod ciemnym, bezgwiezdnym niebem, na którym kłębiły się potężne chmury, rozwiewane przez silny wiatr. Ed natychmiast wskoczył do jeepa i nie czekając, aż Della również znajdzie się w środku, nie otwierając jej drzwi, przekręcił kluczyk w stacyjce.
- Nie ma wątpliwości, że jesteś tu szefem - powiedziała, gdy udało jej się dostać do środka i ułożyć rewolwer na podłodze, pod nogami.
Z piskiem opon Ed zakręcił samochodem o sto osiemdziesiąt stopni, a następnie ruszył w kierunku bramy i drogi dojazdowej.
- Ktoś atakuje moją farmę - wykrztusił z siebie, nerwowo drapiąc się po głowie. - Czy ty to rozumiesz? A może nigdy nie miałaś niczego, na czym by ci tak bardzo zależało?
- Masz rację. Nigdy niczego nie miałam.
Ed opuścił w dół boczną szybę. Teraz oboje słyszeli strzelaninę bardzo wyraźnie - ostre, świdrujące odgłosy broni maszynowej, z którymi kontrastowały głuche, tępe huki strzelających rewolwerów. Było bardzo ciemno z powodu chmur zasłaniających księżyc i nie mogli się zorientować, co się dzieje przed samochodem.
Czuli jedynie wyraźny zapach prochu, niesiony w ich kierunku przez świeży, wschodni wiatr.
W pewnym momencie reflektory samochodu wyłowiły sylwetkę jakiegoś człowieka, leżącego na drodze. Ed zahamował, otworzył drzwi i wyskoczył na zewnątrz. Zdezorientowana Della zawołała tylko:
- Co się stało? Po co wyskakujesz?!
Ed nie odpowiedział, biegnąc do miejsca, w którym rozciągnięty na piaszczystej drodze leżał człowiek. Dookoła było mnóstwo krwi, częściowo już zakrzepłej. Ed ostrożnie przekręcił mężczyznę na plecy i dopiero wówczas zrozumiał, kto to jest.
- Jezu Chryste - jęknął.
Był to młody Jack Marowitz, martwy. Wyglądało na to, że otrzymał około pięciu strzałów z broni maszynowej w klatkę piersiową, ponieważ cały przód jego żółtej, pamiątkowej koszulki z college'u pokryty był krwią. Gdy Ed poruszył zwłokami, z podziurawionych płuc wydobył się dziwny świst.
Ed odciągnął zwłoki na bok, po czym powlókł się do jeepa. Strzelanina była już bardzo bliska i słyszał jakieś obce głosy nawołujące:
- Za nich! Okrążamy ich! George! Weź ich od tyłu!
- Co się dzieje? - zapytała go Della, gdy powrócił do samochodu. - Kto to był, ten mężczyzna na drodze?
Ed wśliznął się na miejsce kierowcy, zatrzasnął drzwiczki i włączył silnik.
- Jack Marowitz, mój współpracownik. Jeden z najlepszych w swoim fachu. O pszenicy wiedział dosłownie wszystko.
- Ale co się dzieje? Kto go zastrzelił?
- Nie wiem. Zdaje się, że ktoś chce zdobyć farmę. Większość bandy jest w tej chwili po prawej stronie, przynajmniej tak wynika z odgłosu wystrzałów.
- A gdzie są twoi ludzie?
Ed ostrożnie ruszył do przodu i z wyłączonymi światłami przejechał jakieś trzysta jardów. W czasie jazdy wskazał na biegnące po lewej stronie drogi ogrodzenie.
- To tutaj spotkaliśmy Dysona wczoraj, a więc tutaj również musiał być wystawiony posterunek na dzisiejszą noc. Do trzeciej nad ranem mieli dyżurować Willard, Jack i jeden z mechaników.
Nagle rozgorzała gwałtowna strzelanina i kule zaczęły uderzać w bok jeepa. Ed natychmiast zjechał z drogi i zatrzymał pojazd w gęstych zaroślach po lewej stronie. Szybko otworzył drzwiczki i wyskoczył w ciemność. To samo po drugiej stronie uczyniła Della.
Znalazłszy się na mokrej trawie, Della na moment uniosła głowę, aby się upewnić, czy może rozpoznać, gdzie kryją się strzelcy.
- To chyba strzelają twoi ludzie - powiedziała do Eda, gdy po chwili podpełzła do niego.
Ed pokiwał głową.
- Też mi się tak wydaje. Czy zauważyłaś, gdzie oni są?
- Chyba tu, niedaleko, za płotem. Ich przeciwnicy używają karabinów maszynowych M3A1.
- Skąd wiesz?
- Każda broń wydaje charakterystyczne odgłosy. Poza tym pamiętaj, że uczono mnie tego wszystkiego.
- Ilu jest napastników? Sześciu, siedmiu?
- Trudno powiedzieć. Ale sądząc po natężeniu ognia, więcej.
Ed zastanawiał się przez chwilę, po czym powiedział:
- W takim razie musimy wrócić do domu i wziąć więcej broni. No i ludzi. W czwórkę im nie sprostamy.
- A ja uważam, że trzeba się stąd wycofać i bronić w zabudowaniach farmy. Tutaj nie mamy ani żadnej osłony, ani amunicji, którą trzeba na bieżąco uzupełniać. Zawołaj Willarda, musimy wiedzieć, czy żyje. Powiedz mu, że wycofujemy się na farmę.
- Do cholery, kto tutaj wydaje rozkazy?
- Masz jakiś lepszy pomysł?
Po ich prawej stronie znów rozległy się gwałtowne serie z karabinów maszynowych. Napastnicy okrążali obrońców farmy, próbując uniemożliwić im wycofanie się do głównych zabudowań.
- Jeśli szybko się stąd nie ruszymy, to zginiemy - powiedziała Della. - Dalej, rób coś. Albo wołaj przyjaciół, albo umrzesz w tym miejscu jak zarzynany baran.
Ed popatrzył na nią uważnie, próbując w ciemności zobaczyć rysy jej twarzy.
- Jeśli ktokolwiek z nas przetrwa te cholerne dni - powiedział -jakie będzie wówczas życie?
- Wołaj ich - syknęła Della. - Bo marnie tu zginiemy.
- Zadałem ci pytanie.
- Do cholery, nie mam nastroju, żeby teraz odpowiadać na bzdurne pytania. Wiem jednak, co ja wtedy zrobię. Pieprznę pracę w FBI i zrobię to, o czym zawsze marzyłam. Wyjdę za mąż i zamieszkam w Bluefield w Wirginii Zachodniej i będę miała dużo dzieci i kwiatów w ogródku.
- W Bluefield? W Wirginii Zachodniej?
Chciał powiedzieć coś jeszcze, ale uniemożliwiła mu to seria z karabinu automatycznego; kule zabrzęczały o blachy jeepa. Rozległ się brzęk rozbijanej szyby i syk powietrza uchodzącego z przebitej dętki. Nagle jakiś głos wrzasnął:
- Obejdź ogrodzenie, George! Od tyłu ich!
Po chwili z za jeepa wyskoczył jakiś mężczyzna, kurczowo ściskający w ręku karabin. Biegnąc, dyszał ciężko. Przebiegł tak blisko, że nieomal kopnął Delię w twarz. Ujrzał ją, jednak zrobił jeszcze dwa kroki, zanim uprzytomnił sobie, że przed chwilą zobaczył leżącą kobietę. Nagle stanął jak wryty i odwrócił się. Zanim Della posłała mu kulę w żołądek, zdążył jeszcze unieść broń. Strzał Delii odrzucił go prawie dziesięć jardów do tyłu.
- Wspaniale - ucieszyła się. - A teraz spieprzajmy stąd, do ciężkiej cholery.
- Willard! - krzyknął Ed. - Willard, jesteśmy tutaj i wycofujemy się do domu!
Strzał, który przed chwilą oddała Della, i krzyk Eda na nowo wywołały dziką strzelaninę z broni maszynowej. Oboje musieli paść płasko na trawę, a kule rozrywały ziemię niebezpiecznie blisko. Celowano jednak przede wszystkim w jeepa.
Gdy napastnikom znudziło się bezładne strzelanie, Ed uniósł swojego colta i wytrzeszczył oczy, aby ujrzeć, co dzieje się w ciemności przed nim. Poprzez gęste krzaki widział fragment ogrodzenia, za którym najprawdopodobniej chował się Willard z mechanikiem. Widział też jakąś sylwetkę na poboczu drogi, jednak nie mógł stwierdzić, czy jest to ktoś, kto mógłby mu w tej chwili zagrażać, czy są to po prostu zwłoki.
Zaległa cisza, pełna napięcia cisza, przerywana jedynie gwałtowniejszymi podmuchami wiatru.
- Ani śladu po Willardzie - powiedział w końcu Ed. - Może go trafili?
Della przyłożyła rękę do jego ust i szepnęła:
- Poczekaj.
Nie musieli czekać zbyt długo. Po kilku sekundach usłyszeli, że ktoś biegnie w ich kierunku. Ed uniósł głowę i zobaczył dwóch mężczyzn, nisko pochylonych, przemykających wzdłuż płotu. Pierwszym z nich, trzymającym w jednej ręce kapelusz, a w drugiej rewolwer, był Willard Noakes. Niespełna metr za nim poruszał się młody mechanik.
Ed dwukrotnie wystrzelił w powietrze, aby zdezinformować bandytów; odpowiedzią był grad pocisków, które uderzyły w ziemię niebezpiecznie blisko. Przez terkot broni maszynowej przebił się nagle tępy huk wystrzału ze zwykłej strzelby. Po chwili nastąpił drugi strzał i nagle Willard jakby potknął się i padł na ziemię bez życia. Sunący za nim mechanik pochylił się nad ciałem i Ed usłyszał jego głos, niesiony przez wiatr:
- Willard... - końcowe zgłoski przerodziły się w jęk rozpaczy.
Ed poderwał się, aby pobiec w kierunku zwłok, ale Della w porę go powstrzymała, zdecydowanie przytrzymując za koszulę.
- Zostań - powiedziała. - Inaczej i ciebie zastrzelą. Dla siebie, dla mnie, dla twojej żony i córki, zostań tu teraz przy mnie.
Zrezygnowany, Ed opadł na trawę. Zdawało mu się, że słyszy jęki Willarda. Willarda Noakesa, nie byle kogo, bo jednego ze swych najbliższych przyjaciół, człowieka, który tak wiele go nauczył, udzielił mu tak wielu rad i który nigdy nawet nie pomyślał o porzuceniu South Burlington.
Nie można było powiedzieć, że Willard Noakes to człowiek sukcesu. Był samotny, nigdy nie otrzymywał ani nie pisał listów; gdy nie pracował albo nie spał, to przeważnie oglądał telewizję. Jednak teraz trudno było Edowi powstrzymać się przed wybiegnięciem na drogę, pomiędzy świszczące wokół kule, i wyszeptaniem do ucha konającemu człowiekowi, że zawsze był poważany, podziwiany, kochany i nie było mu przeznaczone umierać w osamotnieniu.
Rozległy się jeszcze trzy wystrzały ze strzelby. Bum! Bum! Bum! Młody mechanik, wciąż klęczący nad Willardem, nagle wstał i wyprostował się, wymachując w powietrzu rękami, jakby odganiał atakujące go zewsząd osy. Następnie padł na ziemię i Ed stracił go z oczu.
- Musimy się stąd wynosić - powiedziała Della. - I to szybko, bo w przeciwnym razie wystrzelają nas jak kaczki.
- Masz rację - odpowiedział Ed. - Obie tylne opony jeepa są przebite, ale doprowadzę go do zabudowań. Mam nadzieję, że silnik nie jest uszkodzony.
Della uważnie nasłuchiwała przez chwilę.
- Zdaje się, że próbują nas okrążyć - szepnęła. - Słyszę, jak jeden skrada się w naszym kierunku. Czy ty też słyszysz ten szelest? Jeśli mamy stąd spieprzać, to natychmiast.
Odczekali jeszcze dziesięć sekund, ze wstrzymanymi oddechami, z sercami dudniącymi w piersiach jak oszalałe, po czym Ed dotknął w ciemności ramienia Delii i powiedział:
- Teraz.
Della zerwała się pierwsza i już po chwili siedziała w jeepie. Ed znalazł się w środku w chwilę po niej; zapalił silnik, jeszcze zanim dobrze usiadł w fotelu kierowcy. Z gwałtownie chyboczącymi w zawiasach drzwiami samochód wyskoczył na drogę. Tylne koła chrobotały i zgrzytały na twardej ziemi. Pojazd podskakiwał tym bardziej, im mocniej Ed naciskał na pedał gazu. Najważniejsze, że jechali do domu, z maksymalną szybkością, z jaką mógł poruszać się ostrzeliwany jeep.
Po raz pierwszy ujrzeli sylwetki bandytów, przeciwko którym walczyli. Nagle z rowów po obu stronach drogi zaczęli wynurzać się mężczyźni ze strzelbami i karabinami automatycznymi. Mieli na sobie pikowane kurtki i dżinsy, a większość miała maski na twarzach.
- Czy ta cholerna maszyna nie może jechać trochę szybciej?! - zawołała nerwowo Della.
- Na dwóch sflaczałych oponach? Chyba oczekujesz cudu!
- Na miłość boską, chyba pieszo bylibyśmy szybciej!
Nagle kilka pocisków z automatu przebiło tylną szybę samochodu i pokryło ich oboje drobnymi kawałkami szkła. Ed przycisnął pedał gazu do samej podłogi, jednak, mimo że silnik zawył na najwyższych obrotach, nie mogli wyrwać się od razu poza zasięg ognia napastników. Gdyby jeep nie miał napędu na cztery koła, zapewne nie uciekliby w ogóle.
Dwie dobrze wycelowane kule przebiły drzwiczki od strony kierowcy; jedna z nich utkwiła w oparciu fotela Eda.
- To już koniec - powiedział. - Nadszedł nasz kres. Ale Della krzyknęła radośnie:
- Zwiewamy im! Ed, już ich gubimy!
Ed odwrócił głowę. Jechali teraz z prędkością dwudziestu pięciu mil na godzinę i bandyci stopniowo zwiększali dystans. Kilku z nich już przystanęło i unosili broń, aby puścić w kierunku uciekającego samochodu pożegnalne serie.
- Niech sobie strzelają, jesteśmy już za daleko - powiedziała Della z ulgą, wygodnie rozpierając się w fotelu. - Nie dosięgną nas tymi śmiesznymi automacikami.
W tym samym momencie silnik jeepa zakrztusił się i zgasł. Samochód toczył się jeszcze kilkanaście jardów i stanął. Silnik nie chciał zaskoczyć, mimo dramatycznych prób Eda.
- Wyskakujemy! - krzyknął Ed do Delii. - Mamy taką przewagę, że zdążymy im zwiać.
Biegli drogą w kierunku zabudowań, zanim bandyci zdołali się zorientować w nowej sytuacji. Jednak kiedy biegli piaszczystym traktem w kierunku ciemnego skupiska zabudowań farmy, usłyszeli za sobą urywany terkot automatycznych M3A1 i głębszy, dudniący odgłos strzelb. Po raz pierwszy tej nocy Ed pomyślał: Boże, teraz naprawdę mnie dostali. Za chwilę umrę na tej drodze, tak samotnie i tak niespodziewanie, jak to przydarzyło się Michaelowi w samochodzie.
Słyszał odgłos nagich stóp Delii, ciągle biegnącej obok niego. Słyszał swój własny ciężki oddech. Przymknął oczy, zwiększył wysiłek i udało mu się przyspieszyć. Swe myśli skupił w całości na tym, że chce przeżyć i jeszcze chociaż raz w życiu zobaczyć Season i Sally.
Nagle usłyszał ponownie odgłosy wystrzałów. Tym razem nie dobiegały już jednak zza pleców. Strzelano z farmy. Ed wyraźnie odróżnił charakterystyczne huki strzałów rewolwerowych od strzelających karabinów. To strzelali jego ludzie. Ogień ze strony ścigających napastników umilkł nagle w momencie, gdy rzucili się, aby szukać ukrycia w przydrożnym rowie. Nagle zaległa nienaturalna cisza, jakby bieg w kierunku farmy był jedynie ucieczką od wstrętnego nocnego koszmaru.
Wpadli na asfaltowy dziedziniec i po chwili wspinali się już po stopniach prowadzących na werandę. Z farmy, jedynie dla asekuracji, oddano jeszcze kilka pojedynczych strzałów w kierunku bandytów.
W otwartych drzwiach stał Dyson. Wciągnął ich szybko do środka.
Z trudem oddychający Ed powiedział po prostu:
- Kurwa mać, dziękuję ci, Dyson.
W budynku panowała atmosfera pełna napięcia, co wyraźnie odbijało się na twarzach wszystkich tu zebranych. Nawet Shearson Jones wstał z łóżka i siedział teraz w fotelu Eda, owinięty w duży biały szlafrok, który z trudem zakrywał jego potężny, okrągły brzuch. Peter Kaiser przysiadł obok Karen na oparciu sofy; trzęsącą się dziewczynę otoczył opiekuńczym ramieniem.
Poddała się temu tylko ze strachu przed nieznanymi napastnikami.
Gdy Della i Ed uspokoili się trochę, Dyson zaczął mówić:
- Usłyszeliśmy strzelaninę. Po chwili usłyszeliśmy was dwoje, jak wpadacie do jeepa i wyjeżdżacie za bramę. Kiedy zorientowaliśmy się, że powracacie, wspólnie z chłopcami spróbowaliśmy osłonić wasz odwrót.
Ed ciągle mógł mówić jedynie z wielką trudnością.
- Dyson, dobrze, że wpadłeś na ten pomysł. Zdaje się, że ocaliłeś nam życie.
Dyson trzymał w ręce małą strzelbę, której zwykle używał na króliki i szczury. Podszedł do okna, rozsunął zasłony i ostrożnie wyjrzał w ciemność. Bandyci właśnie podpalili jeepa i po chwili samochód płonął gwałtownie, rozświetlając mroki nocy.
- Zdaje się, że jest ich tam dosyć dużo - powiedział Dyson cichym głosem. - Dwudziestu, a może trzydziestu. Policzyłem lufy, kiedy za wami strzelali. Raczej nie powstrzymamy ich zbyt długo.
- Wcale nie chcę ich powstrzymywać - mruknął Ed.
- Ty zdaje się nawet nie chcesz ratować własnej skóry -wtrącił się głuchym głosem Shearson Jones. - Zdaje się, że po prostu chcesz im wydać te skromne zapasy żywności, które tutaj zgromadziliście. I myślisz, że dzięki temu ujdziesz z życiem!
Ed odwrócił się ku niemu gwałtownie.
- Posłuchaj - powiedział. - Ci bandyci niewątpliwie mają nad nami ogromną przewagę liczebną. Na pewno są też lepiej uzbrojeni. Jeśli spróbujemy podjąć z nimi walkę, to albo nas powystrzelają, albo spalą razem z zabudowaniami, albo -w najlepszym razie - zagłodzą nas. Jaki rodzaj śmierci odpowiada panu, senatorze? Bo, ja wcale nie mam zamiaru umierać, podobnie zresztą jak ci wszyscy ludzie, którzy pracują na mojej farmie.
Popatrzył na Dysona i dorzucił:
 - Zastrzelili Willarda i Jacka oraz tego młodego mechanika, którego posłałeś z nimi... Nie pamiętam jego imienia. Dyson pobladł.
- Kiedy nie wrócili z wami, zacząłem przypuszczać, że coś takiego się stało. Cholera, Ed, to wszystko przeze mnie...
- I przeze mnie, Dyson - powiedział Ed, kładąc mu rękę na ramieniu.
- Ten młody chłopak miał na imię David, David Gerrity -rzucił Dyson, patrząc gdzieś w przestrzeń. - Był najlepszym mechanikiem na farmie... Cholera, przynajmniej tak powiedział mi Willard, ja jestem tylko pilotem.
Ed znów popatrzył na Shearsona.
- Pewnie już nas okrążyli - powiedział. - Musimy przedrzeć się przez ten krąg. Pan, senatorze, może jechać z nami albo pozostać tutaj. To zależy wyłącznie od pana. My wszyscy załadujemy samochody żywnością, jaka nam pozostała, i ruszymy w kierunku Wybrzeża Zachodniego.
- Wybrzeża Zachodniego? - zdziwiła się Della. - Z pewnością bardziej sensowna byłaby podróż do Waszyngtonu. Tam ciągle jest rząd i ciągle panuje jakieś pisane prawo. A poza tym mogłabym dostarczyć senatora Jonesa osobiście przed oblicze Charlesa Kurnika. Nie ma sensu jechać na Wybrzeże
Zachodnie.
- Tam jest moja żona i moja córka - powiedział Ed. -Zamierzam je odnaleźć. A kiedy już je znajdę, spróbuję wydostać się ze Stanów Zjednoczonych albo przez Meksyk, albo drogą morską. Delio, czy nie wystarczy ci to, czego bez przerwy słuchasz w dziennikach? Czy nie wystarczy ci to, co przydarzyło się przed chwilą moim najbliższym współpracownikom - Willardowi i Jackowi? Nie ma sensu łudzić się, że w Waszyngtonie sytuacja jest chociaż odrobinę lepsza. Prawdopodobnie tam jest jeszcze gorzej niż w innych częściach kraju. No i po cholerę chcesz wieźć przez cały kraj jakiegoś spasionego defraudatora, skoro w tymże kraju nie ma już policji, która zdołałaby zaradzić masowym grabieżom i morderstwom?
Nagle na zewnątrz rozległy się strzały i gdzieś po drugiej stronie dziedzińca pękła szyba.
- Musimy trzymać się wszyscy razem - powiedziała Karen. - Tylko wtedy będziemy mieli szansę przeżycia tego wszystkiego.
Peter Kaiser w teatralnym geście wywrócił oczy.
- Bez wątpienia historia nie odnotowała jeszcze tak mądrej sawantki - powiedział. - No, może poza Xavierą Hollander.
Karen zmierzyła go zimnym wzrokiem.
- Czyżbyś chciał tutaj pozostać? - zapytała. - A może spróbujesz dostać się do Waszyngtonu nawet wówczas, gdy my wszyscy skierujemy się w stronę Wybrzeża Zachodniego?
Peter popatrzył na nią i wzruszył ramionami.
- To zależy - mruknął.
- Dyson, ile mamy furgonetek? - zapytał Ed. -I ile samochodów osobowych?
- Dwie furgonetki, w tym tę, którą przyprowadziłeś z Fall River, i cztery albo pięć osobowych.
- W porządku, więcej nam nie potrzeba. Załadujemy w te pojazdy tyle żywności, ile się zmieści. Musimy też pamiętać o wodzie i sokach owocowych. Potem wszyscy wsiądziemy do aut i ostrzeliwując się, przedrzemy przez kordon bandytów. Przy odrobinie szczęścia opuścimy tereny farmy bez żadnych strat.
- Przy odrobinie szczęścia - powtórzył Peter z sarkazmem, robiąc głupią minę.
- Niech pan posłucha, panie Hardesty - powiedział Shearson. - Być może jestem więźniem tej śmiesznej kobietki, ale to wcale nie znaczy, że będę wysłuchiwał pańskich rozkazów. Razem z panem Kaiserem muszę powrócić do Waszyngtonu i jeśli nie zamierza pan udać się tam z nami, to, obawiam się, będziemy musieli się rozstać.
- Nie ujedziecie nawet dziesięciu mil - stwierdził Ed. -Czy pan ogląda telewizję? Nie zorientował się pan jeszcze, co się dzieje w kraju?
- Pańska troska o moje bezpieczeństwo jest wzruszająca -odparł Shearson. - Jednak przez wiele lat potrafiłem sam dbać o siebie i często wychodziłem w zupełnie dobrej kondycji z sytuacji o wiele trudniejszych niż ta. Tak że bardzo panu dziękuję i za pomoc, i za dobre rady.
- Naprawdę, Ed, powinniśmy spróbować dostać się do Waszyngtonu - powiedziała Della. - Wiem, że twoja żona i córka są w Los Angeles, ale muszę przekazać senatora w ręce FBI. Nie będzie na to żadnej szansy w Kalifornii.
Ed popatrzył na Dysona, który wzruszył ramionami, a potem na Karen.
- Przecież wyjazd do Waszyngtonu nie ma żadnego sensu - przekonywał. - Z tego, co mówi telewizja, w mieście panuje kompletny chaos. W tej chwili powinniśmy raczej kierować się ku terenom o jak najlepszym klimacie, o żyznej ziemi, na wypadek gdyby wszystko w tym kraju trzeba było zaczynać od początku; orać i siać od nowa, tylko na własny rachunek. Trzeba też, na wszelki wypadek, być blisko oceanu i granicy kraju. Oczywiście, że z osobistych przyczyn chcę dostać się do Los Angeles. Ale musicie przyznać, że istnieje również wiele obiektywnych powodów, dla których powinniśmy skierować się właśnie na zachód. Zostałbym tutaj, w Kansas, gdybym mógł, ale przecież klimat jest tutaj suchy, zimy długie i ciężkie, a ponadto zanosi się na to, że jeszcze przez długi czas grasować będą w tych okolicach niebezpieczne bandy.
- Naprawdę uważasz, że w Kalifornii będzie lepiej i bezpieczniej? - zapytał Shearson. - Los Angeles płonie, w San Francisco jakby rozpoczął się sąd ostateczny, a San Diego jest w tej chwili rajem dla wszelkich mętów.
Z zewnątrz znów dobiegły odgłosy strzelaniny. W tej samej chwili rozbito na piętrze szybę i wszyscy usłyszeli, że ktoś biega nad ich głowami. Dyson Kane znów podszedł do okna, ale w tym samym momencie do salonu wbiegł jeden z robotników Eda i uwaga zebranych skupiła się na nim. W ręce trzymał dymiącą strzelbę, twarz miał spoconą i podekscytowaną.
 - Panie Hardesty - wysapał, z trudem łapiąc oddech. - Wygląda na to, że długo już ich nie powstrzymamy. Jeny otrzymał przed chwilą postrzał w ramię, a reszta chłopców nie ma ochoty na strzelanie, gdyż i tak stoimy na straconej pozycji.
- W porządku - odparł Ed. - I tak straciliśmy już dość czasu. Dyson, zarządź, żeby chłopcy załadowali nasze samochody i podstawili je tutaj, przed domem. Panie Kaiser, Ka-ren, pomożecie im w tym?
- Nie kiwnę palcem, dopóki nie ustalimy, w którym kierunku się udajemy - powiedział Peter, rozkładając ręce.
Ed popatrzył na Shearsona, który posłał mu szeroki, protekcjonalny uśmiech.
- Odpowiem panu tak samo, Hardesty. Poza tym wie pan dobrze, że jeśli ani ja, ani Peter Kaiser nie ruszymy z panem, nie uczyni tego także ta śmieszna kobietka.
Za oknem znów rozległy się strzały. Jakieś dziecko krzyknęło przeraźliwie.
- Ruszaj się - rozkazał Ed Dysonowi. - Chcę mieć te samochody załadowane, zanim będzie za późno.
Gdy skończył mówić, jednym szybkim ruchem wyciągnął zza pasa rewolwer i potrząsnął nim przed oczami osób zebranych w salonie.
- Chcę, żebyście wszyscy mieli jasność co do jednego -warknął. - Na tej farmie ja odpowiadam za wszystko i za wszystkich. I to niezależnie od tego, czy sytuacja jest akurat kryzysowa, czy też nie. Tak się składa, że w tej chwili stoimy w obliczu strasznego zagrożenia, co uznaję za czynnik wzmacniający moją władzę. W tej chwili Stany Zjednoczone nie są krajem bezpiecznym dla ludzi beztrosko podróżujących we własnych sprawach, tym bardziej jeśli są to kobiety lub senatorowie, za których głowy wyznaczono już duże nagrody. Nasze społeczeństwo rozpada się w oczach na małe trybiki i w ramach tych małych trybików każdy musi obecnie walczyć o swoje przetrwanie. My, zgromadzeni w South Burlington, stanowimy jeden z takich trybików i póki co, ja jestem jego szefem. W tej chwili rozkazuję wszystkim wynieść się z salonu i pomóc moim ludziom załadować samochody. Następnie wszyscy razem odjedziemy na zachód.
Uchwyciwszy się mocno oparcia fotela, aby nie upaść, Shearson powoli zaczął podnosić się na nogi. Powstawszy, chwiał się przez chwilę, śmiesznie owinięty w ręcznik kąpielowy, ciężko dyszący z powodu wysiłku, jaki stanowiło dla niego wstawanie z fotela.
- Panie Hardesty - powiedział. - Mój nieodżałowanej pamięci ojciec zawsze powtarzał mi, żebym nie sprzeczał się z głupkami, ignorantami i ludźmi, którzy wymachują załadowanym pistoletem. Ponieważ podpada pan pod wszystkie te trzy kategorie, sądzę, że nie ma innego wyboru, jak tylko zastosować się do pańskich życzeń. Panno McIntosh, a zatem nasza droga wiedzie do Los Angeles...
Della, sina z wściekłości, pierwsza ruszyła w kierunku drzwi.
- No, cóż. - Shearson znów zwrócił się do Eda, mrugając okiem w udawanym geście solidarności. - Zdaje się, że pańska decyzja nie jest dla mnie wcale taka zła. Wszystko, co wprawia w furię agenta FBI, działa teraz tylko na moją korzyść.
W tym samym czasie, kiedy robotnicy Eda Hardesty'ego próbowali powstrzymać bandytów, którzy atakowali South Burlington Farm, mała, cicha tragedia rozgrywała się w pewnej ruderze na przedmieściach Fort Wayne w stanie Indiana. Dom ten, dawniej czysty, schludny i porządny, stał w rzędzie kilkunastu innych, należących niegdyś do robotników, majstrów, brygadzistów i inżynierów z International Harvester. Teraz otaczały go dziko rosnące jawory, a przed wejściem stał stary i zdezelowany nash. Wszelki dobrobyt już dawno opuścił to miejsce. Zamieszkiwały tu zwykle małżeństwa wraz z którymś z rodziców oraz małymi dziećmi. Nie widziało się tu innych wózeczków, jak stare i przechodzone, i innych ubrań, jak kupione w najtańszych sklepach. Mężczyźni poruszali się z głowami pochylonymi ku ziemi, powłóczyli nogami i nie potrafili zapewnić swym rodzinom utrzymania od pierwszego do pierwszego.
Dom pod numerem ósmym był mieszkaniem Johna Frederi-cka Waltersa, jego żony Elizabeth oraz trzech córek: Alice, Wendy i Jenny. Alice była najstarsza, miała sześć lat. Wendy miała trzy lata, a Jenna sześć miesięcy.
John Frederick Walters, który nigdy nie przedstawiał się inaczej jak w pełnym brzmieniu “John Frederick Walters”, miał trzydzieści lat i był wykwalifikowanym elektrykiem. A przynajmniej był nim do roku 1972, w którym to roku pewnego dnia naprawiał instalację w budynku w lepszej części Fort Wayne i w trakcie jego pracy wrócił właściciel domu, włączył główny bezpiecznik i John Frederick Walters uległ poważnemu porażeniu prądem. Miał szczęście, że przeżył ten wypadek. Mimo wielu miesięcy hospitalizacji nie odzyskał już pełni zdrowia. Lewą połowę ciała miał częściowo sparaliżowaną. Lewą nogą powłóczył tak, że ludzie w supermarkecie omijali go zawsze szerokim łukiem w obawie, aby nie zahaczył o ich wózki z zakupami. Aż do niedzieli, w której wybuchła informacja o kryzysie żywnościowym, pracował w Thrif-tee Superstore przy Paulding Road, ale we wczesnych godzinach porannych w poniedziałek sklep został praktycznie zrównany z ziemią. Teraz John Frederick Walters koczował z rodziną w swoim domu, bez elektryczności, z odciętym telefonem, pozbawiony poczty. Łączność ze światem zewnętrznym, w którym wciąż rozgrywały się budzące grozę wydarzenia, utrzymywał jedynie dzięki małemu radiu tranzystorowemu, w którym jednak z minuty na minutę coraz bardziej słabły baterie.
W czwartek o północy siedział w wyłożonym żółtą tapetą salonie w swoim domu, słuchając rozszerzonej wersji wiadomości radiowych. Radio przynosiło coraz bardziej katastroficzne wiadomości. Trzydzieści sześć osób zginęło, kiedy przeładowany samolot zahaczył kołami o linie wysokiego napięcia w Columbus w stanie Ohio; próba ucieczki ze Stanów Zjednoczonych zakończyła się masową kremacją. Ponad sto osób spłonęło żywcem w budynku mieszkalnym w Miami. Płomień w błyskawicznym tempie przeniósł się na mieszkania z płonącego obok supermarketu. Waszyngton był praktycznie odcięty od świata; żołnierze piechoty morskiej zablokowali wszelkie drogi wjazdowe i mieli prawo strzelać do wszystkich osób, które próbowałyby dostać się do miasta. Prezydent nie leżał już pod namiotem tlenowym, jednak lekarze stwierdzili, że musi jeszcze przynajmniej przez dwa lub trzy dni leżeć w absolutnym spokoju. Dziennikarze “ostrożnie oceniali”, że w ciągu ostatnich dwudziestu czterech godzin akty przemocy bezpośrednio związane z brakami żywności pochłonęły życie od siedmiuset do ośmiuset Amerykanów.
Spoza Ameryki - z Europy, Dalekiego Wschodu, z Trzeciego Świata - napływały odgłosy świadczące o zakłopotaniu i wahaniu. Cały świat ze zdziwieniem obserwował, jak wielka, bogata Ameryka pogrąża się w otchłani. Królowa brytyjska wysłała telegram, wyrażający “wielką troskę” jej poddanych o dalszy los Stanów Zjednoczonych. Coraz bardziej stawało się oczywiste, że wczorajsi przyjaciele i sprzymierzeńcy Ameryki nie kiwną palcem, aby jej w znaczący sposób pomóc. Jeszcze w czwartek delegacje handlowe z Włoch, Szwecji i Niemiec Zachodnich odwiedziły Moskwę; uzgodniono, że od następnego dnia dolar nie będzie już notowany na międzynarodowym rynku walutowym. Sekretarz stanu w rozpaczliwym wystąpieniu zarzucił dotychczasowym sojusznikom Ameryki, że “o pięćdziesięciu latach współpracy oraz stu pięćdziesięciu miliardach dolarów, które otrzymali od Stanów Zjednoczonych, potrafili zapomnieć w ciągu pięćdziesięciu minut”.
John Frederick Walters słuchał tego wszystkiego z uchem przyciśniętym do głośnika coraz bardziej słabnącego radia. W Fort Wayne była gorąca, bezwietrzna noc. Rozruchy, które przez cały dzień toczyły się w centrum miasta, teraz ucichły. Nie pozostał już ani jeden supermarket, do którego można by się włamać; nie pozostał już ani jeden samochód policyjny, który można by spalić. Nad strachem i paniką górę wzięło kompletne wyczerpanie ludzi. A jednak John Frederick Walters wprawnym uchem wyławiał z ciszy odgłosy syren policyjnych radiowozów sunących Tillman Road. Wiedział, że jeśli wejdzie na piętro swego domu, do pokoju Alice, i otworzy okno, ujrzy płonący Lutheran Hospital przy Fairfield Avenue. Od starego Oliviera, swojego sąsiada, słyszał, że w pożarze szpitala zginęło siedemdziesiąt osób. Wszyscy po prostu usmażyli się w swoich łóżkach.
Usłyszał skrzypienie schodów. Wyłączył radio i wyprostował się, dłonie złączywszy przed sobą. Był bardzo chudy, mimo że przed wypadkiem ważył prawie sto osiemdziesiąt pięć funtów. Miał bardzo bladą twarz i opadające na szyję włosy o dziwnym kolorze starej słomy. Wyglądał na człowieka porażonego prądem. Jego umysł jakby wciąż znajdował się w tej straszliwej pauzie pomiędzy włączeniem a wyłączeniem prądu; płyny w jego ciele jakby wciąż były zastygłe po ogromnym szoku; koniuszki nerwów jakby wciąż drżały pod wpływem przepływającego przez nie prądu.
W drzwiach stanęła jego żona, Elizabeth. Twarz miała kanciastą i białą, oczy tak rozbiegane i nie wzbudzające zaufania, jak oczy Edith Piaf albo którejś postaci z obrazów Muncha. Miała na sobie tanią suknię w pomarańczowe wzory. John Frederick Walters przypomniał sobie dzień, kiedy po raz ostatni zjedli razem kolację poza domem. Było to w lutym 1972 roku, w dniu jej urodzin. Byli razem w kinie, na Odysei kosmicznej 2001, a potem w chińskiej restauracji.
- Jenna jest głodna - powiedziała od progu.
John Frederick Walters popatrzył na nią. Po co zeszła taki kawał drogi po schodach, aby mu to powiedzieć w środku nocy? Doskonale wiedział, że Jenna jest głodna. Dziś rano zjedli ostatnią konserwę i w tej chwili w domu nie było już nic, a w Fort Wayne nie było punktu rozdziału żywności. Najbliższy znajdował się w Indianapolis. Zresztą kaleka nie miał żadnych szans w kłębiącym się przed nim tłumie.
- Czy próbowałaś karmić ją piersią? - zapytał.
- Tak. Ale już nic nie mam. Sama nie jadłam od trzech dni. Pokarm nie powstaje z niczego.
John Frederick Walters sięgnął na stół po paczkę cameli. Były ostatnie dwie sztuki i wytrząsnąwszy je z pudełka, zastanawiał się, czy może sobie pozwolić na spalenie jednego teraz, czy też lepiej zostawić oba papierosy na później. Wybrał pierwszy wariant, włożył papierosa do ust i jedną ręką, sprawnym, wytrenowanym z konieczności ruchem, zapalił zapałkę. Przytknął ją do camela i po chwili zachłannie wciągał dym.
- Nie mamy już nic do jedzenia, Elizabeth. Ta puszka z kiełbaskami była ostatnią jadalną rzeczą w naszym domu. W zasadzie, jeśli wierzyć radiu, nie powinniśmy w żadnym wypadku jej otwierać. Mogła być zatruta.
Elizabeth wciąż stała w progu. Tak mocno przygryzała dolną wargę, że skóra na niej zbielała.
- Nie rozumiem - rzekła. - Czy nikogo to nie obchodzi? Czy nikt nam nie pomoże? Przecież mamy trójkę małych, głodnych dzieci. Co mamy robić?
- Całe miasto jest jednym wielkim kawałkiem gówna -powiedział John Frederick Walters. - Nie ma policji, służby zdrowia, niczego. Czy myślisz, że ktoś w tej sytuacji zainteresuje się tobą, mną i naszymi dziećmi?
- Przecież zginiemy z głodu! - zaprotestowała Elizabeth. -Trzy nasze dziewczynki umrą z głodu!
John Frederick Walters zapatrzył się w koniuszek papierosa. Zrobiło mu się mdło z głodu i od papierosa palonego na czczo.
- Tak - powiedział. - Najprawdopodobniej, jeśli nic się nie wydarzy, umrzemy z głodu.
- Ale co w takiej sytuacji robią ludzie w Indiach i innych takich miejscach? Przecież głodują, ale zawsze zachowują jakieś okruchy życia.
- Wiedzą, co robić, są do głodu przyzwyczajeni - odparł John Frederick Walters. - Potrafią żyć całymi tygodniami na jednej małej porcji ryżu. To ludzie, którzy nigdy w życiu nie widzieli wielkiego stęka; najprawdopodobniej zwymiotowaliby na widok tak potężnej porcji żarcia. Wiedzą, jak rozmnażać ten cholerny ryż. Wiesz, jak to robić? Bo jeśli tak, to idź do kuchni i zabierz się do dzieła.
Elizabeth wpatrywała się w niego tak, jakby w ogóle nie słyszała, co on mówi. I pewnie naprawdę nie słyszała. Po chwili odezwała się:
- Jest trochę alpo, które kupiłam dla psa Florence. Mam całą, nie otwartą puszkę.
- Alpo? Żartujesz? Nie będziemy wcinali psiego żarcia!
- A jak mam dać pokarm Jennie, skoro sama nic nie jem? Czy słyszysz, jak płacze na górze? Co mam robić? Stać obok i patrzeć, jak moje dziecko umiera? Nie wiem, jak możesz siedzieć tutaj, palić papierosa i słuchać tego głupiego radia, gdy twoja rodzina ginie z głodu!
John Frederick Walters popatrzył na nią zimnym wzrokiem.
 - Nie wiesz? Nie rozumiesz? Nie widzisz, że cały świat wali się w gruzy? Nie potrafisz pojąć, że na dnie tej ruiny pierwsi znajdą się najsłabsi, kalecy, bezrobotni, ludzie niewy-kształceni, tacy jak my? Dlatego że nie jesteśmy w stanie się przed tym wszystkim bronić? Nie widzisz tego?
Patrzyła jeszcze przez chwilę na niego, a w kącikach jej ust pojawiła się krew z rozgryzionej wargi. Nagle bez słowa odwróciła się na pięcie i poszła do kuchni.
John Frederick Walters znów włączył radio i słuchał informacji o strzelaninie na przedmieściach Los Angeles. Pięćdziesięciu policjantów nakryło na gorącym uczynku bandę złodziei i wystrzelało wszystkich jak kaczki, w tym kobietę i dwunastoletnie dziecko. Większość patroli drogowych przekształcono w operacyjne grupy prewencyjne, które strzelały bez pytania do wszystkich osób wyglądających podejrzanie.
W radiu nie wspomniano, że w tej chwili już mienie, które odzyskiwano od bandytów, policjanci dzielili między sobą, a także wśród rodzin i najbliższych przyjaciół.
Wciąż można było nabywać żywność na czarnym rynku. Reporter NBC zapłacił siedemset pięćdziesiąt dolarów za puszkę z drobiem w supermarkecie na Brooklynie. Oferowano mu też szynkę z Danii i z Wielkiej Brytanii w cenie dobrze ponad tysiąc pięćset dolarów za puszkę.
John Frederick Walters ponownie wyłączył radio, jeszcze dwa razy zaciągnął się papierosem i wstał. Niepewnie wytoczył się z salonu i ruszył wąskim korytarzykiem, na którego ścianie wciąż widniała zasuszona, czerwona plama po sosie pomidorowym - pamiątka sprzed dwóch lat, kiedy to w przypływie furii rzucił talerzem w Elizabeth. Otworzył drzwi do kuchni i ujrzał ją. Siedziała za stołem przed tanim kremowym kredensem. W ręce trzymała widelec i wpatrywała się w męża wzrokiem wyrażającym jednocześnie i wyzwanie, i strach.
Na stole przed nią stał talerz -jeden z tych białych talerzy, które otrzymali od matki Elizabeth w prezencie ślubnym. Z ośmiu do tej pory pozostały już im tylko trzy. Talerz pokryty był brązowymi, lśniącymi ochłapami mięsa. Na suszarce stała metalowa puszka, z czerwoną nalepką i otwartym wieczkiem.
John Frederick Walters wszedł do kuchni i okrążył stół. Elizabeth, wciąż z wzniesionym widelcem, wiodła za nim wzrokiem.
- Czy to jest a/po? - zapytał ochrypłym głosem. Elizabeth skinęła głową.
John Frederick Walters podszedł do suszarki i wziął do ręki puszkę.
- No cóż - powiedział. - W sumie mogłabyś jeść coś gorszego. Piszą tu, że konserwa zawiera cenne i odżywcze składniki. Jedz więc, jeśli ci smakuje.
Elizabeth wahała się przez chwilę, znów przygryzając wargi. W końcu, bardzo powolnym ruchem, zanurzyła widelec w psim pożywieniu i uniosła w górę dwa ochłapy. John Frederick Walters wpatrywał się w nią z rozszerzonymi oczami i milczał.
Zamknąwszy oczy, Elizabeth włożyła zawartość widelca do ust. Powoli zaczęła przeżuwać, przemieszczając psi pokarm z jednego kąta ust do drugiego; wciąż miała zamknięte oczy, wciąż nie wypuszczała z rąk widelca.
- Masz szczęście - powiedział jej mąż drżącym głosem. -Nawet nie wiesz, jak wielkie szczęście. Natrafiłaś na najbardziej luksusowy pokarm dla psów. Niektóre puszki zawierają jedynie tłuszcz, flaki i mąkę. W alpo jest najmniej odpadków.
Elizabeth żuła i żuła, spróbowała przełknąć i zakrztusiła się. Ślina i psi pokarm nagle wylały się z jej ust.
- O Boże -jęknął John Frederick Walters. - Co ty zrobiłaś? Czy pomyślałaś o Jennie? Jak ma ona przetrwać to wszystko, skoro jej matka nie potrafi przełknąć psiego pokarmu, żeby wyprodukować trochę mleka dla córki?
Elizabeth łkała. Jeszcze raz zakrztusiła się, ale tym razem ręką, którą przyłożyła do ust, uniemożliwiła wypłynięcie jedzenia. Z trudem połknęła je.
John Frederick Walters w piątek rano zeznawał policjantom z Fort Wayne w ten sposób:
- Musiałem działać szybko. Nigdy nie przypuszczałem, że nadejdzie dzień, kiedy moja żona zmuszona zostanie do konsumowania psiego żarcia po to, aby wykarmić nasze dziecko, nie przypuszczałem, że nadejdzie dzień, w którym moja żona i córki pozostaną bez pożywienia. Nie byłem bogaty, zdaję sobie z tego sprawę, i od dnia, w którym uległem wypadkowi, nie mogliśmy pozwolić sobie na zbyt wiele, ale to jest w końcu Ameryka, czy nie? Jak to się mogło nagle stać, że zabrakło żywności i wszelkiej nadziei na jej zdobycie w najbliższym czasie?
Kiedy Elizabeth krztusiła się nad psim jedzeniem, John Frederick Walters pociągnął za postrzępiony sznurek, którego zimą używano do wieszania przemoczonych ubrań. Dwa jego końce owinął sobie wokół pięści i zacisnął go wokół szyi żony. Szarpnął mocno do tyłu i Elizabeth upadła na beżowe linoleum. Jej wytrzeszczone oczy wpatrywały się w Johna Fredericka Waltersa w przerażeniu; nie mogła mówić, nie mogła oddychać, a jej twarz z każdą sekundą stawała się coraz bardziej szara i błyszcząca, przybierając kolor i połysk szarych
skórzanych butów. Dopiero po pięciu minutach jednak, gdy ból, jaki sprawiał sznurek głęboko wpijający się w skórę dłoni, stał się nie do zniesienia, John Frederick Walters uznał, że jego żona nie żyje, i zwolnił ucisk.
Ruszył na górę, pozostawiając zwłoki Elizabeth w kuchni. Alice i Wendy dzieliły łóżko w małej sypialni położonej nad salonem. Obie spały w ciemnościach, ubrane w białe koszule nocne. John Frederick Walters stanął przed łóżkiem, obserwując je. Patrzył na małe rączki leżące na kołdrach, chude kostki wystające spod pościeli. Wyciągnął rękę i ujął stopkę Alice - delikatnie, z ogromnym uczuciem. Chciał zabić obie dziewczynki, wiedział, że musi to uczynić, ale nie miał pojęcia w jaki sposób. Jak zamordować najbardziej ukochane istoty na świecie? W jaki sposób przerwać te młodziutkie życia, nie sprawiając dziewczynkom bólu?
Uniósł Wendy i śpiącą zaniósł do łazienki. Jej ręce zwisały bezwładnie w dół, jakby nie żyła już w tej chwili. John Frederick Walters pomyślał, że jest szalony, może naćpany, a może po prostu nie jest sobą? A może to wszystko, co dzieje się wokół, to po prostu tylko zły sen? Może radio przez cały czas kłamie? Ale natychmiast powrócił do rzeczywistości i popatrzył na emaliowaną wannę, kiedyś białą, teraz poszarzałą od nie usuwanego brudu. Popatrzył na puszkę lawendowego pudru, na upstrzone od odciśniętych palców lustro, przed którym Elizabeth zawsze robiła sobie makijaż, a on sam się golił. Nawet jeśli to przeklęte radio kłamie, jaki jest sens życia wśród tego wszystkiego?
Z półeczki zabrał brzytwę i z Wendy na kolanach usiadł na klapie klozetu.
- Tatusiu... co tutaj robimy? - wymamrotała dziewczynka.
Gładząc delikatnie czoło córeczki, nakazał jej milczenie. Po chwili delikatnym, lecz zdecydowanym ruchem pociągnął ją za włosy, a ręką, w której trzymał brzytwę, przejechał w poprzek jej szyi, naciskając ostrzem tak mocno, jak tylko był w stanie. Rozciął szyję od ucha do ucha. Dziewczynka nie broniła się. Do samego końca nie zdołała się zorientować, co robi jej ojciec. Z rozciętego gardła wydobył się bulgot wypływającej krwi i syk wydostającego się na zewnątrz powietrza.
Czerwona fontanna miała tak potężne ciśnienie, że krew rozprysnęła się po całej łazience. Przerażony, John Frederick Walters powstał i trzymał ciało konającej dziewczynki, w agonii kopiącej nogami, tak długo, dopóki zupełnie nie zwiotczało.
- Nie straciłem jednak głowy - powiedział później policjantom. - Wiedziałem, że pozostałe dwie też muszą odejść.
Znów ruszył na górę, tam gdzie w małym pokoiku na strychu, w pomalowanym na różowo łóżeczku leżała Jenna. Kiedyś spędził całe godziny, wykonując to łóżeczko, malując je i przystrajając. Dokładnie nad złociutką główką Jenny wisiał kolorowy pajac w słomkowym kapeluszu.
John Frederick Walters ucieszył się, że Jenna spokojnie śpi. Chyba nie byłby zdolny jej zabić, gdyby płakała. Pochylił się nad łóżeczkiem, pocałował córeczkę, a następnie przycisnął do jej twarzy poduszkę. Zdawało mu się że przyciska ją przez pół godziny, ale jak ustalono później, trwało to około pięciu minut. Zupełnie wystarczyło, aby Jennę pozbawić życia. W chwili śmierci liczyła sobie tylko 179 dni.
Alice pozostała na koniec. Również spała i kiedy ojciec ją obudził, spytała:
- Która godzina?
W chwilę później ostra brzytwa rozdarła jej gardło.
Policja zatrzymała mordercę na Anthony Boulevard, gdy z wielkim trudem szedł, kierując się na północ. Jego dłonie lepiły się wprost od krwi. Został postawiony przed radiowozem i dokładnie przeszukany. Po kilku dociekliwych pytaniach sam przyznał się do zamordowania swojej rodziny i powiedział policjantom, że zaprowadzi ich do swojego domu, aby mogli się o tym osobiście przekonać. Posadzili go na tylnym siedzeniu, wykładając je najpierw starymi gazetami, i udali się pod wskazany przez niego adres.
Zgodnie z prawami stanu wyjątkowego, wprowadzonego w Indianie w obliczu narodowego kryzysu, policjanci mieli prawo “w nadzwyczajnych okolicznościach” sami i w trybie natychmiastowym egzekwować sprawiedliwość, łącznie z wykonaniem egzekucji. Policjanci, którzy przyjechali z Johnem Frederickiem Waltersem do jego domu, jak później stwierdzili, nie mieli najmniejszych wątpliwości, że w tym wypadku powinni z tego prawa skorzystać.
O godzinie drugiej minut siedemnaście w piątkową noc zmusili go, aby uklęknął na środku trawnika przed swoim domem. Spytali go o ostatnie życzenie. Powiedział, że w salonie jest jeszcze ostatni papieros i chciałby go wypalić. Przez chwilę naradzali się, po czym odpowiedzieli mu, że nie mają czasu na to, aby gapić się w niego, jak pali papierosa. Po chwili jeden z nich uniósł rewolwer marki Python, kaliber 357 i z bliskiej odległości po prostu rozniósł mózg Johna Fredericka Waltersa na strzępy.
Krótko przed udaniem się do łóżka w piątek nad ranem wiceprezydent otrzymał długi i szczegółowy raport na temat szkód, jakie wyrządzi społeczeństwu Stanów Zjednoczonych długotrwałe niedożywianie. Raport przypominał, że umiarkowanie aktywny mężczyzna w wieku od trzydziestu pięciu do sześćdziesięciu pięciu lat powinien otrzymywać dwa tysiące dziewięćset kalorii dziennie, a kobieta od osiemnastu do pięćdziesięciu pięciu lat - dwa tysiące dwieście. Z oceny zapasów żywności pozostających w kraju wynikało, że w ciągu najbliższych sześciu miesięcy nawet przy ograniczonym wznowieniu produkcji środków spożywczych przeciętny Amerykanin - mężczyzna, kobieta, dziecko - nie ma szansy na więcej niż jedną czwartą tej porcji.
W praktyce porcje te muszą być o wiele mniejsze. Bez wątpienia około 85 milionów ludzi zostanie pozbawionych żywności innej niż odpadki, które będą zbierać. “Musimy pogodzić się z faktem, że najbardziej zaawansowane technologicznie społeczeństwo świata, społeczeństwo, które wysyła pojazdy na Księżyc, społeczeństwo, w którym jeszcze przed dwoma tygodniami jednym z większych sporów był problem sztucznego powiększania piersi u kobiet, społeczeństwo joggingu i psychoterapeutów stanie w obliczu straszliwej degradacji, a jedna trzecia jego członków ryć będzie w ziemi jak psy, w poszukiwaniu żywności”.
Raport ostrzegał przed zagrożeniem krzywicą - mięknięciem kości spowodowanym brakiem witaminy D i wapnia.
“Wkrótce pod ciężarem ciała będą gięły się nasze kości. Z powodu niedożywienia dzieci będą przybierać pałąkowate sylwetki, ich klatki piersiowe będą się zapadać z powodu słabości żeber, a to z kolei spowoduje wypychanie żołądków”. Krzywica, kontynuował raport, sprawi, że głowy głodujących dzieci staną się podłużne, kanciaste, zupełnie nieproporcjonalnie wielkie w stosunku do innych elementów ciała. Rysy twarzy wyostrzą się, skóra szybko się pomarszczy. Bardzo szybko będą gnić i wypadać zęby.
Kolejnym zagrożeniem jest szkorbut. Chociaż doskonale wiadomo, że szkorbut powodowany jest brakiem witaminy C i chociaż w normalnych czasach szkorbut można łatwo i szybko wyleczyć, teraz było oczywiste, że przez najbliższe sześć miesięcy wielu Amerykanów nie ujrzy świeżych owoców i warzyw, co musi wywołać tę chorobę. Symptomy szkorbutu to krwawiące dziąsła, stęchły oddech, podskórne wylewy krwi, a nawet krwawienie z oczu, nosa i odbytu. Chorych czeka anemia, nie gojące się wrzody na kończynach, towarzyszące temu krańcowe wyczerpanie, coraz gorsza praca płuc i nerek.
Raport medyczny zaznaczał, że “Stany Zjednoczone nieuchronnie wkraczają w okres chorób i śmierci, który można porównać jedynie do podobnych okresów znanych średniowiecznej Europie”.
O godzinie szóstej trzydzieści pięć wiceprezydent zażył dwie tabletki nasenne i położył się spać na kanapie w małym pokoju przyległym do Owalnego Gabinetu. Poprosił, aby obudzono go dokładnie o godzinie dziesiątej trzydzieści pięć.
Poprzez kuloodporne, lekko przyciemnione szyby okien Białego Domu nie mógł go dojść odgłos strzelaniny, która rozgorzała na Arlington Memoriał Bridge.

ROZDZIAŁ XI

Season Hardesty otworzyła oczy i spróbowała skupić na czymś wzrok. Wzięła na noc trzy tabletki nasenne od Vee, dlatego przez chwilę miała przed sobą tylko niewyraźny, zamazany obraz nie wiadomo czego. Po kilku sekundach jednak obraz zaczął się układać w wywieszki z cenami, puste półki supermarketu i żółte plakaty zachęcające do kupowania piwa.
Season uniosła koc. Obok niej, zawinięta w wielki błękitny płaszcz kąpielowy, spała Sally. Kciuk do połowy miała wsunięty w otwarte usta. Od dnia, w którym opuściły Kansas, Sally znów zaczęła ssać palec i nie zaradzały temu ani łajania, ani lekkie klapsy. Nigdy nie mówiła, jak bardzo tęskni za swym tatusiem, ale doskonale zdradzały tę tęsknotę jej oczy.
Powoli Season usiadła. Dookoła niej leżało mnóstwo ludzi owiniętych w koce, derki, ręczniki, przykrytych nawet płatami starych kartonów. Poranne słońce wdzierało się do supermarketu przez małe okienka, położone wysoko pod sufitem, czyniąc wrażenie, że wszyscy zgromadzeni tutaj ludzie leżą na posadzce kościoła, w głównej nawie. W gruncie rzeczy supermarket był teraz kościołem - Kościołem Praktycznego Cudu, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zarejestrowanym w Los Angeles. Panowała tu nawet odpowiednio pobożna atmosfera wśród zgromadzonych w wielkiej hali stu dwudziestu ludzi - mężczyzn, kobiet i dzieci. Większość spośród nich pochodziła z kongregacji Grangera Hughesa, chociaż Mike Bull i jego personel zdołali ściągnąć tutaj przynajmniej swoje najbliższe rodziny.
Season opierała się przed schronieniem w supermarkecie przy Highland do ostatniej chwili. Ból i poniżenie, jakich zaznała ze strony Oxnarda i jego aniołów, rozwścieczyły ją, zdezorientowały i przeraziły potwornie. Wręcz brzydziła się myślą o jakichkolwiek normalnych stosunkach z mężczyznami. Nie potrafiła normalnie rozmawiać z Grangerem i była nieustannie opryskliwa nawet wobec Carla. Kiedy tylko próbował objąć ją ramieniem, aby ją uspokoić i pocieszyć, otrząsała się, jakby obsiadały ją robaki.
Gdyby nie było tego zamieszania z głodem, spróbowałaby szybko poradzić się psychoterapeuty Vee i zapewne przyłączyłaby się do grupy zgwałconych kobiet, które pod jego kierunkiem podczas różnych wymyślnych seansów zrzucały z siebie brzemię strasznego wspomnienia. O ironio, dyskutowała na ten temat z kobietą, która mieszkała naprzeciwko Vee w Topanga Canyon, jeszcze w poniedziałek. Jej córka w wieku piętnastu lat została zgwałcona przez dwóch Murzynów w Griffith Park i trzeba było ponad trzech lat intensywnej terapii, aby wyleczyć ją z szoku. Teraz dziewczyna nie rozstawała się z małym pistoletem.
W końcu to wielki pożar, jaki wybuchł w Woodland Hills, pomiędzy Ventura Boulevard a Mulholland Drive, odwiódł Season od decyzji pozostania w domu w Topanga Canyon. Początkowo płonął jeden dom. W normalnych warunkach strażacy szybko uniemożliwiliby rozprzestrzenienie się ognia na wzgórza, teraz jednak w gruncie rzeczy straż pożarna już nie funkcjonowała i we wczesnych godzinach wieczornych, z pomocą północno-wschodniego wiatru niebo nad Los Encinos Park i przyległymi lasami pokrył gęsty dym. Carl wszedł do sypialni, gdzie Season, skulona, leżała na łóżku, z opróżnioną do połowy butelką whisky.
- Czujesz? - Odezwał się. - To dym. Wkrótce pożar ogarnie cały kanion i chcąc nie chcąc, będziemy musieli się wynieść.
Season nawet na niego nie spojrzała.
- Czy musimy wynosić się tam, dokąd udaje się Granger Hughes? - zapytała. - Czy to konieczne? Czy nie możemy udać się gdzieś indziej?
Carl potrząsnął przecząco głową.
- Sami nie przeżylibyśmy nawet dwunastu godzin. Wszyscy dookoła zdziczeli, nie obowiązuje już żadne prawo. Season, uwierz mi, myślę, że potrafię zrozumieć przynajmniej część z tego, co czujesz. Rozumiem, jak bardzo czujesz się sponiewierana, znieważona. Ale teraz nie ma w pobliżu ciebie nikogo, kto nie żywiłby wobec ciebie jak najcieplejszych i jak najżyczliwszych uczuć.
Season usiadła gwałtownie na łóżku i odgarnęła blond włosy opadające jej na twarz.
- Najgorsze w tym wszystkim jest to, że zaznałam objawienia. Nagle zdałam sobie sprawę, że wszyscy mężczyźni, którzy wciskają się w ciało kobiety siłą, podstępem czy szantażem, którzy rżną kobietę, nie kochając jej, są gwałcicielami. Przestępcami zasługującymi na najwyższe wyroki. Jednak skoro prawo stanu Kalifornia mówi, iż jesteś jedynie przechodniem, nawet gdy siedemdziesiąt pięć procent twojego ciała znajduje się w cudzym domostwie, zapewne na tej podstawie gwałciciele mogą być uwalniani od winy i kary...
- Season!
- Wiem - westchnęła. - To nie ma żadnego sensu. Ale co, do cholery, ma? - Poruszyła nozdrzami i wyczuła dym. - Czy kanion naprawdę płonie? - zapytała.
- Naprawdę. Wszyscy już jesteśmy spakowani i gotowi do opuszczenia tego domu.
- Czy Sally jest ubrana?
- Ubrana i również gotowa. Chodź z nami, Season, to jedyne wyjście.
Season wstała.
- Też tak myślę - powiedziała. Niespodziewanie zadrżała, jakby nagle otworzyło się okno i ogarnął ją podmuch zimnego powietrza.
Teraz razem z Sally znajdowała się w supermarkecie, razem ze stu szesnastoma innymi osobami, spośród których nikogo nie znała. Były tu dwie toalety, dwie umywalki, 1440 kawałków mydła, 28 kartonów z pastą do zębów i więcej proszku do prania, niż Season widziała kiedykolwiek w życiu. Od środowej nocy Mike Bull męczył się w swoim biurze nad kalkulatorem, opracowując optymalną dietę dla ludzi zgromadzonych w sklepie. Starał się, aby serwować żywność w jak najróżnorodniejszym wyborze, w jak najlepszych wariantach i w ten sposób, aby wystarczyło jej jak najdłużej. Już od kilku godzin nie było prądu, bezwartościowe więc stały się zapasy mrożonego mięsa, warzyw i ryb, wymagające stałego przechowywania w chłodniach i lodówkach. Mike Bull spędził dwa pracowite dni wśród puszek z konserwami, odrzucając, jako nie nadające się do spożycia, wszystkie te, które wyprodukowano w ciągu ostatnich dwudziestu jeden dni. W przeciwieństwie jednak do Eda, nie otwierał ich i nie niszczył ich zawartości. Pisał na nich jedynie PODEJRZANE i odstawiał w najdalszy kąt. Uważał, że nadejdzie czas, kiedy ludzie będą mieli prawo wybrać pomiędzy ryzykiem zatrucia jadem kiełbasianym a zaglądającą w oczy śmiercią głodową.
Swojego zastępcę, Ton/ego, uczynił odpowiedzialnym za bezpieczeństwo. Na początku tygodnia policja wystawiła tymczasowy posterunek naprzeciwko supermarketu, na skrzyżowaniu Franklin i Highland. Bez przerwy znajdowały się tam dwa wozy patrolowe, stanowisko strzeleckie z karabinem maszynowym otoczone workami z piaskiem i kręciło się kilku motocyklistów. Mimo że zadaniem posterunku było raczej powstrzymywanie tych, którzy chcieliby się dostać do sklepów na Hollywood Freeway, jego obecność skutecznie powstrzymywała ludzi przed atakami na supermarket Mike'a.
Teraz jednak policjanci się wycofali i posterunku już nie było. Potencjalni grabieżcy zjawiali się pod magazynem kilkunastoosobowymi grupkami. Tony dość mocno zabarykadował wszystkie drzwi drewnianymi paletami, metalowymi wózkami do zakupów i wszelkimi rupieciami. Nawet jeśli napastnikom udałoby się przedrzeć przez zamknięte na klucz drzwi ze szkła i stali, barykady, przed którymi wówczas by stanęli, były skuteczniejsze od zasieków z drutu kolczastego.
Główne drzwi dla konsumentów, które sporo ucierpiały w niedzielny wieczór, zostały zamknięte na kłódki i dodatkowo wzmocnione metalowymi sztabami, które normalnie służyły za barierki przy kasach.
Tony nakazał oczyścić przestrzeń przed każdymi z drzwi, tworząc pięcio-, sześciostopową “martwą strefę”. Ktokolwiek by się w niej znalazł po wyłamaniu drzwi supermarketu, narażał się na kule z pistoletu Tony'ego lub ze strzelby wuja Giny. Więcej broni palnej nie mieli, gdyż nie posiadał takowej żaden z członków Kościoła Praktycznego Cudu. Jeszcze tylko Carl nosił przy sobie rewolwer, ale miał do niego zaledwie sześć nabojów. Dowiedziawszy się o tym, Tony kazał mu się dobrze zastanowić, zanim zmarnuje którykolwiek pocisk.
Tego piątkowego poranka, powoli, jeden po drugim, ludzie budzili się w swoich prowizorycznych posłaniach rozłożonych na podłodze supermarketu. Przeciągali się, ziewali, spoglądali jeden na drugiego, a z ich twarzy Season mogła wyczytać nie wypowiadane słowa: “Cóż, niestety, to nie jest mój dom, to nie jest moje własne łóżko, a jedynie oblężony supermarket, a ci ludzie dookoła to ludzie dzielący mój los”. Wyczuwała także, że z każdą chwilą, niepostrzeżenie wzrasta nienawiść pomiędzy ludźmi, którzy razem, wbrew swej woli, znaleźli się w poniżającej, krępującej sytuacji. Przed głodem większość członków Kościoła z entuzjazmem wypowiadała się o praktycznym cudzie, ponieważ idea jego była taka nowa, do tej pory nigdzie nie spotykana, ponieważ myśl o praktycznych cudach była taka krzepiąca. “Czy naprawdę wierzysz w cuda?” - pytał ktoś. “Czy potrafiłbyś chodzić po wodzie?” “Przecież to już się kiedyś zdarzyło” - słyszał w odpowiedzi. “Dlaczego nie może zdarzyć się znów, dlaczego nie może zdarzyć się mnie?” Dołączali więc do kongregacji, bo była świeża, bo była modna, bo niosła nadzieję, bo wierzyli... Teraz, w strasznej, ekstremalnej sytuacji, wychodziło na wierzch, jak płytka była ich wiara. Przy porannym myciu co chwilę wybuchały gwałtowne kłótnie.
- Do cholery, godzinę ci to zabrało! A jak tu teraz śmierdzi?!
Ludzie byli rozdrażnieni.
- Hej, ty, co się tak gapisz na moją żonę?
Rzecz jasna, nie udało się uniknąć wybuchów zazdrości o wielkość racji żywnościowych:
- Jakim cudem my we dwoje mamy jednego pomidora, a ten facet tam, sam jeden, ma dwa?
Te niskie ludzkie namiętności zdawały się nie mieć dostępu do Grangera Hughesa. Oblężenie, w którym znalazł się jego Kościół, jakby jeszcze dodało mu siły ducha. Gdy już wszyscy się pobudzili, rozpoczął przemarsz pomiędzy prowizorycznymi posłaniami. W białym bawełnianym kaftanie, z szeroko rozłożonymi rękami, chodził pomiędzy ludźmi, pozdrawiał ich i udzielał swojego porannego błogosławieństwa. Gdy dotarł do pustego pojemnika po warzywach, o który plecami opierała się Season, wpatrująca się we wciąż śpiącą Sally, zatrzymał się, stanął nad nią i przyglądał się jej przez długą chwilę. Słońce lśniło w jego jasnych włosach, sprawiając wrażenie, że otoczone są aureolą.
 - Dobrze się czujesz? - zapytał Season.
- Trudno tu o dobre samopoczucie. To miejsce raczej nie przypomina hotelu “Beverly Hills” - odparła.
- Z hotelu “Beverly Hills” pozostały jedynie zgliszcza. Jakaś banda napadła na hotel w czwartek wieczorem. Zgwałcono i na śmierć zamęczono dwie sławne aktorki. Ciesz się więc, że to nie jest “Beverly Hills”.
 - Jak jest na zewnątrz?
- Dookoła czają się zdziczali ludzie, czekający, aż osłabniemy. Ale my nie osłabniemy, rzecz jasna. Mike Bull ocenia, że mamy tutaj żywności na dobre pięć miesięcy i możesz być pewna, że my wciąż będziemy jeść mięso i owoce, a ci ludzie pod drzwiami padną z głodu i chorób.
Season popatrzyła na niego przymrużonymi oczyma.
- Wciąż uważasz, że jesteśmy wybrani, prawda? Wciąż przekonany jesteś, że my zasługujemy na życie, podczas gdy ci ludzie na zewnątrz mogą sobie umierać.
Granger uśmiechnął się.
- Nie moją rzeczą jest kwestionować wyroki Boga. Bóg wiele już razy w przeszłości postanawiał sprawdzać siłę duchową tych, których stworzył, zsyłając na nich ognie, powodzie i inne plagi. My doświadczamy teraz głodu. Tak przy okazji, czy nie uważasz, że właśnie głód jest najdoskonalszym testem wobec narodu, który od wielu, wielu lat obżerał się najbardziej ze wszystkich narodów na Ziemi? To w tym kraju szefowie policji grozili obcinaniem pensji funkcjonariuszom, jeśli nie schudną. To w tym kraju władze wyższych uczelni ogłaszały specjalne akcje przeciwko obżarstwu studentów. Ameryka zbyt długo była krajem grubych, obżartych świń i słusznie Bóg się w końcu zdenerwował. Tylko ci, którzy zaufają mu i jego słowom, przetrwają.
- Nie ufam Bogu, nie ufam jego słowom. Dlaczego więc ja miałabym przetrwać?
 - Ponieważ jesteś jedną z istot, które ja kocham. Ponieważ wiem, że pewnego dnia nawrócisz się.
- Wiesz co? - westchnęła Season. - Nie przeraża mnie to, co mówisz. Przeraża mnie to, co robisz.
Granger powoli, jakby z niedowierzaniem, potrząsnął głową.
- Dlaczego jesteś taka zgryźliwa, taka zła? Nie masz ku temu żadnego powodu. Raczej powinnaś być szczęśliwa, że Pan pozwolił ci schronić się tutaj, w bezpiecznym miejscu, podczas gdy dookoła, zaledwie za murami naszego schroniska, czyha tak wiele zła. Powinnaś być zadowolona. Powinnaś zapomnieć o przeszłości i żyć tym szczęściem, które przyniesie jutro.
- Nie zapomnę przeszłości, nigdy nie zapomnę aniołów piekieł. I myślę, że nigdy nie zapomnę ciebie - wyszeptała Season. Jej głos pełen był jadu, nieposkromionej nienawiści. Granger cofnął się instynktownie, jakby Season się na niego zamierzyła.
- Muszę jeszcze porozmawiać z innymi - powiedział, wierzchem dłoni głaszcząc się po nie ogolonym policzku. - Zechcesz mi wybaczyć?
Nie powinien był zadawać takiego pytania. Season po prostu odwróciła się od niego, pozostawiając samemu sobie, zdenerwowanego, poirytowanego. Dopiero po dłuższej chwili zdołał przywrócić swojej twarzy kapłański uśmiech i kontynuował drogę pomiędzy półkami, kontenerami i pustymi skrzynkami, błogosławiąc swych współwyznawców, uśmiechając się do nich i życząc im bezpiecznego, spokojnego dnia.
W piątek w południe osiągnęli przedmieścia Liberał w stanie Kansas, zaledwie kilka mil od granicy z Oklahomą. Ed zatrzymał furgonetkę na skraju zakurzonej szosy i otarł pot z czoła. Za nim zahamował cały dziwny konwój i powoli robotnicy, ich żony, dzieci, zaczęli wyskakiwać z samochodów. Mężczyźni przeważnie zapalali papierosy, a kobiety moczyły ręczniki i chusteczki, aby choć trochę zwilżyć pokryte kurzem twarze.
Della, siedząca obok Eda, położyła mu rękę na kolanie i zapytała:
- Jak się czujesz?
- Całkiem dobrze. Jestem tylko potwornie zmęczony, to wszystko.
- Chcesz, żebym dalej ja poprowadził? - zapytał Peter Kaiser z tylnego siedzenia.
- Owszem, ale później. Dojedziemy niedługo do drogi numer 66; wjedziemy na nią w Tucumcari, w Nowym Meksyku. Chcę, żebyśmy przez Nowy Meksyk przejechali nocą. Nad ranem dam ci kierownicę.
Wciśnięty gdzieś w kąt, podobny do chińskiego Buddy, z perełkami potu błyszczącymi na twarzy, do rozmowy wtrącił się Shearson:
- Może byśmy teraz coś zjedli? - zaproponował. - Wiecie, jest właśnie pora lunchu.
Ed spojrzał na zegar wbudowany w deskę rozdzielczą.
- Na posiłek zatrzymamy się, gdy opuścimy Kansas. Teraz może pan dostać jedynie wody, jeśli pan chce.
- Dobry Boże, czegóż bym nie oddał za szklaneczkę lodowatego martini i porcję bażanta -jęknął Shearson.
Nie odwracając się nawet, Ed odparł:
- Senatorze, jeśli przez całą drogę do Los Angeles ma pan zamiar mówić o jedzeniu, lepiej niech pan już teraz wysiądzie. Nasza sytuacja jest już i tak wystarczająco zła również bez pana z tymi ciągłymi fantazjami gastronomicznymi.
- Zapamiętam sobie pana, panie Hardesty, i będę pamiętał jeszcze długo po zakończeniu tej głodówki - warknął senator. - Zapamiętam jako jedynego faceta, który kiedykolwiek zmusił mnie do diety. Nawet moi lekarze nie potrafili wymusić na mnie, żebym już nigdy nie jadał ostryg, a pan tego dokonał. Któregoś dnia wypruję panu flaki.
- A jak je przyrządzisz przed zjedzeniem? - zapytała Della. Przy samochodzie Eda pojawił się Lennie Merritt, jeden z robotników, uparcie odganiając się przed muchami, które próbowały usiąść na jego twarzy.
- Panie Hardesty...
- O co chodzi, Lennie?
- Mój chłopak, Peter, chyba poważnie zachorował. Zwymiotował całe śniadanie i teraz nie chce niczego oprócz wody. Rozmawiałem z moją żoną i z Billingtonami, którzy jadą w samochodzie razem z nami, i zdecydowaliśmy, że musimy odłączyć od konwoju. Moja żona ma tutaj niedaleko ciotkę, w Dodge City; postanowiliśmy cofnąć się i pojechać do niej.
Ed popatrzył na ściągniętą, spoconą twarz Lenniego, który mrużył oczy przed oślepiającym słońcem. Wyglądał jak jeden z robotników z obrazów A. B. Frosta, które tak bardzo podobały się Season.
- Czy zdajesz sobie sprawę, na jakie ryzyko się narażasz? - zapytał go Ed. Wcale nie musiał zadawać tego pytania. Uczynił to raczej dla spokoju swojego sumienia niż dla ostrzeżenia Lenniego przed niebezpieczeństwami, na jakie się naraża.
Lennie, oczywiście, skinął głową. Nie mógł nie zauważyć wypalonych ciężarówek, furgonetek i samochodów osobowych, które co chwilę spotykali na poboczu drogi, albo opuszczonych osad, jak Greensburg i Minneola, z dogasającymi pożarami zabudowań, gdzie były tylko psy poszukujące resztek żywności wśród zgliszczy.
- W porządku - powiedział Ed. - Jedźcie. Ucałuj ode mnie swoją żonę i uważajcie na siebie. Może się jeszcze kiedyś zobaczymy.
- Z pewnością, panie Hardesty. I...
- Co jeszcze, Lennie? Lennie opuścił wzrok.
- Chcę jeszcze powiedzieć, że bardzo mi przykro, iż tak się to wszystko kończy. Był pan naprawdę doskonałym szefem.
- Dziękuję ci, Lennie - powiedział Ed. Później przez długą chwilę siedział nieruchomo za kierownicą, gdy Lennie Merritt powracał do swojego zakurzonego zielonego samochodu.
- Czy w końcu się stąd ruszymy? - zapytał Shearson Jones. - Czy też mamy zamiar tkwić w tej gorączce tak długo, aż wyparują z nas wszystkie płyny?
- Najpierw wyparują z pana, senatorze - odezwała się Karen z samego końca furgonetki, gdzie siedziała pomiędzy załadowanymi w pośpiechu puszkami z fasolą, marchewką i groszkiem i dwoma wielkimi kontenerami z wodą, która chlupała głośno w czasie jazdy.
- Już ruszamy - powiedział Ed. Trzykrotnie przycisnął klakson i machnął ręką; wszyscy pośpieszyli do samochodów i zaczęli zapuszczać silniki.
Ruszywszy, Ed znów zaczął rozmyślać o wydarzeniach ostatniej nocy i szaleńczej ucieczce z South Burlington Farm. Oczyma duszy wciąż widział zajmujące się płomieniem dachy, płonące jasnym ogniem zasłony okienne fruwające niczym jakieś szaleńcze skrzydła.
Po pierwszym ataku napastnicy przerwali ogień na ponad godzinę. Ed miał nawet nadzieję, że się wycofali. Być może dwóch lub trzech z nich nawet zginęło. Być może uznali, że zdobycie farmy, na której wcale nie musi być dużo żywności, kosztować będzie zbyt wiele ofiar. Lecz krótko przed świtem garaże i stajnie niespodziewanie zapłonęły gwałtownym ogniem i Ed zdał sobie sprawę, że w krótkim okresie spokoju bandyci po prostu przegrupowali się i ustalili taktykę przed ostatecznym atakiem.
Na szczęście w tym momencie wszyscy byli już prawie przygotowani do drogi. Prawie dwie spokojne godziny umożliwiły dwunastu mężczyznom załadowanie samochodów żywnością i kiedy rozpoczął się kolejny atak, na pojazdach brakowało już tylko kilku skrzynek z zaprawami owocowymi. W momencie, gdy wybuchł pożar, wszyscy błyskawicznie wsiedli do samochodów i na razie bez świateł, przejechali przez bramę, strzelając na wszystkie strony, jakby w środku lata witali nowy rok.
Wszystko to trwało dosłownie kilkanaście sekund. Za uciekającym konwojem odezwały się strzały z broni maszynowej, jakaś zabłąkana kula rozbiła nawet boczną szybę w ostatnim samochodzie, ale to było wszystko. Do granicy South Burlington była zaledwie mila, a nawet najbardziej obładowany samochód, jeśli porusza się z prędkością czterdziestu mil na godzinę, pokonuje milę w ciągu półtorej minuty.
Widok we wstecznym lusterku rozdzierał jednak Edowi serce. Farma, jego farma, płonęła jaskrawym blaskiem, niczym opustoszały galeon na pełnym morzu. Ed wychował się na tej farmie. A teraz płonęła, wraz z rodzinnymi klejnotami, wraz z tysiącami pamiątek zgromadzonych na strychu, w tym albumów fotograficznych dokumentujących historię farmy i żyjących tutaj ludzi, od samego jej początku. Płonęło całe jego dzieciństwo, to wszystko, co sprawiło, że powrócił tutaj z wygodnego Nowego Jorku. Kiedy płomienie pozostały daleko z tyłu, Ed w końcu zdał sobie sprawę, dlaczego zwykli śmiertelnicy powinni trzymać się z daleka od polityki i władzy, i nigdy nie krzyżować swoich dróg z drogami ludzi pokroju senatora Shearsona Jonesa.
Liberał w stanie Kansas było kompletnie opuszczone, gdy do niego dotarli. Stacja benzynowa na przedmieściach ciągle płonęła, a dookoła leżały martwe ciała, nad którymi latały chmary much. Przejechali przez Liberał, nie zatrzymując się, i o godzinie dwunastej pięćdziesiąt pięć wjechali do Oklahomy.
Od czasu do czasu słyszeli czyjeś głosy w CB-Radio. Wkrótce jednak stało się oczywiste, że niemal na wszystkich kanałach operują złoczyńcy; kiedy Ed przełączył się na linię alarmową, aby zapytać o warunki na drogach prowadzących przez Nowy Meksyk, nastąpiła chwila podejrzanej ciszy, a potem odezwał się czyjś natarczywy głos:
 - Gdzie jesteś? W którym kierunku jedziesz? Czy masz ze sobą żywność?
Ed wyłączył CB-radio i popatrzył na Dellę. Ta wzruszyła ramionami i powiedziała:
- Zdani jesteśmy tylko na siebie. Chyba już to do ciebie dotarło?
Przejechanie wąskiego pasa Oklahomy zabrało konwojowi trzy godziny, z przerwą na posiłek za Optima. Na wszelki wypadek Ed wyznaczył trzech robotników, aby w czasie posiłku bacznie obserwowali okolicę, jednak wokół był tylko kurz i słońce. Kilka minut po czwartej wjechali do Teksasu.
Kilkanaście mil po przekroczeniu granicy Nowego Meksyku silnik mercury'ego marquisa zaczął się krztusić, syczeć, aż w końcu zgasł. Konwój zatrzymał się pod niebem, które powoli nabierało barwy ciemnego fioletu, a mechanicy z South Burlington zaczęli grzebać pod maską mercury'ego. Ed stanął przy nich, paląc papierosa, a ciepły wieczorny wiatr rozwiewał jego ciemne włosy. Któreś z dzieci, pięcioletni chłopiec w brudnej żółtej koszulce, usiadł na szosie kilka jardów dalej i obserwował Eda z wielką powagą.
Z samochodu wysiadła Della, od wydarzeń w willi senatora nie rozstająca się niemal z rewolwerem. Przez chwilę stała w milczeniu obok Eda, po czym powiedziała:
 - Wiesz, chciałabym, żebyś wreszcie zrozumiał, że to wszystko nie jest twoją winą. Cokolwiek byś powiedział wówczas w telewizji, i tak to wszystko by wybuchło. Chyba to rozumiesz, prawda?
- Nie wiem - odparł Ed. - Nie wiem; teraz jestem zbyt zmęczony, żeby o tym wszystkim myśleć.
- Martwisz się o żonę? Pokiwał głową.
- Martwię się też o wszystkie inne żony i rodziny.
- To nie twoja wina. Czy nie możesz tego zrozumieć? Głód i tak by wybuchnął, niezależnie od tego, czy wystąpiłbyś w telewizji, czy nie.
- Zapewne masz rację. Cholera, najgorsze jest to, że ktoś wywołał to wszystko celowo. Zarazę na polach, skażenie promieniotwórcze, zatruwanie konserw... Dotarł do każdego rodzaju żywności. Na razie sprawdzamy wszystkie puszki, patrzymy, czy nie ma w nich dziurek, ale jeśli w końcu jakiejś nie zauważymy?...
- Może wszyscy na to zasłużyliśmy? - zapytała Della. -Na powszechny głód i wszystko to, co mu towarzyszy?
Ed popatrzył na nią uważnie.
- Mam nadzieję, że żartujesz - powiedział. - Spójrz na to dziecko. Niezależnie od tego, co wyrabiają politycy, żadne dziecko nie zasługuje na to, aby siedzieć na gołej szosie, głodne, bez przyszłości. Ten chłopaczek powinien właśnie jeść dobrą kolację i przygotowywać się do spokojnego snu w wygodnym łóżeczku.
- Myślisz, że to zrobili Rosjanie?
- Nie wiem, do diabła, kto to zrobił. Nie jestem pewien, czy to mnie w ogóle obchodzi. Ale wiem, że postąpiono wobec nas plugawo, okrutnie. Jeśli kiedyś dorwę kogokolwiek odpowiedzialnego za to, ukręcę mu,łeb.
Della osłoniła oczy przed blaskiem i spojrzała w ciemno-purpurowe niebo. Nad konwojem bezustannie, bez wytchnienia, latały małe ptaszki.
 - Mam wrażenie, że to jest koniec świata - powiedziała bardzo cicho.
Mechanicy zdołali naprawić mercury'ego na tyle, że z prędkością piętnastu mil na godzinę dojechał aż do Tucumcari. Tam jego układ chłodzenia zepsuł się do końca i siedmioro ludzi, którzy nim do tej pory jechali, jak wyroku wysłuchało informacji Dysona Kane'a, że dalsza jazda tym samochodem jest niemożliwa.
- Po prostu brak nam części zapasowych - powiedział. -A wygląda na to, że bez wymiany kilku podstawowych elementów ta maszyna już nie ruszy.
Ed i Dyson pozostawili konwój na szosie, sami zaś wjechali do centrum Tucumcari w poszukiwaniu opuszczonych samochodów osobowych i furgonetek. Znaleźli trzy, ale wszystkim brakowało albo kół, albo innych podstawowych części. Dopiero czwarty jako tako nadawał się do jazdy: podniszczony cadillac, rocznik 1968, zaparkowany na opadającej w dół uliczce z widokiem na Tucumcari Peak. Było już prawie zupełnie ciemno i obaj postanowili, że zabiorą jakikolwiek pojazd, byle się tylko samodzielnie poruszał.
Dyson wyskoczył na ulicę i szybko podbiegł do cadillaca.
- Jest zamknięty! - krzyknął do Eda, bezskutecznie szarpiąc klamkę. - Potrzebuję kawałka drutu, żeby go otworzyć!
Ed rozejrzał się po zabałaganionym wnętrzu samochodu. Z tyłu zobaczył druciany wieszak do płaszczy i pochylił się w jego kierunku. W tym samym momencie usłyszał trzask, jakby odgłos głośno zamykanej książki. W pierwszej chwili pomyślał, że to skrzypnął jego fotel. Ale gdy spojrzał w kierunku cadillaca, ujrzał Dysona leżącego bez ruchu przy jego
drzwiach. Z dziury w głowie sączyła mu się szeroka struga krwi.
Natychmiast jak najniżej opuścił głowę i zaczął szukać swojego rewolweru. Nie mógł go odnaleźć. Albo leżał gdzieś zakryty pod śmieciami, albo nie było go w samochodzie. Może zabrał go Peter Kaiser? Nastąpił kolejny strzał i kula uderzyła w karoserię, tuż powyżej przedniego lewego koła.
Cal po calu Ed zaczął unosić głowę, aż mógł spojrzeć przez szybę na zewnątrz. Niemożliwe było ustalenie, gdzie znajdował się snajper, Ed jednak przypuszczał, że czyha w oknie domu, przed którym parkuje cadillac. W mroku z coraz większym trudem mógł dojrzeć sylwetkę Dysona, jednak nie było wątpliwości, że nie żyje. Połowa jego głowy leżała odstrzelona na asfalcie.
Ed włączył silnik chevy'a, zwolnił ręczny hamulec i samochód powoli potoczył się w dół ulicy. Przez cały czas Ed trzymał głowę tak nisko, jak tylko mógł. Wyprostował się dopiero za pierwszym skrzyżowaniem i wówczas, przyciskając do oporu pedał gazu, ruszył w kierunku konwoju czekającego na szosie wylotowej z miasta.
- Gdzie jest Dyson? - było pierwszym pytaniem Delii, gdy dotarł na miejsce.
- Nie żyje - odparł. - W jednym z domów w mieście czaił się snajper. Zastrzelił go, kiedy próbował otworzyć drzwiczki starego cadillaca.
- Snajper? - zdziwił się jeden z robotników, mały, krępy człowiek w wyblakłym kombinezonie. - Na co więc czekamy? Wykurzmy go stamtąd ogniem.
Ed potrząsnął przecząco głową.
- To nie ma sensu. Zapewne, zanim zdołalibyśmy podejść do budynku, zastrzeliłby jeszcze dwóch albo trzech z nas. Nie chcę, żeby ktokolwiek więcej zginął. Już strata Dysona jest wielkim ciosem dla nas wszystkich.
- A co z samochodem? - zapytała kobieta o bladej twarzy, trzymająca w ramionach dwuletnią córeczkę.
- No cóż, musimy coś wybrać - stwierdził Ed. - Albo wasza siódemka przeczeka gdzieś noc, a my pojedziemy przed siebie i ktoś z nas powróci do was z innym samochodem, albo po prostu ścieśnimy się w tych pojazdach, które mamy w tej chwili.
- Panie Hardesty, ja jestem za tym, żebyśmy tutaj zostali i poczekali - powiedziała kobieta. - Podróżowaliśmy przez cały dzień i jesteśmy wykończeni. A poza tym nawet jeśli się ścieśnimy, będziemy musieli pozostawić w tym zepsutym wraku masę żywności, a nie jest to chyba szczęśliwe rozwiązanie.
- Ona ma rację - wtrącił się jej mąż. - Któż to wie, kiedy znajdziemy coś do jedzenia? Nie możemy sobie pozwolić na pozostawienie na drodze pięćdziesięciu albo sześćdziesięciu konserw z mięsem. Przecież jest to porcja, która może utrzymać przy życiu całą rodzinę przez kilka tygodni.
Ed popatrzył po twarzach pozostałych robotników, którzy podróżowali zepsutym mercurym. Starsza pani Tilsley, która gdy był mały, podawała mu świeżo wypieczone ciasteczka z okna swojej chatki, opierała się na ramieniu swojego wnuka, Keitha Perksa. Obok niej stali Henry i Susan Carlssono-wie, którzy podjęli pracę w South Burlington, gdy ich własna farma w Dighton zbankrutowała.
Boże, pomyślał. Jak pochopną decyzją było przyjęcie odpowiedzialności za wszystkich tych ludzi, gdy zdecydował się sformować konwój do Kalifornii. Teraz wpatrywali się w niego ufnym wzrokiem, oczekując, że dzięki niemu przetrwają największą katastrofę, jaka im się w życiu przytrafiła. A on wcale nie był pewien, czy jest wystarczająco silny, wystarczająco wytrzymały, aby spełnić nadzieje, które w nim pokładają. Gdzieś w Kansas pozostawił własną matkę. Nie miał czasu, aby ją odszukać. Oprócz matki, gdzieś w Los Angeles była Season i Sally; równie dobrze mogły już nie żyć. Za sobą pozostawił zastrzelonych Jacka Marowitza, Willarda Noakesa i Dysona Kane'a. Przypomniał sobie też braci Muldoonów, którzy zawinili tylko tym, że wykonywali jedynie swoją pracę. Pomyślał, że wielu nie znanych mu ludzi zginęło jak Stany Zjednoczone długie i szerokie w wyniku jego wystąpienia telewizyjnego, poprzez które chciał jedynie zdemaskować niecne interesy Shearsona Jonesa.
Gdybym był wystarczająco inteligentny, żeby trzymać gębę na kłódkę, pomyślał, wówczas prezydent zapewne miałby dość czasu na podjęcie skutecznych działań przeciwko grożącemu głodowi. Gdybym zadał sobie trud dokładnego przemyślenia wszystkiego, zanim otworzyłem usta. Gdyby ten cholerny Shearson nie zapragnął, żebym był reprezentantem zagrożonych farmerów...
- Czy jesteście przygotowani, aby tu zostać? - zapytał cicho. - Przyślemy po was samochód natychmiast, gdy jakikolwiek znajdziemy.
- Zostaniemy tu - powiedział Henry Carlsson mocnym głosem. - Raczej nie grozi nam wielkie niebezpieczeństwo. Okolica jest dokładnie splądrowana i opuszczona.
- W porządku więc. Reszta z nas zaraz odjedzie. Czy potrzebujecie dodatkowych nabojów, broni?
 - Damy sobie radę - zapewnił Eda Henry Carlsson.
Tak więc po dwudziestu minutach zdekompletowany konwój wyruszył w ciemność, pozostawiając za sobą zepsute auto i siedmioro ludzi. Ostatni raz zerkając we wsteczne lusterko, Ed ujrzał, jak latarkami pozdrawiają odjeżdżającą kolumnę.
Siedzący na tylnym siedzeniu Shearson Jones odezwał się:
- Och, z jaką przyjemnością zjadłbym filet de boeuf en croute w sosie. Czy wiecie, że to jest specjalność restauracji “Maisonette” przy Wschodniej Szóstej Ulicy w Cincinnati? Podają tam też doskonałe pstrągi nadziewane krabami.
- Ostrzegałem pana, senatorze - warknął Ed. - Jeszcze słowo o jedzeniu i całą drogę do Kalifornii przebędzie pan autostopem.
Gdy pofałdowaną trasą zbliżali się już do Albuquerque, Peter Kaiser zapytał:
- Ed, może przesiądę się za kierownicę? Z przyjemnością poprowadzę samochód.
Ed przetarł zmęczone oczy.
- Wciąż nie jestem pewien, czy mogę ci ufać - powiedział.
- Cóż, nawet jeśli nie możesz, nie możesz też nie spać przez całą noc.
- On ma rację, Ed - wtrąciła Della. - Będę go pilnowała.
- W porządku - zgodził się Ed. - Ale...
- Ale?
Ed wyciągnął rękę do tyłu i powiedział:
- Ale oddaj mi mój rewolwer, Peter, dobrze?
- Twój rewolwer? - Peter bardzo się zdziwił. - Nie mam twojego rewolweru.
- Chcesz mi wmówić, że nie wyciągnąłeś go spod mojego siedzenia? Tylko ty miałeś ku temu okazję.
- Przysięgam, że nie ruszałem żadnego rewolweru. O czym ty mówisz? Chcesz mnie przeszukać?
Ed odwrócił głowę.
- A pan, senatorze? Może pan go ma?
Shearson zaszczycił go tylko krótkim przeczącym ruchem głowy, który miał znaczyć, żeby Ed się od niego odczepił. Bronią senatora były wyłącznie jego polityczne wpływy.
- W porządku - westchnął Ed i włączył prawy kierunkowskaz, dając znać, że zjeżdża na pobocze. - Poprowadź tę maszynę, Peter. Trzy godziny, prosto drogą numer 66. Nie zatrzymuj się pod żadnym pozorem, chyba że ujrzysz opuszczony samochód w stanie na tyle dobrym, że będziemy go mogli posłać do Carlssonów.
Peter Kaiser przesiadł się na fotel kierowcy, a Ed usadowił się z tyłu, obok Shearsona Jonesa.
- Będę panu wdzięczny, jeśli zwalczy pan pokusę złożenia głowy na moim brzuchu podczas snu - powiedział Shearson.
 - Myślę, że nie będę miał z tym problemu - odparł Ed i zrobił sobie poduszkę z jakiegoś dużego ręcznika.
Podczas gdy Peter Kaiser prowadził samochód ciemną, wymarłą drogą, Ed leżał na tylnym siedzeniu z otwartymi oczami, niezdolny do snu. Szok spowodowany śmiercią Dysona Kane'a dopiero teraz sprawił, że zaczął drżeć, jakby ktoś potrząsał nim, żeby coś zrozumiał.
Później zaczął zapadać w kilkuminutowe drzemki, a za każdym razem miał krótkotrwałe, koszmarne sny, przesuwające mu się przed oczami obrazy, jak ze strasznego, groteskowego karnawału: Dom w South Burlington płonący jasnym ogniem. Willard Noakes, w ciemności osuwający się na ziemię. I Dyson Kane leżący na czarnym asfalcie z głową w kałuży krwi, tylko że to nie była krew, a kawałki czerwonego papieru, i gdy Ed podszedł bliżej, Dyson uniósł głowę i popatrzył na niego z głupim, idiotycznym uśmiechem.
W pierwszych promieniach słońca wstającego za konwojem, ponad Zuni Mountains, natknęli się na opuszczonego białego pontiaca. Jedne z drzwiczek miał otwarte, a w stacyjce wciąż tkwił kluczyk. Nie było żadnego śladu po kierowcy. Młody Dave Morton, syn Olafa Mortona, na ochotnika zdecydował się wrócić do Tucumcari i zabrać pozostawioną tam siódemkę.
Blady, nie ogolony, Ed przestrzegł go:
- Uważaj na siebie, rozumiesz? Jeśli tylko natkniesz się na jakąś przeszkodę, wracaj czym prędzej do nas. Teraz ruszymy przed siebie bardzo powoli i zrobimy dwugodzinną przerwę opodal jeziora Havasu. Później już z normalną szybkością ruszymy do Kalifornii, z tobą czy bez ciebie.
- Rozumiem - odparł Dave. Oczy ukryte miał za lustrzanymi okularami. Wsiadł do pontiaca, zawrócił i pognał na wschód.
- W porządku - mruknął Ed. - Teraz nasza kolej. Ruszamy.
Niezadowolony Shearson popatrzył na niego i powiedział:
- Rozumiem, że nie ma znów szansy na spokojne śniadanie. A przecież moglibyśmy zjeść chociażby puszkę roladek...
Ed popatrzył na niego z lekkim rozbawieniem.
- Widzę, że pańskie gusta powoli przystosowują się do sytuacji, senatorze - powiedział. - Za dwadzieścia cztery godziny będzie pan już tylko śnił o frytkach z majonezem -dodał, wskakując do samochodu.

ROZDZIAŁ XII

Sobota była pierwszym dniem kompletnego upadku społeczeństwa Stanów Zjednoczonych. Miliony ludzi, którzy do tej pory posilali się do syta dwa, trzy razy dziennie, nie jadło należycie już od trzech dni. Wciąż wykazywali na tyle silną wolę, aby nie otwierać puszek, które mogły być zatrute jadem kiełbasianym, ale prawie wcale nie martwili się tym, że artykuły zbożowe mogą być zakażone promieniotwórczym kobaltem-60. Byli tak przekonani, że w końcu jakaś siła wybawi kraj z ogromnego kryzysu, iż nie przejmowali się koniecznością racjonowania dostępnej żywności.
Z pewnością z kryzysu można by wyjść, gdyby bandyckie napady, grabieże i podpalenia w miastach i na terenach wiejskich nie przybrały tak kolosalnych rozmiarów, gdyby Gwardia Narodowa i armia były w stanie zapanować nad chaosem i doprowadzić do racjonalnego wykorzystania zapasów. Niestety, głód i strach łamały wszelkie bariery, pękały wszelkie spoiwa, które scalały Amerykanów w jeden naród. Braterstwo, Ex Pluribus Unum, było luksusem, na który można było sobie pozwolić jedynie w dobrobycie. Obecnie każda rasa, każda grupa etniczna i społeczna zamykała się w sobie i w ciągu kilku dni społeczeństwo USA nieodwołalnie się podzieliło.
W sobotę po południu, ogłaszając stan Nowy Jork strefą działań wojennych - dziewiąty stan w ciągu ostatnich dwóch dni - wiceprezydent powiedział: “Dwadzieścia lat walki o prawa obywatelskie legło w gruzach w ciągu dwudziestu minut i pamięć o nich nigdy już nie powróci”.
Dodał, że ci ludzie, którzy muszą dzisiaj umierać, pieczętują swą śmiercią straszliwy fakt, że John Kennedy i Martin Luther King zginęli na próżno.
Mimo iż komunikacja pomiędzy poszczególnymi stanami zamarła niemal całkowicie, a i łączność telefoniczna coraz bardziej szwankowała, udało się ustalić, że w piątkową noc z powodu zatrucia jadem kiełbasianym zmarło przynajmniej dwa do trzech tysięcy Amerykanów.
Co najgorsze, głód zdawał się nadgryzać morale sił zbrojnych. Żołnierze ze 101 dywizji powietrznej, stacjonującej w Fort Campbell w stanie Kentucky odmówili współpracy z Gwardią Narodową w Lexington, dopóki nie otrzymają zaległych racji żywnościowych. Liczeni na setki dezerterzy, wielu z nich uzbrojonych, urządzili wielki wiec protestacyjny. Pięciu żołnierzy z 3 Pułku Kawalerii zostało zastrzelonych w Fort Bliss w stanie Teksas, za usiłowanie porwania czołgu.
Przelatując prywatnym samolotem nad stanem Illinois, reporter Dan Rather, który uzyskał na ten lot specjalne zezwolenie dowództwa Sił Powietrznych, nadał z powietrza jedną z najbardziej wstrząsających relacji tego lata. Mówił o milionach akrów czarnych pól, o zewsząd unoszącym się nad ziemią szarym dymie, o ogniu, który płonął co kawałek, niczym w dawnej, prymitywnej krainie... Łkał, gdy kończył swoją relację modlitwą o przyszłość narodu amerykańskiego.
Prezydent, ciągle osłabiony, ale dochodzący do zdrowia, został w sobotę wypisany ze szpitala. Po wysłuchaniu raportu swoich współpracowników, szczegółowo informującego o aktualnej sytuacji, o przewidywanych kierunkach jej rozwoju, w tym o spodziewanej pomocy z innych krajów, zadał pytanie o pociąg z zaopatrzeniem, który powinien dotrzeć do Waszyngtonu z żywnością jedynie dla członków centralnej administracji.
W grobowej ciszy, która zapadła, ktoś odważył się odpowiedzieć mu, że pociąg został zaatakowany przez jakąś bandę i doszczętnie spalony.
W środę wieczorem w telewizji wystąpił Bili Brinsky z “The New York Times” i oświadczył, że Biały Dom poczynił przygotowania, aby z tajnych magazynów sprowadzić żywność do Waszyngtonu, wyłącznie dla najwyższych urzędników rządzącej administracji. W rezultacie tej wypowiedzi istne tłumy, przeważnie rozwścieczonych czarnych młodych ludzi, zaatakowały sklepy, w których zaopatrywali się członkowie administracji. Sklepy zostały doszczętnie zniszczone, a żywność rozkradziona. Wiceprezydent publicznie wyraził zadowolenie, że przed tym atakiem nie zdołano jeszcze sprawdzić, czy żywność nie jest zatruta albo skażona. Zganiony został później przez prezydenta:
- I ty, ośle, jesteś z tego zadowolony? Nikt, dosłownie nikt w tym kraju nie zasługuje na to, aby ginąć jak szczur.
Jeden z doradców ekonomicznych prezydenta stwierdził, że ekstremalne sytuacje wyzwalają u niego niespożytą energię. - Jednak - dodał - gdyby osobiście usłyszał telewizyjne wystąpienie Billa Brinsky'ego, z pewnością doznałby zawału.
Podczas pierwszej narady prezydenta po wyjściu ze szpitala nie został zauważony raport Pentagonu, który spokojnie spoczywał na biurku pod stertami raportów medycznych. Stwierdzał po prostu: “W chwili obecnej praktycznie niemożliwa stała się obrona terytorium kraju przed jakimkolwiek atakiem militarnym z zewnątrz”.
Prezydent był zbyt zmęczony, zbyt zobojętniały i zbyt zdezorientowany, aby dokopać się do niego w stercie innych papierów i zdać sobie sprawę, co on w praktyce oznacza.

ROZDZIAŁ XIII

W niedzielę o świcie tłum zgromadzony przed supermarketem Hughesa liczył już ponad sześćset osób. Nie będąc w stanie spać, Season obserwowała przez okienko, jak przybywa coraz więcej ludzi. Przeważali wśród nich ludzie z przedmieść -zwykli, szarzy mężczyźni i szare kobiety, którzy mieszkali w cichych, spokojnych domach na Yucca Avenue i Orange Grove Avenue oraz Oporto Drive. Nie krzyczeli, nie hałasowali, tylko w ciszy ogrzewali się przy ogniskach rozpalonych z pustych skrzyń i tektury, które pozwalały im przetrwać w cieple noc i chłodny poranek. W tej ciszy wisiała jednak potworna groźba. Byli to ludzie, których spokojne, wygodne życie przerwane zostało nagle i okrutnie; gdy to zrozumieli, nastąpiła w nich wielka przemiana. Błyskawicznie zniszczyli drewniany krzyż, który Granger wywiesił za oknem supermarketu. Teraz, w lekkiej szarej mżawce wczesnego świtu sterczeli groźnie pod murami w swoich golfach, wygodnych szortach, wiklinowych kapeluszach - prości ludzie, przekonani, że mają prawo przetrwać to wszystko.
Granger Hughes, w białym kaftanie, podszedł do Season nieruchomo sterczącej przy okienku.
- Przerażający widok, prawda? - odezwała się. Granger osłonił dłonią oczy przed zbyt intensywnym światłem odbijanym przez szybę.
- Nie - powiedział po chwili. - Nie może przerażać widok takich samych dzieci bożych jak my.
- Skoro tak myślisz, to dlaczego zamknęliśmy się tutaj z zapasami żywności, podczas gdy oni, głodni, sterczą na zewnątrz?
- Ktoś musi przejąć odpowiedzialność za ten świat - odparł Granger. - Ktoś musi pozostać żywy, aby nauczać wiary w Boga w świecie, który nastąpi.
Season patrzyła na niego przez dłuższą chwilę, po czym odezwała się z wahaniem:
- Granger, czy ty masz absolutną pewność, że jesteś przy zdrowych zmysłach?
 - A dlaczego miałbym mieć wątpliwości?
- Nie wiem. Nie zamierzałam cię obrazić, ale... ale po prostu zachowujesz się, jakbyś odrobinę stracił poczucie rzeczywistości.
Spojrzał na nią, zakłopotany, ale zaraz uśmiechnął się.
 - No cóż - westchnął - niezbyt często mamy okazję osobiście doświadczać sytuacji opisanych w Starym Testamencie, prawda? Teraz Bóg sprawdza nas, sprawdza naszą wiarę. Czym jeszcze nas doświadczy? Szarańczą? Cholerą?
Season znów popatrzyła na milczący tłum. Słońce unosiło się coraz wyżej i powoli dogasały ogniska przed supermarketem. Wśród ludzi panował jakiś ruch - rozmawiali pomiędzy sobą szeptem, popychali się, wypychali do przodu, jakby nawzajem dodawali sobie odwagi przed frontalnym atakiem na budynek, w którym znajdowała się, niedostępna teraz dla nich, żywność.
- Nie wiem, co to znaczy test wiary - wyszeptała Season. - Wiem jednak, że nigdy w życiu nie byłam jeszcze tak przerażona.
Podszedł do nich Mike Bull, w koszuli z zakasanymi rękawami. Na policzkach miał gęsty, nie golony od kilku dni zarost.
- Ten tłum wygląda wstrząsająco - powiedział do Grange-ra, przyciskając twarz do szyby. - Nie zdziwiłbym się, gdyby się tu jednak dostali.
- A może rzucimy im kilka puszek z żywnością? - zapytała Season. - Przynajmniej potwierdzimy w ten sposób, że mamy dobre intencje...
Mike Bull przecząco potrząsnął głową.
- Jeśli dojdą do wniosku, że mamy wystarczające zapasy żywności, żeby ją jeszcze wyrzucać w celu trzymania ich wszystkich na zewnątrz, wściekną się. Poza tym chyba zależy nam raczej, żeby jak najbardziej osłabli, prawda? Żeby osłabli jak najszybciej i jak najszybciej przestali nam zagrażać. Za dwa, trzy dni będą już słabi jak latawce.
W tej chwili zbliżyła się do nich Sally, która właśnie się obudziła. Mocno objęła matkę w talii. Season pogłaskała ją po główce, następnie pochyliła się i pocałowała.
- Sama już nie wiem - powiedziała. - Ale wszyscy, jak tu jesteśmy, nie zachowujemy się jak ludzie, którzy wierzą w Boga.
- Posłuchaj, kobieto - burknął Mike Bull - być może to tak wygląda, ale tak nie jest. Jeśli byśmy tylko otworzyli drzwi tego supermarketu i pozwolili wszystkim wejść, nasze zapasy żywności, które ludziom zgromadzonym wewnątrz wystarczą na pięć miesięcy, zostałyby zjedzone w ciągu pięciu minut. Jutro wszyscy bylibyśmy głodni - i oni, i my. Jaki by to miało sens? Czy koniecznie chcesz, aby twoja córeczka od jutra głodowała? Czy chcesz wkrótce oglądać jej żebra prześwitujące przez skórę? Jeśli tak, to rzeczywiście najlepszym sposobem jest zmieszanie się z tym tłumem.
- Niczego nie sugeruję - odezwała się Season. - Nie chcę, żeby Sally głodowała, a i sama nie chcę głodować. Ale popatrzcie na tych ludzi za szybą. Przecież to są zwykli, uczciwi obywatele tego kraju, tacy jak my.
- Nie słuchali nauk Kościoła Praktycznego Cudu - powiedział Mike Bull beznamiętnym głosem. - A dla mnie to, co się tutaj dzieje, jest praktycznym cudem: wyznawcy Kościoła przetrwają ten głód i będą wieść wkrótce nowe, lepsze życie.
- Teraz rozumiem, dlaczego twój Kościół zyskał popularność - zwróciła się Season do Grangera. - Ponieważ proponował, ba, zalecał, przyjąć egoizm i samolubstwo za zasady wiary.
- O czym ty mówisz? Poza tym jakim prawem tak nas krytykujesz? Czyż to nie nasz Kościół ocalił ci życie? Czyż to nie ten sam Kościół ocalił życie twojej córki? Bądź mu wdzięczna, że nie znajdujesz się w tej chwili w tym tłumie za murami!
Season miała już na końcu języka jakąś uszczypliwą odpowiedź, ale się powstrzymała. Zdała sobie sprawę, że jest zbyt przybita, przestraszona i zmęczona, aby trzeźwo myśleć. Już miała dość więzienia w tym supermarkecie, dość kolejki do mycia każdego poranka, dość tych wszystkich chóralnych śpiewów każdego wieczoru, dość kłótni, które rozlegały się przez cały dzień, dość tego amerykańskiego małomiasteczkowego społeczeństwa, którego wzorzec powstał pomiędzy czterema ścianami wielkiego sklepu. Dość samolubnego myślenia: wszystko jest w porządku, ponieważ tu jesteśmy, mamy co jeść i jest nam ciepło.
Season była inteligentną, światłą kobietą z dużego miasta. W dużym mieście doskonale można było nauczyć się sztuki agresji i sztuki przetrwania. Teraz, w wielkim więzieniu, Season zaczęła sobie zdawać sprawę, że nie na tym przetrwanie polega - jest ono ciągłą walką z innymi ludźmi, ciągłym ryzykiem upadku. Pomiędzy tymi pseudoreligijnymi kalifor-nijczykami, bezpieczna, Season czuła się jeszcze bardziej wyobcowana niż na farmie w South Burlington.
- Granger - odezwała się. - Przepraszam cię. Bardzo cię przepraszam. Ofiarowałeś mi pomocną dłoń i ja jej nie odepchnęłam. Nie mam żadnego prawa, aby szydzić z twojej wiary.
Granger nie odpowiedział; patrzył na nią jasnym, szklistym, przewiercającym na wskroś wzrokiem. Mimo woli odwróciła się, aby spojrzeć, czy nikt za nią nie stoi.
- Granger? - powtórzyła. Nawet Mike Bull zmarszczył czoło.
- Masz rację - powiedział Granger chrapliwym, ledwo słyszalnym głosem. - Masz absolutną rację.
- Mam rację? O czym ty mówisz?
Granger uniósł w górę pięść, wysunął z niej dwa palce, w geście nieomylnie przywodzącym na myśl Chrystusa.
- Ci ludzie na zewnątrz, oni także zasługują na korzystanie z tego, co niesie ze sobą nasza wiara. Tak samo jak my, oni zasługują na to, aby dowiedzieć się o praktycznych cudach.
- Granger - powiedział Mike, ujmując go lekko za rękę. -A może po prostu coś zjesz i napijesz się gorącej kawy? Zdaje się, że Nan Marneweck właśnie ją przygotował.
- Nie, nie rozumiesz mnie - westchnął Granger. - Poddawany jestem próbie, właśnie teraz, tutaj, w tych okolicznościach. Muszę wykazać, jak silna jest moja wiara w ekstremalnych warunkach. Nie widzisz tego? Czy nie zauważyłeś, że ustami Season przemówił do mnie przed chwilą sam Bóg? Nie możesz zrozumieć, że to Bóg właśnie zaaranżował to wszystko, żeby sprawdzić mnie, żeby sprawdzić siłę wiary wszystkich wiernych Kościoła Praktycznego Cudu?
- Granger, do cholery, nie mam pojęcia, o czym ty mówisz. Naprawdę, nie mam pojęcia!
- Czyżbyś nie pamiętał świętego Jana, rozdział szósty, werset piąty? Pięć tysięcy ludzi poszło za Jezusem na górę, a Jezus powiedział do Filipa, że należy ich nakarmić.
Mike Bull spojrzał przez okno na nieprzebrane tłumy.
- Cholera, prawda - potwierdził. - Ale, niestety, fakt, że nie mamy czym ich nakarmić, pozostaje niezaprzeczalny.
- Masz rację! - wykrzyknął Granger. - Masz absolutną rację! Powtarza się historia z Ewangelii! Powiedziałem do ciebie, jak nakarmimy tych wszystkich ludzi na zewnątrz, a ty innymi słowami powiedziałeś to samo, co Filip powiedział wówczas. A przecież Jezus sprawdzał wówczas Filipa, prawda? Wyraźnie napisano w Biblii, że Jezus zawsze wiedział, co powinien robić.
Mike Bull wpatrywał się z bliska w twarz Grangera przez długą chwilę. Granger drżał na całym ciele, a w kącikach jego ust pojawiły się drobne pęcherzyki białej śliny.
- No, jasne - powiedział Mike niepewnie. - Ale co ty zamierzasz robić?
- Uczynię cud! - wykrzyknął Granger. - Współczesny, praktyczny cud. Nakarmię, być może nie pięć tysięcy, ale co najmniej pięciuset ludzi.
- Nie uda ci się to - syknął Mike Bull. - Granger, to ci się nie uda.
- A czy Filip wierzył, że cud, który uczynił Jezus, rzeczywiście nastąpi? Oczywiście, że nie. Człowiek jest w stanie uwierzyć w cud jedynie wówczas, gdy zaistnieje on przed jego oczami. A teraz idź do magazynu i przynieś mi pięć paczek pokrojonego chleba i dwie puszki tuńczyka.
- Granger...
Granger zacisnął pięść na koszuli pod brodą Mike'a Bulla; nie ze złością, ale z wielką religijną pasją.
 - W to właśnie wierzymy, Mike. W to, w co wierzy cały nasz Kościół. Mam szansę udowodnić wam dzisiaj, że cała nasza wiara nie jest pozbawiona podstaw. Możemy uczynić cud, Mike, tak jak czynił to Jezus. I inni czynili cuda, inni czynili cuda w czasach Jezusa, a on nie miał nic przeciwko temu. Ba, aprobował to. Możemy uczynić cud, a przy okazji możemy uwolnić się od zżerającej nas nienawiści i egoizmu. Czy mnie nie rozumiesz? Ten jeden akt, kilka krótkich chwil, będzie naszym ratunkiem.
- Granger, jeśli wyjdziesz na zewnątrz, ten tłum cię zlinczuje - odezwała się Season.
Granger przecząco potrząsnął głową.
- Nie, nie ma obawy. Wiem, czyj głos przemawia twoimi ustami, Season. Sprawdzałaś mnie już wcześniej. Sprawdzałaś mnie bardzo starannie wtedy, gdy myślałem, że to ja sprawdzam ciebie. Ci ludzie przed supermarketem nie skrzywdzą mnie. Tym bardziej nie skrzywdzą mnie, gdy zobaczą, co im przynoszę. Tym bardziej, gdy zobaczą, jak dużo jeszcze zostało, kiedy się posilą.
Mówił w uniesieniu, był podekscytowany i nic już nie mogło go powstrzymać.
- Idź, Mike - rzucił. - Idź i przynieś chleb i ryby. I powiedz Tony'emu, aby przygotował się do otwarcia którychś drzwi, żebym mógł wyjść, kiedy będę gotowy.
Mike zawahał się, ale Granger powtórzył:
- Idź.
Głos miał tak spokojny i natchniony, że Mike nie potrafił przeciwstawić się jego prośbie. Zszedł do magazynu i po kilku minutach powrócił z pięcioma paczkami chleba i dwiema konserwami rybnymi. Kilkoro najwierniejszych zwolenników Grangera zgromadziło się już wokół niego, chcąc koniecznie wiedzieć, co się dzieje. Po chwili w milczeniu obserwowali, jak Granger układa żywność w sklepowym koszyku i przygotowuje się do wyjścia na zewnątrz.
- Ten tłum nie wygląda zbyt przyjaźnie - zauważył jeden
z mężczyzn, łysy, opalony na brązowo agent ubezpieczeniowy z San Fernando Valley. - W każdym razie cieszę się, że to nie ja tam wychodzę.
Granger położył dłoń na jego ramieniu.
- Za chwilę będziesz świadkiem cudu, wątpiący Tomaszu. Kiedy ujrzysz, co się wydarzyło, zapragniesz bardziej niż kiedykolwiek dotąd być mną. Zapragniesz, aby i na ciebie spadła łaska i szczodrość Boga.
Mężczyzna zrobił głupią minę i powiedział:
- W każdym razie życzę ci powodzenia.
Tony czekał już przy drzwiach, z pistoletem w dłoni. Kiedy Granger podszedł do niego z koszykiem w ręce, zapytał go:
- Czy jesteś pewien, że chcesz tam wyjść? Jeśli cię zaatakują, nie będę już w stanie wpuścić cię do środka.
- Zaatakują mnie? - roześmiał się Granger. Kciukiem prawej ręki wyrysował znak krzyża na czole Tony'ego. - Oni powitają mnie z otwartymi ramionami. A później wprowadzę ich tutaj: przyjaznych, uśmiechniętych i zadowolonych. Do tej pory wątpiłem w moją wiarę, tak jak wy wciąż wątpicie :w swoją, ale oto nadszedł czas ostatecznej próby.
 Obserwująca tę scenę Season po chwili wahania zapytała Mike'a Bulla:
- Może jednak nie powinniśmy go wypuścić? Nie mogę pojąć, co w niego wstąpiło... Jeszcze przed chwilą wmawiał wemnie, że Bóg wybrał wyłącznie nas, abyśmy tutaj przetrwali głód, a teraz? Za chwilę zginie, próbując nakarmić tłum zgłodniałych białych ludzi pięcioma chlebami i dwiema puszkami tuńczyka.
- Nie bardzo wiem, jak moglibyśmy go powstrzymać -stwierdził Mike.
- Ale dlaczego on w ogóle chce stąd wyjść?
- Nie wiem. Zawsze był bardzo dziwaczny. Rozumiesz, w jednej minucie radosny, promieniujący energią, a w drugiej przybity, znużony. Myślę jednak, że przez wiele dni zastanawiał się, jak to jest, że setki ludzi za murami wkrótce zginą z głodu, a my tutaj, syci, przetrwamy. Próbował to usprawiedliwiać, rozmyślał na ten temat, ale poczucie winy ani na chwilę go nie opuszczało. Raczej mu nie pomogłaś swoimi powątpiewającymi wypowiedziami. Myślę, że teraz mu się zdaje, iż znalazł rozwiązanie. Nakarmi w cudowny sposób tych ludzi na zewnątrz, a to, co mamy w magazynach, pozostanie dla nas i Granger nie będzie miał wyrzutów sumienia. Oczywiście, to jest utopia.
Season obserwowała, jak Tony powoli zdejmuje z drzwi jedną ze stalowych krat. Granger tymczasem stał spokojnie, wolną ręką ściskając wielki krucyfiks zwisający mu z piersi. Tony przekręcił klucz w zamku drzwi wejściowych.
W białym kaftanie Granger wyglądał na bardzo chudego, uduchowionego, słabego człowieka. Zupełnie nie przypominał mężczyzny, którego Season spotkała zaledwie przed tygodniem. Był zupełnie inny niż ten Granger, który odwiedził ją, gdy samotnie spędzała czas w domu w Topanga Canyon. Na zewnątrz, przed supermarketem, na Highland Avenue stały tłumy ludzi. Season popatrzyła na twarze tych osób. W jakiś dziwny sposób głód i strach wyrysowały na nich podobny uduchowiony wyraz, jaki malował się na twarzy Grangera. Za chwilę miała nastąpić niezwykła konfrontacja ekstremalnej wiary z ekstremalnym strachem.
Tony otworzył drzwi i szybko, bezceremonialnie wypchnął Grangera na zewnątrz. Natychmiast z powrotem zamknął drzwi, przekręcił klucz w zamku i zatrzasnął zasuwę. Popatrzył na Mike'a Bulla wzrokiem, który miał wyrażać: nie chciałem tego, ale co mogłem zrobić? Mike wzruszył ramionami i odwrócił się. Nie do końca podzielał przekonania wyznawców Kościoła Praktycznego Cudu i wydarzenia, których był świadkiem, coraz bardziej osłabiały jego wiarę. Przystąpił do Kościoła, ponieważ jego członkinią była także pani Linda Javits, rozwódka, regularna klientka w jego supermarkecie i ewentualna kandydatka na jego żonę; Mike Bull, po dwóch ślubach, obecnie był wdowcem. Tak nieszczęśliwie się złożyło, że nie zdołał się połączyć z Lindą Javits, gdy telefonował, aby jej powiedzieć, iż całe zgromadzenie zebrało się w supermarkecie, i zaprosić ją tutaj. W gruncie rzeczy mogła teraz już nie żyć, tak jak jego druga żona, Anne. Nikomu o tym nie powiedział, nawet Tonye'mu, chociaż Tony z pewnością zauważył, że Mike dość często wchodzi do swojego gabinetu i strzela sobie solidną porcję whisky.
Granger Hughes stanął na chodniku przed supermarketem. Jasne słońce podkreślało biel jego stroju. Słaby, chłodny wiatr rozwiewał kaftan na wysokości jego kolan. Tłum po drugiej stronie drogi zamarł na jego widok w absolutnej ciszy.
Granger uniósł rękę.
- Przynoszę wam żywność - powiedział mocnym głosem. -Przynoszę wam tyle żywności, że wystarczy jej dla wszystkich.
Przez tłum przebiegł szmer. Dwóch czy trzech mężczyzn wystąpiło do przodu i po chwili znaleźli się kilka kroków przed Grangerem.
- Usiądźcie wszyscy, tak jak pięć tysięcy ludzi usiadło na Górze! - zawołał Granger. - Wówczas przejdę pomiędzy wami i rozdam to, co wam przyniosłem.
- A co masz w tym koszyku?! - zawołał jakiś mężczyzna o ściągniętej twarzy, w różowej koszuli. - Próbki tego, co dostarczysz w większych ilościach?
- To wszystko, czego potrzebuję - odparł Granger z wielkim spokojem.
- Żartujesz? - zapytał ktoś inny. Granger potrząsnął przecząco głową.
- Być może nie jesteście w tej chwili w stanie uwierzyć, ale jeśli usiądziecie na ziemi, przejdę pomiędzy wami i sami zrozumiecie, jak wiele żywności ze sobą przynoszę.
- Na miłość boską! - wykrzyknął mężczyzna w różowej koszuli.
- Tak! Na miłość Boga! - rzucił Granger.
Ruszył w kierunku tłumu z drucianym koszykiem przewieszonym przez ramię. Season, obserwująca go przez okno, wstrzymała oddech na tak długo, że jej serce biło tylko rzadkimi, mocnymi uderzeniami. Usłyszała, jak stojący za nią Mike Bull ciężko wzdycha.
Granger sięgnął tymczasem do koszyka i wyciągnął kawałek chleba, wręczając go mężczyźnie w różowej koszuli. Uczynił to tak afektowanym i przekonywającym gestem, że Season zamknęła oczy z wrażenia. Jakkolwiek poplątałyby mu się zmysły, jak głupawy byłby cały ten jego Kościół – Granger ofiarował właśnie chleb głodnym, autentycznie przekonany, że Bóg pomoże mu ich nakarmić.
Mężczyzna w różowej koszuli z niedowierzaniem odebrał kawałek chleba z ręki Grangera. Przyglądał mu się, jakby nie będąc pewny, co to takiego jest. Ale nagle odrzucił go za siebie i rzucił się na Grangera z wściekłym, wyraźnie słyszalnym w całym supermarkecie wrzaskiem. Szarpnął za kaftan i momentalnie zdarł go z Grangera, odsłaniając nagi tors i niebieskie majtki.
W tejże chwili tłum rzucił się na Grangera z impetem wielkiego biegu maratońskiego. Wrzask, jaki dotarł do wnętrza supermarketu, po prostu stawiał włosy dęba. Stanowił połączenie odgłosów wycia i ćwierkania, był prymitywny i przerażający, jak okrzyk wojenny Zulusów i Apaczów. Wściekły, zrozpaczony tłum otoczył Grangera i po chwili zamknął się nad nim.
Tony patrzył na to widowisko z poszarzałą twarzą.
- Zabijają go! - zawołał. - Na naszych oczach zabijają go, Mike!
Season nie była w stanie wydobyć z siebie słowa. Nikt ze zgromadzonych w sklepie w gruncie rzeczy nie oczekiwał, że Granger wyjdzie na zewnątrz, nakarmi i uspokoi pięciuset ludzi, ale też przez kilka minut wszyscy mieli nadzieję, słabą, kruchą nadzieję, że cud rzeczywiście nastąpi.
Sally zapytała:
- Co się dzieje, mamusiu? Dokąd poszedł pan Hughes? Season przycisnęła ją do siebie, pogłaskała po głowie i odpowiedziała:
- Donikąd, kochanie. Zapewne do nieba.
Lecz Granger nie znajdował się jeszcze w niebie. Był wciąż w piekle. W tłumie rozgorzała nagła walka, desperacka bijatyka, której towarzyszyły okrzyki nienawiści i jęki bólu. Wówczas coś wynurzyło się ze skłębionego tłumu, ruszyło w kierunku supermarketu i uderzyło w mocne, grube szyby z taką siłą, że aż zadrżały. To coś bryznęło krwią dookoła, ochlapując szkło czerwienią niczym malarz, który w pośpiechu rzuca farbę na swoje dzieło, chcąc jak najszybciej je ukończyć.
Season spojrzała. Tylko raz. A potem w żaden już sposób nie potrafiła przez długi czas otworzyć oczu.
Tłum zdążył zerwać z Grangera cały skalp i większą część brody. Wyrwano mu prawą rękę i w miejscu, z którego powinno wychodzić ramię, znajdowała się wielka dziura. Wyrwano mu mosznę i uda miał całe zakrwawione. Wrzeszczał i uderzał złamaną ręką o okno supermarketu, a po chwili przerażeni wyznawcy Kościoła Praktycznego Cudu ujrzeli, jak podbiega do niego kilka osób z tłumu i czyjeś zachłanne ręce wydłubują mu oczy. Wówczas zniknął z pola widzenia. Nikt spośród ludzi w supermarkecie nie potrafiłby jednak powiedzieć, jak długo trwała jego agonia, ile czasu minęło, zanim go zabili, co przecierpiał w ostatnich chwilach swojego życia.
Mike Bull podszedł do Season i dotknął jej ramienia. Podskoczyła i otworzyła oczy.
- Eee... to znaczy... - odezwał się. Nie miał pojęcia, co do niej powiedzieć. Z nieznanego powodu przypomniała mu nagle Anne i rozpłakał się. Łzy potoczyły się po jego twarzy i głośno zaczął szlochać.
Season delikatnie odprowadziła Sally do rogu przy półkach na konserwy owocowe, który powoli zaczynały uważać za swój nowy dom.
- Nie powinniśmy byli go wypuszczać - odezwał się Tony. Mike wierzchem dłoni otarł oczy.
- Męczenników nie odwiedziesz od męczeństwa, Tony.
- Rozdarli go, skurwysyny, na strzępy! Na strzępy!
- Nie zrobiliby tego, gdyby uczynił swój cud, prawda? A może jednak by to zrobili? Nie wiem. Jezus pokazał tyle cudów, a jednak go ukrzyżowali...
W swoim małym kąciku Season siedziała pod półką na owoce. Rękami objęła nogi zgięte w kolanach i z desperacją próbowała oddzielić w myślach to, co naprawdę się dzieje, od tego, co jest jedynie straszliwym, sennym koszmarem. Sally nie była w stanie obserwować przerażających ostatnich chwil Grangera, jednak rozumiała, że wydarzyło się coś okropnego, że Grangerowi uczyniono krzywdę.
- Mamusiu - odezwała się cicho. Season spróbowała się uśmiechnąć. - Mamusiu, czy tata przyjedzie tutaj i nas uratuje?
Season popatrzyła na swoją córkę - na ich wspólną córkę -z czułością, która nagle zamgliła jej wzrok. Nie mogę się teraz rozpłakać, pomyślała. Nie teraz, kiedy powinnam być silna. Nie teraz, gdy Sally potrzebuje spokoju i wsparcia. Przecież to Sally, właśnie teraz, wyraziła słowami to, co przez cały ten czas strachu i niepewności plątało się po głowie Season. Nadzieję, że Ed wkrótce przybędzie i je obie uratuje. Musi tu po nie przyjechać. Przecież wie, co dzieje się w Los Angeles. Nieważne, co zaszło pomiędzy nimi, musi przecież myśleć o swojej córce, o swojej żonie. Przecież nie będzie siedział na farmie w Kansas i patrzył na gnijące pola. To nie ten typ człowieka. Czasami bywa nudny, zbyt często nie potrafi dostrzec, czego kobieta akurat potrzebuje. Ale przecież kiedy Season szukała u niego opiekuńczości i czułości, zawsze ją odnajdywała. I teraz Ed powinien pośpieszyć na pomoc.
A teraz, cholera jasna, właśnie teraz, zaczęła płakać. Nie potrafiła powstrzymać gorących łez napływających do oczu, nie potrafiła wyrzucić z wyobraźni ich dwojga pochylonych nad kołyską i czule wpatrujących się w maleńką, śpiącą Sally. Łkając, pogłaskała główkę córki i powiedziała przez łzy:
- Oczywiście, że tata przyjedzie i nas uratuje. Już jest w drodze. Oczywiście, że nas uratuje.
Stali już ponad trzy godziny pod czystym, błękitnym niebem. Konwój zatrzymał się na poboczu drogi numer 66, przy moście przecinającym jezioro Havasu. Przez cały ten czas nad zachodnim horyzontem unosiło się pięć małych chmurek. Nie poruszyły się ani o odrobinę, z braku wiatru.
Było gorąco, a rozrzedzone powietrze dawało doskonały widok na wiele mil dookoła. Krajobraz przypominał obrazy Salvadora Dali, ze wznoszącymi się z przodu górami Sacra-mento, a za konwojem górami Hualapai. Typowy obraz Arizony w sierpniową niedzielę, krainy słońca i słonecznych iluzji.
W końcu Ed powrócił do chevy'a, otworzył drzwi i wspiął się na siedzenie kierowcy. Jego pasażerowie milczeli, jednak ich błyszczące, spocone twarze wyrażały tylko jedną prośbę: ruszmy już stąd.
- W porządku - odezwał się, z trudem poruszając spękanymi ustami. - Jedziemy.
- Dzięki ci, Boże - jęknął Shearson. - Jeszcze pół godziny i bym się tu roztopił jak masło.
Ed zapalił silnik i pierwsze strumienie powietrza popłynęły przez system klimatyzacyjny. Trzykrotnie nacisnął klakson i cały konwój powoli ruszył za prowadzącym samochodem. Wkrótce przecięli rzekę Kolorado, a później powoli jechali pięknymi serpentynami w górach Sacramento, po lewej stronie obserwując szczyty Gór Śmierci. Niebo przez cały czas było nieskazitelnie niebieskie i lał się na nich żar nie do wytrzymania.
W pewnym momencie Ed odezwał się:
- Uwaga, właśnie wjechaliśmy do Kalifornii.
- Huraaa... - ledwo wyjęczał Shearson. - Może byś teraz włączył radio? Pewnie usłyszymy jakieś wiadomości...
Ed bez słowa przekręcił gałkę. Odnalazł tylko dwie, bardzo słabo słyszalne stacje. Głosy spikerów były bardzo zniekształcone: swoje robiła odległość i topografia terenu. Po dziesięciu minutach jednak Ed usłyszał wyraźny głos i wkrótce zorientował się, że to nadaje specjalna stacja kryzysowa z Las Vegas w Nevadzie.
“...Jak się dowiadujemy, stan zdrowia prezydenta poprawił się na tyle, że powrócił on już do Białego Domu, aby osobiście kierować przedsięwzięciami antykryzysowymi. Według nieoficjalnych danych blisko dziesięć tysięcy ludzi zmarło w ciągu ostatnich dwudziestu czterech godzin z powodu zatrucia jadem kiełbasianym... ludzi, którzy najwyraźniej uznali, iż ryzyko spożycia niepewnej żywności jest mniejszym złem niż zaglądająca w oczy okrutna wizja śmierci głodowej... Otrzymaliśmy też informację, że Wielka Brytania przesłała drogą lotniczą do Nowego Jorku dwa tysiące ton żywności, mimo sprzeciwów współpartnerów z Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej...”
Jechali teraz przełęczą South w kierunku gór Piute i pustyni Mojave. Upał był wręcz zabójczy. Ed nastawił urządzęnia klimatyzacyjne samochodu na maksimum, ale stękały tylko i pokasływały niczym pacjent chory na gruźlicę, wyrzucając z siebie jedynie strumienie ciepłego, wilgotnego, nieprzyjemnego powietrza. Shearson zabijał czas, czytając broszurkę z instrukcją eksploatacji samochodu, którą znalazł na podłodze, a Peter Kaiser przez cały czas gapił się bezmyślnie przez okno. Karen wyścieliła sobie legowisko pomiędzy konserwami i kanistrami z wodą i smacznie spała.
Kiedy przejeżdżali przez pasmo Gór Starego Ojca, zbliżając się do Ludlow, Ed zauważył w lusterku chmurę kurzu unoszącą się w oddali za konwojem i ciągle się przybliżającą. Dopiero po kilku minutach, gdy wzniecający ją samochód zaczął wyprzedzać konwój, rozpoznał Dave'a Mortona w pożyczonym pontiacu. Zatrzymał chevy'a na skraju drogi. Dave uczynił to samo.
- Nie dojechałeś do Tucumcari? - zapytał Dave'a. Dave pomachał ręką.
- Dojechałem, dojechałem! - krzyknął.
- A więc, co jest grane? Dlaczego ich nie zabrałeś?
- Bo nie żyją, wszyscy, co do jednego. Wyglądało, jakby nagle śmiertelnie zachorowali. Nie mogłem już im pomóc.
Ed wyprostował się w fotelu. Przez chwilę siedział sztywno, bez ruchu.
- Jad kiełbasiany - powiedział do siebie. - Jedna z puszek, które wieźli, musiała być zatruta.
Della ujęła go za rękę.
- Nie byłeś w stanie temu zapobiec - powiedziała cicho. -Teraz każdy z nas podejmuje już ryzyko podobnej śmierci, każdy, kto chce jeść. Oni również zaryzykowali, i przegrali. To nie twoja wina.
Ed wpatrywał się w nią przez chwilę, a muskuły na jego twarzy drżały w złości, której nie potrafił opanować.
- Oni, jak powiadasz o tych ludziach, uczynili South Burlington tym, czym była przez wiele lat. Henry Carlsson. Pani Tilsley. Keith Perks. Czy wiesz, że to pani Tilsley uczyła mnie, gdy byłem małym chłopcem, że codziennie należy myć zęby? A teraz co? Leży gdzieś w Tucumcari w Nowym Meksyku, nieżywa, nie pochowana, pożegnawszy ten świat w okrutnych męczarniach. Nie było jej dane nawet umrzeć we własnym domu.
- Ed, nastały straszliwe czasy. Wszyscy ryzykujemy życie, w każdej chwili. Ryzykowali i oni.
- Czy ty w to naprawdę wierzysz? Wszyscy ci ludzie chcieli jedynie w spokoju żyć. To wszystko. Nie pragnęli bólu, śmierci, końca w obcym mieście. Po prostu chcieli jeszcze przez kilka lat oglądać, jak słońce wschodzi i zachodzi nad stanem Kansas. Tego właśnie nienawidzę w tym pieprzonym kryzysie. Głód zabije nas wszystkich, ale nie pozwoli nam zginąć w Ameryce, do której tak bardzo się przyzwyczailiśmy i przywiązaliśmy. Nie pozwoli mi umrzeć w South Burlington.
- Przecież ty wcale nie chcesz umierać, ani w South Burlington, ani nigdzie indziej. Pomyśl tylko o Season i o Sally. Pomyśl i o mnie.
Nagle ochłonąwszy, Ed przyjrzał się uważne Delii. Patrzył na brudne, wypłowiałe dżinsy i na luźną, niewiele zakrywającą koszulę. Della wciąż nie rozstawała się z rewolwerem, zawsze znajdował się gdzieś pod ręką; włosy miała zaczesane do tyłu i związane zieloną wstążką.
- O tobie? - zapytał. Pokiwała głową.
 - Nawet gdy nie będziesz miał już nikogo innego, ciągle jeszcze będziesz miał mnie.
W niedzielę krótko przed zachodem słońca prezydent siedział, oparty o poduszki, w swoim łóżku. Pościel zarzucona była papierami. Twarz prezydenta była blada, jakby pozbawiona krwi. Na krześle przy łóżku siedział doradca do spraw bezpieczeństwa narodowego, Louis Krupner, mężczyzna o ostrych, nieprzyjemnych rysach twarzy i równie nieprzyjemnych manierach. Przy oknie, jakby nieśmiały, ubrany w prosty ciemny garnitur, stał Charles Kurnik, dyrektor FBI.
- Potrzebne mi są niezaprzeczalne dowody - mówił prezydent, chudą ręką uderzając w dokumenty walające się na pościeli. - Dopóki nie będę miał niezaprzeczalnych, nie budzących wątpliwości dowodów, nie mogę wydać rozkazu do ataku.
- Nikt inny nie mógł nam tego zrobić - odezwał się Charles Kurnik. - Żaden inny kraj nie ma motywu, możliwości organizacyjnych i finansowych. Niech pan pomyśli, ile musiała kosztować ta cała operacja. Infiltracja fabryk konserw, sabotaże w elewatorach zbożowych, rozpryskiwanie Voraru D na każdej większej farmie pomiędzy Waszyngtonem a Kalifornią...
- Jest to jednak o wiele tańszy sposób od najtańszego konfliktu zbrojnego - powiedział Louis Krupner, nie zdejmując wzroku z prezydenta.
Prezydent przetarł oczy.
- Charles - powiedział. - Czy nie zasłoniłbyś tych okien? To słońce razi mnie.
Charles Kurnik bez słowa wykonał polecenie. Później stanął bez ruchu, z rękoma złączonymi przed sobą, jak mały chłopiec, który za chwilę ma wyrecytować jakiś wiersz.
- Panie prezydencie - zaczął - jeśli nie uderzymy teraz, jeśli nie uderzymy błyskawicznie, staniemy się niczym innym jak odkrytym, bezbronnym celem. W gruncie rzeczy jeszcze najwyżej przez kilka godzin jesteśmy w stanie posiadanymi środkami skutecznie bronić kraju.
Prezydent podniósł jakieś kartki, ale po chwili z rezygnacją odłożył je na łóżko.
- Jesteś dyrektorem FBI, Charles, i to bardzo dobrym dyrektorem. Ale, widzisz, w międzynarodowej dyplomacji nie można posługiwać się środkami właściwymi dla walk ulicznych. A ty, na podstawie kilku podejrzeń, chcesz w jednej chwili rozpieprzyć cały świat.
- Podejrzeń? - zdenerwował się Kurnik. - Sporządziliśmy już listy robotników z fabryk konserw, którzy niespodziewanie zaginęli w ostatnich dniach. Udowodniliśmy ponad wszelką wątpliwość, że wszyscy oni posługiwali się przez ostatni czas fałszywymi lub podrobionymi dokumentami. Udowodniliśmy, że wirus został rozrzucony na pola przez fałszywą agencję, zajmującą się fotografowaniem z powietrza - Your Spread From The Sky, Incorporated. Znane nam fakty dowodzą, że sowiecka armia ma w swoich szeregach od siedemdziesięciu do stu tysięcy specjalistów w zakresie wojny chemicznej i że w każdym pułku liniowym znajduje się wydzielona kompania obrony chemicznej! - Sięgnął do wewnętrznej kieszeni marynarki i wyciągnął z niej złożoną gazetę, wołając: -Wszyscy to wiedzą, na miłość boską! Popatrzcie na to: “Time” z dziesiątego marca 1980 roku. “Używając bomb, pocisków artyleryjskich, moździerzowych, wyrzutni rakietowych, sprayów rozpylanych z samolotów, a nawet min lądowych - Sowieci mogą atakować fosgenem, gazem musztardowym, cyjankiem wodoru, jadem kiełbasianym i setkami odmian śmiertelnych wirusów”. Jakiego jeszcze dowodu panu potrzeba, panie prezydencie? Przecież każdy średnio doinformowany człowiek w tym kraju wie, co jest grane! Prezydent przymknął oczy i odezwał się:
- Charles, jeśli przyprowadzisz mi chociaż jednego z tych dwustu robotników, którzy zniknęli, i udowodnisz mi, że jest on sowieckim agentem; jeśli przyprowadzisz mi chociaż jednego pilota z korporacji, która robiła zdjęcia nad polami, i udowodnisz, że ten pilot pracuje dla Moskwy, zacznę działać. Natychmiast, bez zwłoki, wahania, litości.
Charles Kurnik czekał, mając nadzieję, że prezydent powie coś jeszcze, ale ten już milczał. W półmroku jego blada twarz niewyraźnie odcinała się od bieli poduszki. Oczy miał wciąż zamknięte.
- Do tego czasu nic? - zapytał Kurnik zachrypniętym głosem. - Czy jeśli ich nie przyprowadzę, nie podejmie pan żadnej akcji, pod żadnym pozorem?
- Charles, żądasz ode mnie, żebym zrzucił bomby atomowe na Moskwę. Żądasz ode mnie, abym podjął decyzję o zniszczeniu narodu.
Charles Kurnik otarł ręką usta, jakby przed chwilą posmakował coś niezwykle kwaśnego.
- A co pana przed tym powstrzymuje? - zapytał. - Przecież oni już nas zniszczyli. - Stał w milczeniu, ze wzrokiem wbitym w podłogę. Z zewnątrz od czasu do czasu dobiegały odgłosy strzelaniny.
W pewnym momencie prezydent odezwał się do Louisa Krupnera:
- Podaj mi te tabletki z nocnego stolika, dobrze? O, dziękuję ci.
Przełknąwszy lekarstwa, chłodnym, formalnym tonem zwrócił się do Charlesa Kurnika:
- Czy zostaniesz u mnie na kolacji, Charles, czy musisz wracać do swojego biura?
- Kolacji? - powtórzył Charles Kurnik z wyraźnym niesmakiem.

ROZDZIAŁ XIV

Zajechali do Los Angeles w poniedziałek o zmierzchu. Ponad pół dnia stracili na pustyni Mojave, usuwając przeszkody z szosy, naprawiając drobne usterki w samochodach i 
- przede wszystkim - wymieniając koła, w których co chwilę pękały dętki. Bardzo ostrożnie musieli przejeżdżać przez małe miasteczka na wschód od Los Angeles - już bezkarnie grasowały tam szajki różnego autoramentu, używające bez zastanowienia broni, szczególnie agresywne w chwili, gdy wstępowała w ich członków nadzieja na zdobycie żywności.
Pasadena okazała się wymarłym miastem, białym złudzeniem lśniącym u stóp piaszczystych szczytów gór San Gabriel. Zatrzymali się na autostradzie u wylotu z miasta, aby przez dwadzieścia minut odpocząć i zjeść posiłek, złożony z kawałka mięsa z konserwy, kompotu z malin i odrobiny wody. Na ulicach nie zauważyli dosłownie nikogo. Wymarłe miasto nie wydawało też żadnych odgłosów, poza bezustannym, przejmującym wyciem wiatru hulającego po pustych ulicach. Wszystko to sprawiało wrażenie, jakby cała ludność Ameryki w jednej krótkiej chwili niespodziewanie wymarła.
W blasku bezlitosnego słońca, purpurowego niczym ognisko rozpalone przez czarnoksiężnika, znów ruszyli na zachód, slalomem poruszając się pomiędzy wrakami i opuszczonymi samochodami. Po kilku godzinach dotarli do skrzyżowania z autostradą prowadzącą do Hollywood. Ed postanowił, że każdy samochód w konwoju powinien mieć przynajmniej jeden sprawny egzemplarz broni palnej, mimo że drogi były puste i wciąż nie napotykali ani jednej żywej duszy.
- Przede wszystkim chcę się dostać do biura FBI - powiedziała Della.
- Gdzie to jest? - zapytał Ed.
- Na Hollywood Boulevard, pomiędzy Ivar i Vine. Kiedy wjechali na Hollywood Boulevard, słońce właśnie ginęło za linią horyzontu. W oddali, nad Los Angeles, unosił się ciemny dym. W powietrzu czuć było smród zniszczenia i śmierci. Niespodziewanie minął ich samochód policyjny, pędzący na wschód z włączonymi reflektorami i wyjącą syreną na dachu.
- Zdaje się, że to pierwszy znak życia od Victorville -zauważyła Della.
Konwój jechał bulwarem z prędkością dziesięciu mil na godzinę, powoli mijając sklepy, kina, parkingi, dopóki Ed nie zatrzymał samochodu na skrzyżowaniu z Vine.
- Czy to tutaj? - zapytał Dellę.
Shearson Jones, śpiący na tylnym siedzeniu, przez cały czas zawzięcie chrapał z nosem uniesionym wysoko do góry. Przypominał bobra z filmów Walta Disneya.
- Myślę, że troszeczkę dalej - odparła Della. - O, tam, tam powinno być wejście do biura. Niech popatrzę na tabliczki.
Ed ruszył do przodu i wychylił się ponad Delią, aby poszukać jakichś znaków na ścianie budynku. Jak na biuro, budynek nie był wielki. Miał tylko trzy piętra i był skrzyżowaniem trzech stylów architektonicznych: odrobiny hiszpańskiego, odrobiny amerykańskiego z lat trzydziestych i odrobiny H. G. Wellsa.
Tablice przybite do tynku głosiły:
SUPER AA1 - BIURO DETEKTYWISTYCZNE
KOMPANIA WALSTONA YSS - SPÓŁKA FOTOGRAFICZNA
- To tutaj - stwierdziła Della.
- Co to jest? - zdziwił się Ed. - Nie widzę żadnego śladu po FBI.
- Czy ty wyobrażasz sobie, że się reklamujemy? To, co masz przed sobą, to tak zwany “bezpieczny dom”, miejsce, w którym rozmawia się z agentami.
Otworzyła drzwi samochodu i stanęła na chodniku.
- Nie będzie mnie najwyżej kilka minut - powiedziała. -Sprawdzę po prostu, czy ktoś tam jest.
Mimo że było jeszcze dość jasno, Ed nie potrafił wyłowić z cienia rysów jej twarzy. Może dlatego, że zasłaniały ją włosy? Może dlatego, że nie było żadnego oświetlenia ulicznego, żadnych jasnych witryn sklepowych? W każdym razie trzy litery, YSS, Your Spread From The Sky, widniejące na tabliczce przybitej do tynku, czyniły sprawę oczywistą.
- Idę z tobą - powiedział Ed.
- Nie musisz - odparła Della. - Lepiej będzie, jeśli tutaj zostaniesz. Nikt cię tu nie zna, a w budynku może znajdować się ktoś, kto zechce najpierw strzelić, a dopiero potem rozmawiać z tobą o pogodzie.
- W takim razie idź pierwsza i ostrzeż, kogo trzeba, że jestem swój. Pójdę za tobą. Tutaj nie zostanę.
- A kto zaopiekuje się przez ten czas Shearsonem?
- Shearson da sobie radę. Chyba nie obawiasz się, że zacznie uciekać do Waszyngtonu?
Della wahała się przez chwilę, po czym powiedziała:
- W porządku. Zawołam cię, kiedy teren będzie sprawdzony.
Zabrawszy ze sobą rewolwer, zniknęła we wnętrzu budynku. Ed czekał na chodniku, obserwowany przez bladą i zmęczoną Karen oraz zobojętniałego Petera Kaisera. Shearson wciąż spał. Jego chrapanie przypominało odgłosy zwykle zwiastujące erupcję wulkanu.
Z oddali, gdzieś z Beverly Hills, do uszu Eda dobiegały odgłosy zawodzących syren strażackich i suche, urywane trzaski, które mogły być jedynie odgłosami broni maszynowej.
Wreszcie Della wychyliła się z okna pierwszego piętra i zawołała:
- W porządku, nikogo nie ma. Możesz tu przyjść, jeśli chcesz.
Ed cofnął się wzdłuż linii samochodów ustawionych w niemal równych odstępach za prowadzącym chevym. W drugim za kierownicą siedział Jim Rutgers, główny księgowy farmy.
- Czy długo będziemy tutaj stali? - zapytał Eda. - Zdaje się, że musimy podjąć szybko decyzję, gdzie spędzimy noc.
- Za piętnaście minut ruszymy - odparł Ed. - Pani McIntosh próbuje nawiązać kontakt z FBI, żeby przekazać wiadomość, iż jesteśmy w Los Angeles i mamy ze sobą Shearsona Jonesa. Przecież to w końcu problem właśnie FBI. Przynajmniej nie powiedzą, że nie wykonaliśmy obywatelskiego obowiązku.
Jim odwrócił się do swojej żony i czwórki dzieci śpiących na tylnym siedzeniu.
- Bardziej niż obywatelski obowiązek interesują mnie te dzieci - powiedział. - Ed, kiedy myślę o ich przyszłości, włosy stają mi dęba na głowie.
- Mnie także, Jim - odparł Ed łagodnie. - Daj mi jeszcze kilka minut, a potem poszukamy miejsca na nocleg.
Wszedł do budynku i ruszył po schodach. Wewnątrz było tak ciemno, że musiał trzymać się poręczy, aby iść w dobrym kierunku. Panował tu smród spalonego papieru i ludzkiego moczu. Dotarł do pierwszego piętra i już miał wspinać się wyżej, gdy niespodziewanie ukazała się przed nim Della.
- To tutaj - powiedziała. - A przynajmniej to było tutaj. Ed wszedł do małego hallu przedzielonego na pół szklaną przegródką, teraz popękaną. Na jednej ze ścian wisiał kalendarz, przedstawiający odrzutowiec Diamond I przelatujący nad zatoką San Francisco. W pomieszczeniu stało szare biurko z powyrywanymi szufladami. Na małym stoliku spoczywała elektryczna maszyna do pisania firmy IBM. Z braku prądu nie mogła zadziałać, jednak wciąż wkręcony był w nią papier.
- Nie zostawili nawet żadnego telefonu kontaktowego -powiedziała Della. - Napiszę jednak wiadomość i przypnę ją do ściany. Może któryś z agentów jednak tu przyjdzie i skontaktuje się z nami.
- A do tego czasu będziemy musieli przetrzymywać Shearsona Jonesa...
 - A co nam pozostało?
Ed rozejrzał się po opuszczonym, zdewastowanym biurze.
- Proponuję go uwolnić. I jego, i Petera Kaisera. Nie ma żadnej szansy, że któryś z nich stanie kiedykolwiek przed sądem. Nie w najbliższym czasie. Poza tym co to ma w końcu za znaczenie? W sytuacji, w jakiej znalazł się cały kraj...
- To ty przecież uważałeś za swój obowiązek zdemaskować go przed całymi Stanami 
- zauważyła Della. - A teraz chcesz go wypuścić?
Ed usiadł przy stoliku i wykręcił papier z maszyny. Uważnie przeczytał nagłówek i ostrożnie położył papier na stoliku. Kiedy się odezwał, jego głos był zupełnie inny niż przed chwilą - zimny i nieprzyjemny.
- Tak - powiedział. - Chcę go wypuścić, ponieważ cały ten kryzys głodowy okazał się czymś zupełnie innym, niż wyglądało to na początku.
- Co ty bredzisz?
- Wiem, co mówię. Skoro jak twierdzisz, to jest bezpieczny dom Federalnego Biura Śledczego, to dlaczego używają oni papieru firmowego Your Spread From The Sky?
Della zmarszczyła czoło.
- To po prostu przykrywka. Że niby tu jest firma specjalizująca się w fotografiach powietrznych. To wszystko. Chyba nie spodziewasz się, że wszędzie dookoła będzie podobizna J. Edgara Hoovera.
- To właśnie Your Spread From The Sky rozsypała Vorar D nad moimi polami. Nad moimi i nad większością farm w Kansas. A ty chcesz mi wmówić, że to przykrywka dla FBI? I że ty sama jesteś agentką FBI? Mogłabyś wymyślić coś lepszego. - Ed wstał. - Czy ty chociaż raz telefonowałaś do FBI, kiedy wyjechałaś z Wichity? A może udawałaś? Dosyć tego, Della, czas już skończyć z tą głupią grą. Dlaczego tak ci zależy na Shearsonie Jonesie? Przecież nie masz żadnych realnych szans, żeby postawić go przed sądem. Może w ogóle nigdy nie miałaś takiego zamiaru? Dlaczego więc wlokłaś go za sobą przez pół Stanów i tak strasznie strzegłaś? Jaki jest twój związek z Your Spread From The Sky? O co w tym wszystkim, do cholery, chodzi?
Della uśmiechnęła się do niego i przechyliła głowę na bok, w geście przywodzącym na myśl zwycięską Shirley Tempie.
- Ed - odezwała się. - Chyba nie wątpisz w to, co do tej pory ci powiedziałam.
- Nie wiem - westchnął Ed ze złością. Niespodziewanie stwierdził, że drży z emocji, zmęczenia. Doznał krótkotrwałego zawrotu głowy i przez chwilę miał uczucie, że podłoga usuwa mu się spod nóg. - Chcę jednak wiedzieć, co się, do cholery, dzieje?
- Co w gruncie rzeczy wiesz o Your Spread From The Sky? - zapytała Della.
- To, czego dowiedział się Jack Marowitz. Że latali prawie nad każdą farmą w Kansas na krótko przedtem, zanim pojawił się wirus. Nie jest to raczej przypadek.
Della delikatnie położyła rewolwer na biurku. Ed odnotował, oczywiście, znaczenie tego gestu, jednak nie spuszczał wzroku z twarzy Delli i nie zmienił swojej złowrogiej miny.
- Cóż - powiedziała Della cicho. - Masz rację. Oni rzeczywiście latali nad tymi farmami. Ale wcale nie po to, żeby je zatruwać. Dowiedzieli się, że pola zostały zatrute i przeprowadzali ich badania w jak najmniej rzucający się sposób.
Nastąpiła długa, pełna napięcia cisza, którą przerwał dopiero pełen nienawiści głos Eda.
- Spodziewasz się, że ci w to uwierzę? Chcesz mi wmówić, że FBI wiedziało wcześniej o wirusie i że nikogo nie ostrzegało? Na przykład Departamentu Rolnictwa? Albo prezydenta? Czy chociażby Shearsona Jonesa?
- Dopóki to nieszczęście nie wybuchło, mój drogi, nikt nie miał pojęcia, że przybierze aż takie rozmiary.
Ed powstał i podszedł do okna. Rozsunął firanki i popatrzył w dół, na Hollywood Boulevard. Nie mógł dojrzeć samochodów ze swojego konwoju, ale zauważył Sama Gasiewicza, który stał po drugiej stronie ulicy i ze strzelbą przewieszoną przez ramię trzymał straż.
Znów odwrócił się do Delli.
- Czy naprawdę jesteś agentką FBI? - zapytał. - Czy może kimś innym? Kimś zupełnie innym?
- Co ci chodzi po głowie? Czy zadawałabym sobie trud zbierania materiałów przeciwko Shearsonowi Jonesowi, czy zadawałabym sobie trud więzienia Shearsona i Petera Kaisera, czy zrobiłabym cokolwiek z tego, co robię, od momentu gdy mnie poznałeś, gdybym nie pracowała dla FBI?
- A skąd, do cholery, mam wiedzieć?
- Posłuchaj - powiedziała Della delikatnie, dotykając jego ramienia. - Muszę więzić Shearsona i Petera Kaisera dopóty, dopóki nie przekażę ich FBI. A poza tym, tak jak i ty, chciałabym znaleźć jakieś bezpieczne miejsce na ziemi, żeby przetrwać ten głód, zarazę, napromieniowaną żywność i tak dalej. To wszystko. Naprawdę. Możesz mi wierzyć, Ed.
Ed milczał. Po chwili jednak puścił firankę i otarł ręce z kurzu.
- W porządku - powiedział. - Skoro twierdzisz, że mogę ci ufać, zaufam ci. Ale jeśli zrobisz cokolwiek, co zagrozi zdrowiu i życiu któregokolwiek z ludzi tego konwoju, jeśli uczynisz chociaż jeden nierozważny ruch, będziesz musiała od nas odłączyć i dawać sobie radę sama w tej dżungli. Czy rozumiesz, co mówię?
Della pochyliła się ku niemu i pocałowała go w policzek. Przez chwilę jej ciężkie piersi opierały się o ramię Eda. Przez chwilę czuł ten specjalny zapach, który nie jest zapachem perfum, ale prawdziwym zapachem kobiety.
- Dziękuję ci - wyszeptała. - Wiem, rozumiem, co powiedziałeś i nie sprawię ci zawodu.
- A teraz - rzucił Ed - zamierzam odnaleźć Season i Sally.
Kręta droga przez Topanga Canyon wprowadziła ich w krainę żałobnej fantazji, jakby konwój zmierzał do miejsca, które może zaistnieć tylko w najbardziej koszmarnych snach grabarza.
Trawa i drzewa spalone były na popiół, po obu stronach szosy widzieli więc tylko powykręcane kikuty, węgiel drzewny i szarość, która jeszcze niedawno była bujną roślinnością. Północno-wschodni wiatr zwiewał popiół na szosę i konwój pozostawiał za sobą przez cały czas gęste szare tumany.
Smród wprost zatykał nozdrza. Była to kwaśna, silna stę-chlizna, wdzierająca się do pojazdów przez urządzenia klimatyzacyjne; wydawało się, że niemal przywiera do ubrań. Od czasu do czasu samochody przedzierały się przez warstwy dymu i wówczas wszyscy kaszleli i łzawiły im oczy. Gdy dotarli do Mulholland Drive, Shearson Jones kaszlał, psikał i prychał, zupełnie się już nie kontrolując.
- Musimy zawrócić - powiedział Peter Kaiser. - Jeszcze dziesięć minut takiej jazdy i senator nam się zadusi.
- Już prawie jesteśmy na miejscu - odparł Ed beznamiętnym głosem. - Dom Snowmanów jest zaraz za zakrętem, po lewej stronie.
- Naprawdę wierzysz, że jeszcze tam stoi?
Ed nie odpowiedział. Od momentu, gdy zjechali z autostrady prowadzącej wybrzeżem Pacyfiku i ruszyli Topanga Ca-nyon Boulevard, gdy ujrzeli wypalone wzgórza, był prawie chory ze strachu. Pożar musiał rozprzestrzeniać się wzdłuż kanionu zupełnie nie powstrzymywany, nikt przecież nawet nie próbował niczego gasić. Szansę, że w którymś z domów pozostał ktoś żywy, równały się zeru. Boże - modlił się po cichu, gdy zbliżali się do domu Snowmanów - spraw, abym zastał ten budynek nie strawiony przez płomienie.
Skrzynka pocztowa była na miejscu, mimo że niemal doszczętnie zwęglona. Zachowały się jednak wyraźnie mosiężne litery: C. SNOWMAN. Ed skręcił w podjazd i wkrótce zatrzymał samochód na małym parkingu przed bramą wjazdową.
Z tego miejsca budynek nie wyglądał wcale najgorzej. Ale gdy Ed wysiadł z samochodu i ruszył przed siebie wśród unoszących się pyłów, z każdą chwilą widział wyraźniej, że wnętrze jest kompletnie wypalone.
Della zbliżyła się do niego szybkim krokiem.
 - Przykro mi - powiedziała.
Przeszedłszy przez werandę, nad którą jeszcze niedawno rosły soczyste winogrona, i dalej, z pochyloną głową, przez powyginaną od pożaru framugę, Ed znalazł się w pomieszczeniu, które kiedyś było salonem. Zadziwiające, ale jedna ze ścian wciąż była nienaruszona, a wisiał na niej nietknięty, mały biały telefon. Jakby za chwilę miał zadzwonić. Obok, wciąż czytelne, na ścianie widniały słowa: “Telefonował Ed Hardesty z farmy South Burlington. Powiedział, że znajduje się właśnie w drodze do Los Angeles”.
- Policjant, który to pisał, mówił, że nikogo tutaj już nie ma - zauważył Ed. - Zapewne więc nie spłonęli nigdzie w okolicy. Ale, w takim radzie, gdzie oni wszyscy są?
- Mogę to panu powiedzieć - dobiegł go niespodziewanie czyjś ostry, suchy głos.
Ed odwrócił się. Spoglądając w kierunku palących się reflektorów samochodów z konwoju, musiał przymrużyć oczy, aby zobaczyć człowieka, który się do niego odezwał.
- Kto to? - zapytał.
Della stanęła u jego boku i czujnie uniosła rewolwer.
- Nie ma powodu do obaw - usłyszeli oboje. - Nie mam nic do strzelania, ani w ogóle żadnej broni.
 - Niech pan stanie w oświetlonym miejscu, żebym mogła pana zobaczyć 
- powiedziała Della.
Do uszu Delii i Eda dobiegło pełne rezygnacji, ciężkie westchnienie i po chwili w świetle reflektorów ukazał się niski, krępy mężczyzna. Wyglądał jak dziwaczny, niechlujny kuzyn Donalda Pleasence'a. Miał poszarpaną, porozdzieraną kurtkę, a na rękach nosił nadpalone brązowe rękawice.
- Nazywam się Pearson - powiedział, otrzepując sadzę z rękawów. - Od bardzo dawna mieszkam w Topanga Ca-nyon. Czy szukacie ludzi, którzy mieszkali w tym domu?
- Tak. Carla i Vee Snowmanów oraz dwóch osób, które były ich gośćmi: młodej kobiety i małej dziewczynki.
Pearson zakaszlał i rękawem przetarł niemalże czarne wargi.
- Czy macie ze sobą coś do jedzenia? - zapytał.
- Być może. Czy wie pan, gdzie są Snowmanowie?
 - Oczywiście, że wiem. Ale byłbym głupcem, gdybym oddał panu informację za darmo. Ma pan jakieś konserwy z mięsem? Oczywiście, chodzi mi o te z całą pewnością bezpieczne. Nie sprzedam informacji w zamian za jad kiełbasiany.
- A skąd mam wiedzieć, że powie mi pan prawdę? - zapytał Ed.
Pearson najpierw zakaszlał, a potem ponuro zachichotał.
- Puszka z mięsem, drogi panie, jest w tym mieście doskonałą walutą. Za jedną puszkę może pan mieć kobietę przez całą noc. Albo całą furę narkotyków. Na Santa Monica Boule-vard może pan otrzymać torbę najczystszej heroiny za opakowanie mleka w proszku, pod warunkiem że na opakowaniu jest właściwa data i nie ma na nim żadnej dziurki. Nawiasem mówiąc, jeśli chodzi o daty produkcji, to znam miejsca, gdzie umiejętnie je przemieniają na puszkach, kartonach i tak dalej. - Pearson podszedł bliżej do Eda. Wraz z nim unosił się smród potu, spalenizny i po prostu biedy. - Otrzymawszy od pana konserwę z mięsem, wcale nie będę miał powodu, żeby pana okłamywać - powiedział. - Ludzie zabijają się o takie puszki. Czy uważa pan, że nie wiem, iż jeśli pana okłamię, będzie mnie pan ścigał do końca życia? I że znalazłszy, zabije mnie pan?
- Ma pan rację - odparł Ed zimnym tonem. - Z pewnością bym pana zabił. Della! - powiedział rozkazująco. - Przynieś mi puszkę z mięsem.
Della zawahała się, ale po chwili ruszyła posłusznie w kierunku samochodów. Po minucie wróciła, trzymając w ręce dużą puszkę z wizerunkiem uśmiechniętej, najedzonej kobiety.
- No, a teraz, gdzie oni są? - warknął Ed. - Niech mi pan odpowie, i to szybko.
Pearson wpatrywał się w puszkę, jakby była rzeczą nie z tego świata. W żołądku zaburczało mu głośno, a z ust pociekła ślina.
- Nie jadłem nic od środy - powiedział. - Tylko paczkę ciasteczek, którą znalazłem w jednym ze spalonych domów.
- Gdzie oni są? - powtórzył Ed.
- Już panu mówię. Są oblężeni w supermarkecie Hughe-sa, na skrzyżowaniu Franklin i Highland. Oni i jeszcze jakieś sto osób, wyznawców któregoś z tych nawiedzonych Kościołów. Nie sądzę, aby się pan tam mógł dostać. Są tam zabarykadowani, a wokół czają się tłumy ludzi. Plotka głosi, że mają w tym supermarkecie magazyny pełne żarcia, tyle, że wystarczy dla tej setki ludzi na prawie rok. Dlatego to miejsce jest oblężone przez głodny tłum.
Ed patrzył na Pearsona przeszywającym wzrokiem.
- To jest najprawdziwsza prawda, drogi panie. Przysięgam na mój nieszczęsny żołądek.
- W porządku - mruknął Ed i rzucił mu konserwę. - Tylko niech pan nie próbuje zjeść wszystkiego od razu, bo zdechnie pan w męczarniach jak pies.
Pearson być może nie jadł przez pięć dni, ale puszkę złapał z wprawą doskonałego bramkarza hokejowego. Następnie wybiegł z salonu i oddalił się w radosnych podskokach, przyciskając do piersi nagrodę, którą zdobył przed chwilą. Ed zawołał go, ale było już za późno. Mężczyzna zniknął.
Wolnym krokiem Ed powrócił do samochodu. Shearson zdołał już opanować swoje prychanie, ale ciągle głośno, ciężko oddychał. Sprawiało to wrażenie, jakby cały jego układ oddechowy zapchany był śluzem.
- Czy w końcu dasz nam odpocząć, ty cholerny farmerze? - warknął do Eda. - Czy może chcesz, żebyśmy tak za tobą jeździli przez całe Zachodnie Wybrzeże do końca życia?
- Senator jest chory - pośpieszył z wyjaśnieniem Peter Kaiser. - Dopóki spokojnie nie wypocznie, jego stan będzie się pogarszał.
Nie zważając na to, Ed powiedział:
- Moja żona i dziecko są prawdopodobnie zabarykadowani w supermarkecie przy Highland Avenue, z dużą gromadą innych ludzi. Z tego, co powiedział mi ten nieszczęsny człowiek, wynika, że dysponują zapasem żywności, który może im wystarczyć na długie miesiące. Oczywiście, mam osobisty interes w tym, żeby tam dotrzeć. W tym magazynie jest moja najbliższa rodzina. Myślę jednak, że dotarcie tam jest również naszym wspólnym interesem. Nawet jeśli nie spędzimy w tym supermarkecie więcej niż jeden do dwóch dni, będziemy mogli trochę ochłonąć i zastanowić się nad naszą przyszłością.
Shearson otarł chusteczką usta, ale po chwili znów zakaszlał.
- Na miłość boską, Hardesty - zdołał jednak wystękać. -Skończ pan z wykładami logiki i zaprowadź nas gdzieś, gdzie będziemy mogli wreszcie wypocząć i coś konkretnego zjeść. I, cholera, napić się, jeśli nie żądam zbyt wiele.
- Senatorze... - Karen podsunęła mu plastykowy kubek z wodą.
- Niedługo śnić mi się będzie ta ciecz śmierdząca plastykiem - jęknął senator, ale przystawił sobie kubek do ust i głośno przełykał letnią wodę. - Wiecie co? - odezwał się po chwili. - Od ostatniego tygodnia tak bardzo schudłem, że jeśli wstanę, spodnie opadną mi na kostki.
- Nie uwierzę - powiedział Ed z przekąsem, wpatrując się w wielki brzuch senatora.
- Myślę, że nie mamy wielkiego wyboru - wtrąciła się Della. - Jestem za tym, żebyśmy jechali do supermarketu.
- Jak rozumiem, znaczy to, że ja również tam pojadę -stwierdził Shearson.
Della posłała mu kwaśny uśmiech.
- No, to w porządku - Ed podsumował rozmowę. - Porozmawiam jeszcze z resztą ludzi i powiem im, co zadecydowaliśmy. Jeśli będą chcieli, to pozostaną z nami, a jeśli nie, każdy może udać się we własnym kierunku.
- A co ze mną? - zapytał Peter Kaiser.
- Ty zostajesz przy mnie - przypomniał mu Shearson zachrypniętym głosem. - Wciąż płacę ci pensję, a przynajmniej wypłacę ci, kiedy dotrę do moich kont bankowych.
- Świat wali się na twoich oczach, a ty wciąż myślisz o forsie ze swoich szwindli - skarciła go Della.
- Moja droga - powiedział do niej Shearson z uśmiechem. -Wszystko, co dzieje się na tym świecie, ma jakiś związek z pieniędzmi. Nawet podczas kryzysu głodowego nie powinniśmy o tym zapominać.
Pasażerowie dwóch samochodów z konwoju postanowili od razu jechać w kierunku Meksyku. Byli to: Jim Rutgers i jego rodzina oraz wszyscy ci, którzy podróżowali z Samem Gasie-wiczem. Po krótkim, lecz gorącym pożegnaniu w Topanga Beach, na autostradzie wiodącej wzdłuż wybrzeża Pacyfiku, nastąpiło rozstanie. Moira Gasiewicz uroniła kilka łez, łkając w ramię Eda, jej mąż nie pozwolił jednak na długie melancholijne sceny i delikatnie pociągnął ją do samochodu. Skinął Edowi głową na pożegnanie, wspiął się do auta i szybko ruszył na południe.
Ed przez chwilę patrzył na czerwone światła samochodów oddalających się w kierunku Santa Monica, po czym powiedział do Delli:
- W porządku. A teraz sprawdźmy, co się dzieje w supermarkecie.
To był już trzeci atak tej nocy. Krótko po zmroku runęły pierwsze cegły, butelki, kamienie wyrwane z bruku i z hukiem zaczęły rozbijać się o drzwi i ściany. Jakaś butelka z benzyną zapłonęła zaledwie kilka jardów od głównych drzwi. Wówczas, jak demony wypuszczone z czyśćca, tłum ruszył naprzód z prymitywnymi maczugami i siekierami, napierając po chwili na drzwi z takim impetem i zacietrzewieniem, że wielu ludzi połamało sobie palce. Wewnątrz znajdowali się wyznawcy Kościoła Praktycznego Cudu - cisi, zastygli w przerażeniu, o woskowo białych twarzach, zdolni jedynie obserwować i nasłuchiwać, co się dzieje.
Drugi atak nastąpił o dziewiątej wieczorem, kiedy ktoś z tłumu wspiął się na dach i spróbował wrzucić od góry, przez lufcik, koktajl Mołotowa. Tony, przyczajony za stertą skrzynek po alkoholu, strzelił do intruza pięć razy z pistoletu, gdy ten podpalał benzynę. Trafił go dwukrotnie w ramiona i unieszkodliwił. W tym momencie butelka z benzyną eksplodowała, rozpryskując paliwo po całym ubraniu nieszczęśnika. Wrzeszcząc, z płonącymi włosami, machając rękami, jakby próbował poderwać się do lotu, mężczyzna przebiegł kilka kroków po dachu i spadł, głową w dół. Jego martwe ciało płonęło później na chodniku przez dobre dwadzieścia minut.
Teraz atakowali znowu i tym razem odgłos kamieni i butelek uderzających o drzwi niemal ogłuszał.
Carl siedział obok Season w jej kąciku przy półkach na owoce. Wspólnie jedli resztki obiadu - zimną namiastkę hamburgera i puszkę szpinaku, podczas gdy Vee śpiewała po cichu kołysanki, próbując uśpić Sally. Gdy nastąpił atak, Carl szeroko otworzył oczy i popatrzył na Season. Nie musiał nic mówić. Oboje dobrze wiedzieli, że jest to już tylko kwestia czasu. Tłum niedługo wedrze się do środka i kiedy to nastąpi, nie będzie litości dla nikogo spośród ludzi znajdujących się w supermarkecie. Nie było sensu udawać, że to, co spotkało Grangera, nie spotka nikogo więcej.
 - Czy nie byłoby możliwe to wszystko ułatwić? - zapytała Season cichym, suchym głosem, który ze zdziwieniem rozpoznawała jako swój.
- W jaki sposób? - zapytał Carl.
- Chcę coś zrobić dla Sally. Żeby nie doczekała zdobycia tego miejsca przez dzicz czającą się za murami.
Carl zrobił minę człowieka kompletnie zaskoczonego, ale po chwili odezwał się:
- Cóż, myślę, że Mike Bull ma dość farmaceutyków, które moglibyśmy użyć.
Nastąpił trzask pękającej szyby, a hałas przy drzwiach nasilił się, gdy z zewnątrz zaczęto walić w nie młotkami i łomami.
- Myślę, że nie pragniesz uczynić tego zbyt szybko - mruknął Carl. - A z drugiej strony, nie chcesz, aby w którymś momencie okazało się, że jest za późno.
- Ona jest taka śliczna - szepnęła Season. Popatrzyła na jasne włoski Sally i jej oczy wypełniły się łzami. - Nie mogłabym znieść myśli, że uczynią jej krzywdę.
Vee słyszała całą rozmowę, ale nie przestawała kołysać Sally w ramionach. Głaskała ją po czole i cicho śpiewała. Jej delikatny głos ginął w tumulcie dobiegającym z zewnątrz. Huki i wrzaski zagłuszały wszystko inne. Carl odstawił obok nie dojedzoną puszkę i stwierdził:
- Mike będzie pewnie potrzebował pomocy. Na miłość boską, ich tam muszą już być tysiące.
Tłum na zewnątrz atakował z coraz większą determinacją. Jedna ze stalowych sztab, które założył Tony, mogła w każdej chwili pęknąć, a drzwi i tak były już do połowy wyrwane z zawiasów. Grube szkło, mimo że popękane, ciągle się trzymało, jednak tworzyły się szpary i rysy, przez które coraz wyraźniej wdzierały się do środka przerażające okrzyki. Przez jedną z dziur przeniknęła czyjaś zakrwawiona ręka. Jakby oddzielona od ciała, sprawiała upiorne wrażenie, poruszając się na oślep, bezładnie. Jej właściciel, przyciśnięty do muru siłą tysięcy ludzi, nie był w stanie jej wycofać.
Sally niespodziewanie usiadła. Była blada, przerażona, pod oczyma miała sine pręgi. Vee przerwała kołysankę i wpatrywała się w Season z przerażeniem. Hałas wrzeszczącego tłumu był tak potężny, że kiedy Vee odezwała się, Season zdołała jedynie odczytać z ruchu warg ostatnie słowo: “...proszę”.
Niezwykle energicznie, jak na niego, podszedł do nich Mike Bull. Pochylił się nad Season i powiedział tak łagodnie, jak tylko był w stanie:
- Myślałem, że przetrzymamy ich, że rozpędzi ich głód. Zdaje się, że nie miałem racji. Wygląda na to, że długo ich już nie zatrzymamy na zewnątrz.
Season posłała mu smutny uśmiech.
- Zrobiłeś, co byłeś w stanie - powiedziała.
- Co teraz uczynimy? - zapytała Vee. - Widzieliście, co zrobili Grangerowi...
Mike odchrząknął, popatrzył na Vee, potem na Season, a po chwili na Carla.
- Masz przy sobie rewolwer, prawda, Carl? - zapytał. -I jedną kulę.
Carl pokiwał głową. Jego twarz była ściągnięta i tak biała, jak papier do pisania na maszynie.
- A więc... Proponuję, żebyś pozostawił ją dla... - ruchem głowy wskazał Sally: - Strzel w głowę, od tyłu, nawet nie poczuje.
Cały świat zawirował przed oczyma Season. Odgłosy dobiegające zza drzwi były przerażające, ale ona już nic nie słyszała. Ogarnął ją chłód, który po chwili przerodził się w dreszcze. “Strzel w głowę, od tyłu, nawet nie poczuje”. I nigdy w życiu nie zobaczy już swojego ojca.
Mike zdawał sobie sprawę, co teraz kłębi się w głowie Season. Mruknął jednak:
- To najbardziej ludzki sposób. Bo ten tłum to już nie ludzie. Gdy się tu wedrą, możemy spodziewać się jedynie tortur, gwałtów i okrucieństw, o jakich nawet nie mamy pojęcia.
Carl odchrząknął i odezwał się sztywnym, chłodnym głosem:
- No, cóż, Mike. Dziękujemy ci za radę.
Mike zapragnął uśmiechnąć się do niego, ale nie był w stanie.
- Powodzenia, ludzie. Naprawdę - powiedział, po czym ruszył, aby ostrzegać innych.
Drżącym głosem Sally odezwała się:
- Mamusiu, mamusiu, tak bardzo się boję. Season dotknęła chłodną dłonią jej policzka.
- Wiem, kochanie. Wszyscy się boimy - wyszeptała.
Ogień i tłumy ludzi zobaczyli już dziesięć przecznic wcześniej. Ed zarządził, aby konwój skręcił na szeroki trójkątny plac przy La Brea Avenue i teraz siedzieli ukryci w samochodach, podczas gdy dookoła rozlegały się strzały, a ludzie nieprzerwanym strumieniem biegli, zmierzając ku Highland Ave-nue. Dookoła rozniosła się wieść, że supermarket Hughesa wkrótce zostanie zdobyty i że jest tam całe mnóstwo żywności.
- Czy nie uważasz, że się spóźniliśmy? - zapytała Karen z tylnego siedzenia. - Mój Boże, popatrz na nich, Ed. Biegają jak szaleńcy.
- Są głodni, to wszystko - stwierdził Peter. - Głód zawsze odbierał ludziom zmysły. Głód, seks i pieniądze.
- Tam jest moja żona i moja córka - powiedział Ed głuchym głosem.
 - Wiemy o tym - odezwał się Shearson. - I nie-myśl, że chcemy pozostawić je na pastwę losu, a właściwie tego dzikiego motłochu. Musimy jednak coś wymyślić. Musimy je uratować.
- Tak samo jak i drogie twojemu sercu zapasy żywności, które są w tym supermarkecie - wtrąciła Della ostrym tonem.
 - A cóż może być złego w dążeniu do uratowania żywności? - ze złością zaprotestował Shearson. - Słyszałaś, co mówił ten facet w Topanga Canyon? Za zapas jedzenia, który się tam znajduje, można kupić wszystko, co człowiek tylko sobie wymarzy. Przecież tam jest czyste złoto! Ba, więcej niż złoto! To nawet coś cenniejszego niż heroina. Tylko ktoś uzależniony da się zabić za heroinę. A wszyscy będą walczyć o żywność. Wszyscy jej pragną, potrzebują jej. Czy wyobrażacie sobie, jaką władzę byśmy skupili, gdybyśmy weszli w posiadanie tego, co w tej chwili znajduje się w magazynach supermarketu Hughesa?
- Chryste, bo się zaraz porzygam - jęknął Ed. - Della, chyba prawo funkcjonuje jeszcze, przynajmniej w szczątkowej postaci, w tym kraju. Mianuj się więc sędzią i katem, i zlikwiduj tego faceta.
Jakiś człowiek, zagubiony w ciemnościach, zderzył się z ich samochodem, lecz nie zwracając na niego uwagi, zaraz pobiegł dalej. W ręce dzierżył długi kuchenny nóż.
 - Nie mogłabym pozbawić życia senatora - uśmiechnęła się Della. - Zachowuje się zgodnie ze swoim charakterem i jeśli o mnie chodzi, nie mam nic przeciwko temu.
- Nic przeciwko temu! - zawołał Ed. - Czy słyszałaś, co powiedział przed chwilą?
- Słyszałam. I właśnie z tego powodu dbam o niego przez całą drogę z Kansas, bronię go przed tobą i przed wszelkimi innymi przeciwnościami. Senator Jones nawet zjada połowę mojej racji żywnościowej, prawda, senatorze?
Ed wlepił w nią wzrok z niedowierzaniem.
- Dawałaś mu połowę swojego jedzenia? Ale, do diabła, dlaczego?
- Ponieważ, mój drogi, moja misja polega na utrzymaniu senatora Jonesa żywego i w jednym kawałku. Dlatego zgodziłam się jechać z wami na zachód, zamiast samodzielnie zabierać go do Waszyngtonu. Miałeś rację co do niebezpieczeństw, które czyhają po drodze. A moi przełożeni byliby bardzo niezadowoleni, gdyby senator gdzieś po drodze przypadkowo postradał życie. On, albo jego sprytny młody asystent.
 - Czy zechcesz mi to wyjaśnić słowami, które będę w stanie zrozumieć? - zażądał Ed. Zdawał sobie sprawę, że jak najszybciej musi się zorientować, co właściwie się dzieje. Musi chociaż na chwilę oderwać myśli i wzrok od płomieni, które unosiły się wysoko w niebo przy supermarkecie Hughesa.
- To bardzo proste - powiedziała Della, unosząc lufę swojego rewolweru. Niewiele, a jednak wszyscy byli w stanie zauważyć ten ruch.
- Skoro to jest proste, wytłumacz nam - wtrącił się Shearson. - Bardzo bym chciał wiedzieć, dlaczego moje potężne cielsko osiągnęło nagle tak wielką wartość.
- Wiele lat temu - zaczęła Della powoli, jakby odczytywała swoje słowa z jakichś notatek - wiele lat temu, kiedy głód ten był w fazie planowania, moi przełożeni zadecydowali, że kiedy prezydent Stanów Zjednoczonych zostanie zmuszony do ustąpienia, na jego miejsce powinien zostać natychmiast zainstalowany następca. Nie może to być jednak Rosjanin. Nagle mianowany rosyjski prezydent byłby zbyt wielkim szokiem dla Amerykanów i mogliby przeciwko takiej niespodziance zbyt gwałtownie zaprotestować. Jesteście narodem rabusiów, o czym przekonały nas ostatnie wydarzenia w waszych miastach. Ponadto dla Rosjanina zarządzanie tym złożonym, niestabilnym, hedonistycznym społeczeństwem mogłoby okazać się zbyt skomplikowanym zadaniem.
Przerwała. Shearson przyłożył dłonie do uszu, jakby nie mógł dosłyszeć słów Delli. Twarz Petera Kaisera stężała jak beton.
- Mieliśmy poważny kłopot przy wyborze takiego zarządcy Ameryki, który byłby znanym tu już politykiem, człowiekiem, którego nie przerosłyby jego obowiązki, a który zarazem we współpracy z nami przygotowywałby ten kraj do przejęcia przez administrację rosyjską tak szybko, jak to możliwe.
Shearson bezwiednie otwierał i zamykał usta, nie wydając z siebie ani słowa.
Della popatrzyła na niego i uśmiechnęła się.
- No i oczywiście, senatorze Jones, nasz wybór padł na ciebie. Dlatego właśnie twoje wielkie cielsko jest teraz takie cenne i dlatego chucham na ciebie i dmucham od chwili, kiedy wyruszyliśmy w drogę z Kansas.
- A więc - jęknął Ed - miałem rację z Your Spread From The Sky. I miałem rację co do ciebie. Nie pracujesz dla FBI. Jesteś sowiecką agentką!
- Można tak powiedzieć - zgodziła się Della.
- “Można tak powiedzieć” - przedrzeźniał ją Shearson Jones. - Jesteś czerwoną agentką, taką skurwioną Matą Hari, tak właśnie można powiedzieć.
- No dobrze, ale co z tym funduszem dla farmerów? -zapytał Ed. - Skoro marzył ci się Shearson jako marionetkowy prezydent, po co zadawałaś sobie trud wykradania dokumentów jego przestępstw?
- Właśnie dlatego, że te dokumenty go obciążają - odpowiedziała Della z uśmiechem. - Lubimy tylko tych przyjaciół, którzy są nam posłuszni. Gdyby Shearson zaczął zachowywać się nagannie, z łatwością moglibyśmy pozbawić go władzy i zamknąć w więzieniu za machlojki, których dopuścił się przed i w trakcie kryzysu. Czy reszta świata miałaby wówczas coś przeciwko temu? Facet dla całego świata okazałby się zwyczajnym przestępcą kryminalnym. Zabralibyśmy wówczas również jego pozostałe miliony, aby przypadkiem nie udało mu się kogoś przekupić i uciec w nieznane.
- Ale dlaczego teraz opowiadasz nam to wszystko? Przecież, jak rozumiem, to są tajne informacje. Czy nie powinnaś poczekać, aż sowieckie wojska zaczną deptać buciorami Malibu Beach? - zapytał Peter Kaiser.
- Mówię wam to, bo inaczej nie zrozumielibyście, dlaczego następuje zmiana planu. Otóż w żadnym wypadku nie będziemy ratować żony i córki Eda. Nie będziemy próbowali zdobyć żywności, zgromadzonej w tym oblężonym supermarkecie. Spójrzcie tylko - pod tym magazynem giną ludzie. Niedługo tłum wedrze się do środka i całe żarcie i tak zostanie rozkradzione. To wszystko nie jest warte ryzyka.
- Ryzyka? - zdziwił się Peter Kaiser. - Jakiego ryzyka?
- Ryzyka utraty prezydenta najnowszej zdobyczy terytorialnej Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Takiego właśnie ryzyka.
Ed mocno zacisnął na kierownicy spocone ręce. Mógłby spróbować wyrwać rewolwer z rąk Delli, ale zdawał sobie sprawę że próba taka skończyłaby się dla niego tragicznie. Della najprawdopodobniej zdążyłaby wystrzelić mu w twarz, zanim realnie by jej zagroził. Bez ruchu wpatrywał się więc w płomienie wyrastające na skrzyżowaniu alei Franklin i Highland, a w jego oczach pojawiły się łzy. To odezwały się rozpacz, zmęczenie i poczucie beznadziejności.
- Mam pewne wpływy, wiesz o tym, moja droga Dello -odezwał się Shearson. - Mówię o wpływach na ludzi, zwykle moja szacowna sylwetka wzbudza respekt. Myślę, że potrafiłbym również uspokoić ten tłum lunatyków.
- Rozerwaliby cię na strzępy - stwierdziła Della. - Teraz nie różnią się niczym od dzikich zwierząt.
- Skoro tak twierdzisz... - Shearson wzruszył ramionami i błyskawicznie wyciągnął ze swojej kieszeni kolta kaliber 45, który zginął Edowi. Przystawił go do głowy Delli.
Ed z przerażeniem spojrzał na jej twarz. Ujrzawszy strach w jego oczach, Della, jeszcze niezupełnie świadoma sytuacji, odezwała się:
- Ed, co jest...
Ale już nie dokończyła. Shearson wystrzelił, a czaszka Delli na oczach Eda rozpadła się jak zbyt mocno nadmuchany balon. Nagle całe wnętrze samochodu zabarwiło się na czerwono, a pozbawione głowy zwłoki Delii oparły się bezwładnie o drzwiczki. W wyniku huku spowodowanego wystrzałem na moment wszyscy ogłuchli.
- No cóż. - Shearson Jones odezwał się pierwszy. Wręczył Edowi rewolwer. - Gwałtowne czasy wymagają gwałtownych środków zaradczych. Można różnie oceniać moje poczucie moralności, ale wciąż jestem patriotą. Siedzi pan blisko jej ciała, panie Hardesty. Czy mógłby pan wypchnąć zwłoki na zewnątrz?
Ed otworzył swoje drzwiczki, wyszedł na zewnątrz i obszedł samochód dookoła. Otworzył drzwi po drugiej stronie samochodu, wyciągnął to, co pozostało z Delli i ostrożnie ułożył ciało na trotuarze.
- Nie zasługuje na to - powiedział Shearson Jones, kiedy Ed powrócił do środka.
- Raz się z nią kochałem - odparł Ed. - A teraz, co robimy?
- Musimy działać szybko i zdecydowanie - stwierdził Shearson, pochylając się do przodu. - Jesteśmy całkiem nieźle uzbrojeni w porównaniu z tą tłuszczą. Rewolwery przeciwko pałkom. Proponuję więc utworzyć z naszych samochodów coś w rodzaju klina i przedrzeć się taranem przed drzwi supermarketu. Następnie dzięki broni palnej utrzymamy tłuszczę w odpowiedniej odległości, jednocześnie ładując na pojazdy tyle żywności, ile się tylko zmieści. Tymczasem również ludzie oblężeni w środku będą mieli szansę w miarę bezpiecznie wydostać się na zewnątrz.
Peter Kaiser podrapał się po głowie.
- Jeśli pozwoli mi pan coś zauważyć, senatorze, ten plan wydaje mi się zbyt ryzykowny. Tam stoi pod murami siedemset, może osiemset ludzi. A może jeszcze więcej.
 - Wiem, że to ryzykowne - stwierdził Shearson z przesadna grzecznością. 
- Rozważmy zatem alternatywy. Albo spędzimy najbliższe sześć miesięcy, ryjąc w ziemi w poszukiwaniu żywności i zachowując się jak te nieszczęsne ludzkie kreatury, albo zdobędziemy żywność, która pozwoli nam godnie przetrwać najtrudniejszy czas. Mało że godnie, ale wręcz luksusowo. Pamiętajcie, że za puszkę mięsa można kupić kobietę.
- Będę musiał poradzić się reszty - stwierdził Ed. - Poza tym kobiety i dzieci będziemy i tak musieli ukryć w jakimś bezpiecznym miejscu.
Shearson okręcił się na siedzeniu.
- Patrzcie, tutaj z tyłu jest jakiś hotel. To chyba odpowiednie miejsce. Raczej nie należy się obawiać, że zakłócimy spokój komuś, kto najpierw strzeli, a potem zapyta, o co nam chodzi. No, Ed, na twoim miejscu już bym się ruszał. Zdaje się, że nie mamy zbyt dużo czasu, aby przyjść na ratunek temu supermarketowi.
Ed stracił pięć minut na namówienie dwóch spośród trzech pozostałych w konwoju robotników do udziału w akcji ratunkowej. Jeden z nich, Roy Gurning, zawsze darzył Season ogromną sympatią, był więc zadowolony, że ma się przyczynić do jej uwolnienia z oblężonego magazynu. Nat Petersen wykazywał ku temu mniej chęci, ale był samotny, bardzo silny i dobrze strzelał, i w końcu dał się namówić. Jerry Stone za nic nie chciał się zgodzić na udział w akcji. Miał ze sobą żonę i dzieci, a poza tym pomysł zaatakowania tak wielkiego tłumu uznał za szalony.
- Raczej rzucę się w krater wulkanu - powiedział.
Ed nie namawiał go długo, potrząsnął jego ręką i zlecił mu opiekę nad pozostałymi w konwoju kobietami oraz jego własną żoną i czwórką dzieci.
Powróciwszy do samochodu, Ed włączył silnik, mocno trzasnął drzwiczkami i zapytał:
- Gotowi? Peter, pilnujesz prawej strony. Senatorze, pan pilnuje lewej. Strzelacie tylko w razie konieczności. Karen, pochyl się jak najniżej.
Nie zastanawiając się już dłużej, wyjechał na Franklin Avenue. W pewnej odległości za chevym, po lewej stronie, ruszył Nat Petersen, a po prawej Roy Gurning. Trzy samochody utworzyły jakby ostrze włóczni, w najszerszym punkcie rozpościerające się na całej szerokości ulicy.
- Mam nadzieję, że, do cholery, wiemy, co robimy - mruknął Ed. Nagle zaczął się pocić jak nigdy w życiu i nie potrafił tego powstrzymać.
- Wszystko w porządku - stwierdził Shearson. - Jedź przed siebie.
Ed machnął ręką na Roya i Nata i mocniej przycisnął pedał gazu. Z jękiem silnika, na niskim biegu, chevy parł do przodu, kierując się prosto na tłum skłębiony przed supermarketem. Pinto Roya i cutlass Nata sunęły za nim.
Nie minęła minuta i zderzak chevy'a uderzył w troje albo czworo ludzi. Ed usłyszał dźwięk, jaki towarzyszy uderzaniu insektów w przednią szybę latem. Ktoś krzyknął, dwóch mężczyzn zaczęło biec równolegle z samochodem; próbowali szarpnąć za klamki, ale Ed jechał zbyt szybko, poza tym Roy mógł w każdej chwili ich rozjechać, tak że mężczyźni w przebłysku zdrowego rozsądku zrezygnowali.
I dopiero wtedy rozpętało się piekło. Samochody dotarły do skrzyżowania Highland i Franklin, i nagle znalazły się w gęstym tłumie. Szybkość samochodów sprawiła, że ludzie ustępowali im z drogi, jednak zaraz z boków posypały się kamienie i butelki. Aż wreszcie tłum tak zgęstniał, że ci, którzy znaleźli się przed maskami samochodów, nie mieli szansy uskoczenia w bok nawet wówczas, gdyby chcieli. Trzy ciężkie furgonetki bezlitośnie gruchotały ludzkie ciała, uparcie zmierzając w kierunku drzwi supermarketu.
Ed odnotował w pamięci cztery albo pięć strzałów Petera Kaisera. Potem usłyszał, jak pęka tylna szyba samochodu. Wówczas dobiegł go jęk i przerażające wycie oceanu rozszalałych ludzi. Mimo to, nie zważając już na nic, uparcie parł do przodu - wolniej ze względu na gęstość tłumu przed maską, ale nieodwołalnie, konsekwentnie, podczas gdy pod koła dostawały się dziesiątki nieszczęśników. Uderzenia kamieni, cegieł i butelek o karoserię niemal ogłuszały. Ed bał się i miał nawet czas, aby pomyśleć o swoim strachu, ale z drogi, na którą się zdecydował, nie mógł już zawrócić.
Ostatnie metry były najgorsze. Ed zwolnił niemal do minimum, a i tak ludzie nie byli w stanie uciec sprzed maski i aż dwunastu przycisnął do stalowych drzwi i po prostu zmiażdżył. Mocno przycisnąwszy pedał gazu na pierwszym biegu, rozerwał drzwi i wjechał do sklepu. Zatrzymał się dopiero po uderzeniu w ladę służącą kiedyś do sprzedaży alkoholu.
Planując ten atak, straszliwie się pomylili. Tłum był o wiele bardziej zdziczały i o wiele liczniejszy, niż sobie wyobrażali. Peter jeszcze trzykrotnie strzelił i zabrakło mu nabojów. Roy Gurning wraz z samochodem dostał się w ręce tłumu i jeszcze zanim ktoś wdarł się do kabiny, ciężka furgonetka została przewrócona na dach. Podobny los spotkał zapewne Nata. Shearson natomiast zaczął krzyczeć:
- To się nie uda! To się nie uda! Musimy stąd spieprzać!
Ale Ed, błyskawicznie przebiegłszy wzrokiem cały supermarket, w najbardziej odległym kącie ujrzał Sally i już nic nie było w stanie wyrwać go na zewnątrz bez ukochanej córeczki. Szybko otworzył drzwiczki, jakby mimochodem dwoma ciosami usunął z drogi dwóch atakujących go ludzi i ruszył tam, gdzie widział Sally, a po chwili również Season. Za nim zdziczały tłum zaczął przenikać przez rozwalone drzwi i ludzie rozbiegli się po całej hali. Interesowała ich przede wszystkim żywność, na zemstę było dużo czasu.
W ciągu następnych trzech szalonych minut Ed wykorzystał wszystko to, czego nauczył go trener futbolu w college'u, a co -jak mu się zdawało -już dawno zapomniał. Przedzierał się przez zdziczały tłum, parował ciosy, zadawane mu znienacka, skakał nad kontenerami, przedzierał się przez przeróżne dziwne przeszkody, aż wreszcie, w chwili zbyt radosnej i zbyt szalonej, aby mogła trwać dłużej niż sekundę, znalazł się przy Sally i Season. Szybko pchnął je przed siebie i zaczął wycofywać się w kierunku samochodu.
- Vee! - krzyknęła Season. - Nigdzie nie widzę Vee!
- Wynośmy się stąd! - odpowiedział Ed, również krzycząc. - Musimy szybko dostać się do samochodu i stąd wyjechać!
Ktoś pchnął go na półkę i poczuł straszliwy ból w plecach. Zdołał jednak zapanować nad słabością i wraz z żoną i córką wiszącymi mu u ramion ruszyć do przodu. Nie pamiętał, kiedy dotarł do chevy'a i rzucił Sally prosto w objęcia Shearsona. Następnie pchnął Season na siedzenie obok Petera Kaisera, a sam zasiadł za kierownicą i uruchomił silnik.
Powoli, miażdżąc wszystko, co było po drodze, samochód znów zaczął rozdwajać tłum. Teraz, gdy już rozbito największy magazyn z zapasami, mało kto zwracał uwagę na uciekinierów. To żywność była najważniejsza, a poza tym już nikt w niczym się tu nie orientował.
Byli już na zewnątrz, gdy Ed zahaczył zderzakiem o przewrócone pinto Roya Gurninga. Samochody sczepiły się i mimo że Ed próbował różnych manewrów, nie był w stanie ich odhaczyć. Minęła długa minuta modlitw i szaleńczych manewrów, zanim mu się to udało.
W tym czasie jednak pojazd zwrócił uwagę ludzi, którzy przybiegli tutaj najpóźniej, tych, którzy byli świadomi, iż będą mieli szczęście, jeżeli za całą zdobycz trafi im się chociażby paczka sucharów. Około dwudziestu z nich zaczęło czepiać się klamek, walić pięściami w szyby, a Ed z przerażeniem i z coraz większą rezygnacją wpatrywał się w świat wykrzywionych złością twarzy, który teraz, w ostatniej chwili, miał go nieodwołalnie pochłonąć.
Niespodziewanie, gwałtownie odpadły drzwiczki po stronie Shearsona Jonesa. Senator wrzasnął jak dziewczynka, Peter Kaiser spróbował go przytrzymać, ale kilka par rąk z zewnątrz było silniejszych, wyciągnęli Shearsona na bruk, szarpiąc go za ręce, nogi i za ubranie.
- Jestem senatorem Stanów Zjednoczonych Ameryki! -krzyknął Shearson. - Jestem senatorem Stanów Zjednoczonych!
Ale już pochłonął go tłum i nawet jeśli jeszcze krzyczał, nie było go słychać.
Łkając ze strachu i przemożnego pragnienia wydostania się z pułapki, Ed znów nacisnął pedał gazu. Powoli, trąc o blachy pinto, chevy ruszył do przodu. Nagle tarcie skończyło się i droga do wolności stanęła otworem. Jeszcze przez prawie ćwierć mili jechał pomiędzy sunącymi w kierunku supermarketu ludźmi, ale nic już nie było w stanie go powstrzymać.
Ed zatrzymał samochód, gdy dotarli do La Brea, i odwrócił się, aby jeszcze raz popatrzeć na supermarket. Płonął potężnym ogniem, unoszącym się wysoko ku ciemnemu niebu, ogniem zwiastującym jedynie nienawiść, ból i żałobę.
Ed popatrzył na Season. Miała szeroko otwarte oczy i najwyraźniej nie była w stanie wydobyć z siebie słowa. Przerażona Sally drżała i płakała, wydając odgłosy przypominające skomlenie małego pieska.
Wówczas Ed uniósł rękę do oczu i spróbował powstrzymać łzy, ale nie był w stanie. Szybko, niepowstrzymanie, toczyły się po policzkach, skrząc się w blasku ognia płonącego w oddali, jakby płomienie objęły również oczy Eda.
Następnego poranka, kiedy wypalona skorupa supermarketu opustoszała, powrócili. Season kroczyła wśród zwłok, które leżały pomiędzy pustymi półkami, a Ed w ciszy przyglądał się zakrwawionym drzwiom.
- Vee tutaj nie ma - powiedziała w końcu Season. - Ani Carla. Nie widzę też Mike'a Bulla. Chyba uciekli. A tę dziewczynkę znałam - dodała, wskazując na jakieś zwłoki. - Miała na imię Clara.
Z oddali dobiegł głos Petera:
- Ed, chodź tutaj. Jestem na parkingu. Tylko przyjdź tu sam. Broń Boże, nie zabieraj Sally.
Ed udał się we wskazanym kierunku. Parking zagracony był koszykami na kółkach i wrakami wypalonych samochodów. Peter stał w jego najciemniejszym kącie, tam gdzie ogień, o dziwo, poczynił najmniej zniszczeń.
Miał do przejścia jeszcze dziesięć kroków, gdy zdał sobie sprawę, na co wskazuje Peter. Jak padlina leżały przed nim szczątki senatora Shearsona Jonesa. Zanim zginął, oderwano mu obie ręce i straszliwie torturowano.
Ed stanął jak wryty i nie posunął się ani o krok dalej. Peter Kaiser wpatrywał się w szczątki wzrokiem, który najlepiej świadczył, że właśnie dowiedział się o stracie kogoś szczególnie bliskiego.
Dzień był gorący i słoneczny, a oni jechali na północ, przez Santa Barbara. Rozmawiali bardzo mało, a Sally niespokojnie spała na tylnym siedzeniu.
Peter i Karen odnaleźli samochód Nata Petersena - cały i nie uszkodzony. Nie było tylko ani śladu Nata. Po półgodzinnej naradzie zdecydowali się ruszyć wraz z Jerrym Stone'em i jego rodziną do Meksyku. Ed ze szczęśliwie odnalezioną rodziną postanowił ruszyć w przeciwnym kierunku, mając nadzieję, że gdzieś w Oregonie lub w Waszyngtonie będzie mógł rozpocząć nowe życie, wśród gęstych lasów albo w jakiejś zapomnianej dolinie.
Kiedy mijali wzgórza El Encanto, Season powiedziała:
- Teraz już wiem, że nigdy nie powinnam była ciebie opuszczać. Wiem już, jaka byłam głupia.
Ed uśmiechnął się do niej. Nie był to uśmiech wybaczenia, bo przecież nie miał czego jej wybaczać. Po prostu, istnieje taki rodzaj miłości, który można oddać jedynie smutnym uśmiechem.
Zjechali z trasy w okolicach Gavioty. Z miejsca, w którym się zatrzymali, rozpościerał się wspaniały widok na ocean. Tam otworzyli puszkę z konserwą. Wiał ciepły i przyjemny wiatr, a Ed po raz pierwszy od wielu dni mógł zrzucić z siebie potworne napięcie. Był niemiłosiernie zmęczony.
Po kilku godzinach, gdy mieli już niemal ruszać, usłyszeli jakiś niski, wibrujący, burczący odgłos. Stawał się coraz głębszy i głośniejszy, i bliższy. Po kilku minutach zobaczyli formację czterosilnikowych samolotów, turbośmigłowych bombowców, nadlatujących znad oceanu.
Z hukiem i grzmotem bombowce przeleciały nad ich głowami, a oni osłaniali oczy przed słońcem, aby uważnie przyjrzeć się samolotom. Ed próbował je liczyć, ale musiało ich być dobrze ponad pięćdziesiąt. Wszystkie pomalowane były farbą koloru khaki i niebieskiego. Wszystkie ciągnęły za sobą smugi dymu, który zasnuł błękitne amerykańskie niebo na długo po tym, jak zniknęły, kierując się na wschód, w kierunku Sierra Madre. Wszystkie miały na skrzydłach czerwone gwiazdy lotnictwa sowieckiego.
Ed popatrzył na skrzący się ocean, a potem na czystą, szeroką kalifornijską plażę. Spojrzał na Season i powiedział łagodnie:
-	Lepiej stąd ruszajmy. Jakoś musimy żyć.