Philip K. Dick
Wbrew Wskazówkom Zegara
The Counter-Clock World
Przełożył: Maciej Szymański
Wydanie oryginalne: 1967
Wydanie polskie: 2002

1

Miejsce nie istnieje; poruszamy się wstecz i w przód, a miejsca nie ma.
święty Augustyn

Późną nocą, szybując aerowozem patrolowym opodal wyjątkowo małego, leżącego na uboczu cmentarzyka, funkcjonariusz Joseph Tinbane usłyszał żałosne, znajome dźwięki. Wołanie. Natychmiast skierował pojazd ponad ostrymi, żelaznymi prętami fatalnie utrzymanego ogrodzenia, wylądował po drugiej stronie i zaczął nasłuchiwać.
Stłumiony i słaby głos rozległ się ponownie:
– Nazywam się Tilly M. Benton i chciałabym stąd wyjść. Czy ktoś mnie słyszy?
Funkcjonariusz Tinbane zapalił reflektor. Głos dobiegał spod trawy. Było dokładnie tak, jak się spodziewał: pani Tilly M. Benton znajdowała się w grobie.
Pstryknąwszy włącznikiem mikrofonu pokładowej radiostacji, Tinbane zaczął meldować:
– Jestem na cmentarzu Forest Knolls... tak mi się przynajmniej wydaje... i mam tu 1206. Lepiej przyślijcie ambulans i ekipę techniczną. Sądząc po głosie tej kobiety, sprawa jest raczej pilna.
– Klik – odezwał się w odpowiedzi radiowy głośnik. – Do rana nie mamy kontaktu z kopaczami. Mógłbyś zrobić szyb awaryjny i dostarczyć jej powietrza? Przynajmniej dopóki nie zjawi się nasza ekipa... powiedzmy do dziewiątej, dziesiątej rano.
– Zrobię co się da – odparł Tinbane i westchnął ciężko. Taka odpowiedź z centrali oznaczała dla niego całonocne czuwanie przy grobie. Tymczasem zduszony, dobiegający spod ziemi coraz słabszy starczy głos domagał się pośpiechu. Był błagalny i nieustępliwy.
Tę część swojej pracy lubił najmniej. Krzyki umarłych... nienawidził ich, ale słyszał, słyszał je wyraźnie i coraz częściej. Krzyki mężczyzn i kobiet, w większości starych, choć nie zawsze – czasem także dzieci. I za każdym razem ekipa kopaczy leciała na miejsce całą wieczność.
Funkcjonariusz Tinbane ponownie pstryknął włącznikiem mikrofonu.
– Mam tego dość. Chcę dostać przeniesienie. Mówię poważnie, tym razem to oficjalna prośba.
Znów usłyszał dalekie, niecierpliwe, dobiegające spod ziemi wołanie leciwej damy:
– Proszę mi pomóc... Chcę wyjść. Słyszycie mnie? Wiem, że tu jesteście: słyszę, jak rozmawiacie.
Wystawiwszy głowę przez okno wozu patrolowego, funkcjonariusz Tinbane zawołał:
– Cierpliwości, łaskawa pani! Wkrótce panią wydobędziemy!
– A który mamy teraz rok?! – odkrzyknęła staruszka. – Ile czasu minęło?! Czy wciąż jest tysiąc dziewięćset siedemdziesiąty czwarty? Muszę to wiedzieć; proszę, niech pan mi powie...
– Jest rok tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąty ósmy – odparł Tinbane.
– Mój Boże – jęknęła rozczarowana. – No cóż, chyba jakoś będę musiała się do tego przyzwyczaić.
– Rzeczywiście – zgodził się Tinbane. – Będzie pani musiała. – Policjant wydobył z chowanej popielniczki niedopałek papierosa, zapalił go i popadł w zadumę. Po chwili po raz trzeci włączył mikrofon. – Proszę o zgodę na kontakt z prywatnym vitarium.
– Odmawiam zgody – odpowiedziało radio. – Zbyt późna pora.
– A może – nie ustępował Tinbane – znajdzie się w okolicy chociaż jedno czynne? Wiem, że co większe na całą noc wypuszczają w trasę ambulanse zwiadowcze. – Tak naprawdę miał na myśli konkretne vitarium, nieduże i pracujące w nieco staroświeckim stylu. W każdym razie uczciwe, jeśli chodzi o metody sprzedaży.
– Jest środek nocy i nie wydaje mi się, żeby...
– Temu człowiekowi przydałby się ruch w interesie. – Tinbane podniósł słuchawkę umocowanego na desce rozdzielczej wideofonu. – Chciałbym rozmawiać z panem Sebastianem Hermesem – odezwał się do operatorki. – Proszę go znaleźć, zaczekam. Najpierw proszę spróbować w firmie, w Vitarium „Flaszka Hermesa”. Podejrzewam jednak, że na noc rozmowy są przełączane do jego rezydencji. – O ile biedaczysko może sobie jeszcze na nią pozwolić, dodał w myślach. – Proszę do mnie oddzwonić, gdy tylko będzie połączenie z panem Hermesem. – Odłożywszy słuchawkę, usiadł wygodniej, by wypalić papierosa.

Założycielem i opoką Vitarium „Flaszka Hermesa” był Sebastian Hermes, któremu pomagała skromna grupa pięciorga współpracowników. Nikogo nowego w tej firmie nie zatrudniono i nikt jeszcze nie został z niej wyrzucony. Sebastian uważał swoich podwładnych za członków rodziny zresztą innej nie miał. Był stary, dobrze zbudowany i niespecjalnie przyjacielski. Ludzie z innego vitarium wykopali go zaledwie dziesięć lat wcześniej i wciąż jeszcze czuł, budząc się czasem w środku nocy, przenikliwy chłód grobu. Być może właśnie dlatego potrafił zdobyć się na współczucie wobec niedoli staronarodzonych.
Firma mieściła się w małym, drewnianym, wynajętym budynku, który przetrwał trzecią wojnę światową, a nawet początek czwartej. Teraz jednak, o tak późnej porze, Sebastian spał spokojnie we własnym mieszkaniu, w łóżku i w ramionach swej żony, Lotty. Owe pociągające, zawsze nagie, zawsze młode ramiona obejmowały go mocno. Lotta była znacznie młodsza od męża: miała dwadzieścia dwa lata wedle rachuby sprzed Fazy Hobarta, a tę właśnie rachubę należało stosować wobec osób, które jeszcze nie zmarły i nie zmartwychwstały, jak stary Sebastian.
Gdy zabrzęczał cicho wideofon stojący przy jego łóżku, w zawodowym odruchu sięgnął po słuchawkę.
– Dzwoni funkcjonariusz Tinbane, panie Hermes – odezwała się pogodnie operatorka.
– Tak – odpowiedział, nasłuchując w ciemności i wpatrując się w ledwie widoczny mały szary ekran.
Po chwili ukazała się na nim znajoma twarz młodego, opanowanego człowieka.
– Panie Hermes, mam żywą kobietę w cholernej dziurze zwanej Forest Knolls. Woła, żeby ją wypuścić. Mógłby pan przyjechać natychmiast czy sam mam zacząć wiercić szyb wentylacyjny? Oczywiście, trzymam w wozie cały sprzęt.
– Zbiorę załogę i zaraz będziemy na miejscu – odparł Sebastian. – Daj nam pół godziny. Sądzisz, że ona wytrzyma tak długo? – Hermes włączył lampkę nocną i wyjął przybory do pisania, zastanawiając się usilnie, czy kiedykolwiek słyszał o Forest Knolls. – Nazwisko?
– Pani Tilly M. Benton; tak przynajmniej twierdzi.
– W porządku – zakończył Sebastian i odłożył słuchawkę.
Lotta poruszyła się za jego plecami.
– Sprawy zawodowe? – spytała sennie.
– Tak – odpowiedział, wybierając numer Boba Lindy’ego, inżyniera vitarium.
– Chcesz, żebym przygotowała gorący sogum? – zapytała Lotta. Zdążyła już wygrzebać się z łóżka i teraz toczyła się, na poły śpiąca, w stronę kuchni.
– Chcę – odrzekł. – Dzięki. – Ekran rozjarzył się ponownie i pojawiła się na nim ponura, chuda i wymięta twarz zrzędliwego technika, jedynego w firmie. – Spotkasz się ze mną w miejscu zwanym Forest Knolls – oznajmił Sebastian. – I to tak szybko, jak tylko możesz. Będziesz musiał zajrzeć do warsztatu po sprzęt czy...?
– Mam wszystko ze sobą – wymamrotał zirytowany Lindy. – W wozie. Klik. – Zaspany mężczyzna skinął głową i przerwał połączenie.
Lotta zdążyła już wrócić z kuchni.
– Nastawiłam sogum. Mogę lecieć z wami? – Odnalazłszy szczotkę, poczęła wprawnie czesać grzywę ciężkich ciemnobrązowych włosów. Sięgały jej niemal do pasa, a ich intensywny odcień doskonale pasował do koloru oczu dziewczyny. – Lubię patrzeć, jak wyjmuje się ich z grobów. Prawdziwy cud. To jeden z najwspanialszych widoków, jakie zdarzyło mi się oglądać; całkiem tak, jakby potwierdzały się słowa świętego Pawła: „Gdzież jest, o śmierci, twoje zwycięstwo?”* – Przez moment czekała z nadzieją, po czym dokończyła czesanie i zaczęła szukać w szufladach biało-niebieskiego narciarskiego swetra, który najczęściej nosiła.
– Zobaczymy – odrzekł Sebastian. – Jeśli nie uda mi się skompletować całej ekipy, w ogóle nie weźmiemy tej sprawy. Trzeba będzie zostawić ją w rękach policji albo zaczekać do rana... i mieć nadzieję, że będziemy pierwsi – zakończył, wybierając numer doktora Signa.
– Rezydencja Signów – odezwał się znajomy głos lekko podpitej niewiasty w średnim wieku. – O, pan Hermes. Nowa robota? Tak szybko? Może dałoby się poczekać do inna?
– Stracimy ją, jeśli będziemy czekać – odparł Sebastian. – Przykro mi, że wyciągam go z łóżka, ale naprawdę potrzebujemy tego zlecenia. – Zanim odłożył słuchawkę, podał kobiecie nazwę cmentarza i nazwisko staronarodzonej.
– Przyniosłam ci sogum – powiedziała Lotta, wychodząc z kuchni z ceramicznym naczyniem i ozdobną rurką w dłoni. Bluzę jej piżamy zakrywał wielki narciarski sweter.
Hermes musiał nawiązać kontakt z jeszcze jedną osobą: pastorem firmy, wielebnym Jeramym Faine’em. Przysiadł niepewnie na brzegu łóżka i jedną ręką wybrał numer na klawiaturze wideofonu, drugą starając się utrzymać w należytym położeniu naczynie z sogumem.
– Możesz ze mną polecieć – zwrócił się do Lotty. – Obecność innej kobiety może sprawić, że nasza starsza pani... zakładam, że jest starsza... poczuje się pewniej.
Ekran urządzenia błysnął, a świetlne punkty ułożyły się w portret niemłodego już mężczyzny nikczemnej postury, wielebnego Faine’a, który niczym sowa zamrugał nerwowo powiekami, jakby dał się przyłapać na nocnej rozpuście.
– Tak, Sebastianie?– rzekł, a jego głos jak zwykle był najzupełniej trzeźwy. Spośród pięciorga pracowników vitarium tylko wielebny Faine sprawiał wrażenie zawsze gotowego na wezwanie. – Czy wiemy, jakiego wyznania jest staronarodzona?
– Gliniarz o tym nie wspomniał – odparł Sebastian. Dla niego nie miało to większego znaczenia, firmowy pastor znał się bowiem na wszystkich religiach, nie wyłączając judaizmu i udi, choć powracający do życia uditi nieczęsto podzielali ten pogląd. Jednak bez względu na to, czy im się to podobało, czy nie, „Flaszka Hermesa” oferowała im usługi wielebnego Faine’a.
– Więc to już postanowione? – upewniła się Lotta. – Lecimy?
– Tak. Mamy już wszystkich ludzi, których potrzebujemy. – Mieli Boba Lindy’ego do założenia szybu wentylacyjnego i obsługi maszyn kopiących, doktora Signa do udzielenia natychmiastowej, prawie zawsze koniecznej pomocy medycznej oraz ojca Faine’a do odprawienia Sakramentu Cudownego Odrodzenia... A następnego dnia, w godzinach pracy, mogli powierzyć Cheryl Vale wykonanie skomplikowanej papierkowej roboty, R. C. Buckleyowi zaś – przygotowanie oferty i znalezienie odpowiedniego nabywcy.
Ta część interesu – związana ze sprzedażą – nieszczególnie odpowiada moim poglądom, myślał Hermes, wkładając obszerny garnitur, który nosił zwykle w chłodne noce. Za to R. C. po prostu przepadał za tą robotą. Swoją koncepcję sprzedaży nazywał pozycjonowaniem lokacyjnym – był to elegancki termin oznaczający ni mniej, ni więcej tylko wciśnięcie komuś staronarodzonego osobnika. To właśnie Buckley zajmował się lokowaniem starców w „specjalnie wybranym, ożywczym środowisku o sprawdzonych referencjach”, ale w rzeczywistości sprzedawał ich komu popadło, o ile tylko cena była wystarczająco wygórowana, by zapewnić jego pięcioprocentowej prowizji odpowiednią wysokość.
Lotta podeszła za Sebastianem do szafy, z której wyciągnął płaszcz.
– Czytałeś kiedyś tę część pierwszego listu do Koryntian w wersji NEB? Wiem, że ten przekład się starzeje, ale zawsze go lubiłam.
– Lepiej skończ się ubierać – poprosił łagodnie.
– Dobrze. – Dziewczyna posłusznie kiwnęła głową i ruszyła na poszukiwanie spodni oraz wysokich butów z miękkiej skóry, które uwielbiała. – Właśnie próbuję nauczyć się tego kawałka na pamięć; w końcu jestem twoją żoną, a te słowa odnoszą się bezpośrednio do pracy, którą my... to znaczy ty wykonujesz. Posłuchaj. Tak to się zaczyna... to znaczy... cytuję: „Oto tajemnicę wam objawiam: Nie wszyscy zaśniemy, ale wszyscy będziemy przemienieni. W jednej chwili, w oka mgnieniu, na odgłos trąby ostatecznej; bo trąba zabrzmi i umarli wzbudzeni zostaną jako nie skażeni, a my zostaniemy przemienieni”*.
– „Trąba zabrzmiała” – rzekł w zamyśleniu Sebastian, czekając cierpliwie, aż jego żona skompletuje garderobę. – Zabrzmiała pewnego czerwcowego dnia w roku tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym szóstym. – Ku zaskoczeniu wszystkich, pomyślał, oczywiście z wyjątkiem samego Aleksa Hobarta, który przewidział to zjawisko. To jego nazwiskiem opatrzono dziwny efekt cofania się czasu.
– Jestem gotowa – oświadczyła z dumą Lotta. Miała na sobie buty, ogrodniczki i sweter, a pod tym wszystkim piżamę, o czym Hermes doskonale wiedział. Uśmiechnął się na myśl o tym, że dziewczyna zrobiła wszystko, by nie zmarnować jego czasu.
Razem wyszli z apartamentu i windą ekspresową wjechali na dach budynku, gdzie parkował ich aerowóz.
– Ja wolę stary przekład z Biblii króla Jakuba – odezwał się po chwili, wycierając nocną wilgoć z okien pojazdu.
– Nigdy go nie czytałam – przyznała z dziecinną szczerością, jakby chciała dopowiedzieć: „Ale zrobię to, obiecuję”.
– O ile dobrze pamiętam, ten fragment brzmiał mniej więcej tak: „Spójrzcie! Zdradzę wam tajemnicę. Nie wszyscy zaśniemy; będziemy przemienieni...” I tak dalej. Mniej więcej tak to szło. Pamiętam to „spójrzcie!”, bo zawsze podobało mi się bardziej niż „oto”. – Sebastian uruchomił silnik i wóz uniósł się w powietrze.
– Może masz rację – powiedziała Lotta, jak zawsze zgodna i jak zawsze skłonna uznawać męża, bądź co bądź znacznie starszego, za ostateczny autorytet. Każdy tego przejaw cieszył go niezmiernie, a i ona zdawała się czerpać z tego zadowolenie. Siedząc obok, poklepał ją czule po kolanie, na co odpowiedziała tym samym. Jak zawsze miłość przepływała między nimi w obie strony; bez oporu, bez trudności, bez wysiłku.

Młody i oddany swej pracy funkcjonariusz Tinbane czekał na nich za otaczającym cmentarzyk zdewastowanym ogrodzeniem z ostro zakończonych żelaznych prętów.
– Dobranoc panu – powitał Sebastiana, salutując służbiście. Wszystko, co robił, występując w mundurze policjanta, było dlań czynnością oficjalną, a zatem całkowicie pozbawioną osobistych konotacji. – Pański inżynier przyleciał kilka minut temu i już zakłada szyb wentylacyjny. To prawdziwe szczęście, że akurat znalazłem się w pobliżu. – Policjant teraz dopiero dostrzegł Lottę. – Dobranoc, pani Hermes – pozdrowił ją. – Przykro mi, że narażam panią na taki chłód; może zechce pani siąść w moim wozie patrolowym? Włączyłem ogrzewanie.
– Nic mi nie będzie – odpowiedziała Lotta. Wyciągając szyję, próbowała obserwować pracującego Boba Lindy’ego. – Czy ona wciąż coś mówi? – spytała, zwracając się do Tinbane’a.
– Prawie bez przerwy – odrzekł policjant. Błyskając służbową latarką, poprowadził przybyłych w stronę jasno oświetlonej strefy, w której Bob Lindy męczył się ze swoją robotą. – Najpierw do mnie, a teraz do waszego inżyniera.
Na klęczkach, podpierając się dłońmi, Lindy przyglądał się uważnie wskaźnikom wiertarki lufowej i jej osprzętu, choć widać było, że jest świadom obecności szefa i towarzyszących mu osób. W hierarchii Lindy’ego praca stała jednak na pierwszym miejscu, sprawy towarzyskie zaś – na ostatnim.
– Ta kobieta twierdzi, że ma krewnych – odezwał się Tinbane do Sebastiana. – Proszę, zapisałem to, co mówiła. Podała nazwiska i adresy. W Pasadenie. Proszę tylko pamiętać, że pani Benton jest osobą sędziwą i najwyraźniej bardzo zdezorientowaną. – Policjant rozejrzał się po cmentarzu. – Czy lekarz też się zjawi? Moim zdaniem będzie potrzebny. Pani Benton wspominała coś o chorobie Brighta widocznie na nią właśnie umarła. Prawdopodobnie trzeba będzie podłączyć ją do sztucznej nerki.
W pobliżu, mrugając światłami pozycyjnymi, wylądował aerowóz doktora Signa. Lekarz, ubrany w elegancki, plastikowy, zatrzymujący ciepło, modny garnitur, wyskoczył na trawę.
– Podobno mamy tu żywą klientkę – rzucił na powitanie w stronę funkcjonariusza Tinbane’a, po czym przyklęknął nad grobem pani Tilly M. Benton, nadstawił ucha i zawołał: – Pani Benton?! Słyszy mnie pani?! Czy może pani oddychać?!
Gdy Lindy na moment przestał wiercić, spod ziemi dobiegł słaby, niewyraźny i łamiący się głos:
– Tak tu duszno... i tak ciemno... Okropnie się boję. Chciałabym stąd wyjść i wrócić do domu najszybciej jak się da. Czy mogą mnie panowie uratować?
– Już kopiemy, pani Benton! – odkrzyknął doktor Sign, składając dłonie wokół ust. – Proszę wytrzymać jeszcze chwilę i nie martwić się, to potrwa minutę, może trochę dłużej...! Nie chciało ci się nawet do niej odezwać?– spytał, odwracając się w stronę inżyniera.
– Mam swoją robotę – warknął Lindy. – Gadanie to wasz biznes i wielebnego Faine’a – z tymi słowy powrócił do przerwanego wiercenia.
Stwierdziwszy, że szyb jest prawie gotowy, Sebastian odszedł nieco dalej, by wsłuchać się i wczuć w atmosferę cmentarza. Głęboko pod płytami nagrobków leżeli zmarli, owi „zniszczalni”, jak nazywał ich święty Paweł, którzy pewnego dnia – podobnie jak pani Benton – „przyodzieją się w niezniszczalność”. A „to, co śmiertelne”, dumał Hermes, „przyodzieje się w nieśmiertelność”. „Wtedy sprawdzą się słowa, które zostały napisane: Zwycięstwo pochłonęło śmierć. Gdzież jest, o śmierci, twoje zwycięstwo? Gdzież jest, o śmierci, twój oścień?”* I tak dalej... Sebastian spacerował, oświetlając latarką kamienne nagrobki, by się nie potknąć. Szedł wolno, nieustannie wsłuchując się – choć może niezupełnie tak, bo przecież nie polegał na słuchu, lecz na innym, wewnętrznym zmyśle – w nikłe ruchy dokonujące się pod ziemią. To oni, myślał, ci, którzy już wkrótce będą staronarodzonymi. Cząsteczki, z których były złożone ich ciała poczęły migrować, by powrócić na swoje dawne miejsce. Wyczuwał wiecznotrwały proces, nie kończącą się, złożoną aktywność cmentarza, co wzbudziło w nim dreszcz entuzjazmu i wprawiło w wielkie podniecenie. Nie było nic wspanialszego ponad te odtwarzające się ciała, które, jak pisał święty, raz zniszczone, teraz, dzięki wpływowi Fazy Hobarta, „przyodziewały się w niezniszczalność”.
Jedyny błąd świętego Pawła polegał na tym, że spodziewał się tych wydarzeń jeszcze za swojego życia, pomyślał – Sebastian.
Ci, którzy teraz stawali się staronarodzonymi, byli ostatnimi umarłymi przed czerwcem tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego szóstego roku. Jednakże zgodnie z przewidywaniami Aleksa Hobarta, odwrócenie czasu miało postępować, zataczać coraz szersze kręgi – do życia mieli powracać coraz dłużej nieżyjący ludzie... I tak oto, po dwóch tysiącach lat, „ze snu”, jak sam napisał, miał się ocknąć sam święty Paweł.
Lecz zanim by to nastąpiło – i to dużo, dużo wcześniej – Sebastian Hermes i wszyscy ludzie żyjący teraz na ziemi zdążyliby już się skurczyć i powrócić do oczekujących ich macic. Potem matki, do których należałyby owe łona, także poczęłyby młodnieć i tak bez końca, zakładając, rzecz jasna, że Hobart miał rację. A jeśli miał, to Faza nie była zjawiskiem przejściowym i krótkotrwałym, lecz jednym z najpotężniejszych procesów zachodzących w galaktyce co kilka miliardów lat.
Ostatni pojazd obniżył lot i zszedł do lądowania. Wysiadł mego filigranowy pastor Faine, dzierżąc walizeczkę z religijnymi księgami. Duchowny skinął przyjaźnie głową funkcjonariuszowi Tinbane’owi.
– Należy się panu pochwała za to, że usłyszał pan tę kobietę – rzekł z powagą. – Mam nadzieję, że nie będzie pan musiał tu dłużej marznąć. – Faine rozejrzał się i zauważył Boba Lindy’ego przy pracy, doktora Signa czekającego opodal z torbą lekarską i oczywiście Sebastiana Hermesa. – Przejmujemy sprawę – poinformował oficjalnie Tinbane’a. – Dziękujemy panu.
– Dobry wieczór, pastorze – pożegnał się policjant. – Dobry wieczór, panie i pani Hermes. Dobry wieczór, doktorze. – Spojrzawszy na kwaśną minę małomównego Boba Lindy’ego, postanowił nie żegnać się z nim. Odwrócił się, ruszył do policyjnego aerowozu i wkrótce odleciał nim, by wrócić do patrolowania swojego rewiru.
Sebastian zbliżył się do wielebnego Faine’a.
– Wiesz co? Słyszę następnego. Ktoś na tym cmentarzu jest bardzo bliski odrodzenia. To kwestia dni, może nawet godzin. – Wyczuwam fantastycznie silną emanację, dodał w myślach. Gdzieś w pobliżu rekonstruuje się niezwykle żywotna osobowość.
– Dostarczyłem jej powietrza – zameldował Lindy. Chwilę wcześniej skończył drążyć szyb i zdemontował przenośną, bardzo wysłużoną wiertarkę, by wprowadzić na miejsce sprzęt kopiący. – Przygotuj się, Sign. – Inżynier postukał palcem w słuchawki, by lepiej słyszeć głos leżącej w grobie kobiety. – Zdaje się, że jest w fatalnym stanie. Ma jakąś chroniczną, ciężką chorobę. – Pstryknięcie włącznika ożywiło automatyczne wybieraki i maszyna natychmiast zaczęła wyrzucać otworem wylotowym bryły ziemi.
Gdy Sebastian, doktor Sign i Bob Lindy wydobywali trumnę z dołu, pastor Faine czytał na głos wersety Biblii. Starał się mówić wyraźnie i dobitnie, by słowa dotarły do osoby spoczywającej jeszcze w trumnie.
– „Wynagrodził mi Pan według sprawiedliwości mojej, oddał mi według czystości rąk moich. Strzegłem bowiem dróg Pana i grzesznie nie odstąpiłem od Boga mego. Bo mam przed sobą wszystkie prawa jego, a przykazań jego nie odrzucam od siebie. Byłem wobec niego nienaganny i wystrzegałem się niegodziwości mojej. Przeto oddał mi Pan według sprawiedliwości mojej. Według czystości rąk moich przed oczyma jego. Z pobożnym obchodzisz się łaskawie...”* – Wielebny Faine czytał i czytał, a praca żwawo posuwała się naprzód. Wszyscy znali ten psalm doskonale, nawet Bob Lindy, był to bowiem ulubiony tekst duchownego. Powtarzany niemal przy każdej takiej okazji, czasem tylko ustępował miejsca psalmowi dziewiątemu, powracał nad kolejnym otwartym grobem.
Bob Lindy szybko odkręcił wieko trumny. Było lekkie, wykonane z taniej, syntetycznej sosny, odskoczyło bez trudu. Doktor Sign natychmiast zbliżył się i pochylił ze stetoskopem nad sędziwą damą. Nasłuchując, przemawiał do niej cichym i spokojnym głosem. Bob Lindy uruchomił termowentylator i skierował strumień gorącego powietrza na panią Tilly M. Benton. Dostarczenie solidnej dawki ciepła miało ogromne znaczenie: staronarodzeni zawsze odczuwali przeraźliwy chłód, który u wszystkich z czasem przeradzał się w fobię na punkcie zimna. W większości przypadków, w tym także u Sebastiana, dolegliwość ta nie ustępowała przez całe lata po odrodzeniu.
Wiedząc, że jego rola chwilowo dobiegła końca, Sebastian znowu skierował kroki ku innym nagrobkom, w głębi cmentarza, i począł nasłuchiwać. Tym razem Lotta poszła za nim i uparcie próbowała bawić go rozmową.
– Czyż to nie mistyczne doświadczenie?– spytała na bezdechu, przejętym głosem małej dziewczynki. – Chciałabym to namalować. Gdyby tylko udało mi się utrwalić ten wyraz twarzy, kiedy zaczynają coś widzieć, kiedy unosi się wieko trumny... To spojrzenie... Nie radość, nie ulga, właściwie nic konkretnego, jakieś głębokie i bardziej...
– Posłuchaj – przerwał jej Sebastian.
– Czego? – Dziewczyna posłusznie nadstawiła uszu, ale niczego nie usłyszała. I nie wyczuła tego, co wyczuwał mąż: czyjejś doskonale wyczuwalnej obecności gdzieś w pobliżu.
– Trzeba będzie bacznie się przyglądać tej dziwnej cmentarnej dziurze – stwierdził Sebastian. – Poza tym, chcę dostać kompletną, ale to absolutnie kompletną, listę osób, które tu pochowano. – Niekiedy, studiując spisy umarłych, potrafił wyczuć, kto ożyje następny. Był to zaiste nadnaturalny dar, dar przewidywania kolejnych odrodzeń. – Przypomnij mi, żebym zadzwonił do zarządcy tego przybytku i dowiedział się, kogo tu mają. – W tym nieskończenie bogatym magazynie życia, dopowiedział w myśli. Oto dawny cmentarz, który stał się rezerwuarem budzących się dusz. Jeden z grobów – i tylko jeden – ozdobiony był szczególnie wymyślnym pomnikiem. Sebastian skierował nań światło latarki i odczytał nazwisko.

THOMAS PEAK
1921-1971
Sic igitur magni quoque circum
moenia mundi expugnata dabunt
labem putresque ruinas.

Hermes nie był wystarczająco dobry w łacinie, by przetłumaczyć treść epitafium. Mógł jedynie zgadywać, że chodzi o wielkie rzeczy na ziemi, które prędzej czy później zostają dotknięte rozkładem i popadają w ruinę. No cóż, pomyślał, teraz to już nieprawda. Szczególnie jeśli chodzi o wielkie rzeczy związane z ludzkimi duszami. Mam wrażenie, powiedział sobie Sebastian Hermes, że Thomas Peak – a wszystko wskazuje na to, że był to nie byle kto: wystarczy spojrzeć na rozmiary nagrobka i jakość kamienia, z którego go wykonano – jest właśnie tą osobą, której powrót przeczuwam. Osobą, na którą powinniśmy uważać.
– Peak – odezwał się do Lotty.
– Czytałam o nim – odpowiedziała. – Na zajęciach z filozofii orientalnej. Wiesz, kim on jest... to znaczy był?
– Czy to możliwe, żeby był krewnym Anarchy?
– Udi – odrzekła krótko Lotta.
– Mówisz o tym murzyńskim kulcie? O tym, którego wyznawcy rządzą Gminą Wolnych Murzynów? Tym samym, którym trzęsie ten demagog, Raymond Roberts? O uditach? Ten Thomas Peak miałby być tutaj pochowany?
Dziewczyna raz jeszcze spojrzała na daty i skinęła głową.
– Wykładowca mówił nam, że w tamtych czasach to nie było oszustwo. Naprawdę istnieje doświadczenie religijne udi. Przynajmniej taka wersja obowiązywała w San Jose State College: wszyscy się łączą, nie ma mnie i nie ma...
– Wiem, co to jest udi – przerwał jej, mocno już rozdrażniony. – Mój Boże, teraz, kiedy wiem, kto tu leży, nie jestem pewien, czy chcę przyłożyć ręki do jego powrotu.
– Przecież kiedy odrodzi się Anarcha Peak – odparła rezolutnie Lotta – na pewno zechce odzyskać swoją pozycję wśród wyznawców kultu i sprawi, że skończą się wszelkie awantury wokół niego.
Do rozmowy włączył się Bob Lindy, który stanął za ich plecami:
– Podejrzewam, że mógłbyś zbić majątek, nie przywracając go światu, który i tak na niego nie czeka – stwierdził, po czym zmienił temat. – Moja robota skończona. Sign podłącza kobietę do przenośnej elektrycznej nerki, potem przerzuci ją na nosze i do swojego wozu. – Inżynier zapalił niedopałek papierosa i mocno wdmuchiwał weń dym, drżąc z zimna. – Naprawdę sądzisz, że ten cały Peak niedługo wróci?
– Tak. Znasz przecież moje przeczucia. – Dzięki nim nasza firma wychodzi na swoje, dorzucił w duchu. Gdyby nie one, nigdy nie wyprzedzilibyśmy wielkich vitariów, a więc w ogóle nie utrzymalibyśmy się na rynku... Nie znaleźlibyśmy żadnej roboty poza tą, którą od czasu do czasu zleca nam policja.
– Poczekaj, aż dowie się o tym R. C. Buckley – rzekł ponuro Lindy. – Pewnie tym razem naprawdę się przyłoży. Zresztą proponuję, żebyś zadzwonił do niego od razu. Im wcześniej się dowie, tym prędzej przygotuje jedną z tych swoich nachalnych kampanii promocyjnych. – Inżynier zaśmiał się głośno. – Nasz człowiek na cmentarzu – dorzucił po chwili.
– Zamierzam zostawić pluskwę przy grobie Peaka – oświadczył Sebastian po dłuższej chwili zastanowienia. – Taką, która wykryje aktywność serca i nada do nas zakodowany sygnał.
– Aż taki jesteś pewny?– mruknął nerwowo Lindy. – Chodzi mi o to, że to nielegalne. Jeżeli policja z Los Angeles znajdzie pluskwę, może wystąpić nawet o zawieszenie twojej licencji na prowadzenie vitarium. – Do głosu doszła teraz wrodzona, szwedzka ostrożność Lindy’ego, a także jego źle skrywane powątpiewanie w paranormalne zdolności Sebastiana. – Lepiej o tym zapomnij. Robisz się tak samo irracjonalny jak Lotta – rzekł, dobrodusznie klepiąc dziewczynę po plecach. – Zawsze powtarzam, że nie wolno poddawać się atmosferze tych miejsc. Uprawiam czysto techniczny zawód. Moim zadaniem jest precyzyjne lokalizowanie zmarłych, dostarczanie im odpowiedniej ilości powietrza, kopanie dołów w taki sposób, by nie przeciąć trumny na pół, i wreszcie wyciąganie nieboszczyków na powierzchnię, żeby doktor Sign mógł jakoś połatać ich sfatygowane ciała. – Po chwili odwrócił się w stronę Lotty. – Widzisz w tym wszystkim zdecydowanie zbyt wiele metafizyki, mała. Mówię ci, lepiej daj sobie spokój.
– Jestem żoną człowieka, który kiedyś także leżał pod ziemią – odpowiedziała Lotta. – Kiedy przyszłam na świat, Sebastian był martwy i pozostawał w tym stanie do czasu, gdy miałam dwanaście lat. – Głos dziewczyny brzmiał wyjątkowo stanowczo.
– No to co? – spytał Lindy.
– Ten proces dał mi jedynego mężczyznę na Ziemi, Marsie i Wenus, którego mogłam pokochać i kocham. Uważam go za najwspanialszą siłę sprawczą w moim życiu – wyjaśniła, obejmując Hermesa ramieniem i przytulając się mocno do jego wielkiego ciała.
– Chciałbym – zwrócił się do niej Sebastian – żebyś jutro wybrała się z wizytą do Sekcji B w Ludowej Bibliotece Miejskiej. Wyciągniesz stamtąd wszelkie dane na temat Anarchy Thomasa Peaka. Większość pewnie poddano już eradykacji, ale może zachowano jeszcze kilka ostatnich maszynopisów jego autorstwa.
– Sądzicie, że gość był aż taki ważny? – spytał Lindy.
– Tak – odpowiedziała Lotta. – Ale... – zaczęła z wahaniem – boję się tej biblioteki, Seb. Naprawdę się boję, przecież wiesz. Jest taka... ech, do diabła z tym. Pójdę – stwierdziła w końcu słabym głosem.
– W tym akurat zgadzam się z tobą całkowicie – wyznał Bob Lindy. – Ja też nie lubię tej instytucji. Byłem tam dokładnie raz.
– To przejaw Fazy Hobarta – rzekł Sebastian. – Tej samej siły, która działa tutaj – dodał, po czym powiedział do Lotty: – Unikaj tylko głównej bibliotekarki, Mavis McGuire. – Sam wpadł już na nią parę razy i uważał za wyjątkowi i odpychającą. Była złośliwą, zawsze wrogo nastawioną suką – Idź od razu do Sekcji B – poradził.
Boże, miej Lottę w opiece, pomyślał, jeśli będzie miała pecha i trafi na tę McGuire. Może lepiej pójdę sam? Nie, postanowił, dziewczyna może poprosić o rozmowę z kimś innym i wszystko będzie dobrze. Trzeba spróbować.

2

Najsłuszniej jest definiować człowieka jako pewien kaprys intelektualny powstały na wieki w boskim umyśle.
Eriugena

Za oknem świeciło już słońce, gdy rozległ się przenikliwy, mechaniczny głos:
– No, dobra, Appleford. Pora wstać i pokazać światu, kim jesteś i co potrafisz. Wielki człowiek ten Douglas Appleford, każdy o tym wie. Słyszę, jak wszyscy to powtarzają: wielki człowiek, wielki talent, wielkie zadania. Są pełni podziwu. – Na moment zapadło milczenie. – Obudziłeś się już?
– Tak – odpowiedział z łóżka Appleford. Po chwili usiadł i przycisnął dłonią wyłącznik budzika o przenikliwym głosie. – Dzień dobry – powiedział do cichego mieszkania. – Dobrze spałem, mam nadzieję, że ty też.
Gdy ociężale podnosił się z posłania i podchodził do szafy, by wyjąć z niej odpowiednio brudne ubranie, przez jego nie rozbudzony jeszcze umysł przetoczyła się cała kawalkada problemów. Miałem przycisnąć Ludwiga Enga, pomyślał niemrawo. Wczorajsze zadania stały się przez noc zmorami dnia dzisiejszego. Trzeba uświadomić Engowi, że na całym świecie pozostała tylko jedna kopia jego bestsellerowej książki. Nadszedł więc czas działania, ostatniej czynności, którą tylko on mógł wykonać. Co mógł czuć taki Eng? W końcu nieraz zdarzało się, że wynalazcy odmawiali wypełnienia swojej powinności. No cóż, pomyślał Appleford, to problem wyłącznie Rady Eradów. Zrzucił bluzę piżamy i wsunął się w pogniecioną i poplamioną czerwoną koszulę. Ze spodniami nie poszło mu tak łatwo: musiał przekopać do samego dna kosz z brudnymi ubraniami.
Teraz zajął się szukaniem zarostu.
Moją życiową ambicją, rozmyślał Appleford, wędrując w stronę łazienki z paczką zarostu w dłoni, jest przejechanie tramwajem całych Zachodnich Stanów Zjednoczonych. Umył twarz nad umywalką, natarł skórę pianką klejącą, otworzył opakowanie i zręcznymi klepnięciami naniósł włoski równomiernie na policzki i podbródek. Po chwili fachowo nałożony zarost solidnie przywarł do ciała. Jestem gotów do jazdy tramwajem, uznał, przyglądając się swemu odbiciu w łazienkowym lustrze. Najpierw jednak muszę przetrawić swoją porcję sogumu.
Włączywszy automatyczny, bardzo nowoczesny dozownik sogumu, pobrał solidną, męską dawkę i westchnął z zadowoleniem, przeglądając dział sportowy w „Los Angeles Times”. Wreszcie przeszedł do kuchni i zaczął wyciągać brudne talerze. Już po chwili stały przed nim: miska zupy, kotlety jagnięce, zielony groszek, marsjański błękitny mech z sosem jajecznym oraz filiżanka gorącej kawy. Zebrał wszystkie produkty z talerzy – oczywiście upewniwszy się wcześniej, że nikt nie podgląda go przez okno – i szybko umieścił je we właściwych opakowaniach, a te sprawnie ułożył na półkach w szafkach i w lodówce. Była ósma trzydzieści, miał jeszcze kwadrans na dotarcie do pracy. Nie musiał gnać na złamanie karku, Sekcja B Ludowej Biblioteki Miejskiej na pewno będzie na swoim miejscu, kiedy do niej dojedzie.
Wiele lat zabrało mu zapracowanie na awans. Teraz, w nagrodę, miał wątpliwą przyjemność spotykać się twarzą w twarz ze zdumiewającymi okazami zgryźliwych i prostackich wynalazców, wszelkimi sposobami starającymi się uniknąć zaplanowanego – i obowiązkowego, zdaniem eradów – własnoręcznego zniszczenia ostatniego egzemplarza dzieła, z którym kojarzono ich nazwisko. Akt ten był częścią procesu, którego nie rozumiał do końca ani Douglas Appleford, ani żaden z owych wynalazców. Zapewne tylko Rada Eradów wiedziała, dlaczego w określonym momencie konkretnego wynalazcę wiązano akurat z takim, a nie innym dziełem. Na przykład Engowi przypisano autorstwo książki Jak w wolnym czasie we własnej piwnicy zbudowałem szwablę z przedmiotów codziennego użytku. Appleford coraz bardziej pogrążał się w zadumie, machinalnie przeglądając gazetę. Pomyśleć tylko, jaka to odpowiedzialność. Gdy Eng zakończy swą pracę, na świecie nie będzie już szwabli, chyba że te podstępne dranie z GWM, Gminy Wolnych Murzynów, ukryły gdzieś parę egzemplarzy. Prawdę mówiąc, nawet teraz, gdy jeszcze istniał oskop, czyli ostatnia kopia, książki Enga, Appleford miał trudności z przypomnieniem sobie, jak właściwie wyglądała szwabla i do czego służyła. Czy była kanciasta? Mała? A może krągła i duża? Hmm... Mężczyzna odłożył gazetę i potarł czoło, intensywnie próbując odtworzyć w pamięci wygląd urządzenia, póki jeszcze było to możliwe. Kiedy tylko Eng zredukuje oskop do świeżej, mocno nasączonej tuszem taśmy barwiącej do maszyny, połowy ryzy czystego papieru i paczki nie używanej kalki, nikt już nie będzie w stanie przypomnieć sobie ani książki, ani samego wynalazku – do tej pory całkiem przydatnego wielu ludziom – o którym traktowało to dzieło.
To zadanie miało zająć Engowi pozostałą część roku. Czyszczenie oskopu musiało postępować wolno, linia po linii, słowo po słowie. Nie można go było przeprowadzić hurtowo, jak czyniło się to ze stertami drukowanych egzemplarzy. Dziwne, jak łatwa jest eradykacja do ostatniej kopii, dopiero wtedy robota staje się taka... No, ale z drugiej strony Eng dostanie za jej wykonanie naprawdę godziwe wynagrodzenie, plus...
Tuż przy łokciu Appleforda, na małym kuchennym stoliku, odezwał się wideofon. Słuchawka zeskoczyła z widełek i dobiegł z niej piskliwy kobiecy głos:
– Do widzenia, Doug.
Mężczyzna podniósł słuchawkę.
– Do widzenia.
– Kochani cię, Doug – oświadczyła Charise McFadden nabrzmiałym emocjami głosem. – A ty mnie kochasz?
– Tak, ja też cię kocham – odpowiedział. – Kiedy to widziałem cię ostatnio? Mam nadzieję, że niedługo. Powiedz, że niedługo.
– Najprawdopodobniej dziś wieczorem – odrzekła Charise. – Po pracy. Chciałabym, żebyś kogoś poznał. To zupełnie nieznany badacz, który nie może się doczekać oficjalnej eradykacji jego teorii o psychogenicznych uwarunkowaniach śmierci przez uderzenie meteorytu. Powiedziałam mu, że pracujesz w Sekcji B...
– To powiedz mu jeszcze, żeby sam sobie wymazał tę teorię. Na własny koszt.
– Takie rozwiązanie nie przyniesie mu uznania. – Uczciwa twarz Charise błagalnie patrzyła na Appleforda z ekranu wideofonu. – To naprawdę wyjątkowo fatalna teoria, głupszej nie znajdziesz, to pewne. A ten prostak, Lance Arbuthnot...
– Tak się nazywa? – Omal go to nie przekonało. Ale niezupełnie. Każdego dnia otrzymywał mnóstwo podobnych próśb, a każda z nich, bez wyjątku, wychodziła od niebezpiecznego dla społeczeństwa, zdziwaczałego wynalazcy o wyjątkowo idiotycznym nazwisku. Zbyt długo jednak siedział za biurkiem w Sekcji B, żeby dać się łatwo złapać w pułapkę. Mimo to czuł, że musi zająć się tą sprawą: jego osobista etyka, poczucie odpowiedzialności względem społeczeństwa kazały mu ustąpić. Westchnął.
– Słyszę, że jęczysz – zauważyła pogodnie Charise.
– Zgoda, pod warunkiem, że on nie jest z GWM – odparł Appleford.
– Jest. – Kobieta wyglądała, a jej głos brzmiał, jakby czuła się winna. – Ale wydaje mi się, że został wyrzucony. Dlatego jest tutaj, w Los Angeles, a nie tam.
– Witaj, Charise – rzekł sztywno Douglas Appleford, wstając od stołu. – Muszę już iść do pracy. Nie mogę dłużej rozmawiać o tej trywialnej kwestii. – Te słowa, w jego mniemaniu, zakończyły sprawę.
Taką przynajmniej miał nadzieję.

Kiedy funkcjonariusz Joe Tinbane zakończył swoją zmianę i wrócił do domu, zastał swoją żonę siedzącą przy kuchennym stole. Z zakłopotaniem odwracał wzrok, póki Bethel go nie zauważyła i gwałtownie nie przestała napełniać filiżanki gorącą, czarną kawą.
– Wstydź się – skarciła go. – Powinieneś był zapukać. – Wyniosła i dumna, ostrożnie włożyła do lodówki butlę soku pomarańczowego i schowała do kredensu napełnioną już do połowy paczkę płatków „Happy-Oats”. – Zaraz ustąpię ci miejsca. Prawie skończyłam moją cyrkulację pożywienia – zapewniła, ale tak naprawdę wcale jej się nie spieszyło.
– Jestem zmęczony – powiedział, siadając ciężko.
Bethel postawiła przed nim puste miski, szklankę, filiżankę i talerz. – Nie zgadniesz, o czym piszą w porannej gazecie! – zawołała, wycofując się dyskretnie do salonu, by Joe mógł w spokoju zwrócić jedzenie. – Przyjeżdża ten fanatyczny zbir, wiesz, o kim mówię. Raymond Roberts czy jak mu tam. Z pielgrzymką.
– Hmm... – mruknął, z przyjemnością smakując gorącą kawę powracającą do jego zmęczonych ust.
– „Szef policji Los Angeles ocenia, że przyjdą go zobaczyć cztery miliony ludzi. Roberts chce odprawić Sakrament Boskiego Zjednoczenia na stadionie Dodgersów”. Oczywiście telewizja będzie to wszystko pokazywać do znudzenia; zwariować można. Przez cały dzień! Tak piszą w gazecie, nie zmyślam przecież.
– Cztery miliony – powtórzył Tinbane, zastanawiając się z zawodowego nawyku nad tym, ilu policjantów potrzeba do zapanowania nad tak niewyobrażalnym tłumem. Na pewno wszystkich, nie wyłączając tych z Patrolu Powietrznego i jednostek specjalnych. Ale robota, jęknął w duchu.
– Będą narkotyki – ciągnęła Bethel. – Są potrzebne do tego ich zjednoczenia, w które wierzą. Mam tu cały artykuł na ten temat. Używają podobno jakiejś pochodnej DNT. Jest u nas nielegalna, ale z okazji tej uroczystości pozwolą mu, i całej reszcie ludzi, na jednorazowe użycie. A to dlatego, że prawo kalifornijskie mówi...
– Wiem, co mówi – przerwał jej Tinbane. – Wolno używać środków psychodelicznych podczas ceremonii religijnych prowadzonych w dobrej wierze. – Bóg wie, ile razy przełożeni wbijali mu do głowy ten paragraf.
– Powiem ci, że chętnie bym tam poszła – przyznała Betel. – Wzięłabym w tym udział. To jedyna okazja, chyba że polecimy do GWM. A szczerze mówiąc, nie mam na to najmniejszej ochoty.
– Więc idź – rzekł Joe, z przyjemnością wypluwając kolejno płatki, kawałki brzoskwini, mleko i cukier.
– A ty nie chcesz? To takie podniecające. Pomyśl tylko: tysiące ludzi stanowiących jedność. To się nazywa „udi” czyli „wszyscy i nikt”. Posiadanie absolutnej wiedzy, nie istnieje bowiem wtedy pojedynczy, ograniczony punkt widzenia. – Bethel, przymykając oczy, zbliżyła się do kuchennych drzwi. – Co ty na to?
– Nie, dziękuję – odparł z pełnymi ustami zażenowany Tinbane. – I nie podglądaj mnie. Przecież wiesz, że nie cierpię, kiedy ktoś jest w pobliżu podczas mojej cyrkulacji; nawet jeśli nie patrzy. Bo może na przykład usłyszeć, jak żuję.
Wiedział, że Bethel stoi tam, gdzie stała. Czuł jej niechęć.
– Nigdy mnie nigdzie nie zabierasz – poskarżyła się po chwili.
– Niech będzie – zgodził się. – Nigdzie cię nigdy nie zabieram. A gdybym nawet to robił, to na pewno nie poszlibyśmy tam, żeby wysłuchiwać natchnionych bzdur – dodał natychmiast. W Los Angeles mamy dość maniaków religijnych, pomyślał. Ciekawe, dlaczego Roberts nie podjął wcześniej pielgrzymki do tego miasta. Ciekawe, dlaczego akurat teraz... Miał przecież tyle możliwości.
– Myślisz, że to bujdy? – spytała poważnie Bethel. – Że nie ma takiego stanu umysłu jak udi?
Mężczyzna wzruszył ramionami. DNT to potężny narkotyk. Zdaniem Tinbane’a prawdziwość lub fałszywość tego kultu nie miała najmniejszego znaczenia.
– Wiesz, mieliśmy dziś kolejne nieoczekiwane odrodzenie – odezwał się po chwili. – Oczywiście w Forest Knolls, Nikt nie pilnuje tych małych cmentarzyków, bo wszyscy wiedzą, że my się nimi zajmiemy; rzecz jasna za pomocą sprzętu należącego do miasta. – Dobrze, że dzięki Sebowi Hermesowi przynajmniej Tilly M. Benton była już bezpieczna w szpitalu dla odrodzonych. Najdalej za tydzień pewnie zacznie zwracać pożywienie, jak wszyscy.
– Niesamowite – powiedziała Bethel, nie odchodząc od kuchennych drzwi.
– Skąd możesz wiedzieć? Przecież nigdy nie widziałaś, jak to się odbywa.
– Ty i ta twoja przeklęta robota – dorzuciła. – Nie wyżywaj się na mnie tylko dlatego, że nie znosisz swojej pracy. Jeśli jest taka okropna, to się zwolnij. Łów ryby albo odetnij przynętę, jak mawiali Rzymianie.
– Poradzę sobie. Jeśli chcesz wiedzieć, już poprosiłem o przeniesienie. – Problemem jesteś wyłącznie ty, pomyślał. – A teraz, z łaski swojej, pozwól mi zwracać w spokoju – dodał ze złością. – No, idź, poczytaj sobie gazetę.
– Czy ciebie też to dotyczy? – spytała. – No, wiesz, to, że Ray Roberts przybywa tu, na Wybrzeże?
– Pewnie nie – odpowiedział. Miał swój rewir do patrolowania i nie sądził, by cokolwiek mogło zmienić ten stan rzeczy.
– A nie każą ci stać przy nim z pukawką i pilnować, żeby był bezpieczny?
– Pilnować? – powtórzył. – Prędzej sam bym go zastrzelił.
– Dobry Boże – odezwała się kpiąco. – Jakiś ty ambitny. Wreszcie miałbyś okazję przejść do historii.
– I tak przejdę do historii – odparł Tinbane.
– Niby z jakiego powodu? Co takiego zrobiłeś? I co zamierzasz zrobić? Nadal wykopywać starsze panie na cmentarzu Forest Knolls? – Jej ironiczny ton zadawał mu ból. – Może przejdziesz do historii z tego powodu, że jesteś moim mężem?
– Właśnie. Z tego powodu, że jestem twoim mężem. – Teraz Joe był równie okrutny. Nauczył się tego od niej, podczas długich, martwych miesięcy ich małżeństwa.
Bethel wróciła do salonu. Tinbane został sam i wreszcie w spokoju zajął się zwracaniem. Cenił sobie te chwile.
Dobrze, że chociaż Tilly M. Benton z południowej Pasadeny mnie lubi, pomyślał ponuro.

3

Wieczność jest pewną miarą. Jednakże być mierzonym nie jest sprawą Boga. Dlatego też nie jest Jego sprawą być wiecznym.
święty Tomasz z Akwinu

Funkcjonariusz Joe Tinbane zawsze miał problem z precyzyjnym określeniem stanowiska, jakie George Gore za zajmował w Departamencie Policji Los Angeles. Człowiek ten nosił zupełnie zwyczajną cywilną pelerynę, zgrabne włoskie buty o wygiętych ku górze noskach i modną kolorową koszulę, sprawiającą wrażenie odrobinę krzykliwej. Był dość szczupły i, jak domyślał się Tinbane, mógł mieć czterdzieści parę lat. Gore przeszedł do rzeczy, gdy tylko zasiedli naprzeciwko siebie w jego biurze.
– Jako że do naszego miasta przybywa Ray Roberts gubernator poprosił nas o zapewnienie mu osobistej ochrony... co zresztą sami zamierzaliśmy uczynić. Wyznaczymy do tego zadania czterech lub pięciu ludzi; co do tego także jesteśmy zgodni. Prosił pan ostatnio o przeniesienie, będzie więc pan jednym z ochroniarzy. – Gore rzucił na biurko plik dokumentów. Tinbane zauważył, że to jego akta osobowe. Zgadza się pan? – spytał przełożony.
– Skoro tak pan sobie życzy – odparł kwaśno zaskoczony Joe. – Nie mówimy tu o pilnowaniu tłumu podczas uroczystości, tylko o służbie ciągłej? Dwadzieścia cztery godziny na dobę? – Mniej więcej, dodał w myśli. Jak osobisty, to osobisty.
– Będziecie z nim jadać – rzekł Gore – a także, wybaczy pan wyrażenie, sypiać. To znaczy w tym samym pokoju, ma się rozumieć. Roberts zwykle nie korzysta z usług ochrony osobistej, ale mamy w naszym mieście wielu ludzi, którzy żywią głęboką niechęć do uditich. Nie chcę przez to powiedzieć, że nie ma takich w GWM, ale to już nie nasz problem. Nasz gość nie prosił o ochronę – dodał po chwili wahania – ale my nie zamierzamy go pytać o zdanie. Czy mu się to podoba, czy nie, będzie miał całodobową ochronę dopóty, dopóki będzie się znajdował pod naszą jurysdykcją. – Ostatnie słowa Gore wypowiedział tonem wielce oficjalnym i stanowczym.
– Rozumiem, że nie będziemy mieli przerw na odpoczynek.
– Będziecie musieli we czterech ustalić sobie cykl snu i czuwania, ale odpoczywać będziecie także w jego obecności. To tylko czterdzieści osiem do siedemdziesięciu dwóch godzin – nie wiadomo, na co zdecyduje się Roberts. Zresztą pewnie pan o tym wie, choćby z gazet.
– Nie lubię go – powiedział Tinbane.
– Tym gorzej dla pana. Nie sądzę, żeby zrobiło to wrażenie na Robertsie. Wątpię, czy w ogóle go to obchodzi. Ma tutaj wielu zwolenników, spodziewamy się też mnóstwa gapiów. Jakoś przeżyje pańską opinię. A zresztą, czy pan w ogóle coś o nim wie? Przecież nigdy go pan nie spotkał.
– Moja żona go lubi.
Gore wyszczerzył zęby w uśmiechu.
– Cóż, pewnie będzie musiał jakoś znieść i to. Ale rozumiem, do czego pan zmierza. To prawda, że większość jego zwolenników stanowią kobiety. To jedna z ogólnych zasad... Mam tu nasze akta na temat Raya Robertsa. Sądzę, że powinien pan je przeczytać, zanim on się pojawi. Proszę to zrobić w czasie wolnym; na pewno pana zainteresują. To naprawdę dziwne sprawy... mówię o tym, co on głosi i co robi, w co wierzą uditi. Jak pan wie, pozwalamy na zbiorowe zażycie narkotyku, choć z prawnego punktu widzenia jest te nielegalne. I tak naprawdę tym właśnie są te ich misteria: narkotycznymi orgiami ukrytymi za parawanem wydumanej religii. Roberts to dziwny i brutalny typ, tak przynajmniej prezentuje się w naszych aktach. Zdaje siej że wyznawcy postrzegają go inaczej. A może nie? Może podoba im się to, że jest właśnie taki? – Gore dotknął zamkniętego zielonego pudełka z metalu, leżącego na przeciwległym krańca biurka. – Przekona się pan, przeczytawszy te materiały, na jakie zbrodnie zezwolił tym swoim siepaczom, Potomstwu Mocy. – Oficer pchnął pudełko w stronę Tinbane’a. – A kiedy pan przejrzy wszystko, pójdzie pan do Ludowej Biblioteki Miejskiej, do Sekcji A lub B, po dokładkę.
– Proszę o kluczyk – rzekł policjant, przyjmując pudełko. – Przeczytam. Oczywiście w czasie wolnym.
Gore wyciągnął z kieszeni klucz. 
– I jeszcze jedno, Tinbane. Niech pan nie da się zwieść stereotypowemu wizerunkowi Raya Robertsa, lansowanemu w gazetach. Wiele napisano o tym człowieku, lecz w większości są to wymysły, spora część prawdy zaś nigdy nie ujrzała światła dziennego... Ale znajdzie ją pan tutaj. Po przeczytaniu tych materiałów zrozumie pan, co mam na myśli. Mówię przede wszystkim o kwestii przemocy – wyjaśnił, pochylając się ku Joemu Tinbane’owi. – Daję pan wybór. Gdy się pan zapozna z dokumentami na temat Robertsa, przyjdzie pan do mnie i powie, jaką podjął decyzję. Ja uważam, że weźmie pan tę robotę. Tak naprawdę jest to awans, krok do przodu w pańskiej karierze.
Tinbane wstał, zabierając ze sobą pudełko i kluczyk. Wcale tak nie uważam, pomyślał. Powiedział jednak coś innego:
– Zgoda, panie Gore. Ile mam czasu?
– Proszę zajrzeć przed piątą – odparł przełożony, nie przestając się kwaśno uśmiechać.

***
Dotarłszy do Sekcji B w Ludowej Bibliotece Miejskiej, Joe Tinbane ostrożnie zatrzymał się przed pulpitem głównego bibliotekarza. Było w tym miejscu coś, co go przerażało, ale nie wiedział dokładnie, co to jest i dlaczego budzi w nim takie uczucia.
Kilka osób stało przed nim w kolejce. Czekał więc niespokojnie, rozglądając się i rozmyślając o swym małżeństwie z Bethel, o karierze w policji, o celu i sensie życia – jeśli w ogóle istniało coś takiego – a także o tym, co czuli staronarodzeni, leżąc jeszcze w grobie, i o tym, jak to będzie pewnego dnia skurczyć się i trafić na powrót do macicy, co z pewnością kiedyś nastąpi.
I kiedy tak sobie stał, pojawiła się za nim znajoma postać – niewysoka dziewczyna w długim wełnianym płaszczu, na którym rozsypały się ciemnokasztanowe włosy – słowem, ładna, lecz zamężna Lotta Hermes.
– Na razie – przywitał się grzecznie, zadowolony ze spotkania.
– Ja... nie mogę znieść tego miejsca – wyszeptała dziewczyna. Była blada na twarzy – ale muszę zdobyć dla Seba pewne informacje. – Jej napięcie było niemal namacalne: całe ciało sprawiało wrażenie sztywnego i niezgrabnego. Widać było, że strach przygarbił plecy dziewczyny i zniekształcił jej sylwetkę.
– Spokojnie – odezwał się, zaskoczony jej panicznym lękiem. Natychmiast zapragnął jakoś ją pocieszyć: ujął Lottę pod ramię i odprowadził od stanowiska głównego bibliotekarza. Wyszli z wielkiego i przytłaczającego pomieszczenia na względnie spokojny korytarz.
– Mój Boże – jęknęła żałośnie. – Po prostu nie mogę tego zrobić. Nie potrafię stanąć przed tą kobietą, przed tą okropną panią McGuire. Seb kazał mi poprosić kogoś innego, ale nikogo tu nie znam. A kiedy zaczynam się bać, przestaję myśleć. – Lotta spojrzała lękliwie w górę, na twarz Joego, szukając wsparcia.
– to miejsce rzeczywiście przygnębia wielu ludzi – rzekł Tinbane. Objął dziewczynę w talii i zaczął prowadzić korytarzem ku wyjściu z budynku.
– Nie mogę teraz wyjść! – zawołała nerwowo, wyrywając się policjantowi. – Seb powiedział, że mam się czegoś dowiedzieć o Anarsze Peaku.
– Ooo... – zdziwił się Tinbane. Przez chwilę zastanawiał się dlaczego: czyżby Sebastian spodziewał się, że Anarcha odrodzi się w najbliższej przyszłości?
Tak, ta możliwość rzucałaby nowe światło na pielgrzymkę Raya Robertsa. Wyjaśniałaby mianowicie, dlaczego przybywa akurat teraz i akurat tutaj, do Los Angeles.
– Douglas Appleford. – Tinbane podjął decyzję. Znał tego człowieka, nudnego i oficjalnego, ale w gruncie rzeczy dość pomocnego. Z pewnością znacznie łatwiej było dogadać się z nim niż z Mavis McGuire. – Zaprowadzę panią do jego biura – zwrócił się do przerażonej dziewczyny. – Przedstawię was sobie. Tak się składa, że i ja przyszedłem tu po informacje. O Rayu Robertsie. Mnie także przyda się pomoc.
– Pan chyba zna wszystkich... – powiedziała Lotta, spoglądając na niego z wdzięcznością. Wyglądała teraz dużo lepiej: przestała się garbić i znowu wydawała się Joemu pełna życia i atrakcyjna. Przyjrzał się jej i poprowadził ja korytarzem w stronę gabinetu Douglasa Appleforda.

Tego ranka, gdy Douglas Appleford dotarł do swojego biura w Sekcji B biblioteki, zastał swą sekretarkę, pannę Tomsen, na daremnych próbach pozbycia się wysokiego, niedbale ubranego, ciemnoskórego dżentelmena w średnim wieku, trzymającego pod pachą małą walizeczkę.
– O, pan Appleford – odezwał się ów osobnik suchym tonem. Natychmiast rozpoznał gospodarza gabinetu i ruszył ku niemu z wyciągniętą ręką. – Jakże miło mi pani poznać. Żegnam, żegnam, jak nauczyła nas mówić Faza Hobarta. – Murzyn uśmiechnął się przelotnie, lecz urzędnik nie odwzajemnił uprzejmego grymasu.
– Jestem raczej zajętym człowiekiem – rzekł Appleford, przechodząc obok biurka panny Tomsen, by otworzyć wewnętrzne drzwi do swego prywatnego biura. – Jeśli życzy pan sobie spotkać się ze mną, proszę się umówić, jak wszyscy inni interesanci. A teraz witam pana – zakończył, próbując zamknąć za sobą drzwi.
– Chodzi o Anarchę Peaka – rzucił szybko wysoki Murzyn z teczką – który, jak sądzę, bardzo pana interesuje.
– Dlaczego tak pan uważa? – Poirytowany Appleford zatrzymał się w pół kroku. – Nie przypominam sobie, bym kiedykolwiek wyrażał zainteresowanie fanatykiem religijnym, który na szczęście od dwóch dekad spoczywa w grobie. Chyba nie chodzi o to, że Peak ma się wkrótce odrodzić? – spytał po chwili, tknięty nagłym podejrzeniem.
Rosły Murzyn znowu uśmiechnął się mechanicznie – a był to faktycznie, jak Doug wkrótce się przekonał, uśmiech mechaniczny. Appleford dopiero teraz dostrzegł niewielką jaskrawożółtą wszywkę na rękawie płaszcza mężczyzny. To był robot, od którego prawo wymagało noszenia paska, identyfikacyjnego, by nie wywoływał zamieszania swym podobieństwem do człowieka. Kiedy do Appleforda to dotarło, poczuł gwałtowny przypływ irytacji. Żywił wyraźne i głęboko zakorzenione uprzedzenie do robotów i nie potrafił się go wyzbyć. Prawdę mówiąc, nigdy się nie starał.
– Wejdź – powiedział wreszcie, otwierając szerzej drzwi swego wypucowanego na wysoki połysk gabinetu. Robot z pewnością nie przyszedł tu z własnej woli, musiał reprezentować człowieka-pryncypała, tak stanowiło prawo. Appleford zastanawiał się, kto mógł go tu przysłać. Funkcjonariusz europejskiego syndykatu? Być może. Tak czy inaczej, postanowił najpierw wysłuchać, co android ma do powiedzenia, a potem kazać mu wyjść.
Człowiek i maszyna stanęli naprzeciwko siebie w centralnym gabinecie, otoczonym kompleksem biur podlegających Applefordowi.
– Moja wizytówka – odezwał się robot, wyciągając rękę. Appleford przyjął karteczkę i z ponurą miną przeczytał:

CARL GANTRIX
Prawnik
WUS*

– Mój pracodawca – wyjaśnił android. – Teraz już pani wie, jak się nazywam. Będzie mi miło, jeśli zechce się pani zwracać do mnie po imieniu. – Gdy drzwi gabinetu zamknęły się, odgradzając rozmawiających od panny Tomsen, robot przybrał niespodziewanie znacznie bardziej władczy ton.
– Wolałbym zwracać się do ciebie w bardziej familiarny sposób – odparł ostrożnie Appleford – na przykład „Carlu Juniorze”. Oczywiście, jeśli cię to nie obraża. – Głos urzędnika stał się jeszcze bardziej władczy niż głos przybysza. – Na pewno wiesz, że rzadko przyjmuję tu roboty. To tylko mój kaprys, przyznaję, ale taki, który uczyniłem żelazną zasadą.
– Aż do dziś – mruknął robot Carl Junior. Odebrawszy wizytówkę, umieścił ją z powrotem w portfelu oszczędnym, mechanicznym ruchem. Następnie usiadł na krześle i zaczął otwierać walizeczkę. – Jako przełożony Sekcji B Ludowej Biblioteki Miejskiej jest pan naturalnie ekspertem w dziedzinie Fazy Hobarta. Tak przynajmniej zakłada pan Gantrix. Nie myli się, prawda? – Robot spojrzał uważnie na rozmówcę.
– Cóż, istotnie, zajmuję się tą sprawą na co dzień. Appleford zdecydował się przybrać swobodny ton. Wiedział, że w stosunkach z robotami najlepiej jest od pierwszej chwili okazywać wyższość i bezustannie przypominać im – nie tylko w tej konkretnej sytuacji, ale i w każdej innej – gdzie ich miejsce.
– Tak też sądzi pan Gantrix. Muszę także pochwalić niebywałą przenikliwość mojego pryncypała, który z faktu tego wyciągnął wniosek, że z biegiem lat stał się pan prawdziwym autorytetem w sprawie zalet, sposobów wykorzystania oraz drobnych wad Hobartowskiego pola odwróconego czasu, zwanego też antyczasem. Prawda? Nieprawda? Proszę wybrać odpowiedź.
Appleford zastanawiał się chwilę.
– Wybieram pierwszą. Musisz jednak wziąć pod uwagę, że moja wiedza jest pragmatyczna, nie teoretyczna. Niemniej sprawnie radzę sobie z dziwactwami Fazy i nie daję się im zastraszyć. A trzeba ci wiedzieć, Juniorze, że to zjawisko bywa zatrważające. Faza przyniosła nam wiele niespodzianek, weźmy choćby tę sprawę umarłych. To jedna z tych rzeczy, do których nie potrafię się przekonać, uważam, że należy ona do najpoważniejszych wad Fazy Hobarta. Pozostałe efekty uboczne potrafię znieść.
– Oczywiście. – Robot Carl Junior skinął bardzo ludzką, termoplastową głową. – Doskonale, panie Appleford. Przejdźmy teraz do interesów. Jego Wielebność Wielce Czcigodny Ray Roberts przygotowuje się do wizyty w Zachodnich Stanach Zjednoczonych, jak zapewne zdążył się pan dowiedzieć z porannych gazet. Będzie to, rzecz jasna, bardzo doniosłe wydarzenie, nikt temu nie przeczy. Jego Wielebność, który sam nadzoruje poczynania pana Gantriksa, poprosił mnie o złożenie wizyty w Sekcji B pańskiej biblioteki i zabranie, za pańską zgodą, wszystkich znajdujących się w niej jeszcze manuskryptów dotyczących Anarchy Peaka. Czy zechce pan współpracować? W zamian pan Gantrix jest gotów dokonać hojnej darowizny na rzecz biblioteki, która zapewni jej sprawne funkcjonowanie przez najbliższych kilka lat.
– To istotnie atrakcyjna oferta – przyznał Appleford – obawiam się, że musiałbym najpierw wiedzieć, dlaczego pański pryncypał życzy sobie wejść w posiadanie wszelkich dokumentów dotyczących Anarchy. – Czuł dziwne napięcie. Było w tym robocie coś, co uruchomiło w nim psychologiczny mechanizm obronny.
Robot podniósł się i stanął pewnie na swych metalowych stopach. Pochyliwszy się, złożył na biurku Appleforda spory plik papierów.
– Wobec tego z całym szacunkiem nalegam, by zapoznaj się pan z tymi oto dokumentami.

Poprzez obwody wzrokowe robota Carl Gantrix mógł bez emocji przyglądać się poczynaniom młodszego bibliotekarza Douglasa Appleforda, który zagłębiał się stopniowo w przytłaczającym gąszczu celowo dobranych, niejasnych pseudodokumentów przyniesionych przez Juniora.
Biurokrata drzemiący w duszy Appleforda szybko połknął przynętę, a kiedy to się stało, bibliotekarz przestał zwracać uwagę na swego rozmówcę i jego poczynania. Dlatego też, gdy urzędnik pogrążył się w lekturze, robot wprawnie odsunął się z krzesłem od biurka. Odjechał do tyłu i nieco na lewo, w kierunku wielkiej szafy pełnej kart indeksowych. Wydłużywszy ramię, Junior skierował palcokształtny manipulator w stronę najbliższego segregatora. Appleford, rzecz jasna, niczego nie zauważył, toteż robot spokojnie kontynuował zlecone mu zadanie. Umieścił między papierami garstkę miniaturowych robotów, nie większych od łebka szpilki, za sąsiednią kartę wsunął malutki nadajnik lokacyjny, nieco dalej zaś małe, lecz potężne urządzenie detonujące z mechanizmem zegarowym nastawionym na trzydniowe opóźnienie.
Gantrix z uśmiechem przypatrywał się poczynaniom swego wysłannika. W palcach robota pozostał już tylko jeden przedmiot. Widać go było przez moment, gdy Junior, uważnie acz dyskretnie przyglądając się Applefordowi, raz jeszcze wyciągnął ramię w stronę wysuniętego segregatora, by umieścić w kartotece ostatnie skomplikowane urządzenie.
– Purp – powiedział Appleford, nie podnosząc oczu znad dokumentów.
Hasło, odebrane przez receptory głosowe kartoteki, uruchomiło system bezpieczeństwa. Segregator zamknął się z trzaskiem niczym małż. Zaraz potem wsunął się na swoje miejsce w szeregu, po drodze wypluwając urządzenia, które umieścił w nim robot. Jeden z elektronicznych drobiazgów wylądował u stóp Juniora, doskonale widoczny ze wszystkich stron.
– Wielkie nieba! – wyrwało się mimo woli zdumionemu robotowi.
– Natychmiast opuść mój gabinet – polecił Appleford. Teraz dopiero uniósł głowę znad dokumentów i spoglądał na Juniora lodowatym wzrokiem. – I zostaw je tutaj – dodał, widząc, że robot schyla się, by podnieść swoją własność. – Chcę, żeby zbadano je laboratoryjnie pod kątem zastosowania i źródła pochodzenia. – Appleford sięgnął do najwyższej szuflady biurka i zręcznie wyciągnął z niej broń.
W słuchawkach okrywających uszy Carla Gantriksa rozległ się zniekształcony zakłóceniami głos robota.
– Co mam robić, sir?
– Wyjdź natychmiast. – Gantrix nie był już rozbawiony. Staroświecki bibliotekarz okazał się równorzędnym przeciwnikiem dla jego wysłannika, zdolnym do udaremnienia jego zamiarów. Teraz należało nawiązać bezpośredni kontakt z Applefordem. Z tą myślą Gantrix niechętnie podniósł słuchawkę stojącego najbliżej wideofonu i wybrał numer biblioteki.
Po chwili układy wizyjne robota przekazały obraz bibliotekarza Douglasa Appleforda sięgającego po słuchawkę dzwoniącego wideofonu.
– Mamy problem – powiedział Gantrix. – Wspólny problem. Może więc popracujemy razem nad jego rozwiązaniem?
– Ja nie mam żadnego problemu – odparł Appleford. Z jego głosu bił niezachwiany spokój, jakby podjęta przez robota próba pozostawienia w jego gabinecie niebezpiecznego sprzętu w ogóle nie zrobiła na nim wrażenia. – A jeśli chciałby pan ze mną współpracować, to fatalnie pan zaczął – dodał.
– To prawda – rzekł Gantrix. – Ale tak się składa, że w przeszłości nieraz już mieliśmy problemy z wami, bibliotekarzami. – A raczej z waszą mocną pozycją, gwarantowaną przez eradów, uzupełnił w duchu, ale nie zdecydował się powiedzieć tego na głos. – W nieskończonym bogactwie materiałów, które posiadamy, szczegółowych i mniej szczegółowych, brakuje pewnej drobnej informacji, na której niezwykle nam zależy. Reszta zaś... – Gantrix zawahał się, ale postanowił zaryzykować. – Przedstawię panu naszą wątpliwość i być może okaże się, że będzie pan w stanie wskazać nam wiarygodne źródło informacji. Gdzie jest pochowany Anarcha Peak?
– Kto to wie... – odparł Appleford.
– Zapewne w waszych książkach, artykułach, broszurach religijnych, rejestrach miejskich...
– Nasza praca tu, w bibliotece – odrzekł wolno Appleford – nie polega na studiowaniu i/lub zapamiętywania danych, lecz na ich usuwaniu.
Zapadła cisza.
– Określił pan swoje stanowisko nadzwyczaj jasno i zwięźle – przyznał Gantrix. – Zatem mamy przyjąć, że ślady dotyczące lokalizacji ciała Anarchy zostały zatarte? Że po prostu przestały istnieć?
– Bez wątpienia nie istnieją jako dokument pisany odpowiedział Appleford. – A przynajmniej jest to rozsądne przypuszczenie... w pełni zgodne z polityką biblioteki.
– Nawet pan tego nie sprawdzi – zirytował się Gantrix. – Nie przeprowadzi pan badania, nawet za cenę pokaźnej dotacji dla waszej instytucji. – Biurokracja, pomyślał. Doprowadzało go to do szału.
– Dzień dobry, panie Gantrix – rzekł bibliotekarz i przerwał połączenie.
Carl Gantrix siedział przez chwilę w milczeniu i bezruchu. Starał się zapanować nad emocjami.
W końcu ponownie podniósł słuchawkę wideofonu, lecz tym razem wybrał numer kierunkowy stolicy Gminy Wolnych Murzynów.
– Chcę rozmawiać z Wielce Czcigodnym Rayem Robertem – poinformował operatora w Chicago.
– Kontakt z tym abonentem można uzyskać wyłącznie...
– Mam niezbędny kod – przerwał Gantrix, po czym zacytował z pamięci ciąg liczb. Czekał na połączenie, czuł się zmęczony i pokonany, a przy tym... bał się reakcji Raya Roberta. Ale przecież nie możemy się poddać, pomyślał. Wiedzieliśmy od początku, że ten biurokrata Appleford nie będzie chciał dla nas pracować. Wiedzieliśmy, że trzeba będzie włamać się do biblioteki i załatwić tę sprawę na własną rękę.
Informacja, która nas interesuje, znajduje się gdzieś w bibliotece, upewnił się w myślach. Zapewne jest to jedyne miejsce, w którym możemy jej szukać, jedyne miejsce, w którym możemy ją znaleźć.
A czasu zostało niewiele. Jeśli wierzyć zawiłym obliczeniom Raya Robertsa, Anarcha Peak miał powrócić między żywych lada dzień.
Była to wielce niebezpieczna sytuacja.

4

Zatem gdyby Bóg istniał, nie byłoby w świecie widocznego zła; a przecież zło istnieje. Dlatego też nie istnieje Bóg.
święty Tomasz z Akwinu

Gdy tylko robot Carl Gantrix Junior opuścił jego biuro, Doug Appleford wcisnął klawisz interkomu, który uruchamiał bezpośrednie połączenie z jego przełożoną, główną bibliotekarką Mavis McGuire.
– Wie pani, co się stało przed chwilą? – spytał. – Jakiś człowiek reprezentujący wyznawców kultu udi przysłał ml tu robota, który próbował zainstalować w moim gabinecie niebezpieczne urządzenia. Na szczęście już po wszystkim – dodał uspokajająco. – Wydaje mi się, że powinienem był najpierw zawiadomić policję. Właściwie nadal mogę to zrobić. Czujniki zarejestrowały cały incydent, mamy więc dowody na wypadek, gdybyśmy chcieli ich zaskarżyć.
Twarz Mavis przybrała zwykły, ponury i zaczepny wyraz, który na co dzień poprzedzał dłuższe tyrady. Szczególnie o tej porze, wczesnym rankiem, przełożona Douga była wyjątkowo drażliwa.
Z biegiem lat Appleford nauczył się jakoś współżyć z McGuire, jeśli można tu użyć takiego sformułowania. Była wyborną administratorką. Miała niespożytą energię, była skrupulatna i metodyczna, nie odsuwała od siebie spraw, z którymi się do niej zwracano... właśnie tak jak teraz. Douglas nawet w najśmielszych marzeniach nie wyobrażał sobie, że mógłby ją kiedyś zastąpić. Wiedział, chłodno rozumując, że nie posiada takich zdolności jak ona. Wystarcza mu talentu na tyle, żeby być jej podwładnym – i to dobrze spełniającym swe obowiązki – ale na nic więcej. Szanował ją i bał się jej, a była to zabójcza kombinacja uczuć, jeśli jego aspiracje miałyby kiedykolwiek pchnąć go nieco wyżej w hierarchii Biblioteki. Mavis McGuire była szefem i Appleford był z tego zadowolony. Podobało mu się także, że mógł w tej chwili oddać trudną sprawę w jej ręce.
– Udi – powiedziała Mavis, wykrzywiając pogardliwie usta. – Ci zwyrodnialcy. Jak rozumiem, Ray Roberts próbuje wzmocnić swoją pozycję. Spodziewałam się, że prędzej czy później jego ludzie zaczną tu węszyć. Przypuszczam, że pozbył się pan tych niebezpiecznych urządzeń?
– Naturalnie – zapewnił ją Appleford. Mikromechanizmy wciąż leżały na dywanie w jego gabinecie, gdzie zostały wyrzucone przez segregator.
– Czego dokładnie – zaczęła Mavis cichym, bliskim szeptu głosem – szukali w naszej bibliotece?
– Chcieli znać miejsce spoczynku Anarchy Peaka.
– Mamy tę informację?
– Nawet nie próbowałem sprawdzić – przyznał Appleford.
– Sama sprawdzę, w Radzie Eradów – stwierdziła Mavis. – Dowiem się, czy chcą, żebyśmy ujawnili tę informację komukolwiek. Nie wiem, jaka jest ich polityka w tej kwestii. A teraz proszę wybaczyć, mam inne sprawy. – Główna bibliotekarka wyłączyła interkom.
– Jakaś pani Hermes i funkcjonariusz Tinbane do pana, sir – zabrzęczała nad uchem Appleforda panna Tomsen. – Nie byli umówieni.
– Tinbane – powtórzył. Zawsze lubił tego młodego policjanta, uczciwie i poważnie traktującego swoje obowiązki. To właśnie czyniło go podobnym do Appleforda. Doug nie znał natomiast pani Hermes. Być może chodziło o osobę, która odmawiała zwrotu książki do biblioteki. Tinbane nieraz już tropił podobne przejawy niesubordynacji. – Proszę wpuścić – polecił. A może pani Hermes była „gromadem” – kimś, kto gromadził książki, które miały zostać poddane eradykacji?
Do gabinetu wszedł umundurowany funkcjonariusz Tinbane, a wraz z nim urocza dziewczyna o olśniewająco bujnych, ciemnych włosach. Sprawiała wrażenie bardzo zakłopotanej i wyglądało na to, że całkowicie zdaje się na policjanta.
– Do widzenia – powitał ich łaskawie Appleford. – Proszę spocząć – dodał, wstając i podsuwając Lotcie krzesło.
– Pani Hermes poszukuje informacji o Anarsze Peaku – zagaił Tinbane. – Czy mają państwo nie poddane jeszcze eradykacji dane, które mogłyby jej pomóc?
– Zapewne – odparł Appleford. Zdaje się, że to dziś temat dnia, pomyślał. Lecz tych dwoje, w przeciwieństwie do Carla Gantriksa, zdawało się nie mieć kontaktów z Robertsem. Doug postanowił więc potraktować ich inaczej. – Co konkretnie najbardziej panią interesuje? – spytał uprzejmie, by przywrócić dziewczynie nieco wiary w siebie. Jego zdaniem była jedną z tych, które łatwo zastraszyć.
– Mój mąż prosił, żebym dowiedziała się wszystkiego, czego tyko zdołam – odpowiedziała cichym, miękkim głosem.
– Sugeruję więc – rzekł Appleford – by zamiast otaczać się manuskryptami i książkami, zasięgnęła pani opinii eksperta w dziedzinie historii religii współczesnych. – Nawiasem mówiąc, był to człowiek, który podobnie jak Appleford, lubił towarzystwo atrakcyjnych kobiet. Doug przez chwilę bawił się długopisem, by wzmóc dramatyczny efekt swojej wypowiedzi. – Nie będę zresztą ukrywał, że sam wiem niejedno o zmarłym Anarsze. – Rozparł się wygodnie w obrotowym fotelu, złożył ręce na piersiach i przez moment obserwował mozaikę zdobiącą sufit.
– Będę wdzięczna za wszystko, co mógłby mi pan opowiedzieć – zapewniła nieśmiało pani Hermes.
Wzruszając ramionami i uśmiechając się przyjaźnie, mile połechtany jej zachętą, Doug Appleford zaczął mówić. Nie tylko pani Hermes, ale i Tinbane słuchał uważnie, co sprawiło bibliotekarzowi dodatkową przyjemność.
– W chwili śmierci Anarcha miał pięćdziesiąt lat, a za sobą interesujące i niezwykłe życie. W college’u... a był wyróżniającym się studentem w Cambridge i stypendystą fundacji Rhodesa... zgłębiał przede wszystkim języki klasyczne: hebrajski, sanskryt, grekę i łacinę. W wieku lat dwudziestu dwóch niespodziewanie zrezygnował z kariery akademickiej i wyjechał z kraju. Przeniósł się do Stanów Zjednoczonych i zaczął uczyć się jazzu od jednego z mistrzów owej muzyki, Herbiego Manna. Po pewnym czasie założył własny zespół jazzowy, w którym grał na flecie.
Poświęciwszy się muzyce – ciągnął Appleford – zamieszkał na Zachodnim Wybrzeżu, w San Francisco. W owym czasie, a była to druga połowa lat sześćdziesiątych, biskup diecezji kalifornijskiej Kościoła episkopalnego, James Pike, zaczynał właśnie organizowane msze jazzowe, które odprawiano w katedrze Łaski Bożej. Jednym z zespołów, które zaprosił do współpracy, był band Thomasa Peaka. Wtedy właśnie Peak został kompozytorem: napisał długą mszę jazzową, która odniosła wielki sukces. Dziennikarz jednej z lokalnych gazet, Herb Caen, przezwał go wtedy Peakiem Pike’a, a był to rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty ósmy. Sam biskup Pike również był nietuzinkową postacią. Jako były prawnik, aktywny członek Amerykańskiej Unii Praw Obywatelskich, stał się jednym z najbardziej błyskotliwych i radykalnych duchownych swej epoki. Zaangażował się w tak zwaną akcję społeczną, a spośród wielu obszarów jej działalności szczególnie zainteresowała go walka oprawa Murzynów. Był na przykład w Selmie z doktorem Martinem Lutherem Kingiem. Atmosferą wszystkich tych zdarzeń nasiąkał powoli Thomas Peak. I on zaczął działać w ramach akcji społecznej, choć oczywiście na znacznie mniejszą skalę niż biskup Pike. Idąc za radą duchownego, sam wstąpił do seminarium i uzyskał święcenia kapłańskie Kościoła episkopalnego. Podobnie jak James Pike, był duchownym bardzo jak na owe czasy radykalnym, choć dziś doktryny, których wtedy bronił, zostały w mniejszym lub większym stopniu zaakceptowane. Można więc powiedzieć, że wyprzedził swoje czasy.
Wreszcie doszło do tego, że Peak został oskarżony o herezję i wydalony z Kościoła episkopalnego – kontynuował bibliotekarz – wkrótce jednak założył własny. Kiedy powstała Gmina Wolnych Murzynów, jej stolica stała się miejscem narodzin nowego kultu.
Niewiele było podobieństw między sektą stworzoną przez Peaka a Kościołem episkopalnym, który musiał opuścić. Doświadczenie religijne udi, czyli połączenie w grupowy umysł, było podstawowym – jeśli nie jedynym – sakramentem nowej grupy wyznaniowej i tylko dla niego zbierali się wszyscy wierni. Jednakże bez pomocy narkotyku halucynogennego sakrament nie mógł dojść do skutku, toteż podobnie jak zbliżony ideowo kult Indian Ameryki Północnej – Kościół Peaka nie mógł istnieć bez pełnej dostępności, nie mówiąc już o legalizacji, zakazanej substancji. W taki też sposób powstała dziwna więź łącząca kult udi z władzami Gminy Wolnych Murzynów.
Jeśli zaś chodzi o samo doświadczenie religijne, to najlepsze raporty pochodzące od agentów działających incognito i uczestniczących w obrzędach potwierdzały kategorycznie, że fuzja umysłów była faktem, nie wymysłem liderów kultu. Co więcej... – mówił właśnie Appleford, gdy wreszcie mu przerwano. Pani Hermes odezwała się z wahaniem, ale i z determinacją:
– Czy pańskim zdaniem Ray Roberts skorzystałby odrodzeniu Anarchy?
Appleford przez dłuższą chwilę zastanawiał się nad odpowiedzią. Pytanie było dobre i dowodziło, że mimo nieśmiałości i małomówności pani Hermes potrafi szybko i trafnie rozumować.
– Jako że znaleźliśmy się w Fazie Hobarta – odezwał się w końcu – kierunek zmian historycznych będzie sprzyjał Anarsze i działał przeciwko Rayowi Robertsowi. Thomas Peak zmarł jako osoba w średnim wieku i tyle samo lat będzie miał w chwili, gdy się odrodzi. Wraz z upływem czasu będzie więc nabierał coraz więcej sił życiowych i twórczych, przynajmniej przez pierwszych trzydzieści lat. Tymczasem Ray Roberts ma tylko dwadzieścia sześć lat. Zatem gdy Peak znajdzie się u szczytu formy, Roberts będzie niemowlęciem rozglądającym się za przytulnym łonem. Anarsze wystarczy więc trochę poczekać. Nie – rzekł zdecydowanie bibliotekarz – Roberts nie zyska na odrodzeniu Peaka. – A to, dodał w myśli, Carl Gantrix zademonstrował dziś wystarczająco dobitnie, okazując, jak bardzo zależy mu na poznaniu miejsca spoczynku Anarchy.
– Moj mąż – odezwała się pani Hermes swym słodkim i naiwnym głosikiem – jest właścicielem vitarium. – Dziewczyna spojrzała na funkcjonariusza Tinbane’a, jakby chciała uzyskać jego zgodę na kontynuowanie tego wątku.
Tinbane odchrząknął, nim pospieszył z wyjaśnieniem.
– Zdaje się, że Vitarium „Flaszka Hermesa” przewiduje rychłe odrodzenie Thomasa Peaka. W zasadzie oddanie go w ręce wyznawców udi byłoby ze wszech miar korzystne dla vitarium, które miałoby szczęście uczestniczyć w odrodzeniu przywódcy. Jednakże, jak wynika z pytania zadanego przez panią Hermes, pojawiają się uzasadnione wątpliwości, czy takie właśnie posunięcie leżałoby w najlepszym interesie Anarchy.
– O ile dobrze rozumiem zasady funkcjonowania vitariów – odparł Appleford – działają one tak, że umieszczają w swej ofercie nazwiska staronarodzonych i sprzedają ich temu, kto jest skłonny zapłacić najwięcej. Mam rację, pani Hermes?
Dziewczyna przytaknęła ruchem głowy.
– Zatem nie jest pani zadaniem – ciągnął Appleford – ani też zadaniem pani męża roztrząsanie kwestii moralnych. To tylko biznes: odnajdujecie nieboszczyków gotowych do odrodzenia i sprzedajecie ich jako swój produkt, po cenie dyktowanej przez rynek. Jeżeli zaczniecie się zastanawiać, kto jest najlepszym klientem z moralnego punktu widzenia, to...
– Nasz sprzedawca, R. C. Buckley, zawsze zwraca baczną uwagę na aspekt moralny – zapewniła go szczerze Hermes.
– Tak przynajmniej twierdzi – skomentował Tinbane.
– Ależ oczywiście, że tak jest. – Dziewczyna nie miała wątpliwości. – Proszę mi wierzyć, poświęca mnóstwo czasu na badanie możliwości i intencji przyszłych klientów.
Na chwilę w gabinecie zapadła cisza.
– A czy pani – zwrócił się Appleford do pani Hermes – nie chciałaby wiedzieć, gdzie znajduje się ciało Anarchy? Nie jest to...
– Ależ my już wiemy – powiedziała mu uczciwie i z powagą. Tinbane wyglądał na wystraszonego i zdenerwowanego.
– Pani Hermes, chyba nie powinna pani nikomu zdradzać tej informacji – rzekł Appleford.
– Och – jęknęła i zarumieniła się. – Tak mi przykro.
– Przedstawiciel uditich odwiedził mnie na chwilę przed państwem – kontynuował bibliotekarz – i próbował zdobyć właśnie tę informację. Jeżeli ktoś zada pani pytanie w tej sprawie – Appleford pochylił się ku dziewczynie, mówiąc wolno i wyraźnie, by wywrzeć na niej jak największe wrażenie – proszę nie odpowiadać. I niech pani nie zdradza miejsca pochówku Anarchy nawet mnie.
– Ani mnie – dodał Tinbane.
Pani Hermes wyglądała tak, jakby za chwilę miała rozpłakać.
– Przepraszam – wykrztusiła przez ściśnięte gardło. – Chyba wszystko zepsułam. Jak zwykle zresztą.
– Mówiłaś o tym jeszcze komuś, Lotto? – spytał troskliwie funkcjonariusz Tinbane.
Bez słowa potrząsnęła głową.
– To dobrze. – Policjant i bibliotekarz porozumieli się wzrokiem. – Zatem nie stało się jeszcze nic złego. Ale uditi na pewno będą próbowali się dowiedzieć. Możliwe, że sprawdzą wszystkie vitaria. Lepiej będzie, jeśli porozmawiasz o tym z Sebem i waszymi pracownikami. Rozumiesz, Lotto?
Dziewczyna skinęła głową. Jej wielkie, ciemne oczy błyszczały od z trudem powstrzymywanych łez.

5

Miłość jest końcem i cichym zaprzestaniem naturalnego ruchu wszelkich ruchomych rzeczy; poza nią nie ma już ruchu.
Eriugena

Punktualnie o trzeciej po południu funkcjonariusz Tinbane zameldował się u swego przełożonego, George’a Gore’a.
– I co? – spytał rozparty w fotelu Gore, dłubiąc w zębach i przyglądając się krytycznie Tinbane’owi. – Wiele się pan dowiedział o Rayu Robertsie?
– Niczego, co mogłoby zmienić moje zdanie. To fanatyk, zrobiłby wszystko, by zachować władzę. Jest też potencjalnym zabójcą. – Joe rozmyślał o Anarsze Peaku, ale nie odezwał się na ten temat ani słowem. Ta sprawa musiała pozostać między nim a Lottą Hermes. Tak przynajmniej uważał. Problem był złożony i Tinbane zamierzał improwizować w zależności od sytuacji.
– To współczesny Malcolm X – podjął Gore. – Pamięta pan, co o nim pisano? Nawoływał do przemocy i w rewanżu dostał przemoc. Zupełnie jak w Biblii – powiedział, nadal mierząc Tinbane’a wzrokiem. – Chce pan znać moją teorię? Sprawdziłem datę śmierci Anarchy Peaka i wyszło mi, że czas najwyższy, żeby się odrodził. Uważam, że Ray Roberts przyjechał tu wyłącznie z tego powodu. Powrót Peaka oznaczałby koniec kariery politycznej Robertsa. Moim zdaniem ten ostatni z rozkoszą zabiłby Anarchę, gdyby tylko zdołał znaleźć go na czas. Jeżeli będzie zbyt długo zwlekał – Gore przeciął powietrze kantem dłoni – wszystko straci. Bo kiedy Peak wróci do formy, nie da się wysadzić z siodła: sam był szczwanym draniem, choć nie propagował przemocy. Krytycznym okresem będzie pierwszy tydzień czy dziesięć dni, między wykopaniem Anarchy a jego wyjściem ze szpitala. O ile wiem, Peak był w ostatnich miesiącach życia ciężko chory. Zdaje się, że cierpiał na toksemię. Będzie więc musiał poleżeć w szpitalnym łóżku i poczekać, aż choroba minie, zanim będzie mógł myśleć o przejęciu kontroli nad udi.
– Czy byłoby dobrze dla Peaka, gdyby zespół policyjny odnalazł jego miejsce spoczynku? – spytał Tinbane.
– O, tak. Moglibyśmy go chronić, gdybyśmy go wykopali pierwsi. Ale jeśli dostanie się do któregoś z prywatnych vitariów... nikt go nie uratuje przed zabójcami. Prywaciarze po prostu nie są przygotowani do bronienia towaru. Korzystają na przykład z usług zwykłych, miejskich szpitali, a my przecież mamy swój. Jak pan wie, nie jest to pierwszy raz, kiedy komuś bardzo zależy na tym, żeby potencjalny staronarodzony raczej pozostał trupem. Tyle że tym razem sprawa jest bardziej publiczna, na większą skalę.
– Ale z drugiej strony – rzekł z namysłem Tinbane – posiadanie Anarchy Peaka i możliwość sprzedania go na wolnym rynku byłyby wielkim atutem finansowym dla vitarium. Gdyby odsprzedało go odpowiedniemu klientowi, mogłoby zyskać fortunę. – Przez moment zastanawiał się, jakie znaczenie mogłaby mieć taka transakcja dla instytucji tak małej, jak Vitarium „Flaszka Hermesa”. Mogłaby ustabilizować byt firmy w zasadzie na nieograniczony czas. I na odwrót, skonfiskowanie Peaka przez policję oznaczałoby katastrofę dla Sebastiana Hermesa... Jakkolwiek by na to patrzeć, miała to być pierwsza naprawdę przełomowa transakcja dla jego firmy – pierwsza i kto wie, czy nie jedyna w marnym żywocie tego niepozornego interesu.
Czy mogę odebrać mu tę szansę? – zastanawiał się Joseph Tinbane. Boże, jak mógłbym w celach zawodowych wykorzystać z zimną krwią to, co wymknęło się Lotcie podczas spotkania w biurze Appleforda?
Sam Appleford, rzecz jasna, również mógł to zrobić – na przykład sprzedając informację Rayowi Robertsowi za godziwą cenę. Joe jednak nie brał poważnie pod uwagę takiej możliwości. Bibliotekarz nie wyglądał mu na człowieka zdolnego do takiego czynu.
Choć z drugiej strony, dla dobra Anarchy...
Gdyby policja przejęła Peaka, Sebastian dowiedziałby się, w jaki sposób funkcjonariusze zdobyli informację. Poszedłby tym tropem i bez trudu trafiłby do Lotty. To także muszę wziąć pod uwagę, pomyślał Tinbane, szczególnie w świetle planów, które wiążę z jej osobą. Planów związku, który mógłby nas połączyć.
Komu ja właściwie próbuję pomóc? – spytał się w duszy Tinbane. Sebastianowi? Lotcie? A może sobie samemu?
Nagle przyszło mu do głowy, że mógłby ją zaszantażować. Przeraziła go ta myśl, a jednak nie potrafił zaprzeczyć, że pojawiła się w jego mózgu. Po prostu powiedziałbym jej, dumał Tinbane, spotkawszy się z nią na uboczu choć na parę minut, że nie ma wyboru, może być... Do diabła, pomyślał. To okropne! Szantażować ją, żeby została moją kobietą? Co ze mnie za człowiek?
Choć i tak w ostatecznym rozrachunku najważniejsze nie jest to, co się myślało, ale to, co się zrobiło.
A ja już wiem, co powinienem zrobić, postanowił. Powinienem porozmawiać z duchownym. Ktoś taki przecież musi wiedzieć, jak trzeba sobie radzić z trudnymi sprawami.
Wielebny Faine, pomyślał Tinbane, z nim mógłbym porozmawiać.
Gdy tylko opuścił biuro George’a Gore’a, wskoczył do wozu patrolowego i poleciał do Vitarium „Flaszka Hermesa”.
Stary, odrapany, drewniany budynek, w którym mieściła się siedziba firmy, zawsze go śmieszył: wydawało się, że lada chwila rozsypie się na kawałki, ale jakoś nigdy tak się nie stało. Ile to już rozmaitych przedsiębiorstw przewinęło się przez tę ciasną budę? Sebastian mówił kiedyś Joemu, że nim wprowadziło się tu vitarium, w budynku mieściła się fabryczka serów, w której pracowało dziewięć dziewcząt. Przedtem zaś, zdaniem Hermesa, był tu warsztat naprawy telewizorów.
Funkcjonariusz Tinbane posadził maszynę na ziemi i po chwili stanął w drzwiach vitarium. Za kontuarem, przy maszynie do pisania, siedziała Cheryl Vale, mniej więcej trzydziestoletnia usłużna recepcjonistka i księgowa firmy. W tej chwili rozmawiała przez telefon, toteż Joe wszedł dalej i otworzył drzwi wiodące na zaplecze, do tej części budynku, do której mieli dostęp wyłącznie pracownicy. Zastał w niej jedynego sprzedawcę Vitarium „Flaszka Hermesa”, H. C. Buckleya, który jak zawsze oglądał wymięty egzemplarz Playboya”, była to jego obsesja.
– Czołem – powitał go handlowiec, błyskając zębami w uśmiechu. – Wypisujemy mandaciki, jak zwykle? – Buckley zaniósł się śmiechem zawodowego sprzedawcy.
– Jest wielebny Faine? – spytał Tinbane. Zdążył rozejrzeć się po biurze, ale nie dostrzegł duchownego.
– Jest z resztą zespołu – odparł Buckley. – Znowu namierzyli żywego, tym razem na cmentarzu Cedar Halls w San Fernando. Powinni wrócić za pół godziny. Chcesz sogumu? – zapytał uprzejmie, wskazując na niemal pełny zbiornik, jedyną rozrywkę pracowników vitarium w chwilach, gdy nie mieli nic do roboty.
– Jak sądzisz – spytał szczerze Tinbane, siadając na jednym z wysokich stołków obok stanowiska pracy Boba Lindy’ego – liczy się to, co robisz, czy to, co myślisz? Chodzi mi o te myśli, które przychodzą ci do głowy i mielisz je tam bez końca, ale nigdy nie zaczynasz działać... Czy one także się liczą?
Na czole R. C. Buckleya pojawił się mars.
– Nie kapuję.
– Spójrz na to w ten sposób... – Tinbane machnął ręką jakby próbował gestem opisać to, co zaprzątało jego umył. Sprawa nie była łatwa, a R. C. nie był kimś, kogo policjant chciał prosić o radę, ale wolał rozmowę niż roztrząsanie w duchu swych wątpliwości. – Wyobraź sobie, że śnisz – powiedział, tknięty nagłą myślą. – I powiedzmy, że jesteś żonaty. Zresztą jesteś, prawda?
– Jasne, że tak – odparł R. C.
– No właśnie, ja też. Załóżmy, że ją kochasz. Przypuszczam, że tak jest; ja swoją kocham. I teraz powiedzmy, masz sen, a w tym śnie zaczynasz kręcić z inną kobietą
– Z jaką kobietą?
– Wszystko jedno. Po prostu z inną. No i, krótko mówiąc, lądujecie w łóżku. We śnie, oczywiście. Czy to jest grzech?
– Jest – stwierdził Buckley – jeśli potem budzisz się, myślisz o tym śnie i czujesz zadowolenie.
– Dobra. A teraz – ciągnął Tinbane – załóżmy, że przyszło ci do głowy, jak mógłbyś skrzywdzić jakąś osobę i wykorzystać ją. Naturalnie nie zrobisz jej nic złego, bo jest twoim przyjacielem, rozumiesz? Nie robi się krzywdy ludziom, których się lubi, to pewne. Ale czy jest coś złego w tym, że takie myśli przychodzą ci do głowy? Tylko myśli?
– Wybrałeś sobie niewłaściwą osobę do zwierzeń – rzekł R. C. – Lepiej poczekaj na wielebnego Faine’a, on z tobą pogada.
– Tak, ale ciebie mam pod ręką, a jego nie. – Tinbane czuł, że jego problem jest coraz bardziej palący: dziwne myśli drążyły jego umysł, popychały go do zwierzeń i działania kazały podążać za swoją logiką – swoją, nie jego.
– Wszyscy – odezwał się po chwili Buckley – wysyłają od czasu do czasu wrogie impulsy w stronę innych ludzi. Ja na przykład miewam niekiedy ochotę palnąć w łeb takiego Seba albo jeszcze lepiej Boba Lindy’ego. Tak, Lindy naprawdę działa mi na nerwy. A bywają i takie chwile, kiedy... – R. C. urwał, po czym odezwał się ściszonym głosem: – Znasz Lottę, żonę Seba, często tu przychodzi. Nie ma w tym żadnego celu, po prostu zagląda, kręci się i gada. Jest słodka, ale cholera, czasem doprowadza mnie do pasji. Uwierz mi, bywa prawdziwym utrapieniem.
– Jest miła – bąknął Tinbane.
– Jasne, że jest miła. Milszej nie znajdziesz. Jest taka miła, że czasami mam ochotę rzucić w nią popielniczką. A to dlatego, że jest taka... – Buckley zaczął gestykulować, szukając odpowiedniego słowa – taka zależna. Wiecznie trzyma się blisko Seba. A on, do diabła, jest przecież o tyle starszy. Żyjemy w antyczasie, w Fazie Hobarta, ona staje się więc coraz młodsza i młodsza; wkrótce będzie nastolatką, potem dzieckiem w wieku szkolnym, a w końcu, kiedy on stanie się mężczyzną w pełni sił, powiedzmy w moim wieku, ona będzie niemowlęciem. Niemowlęciem! – powtórzył, wlepiając wzrok w Tinbane’a.
– Racja – przyznał potulnie Joe.
– Oczywiście, kiedy się pobierali, była starsza. Bardziej dojrzała. Nie znałeś jej wtedy, pracowałeś winnym rewirze. Była w pełni ukształtowana, jak prawdziwa kobieta, do licha, była prawdziwą kobietą. A teraz... – R. C. wzruszył ramionami. – Widzisz, co z nami robi ta przeklęta Faza Hobarta.
– Jesteś pewien, że dobrze rozumiesz ten cały efekt antyczasu? – spytał Tinbane. – Bo ja myślałem, że trzeba najpierw umrzeć i odrodzić się, żeby stawać się coraz młodszym.
– O rany – zirytował się Buckley. – Czy ty w ogóle nie kapujesz, co się dzieje? Słuchaj, ja naprawdę ją znałem. Była starsza. Ja też byłem starszy, podobnie jak wszyscy. I myślę... wiesz, co myślę? Że masz jakąś blokadę emocjonalną: nie chcesz spojrzeć prawdzie w oczy, bo jesteś młody. Zbyt młody, mówiąc ściśle. Ty także nie możesz pozwolić sobie na to, żeby stać się jeszcze młodszym. Jeśli nic się nie zmieni, wkrótce nie będziesz mógł być policjantem.
– Nieprawda! – Tinbane poczuł nagle wielki gniew. – Może i antyczas ma jakiś ograniczony wpływ na tych, którzy jeszcze nie umarli, może w jakiś sposób warunkuje ich życie, ale na pewno nie działa tak jak na staronarodzonych. To jasne, że Seb staje się coraz młodszy, ale Lotta nie. Znał ją od... – policzył w pamięci – prawie od roku. I dojrzała przez ten czas.
Na dachu wylądował aerowóz i po chwili na schodach zjawili się Bob Lindy, Sebastian Hermes i wielebny Faine.
– To była dobra robota – powiedział właściciel firmy na widok funkcjonariusza Tinbane’a. – Przede wszystkim w wykonaniu doktora Signa. Poleciał ze staronarodzonym do Pogotowia Obywatelskiego. Jestem wykończony – westchnął, siadając na wyplatanym krześle. Wyciągnął z popielniczki niedopałek, zapalił go i zaczął wdmuchiwać weń dym. – Co dobrego nam powiesz, Joe Tinbane? Może znalazłeś kogoś „odmordowanego”? – Roześmiał się, a pozostali mu zawtórowali.
– Chciałbym porozmawiać z wielebnym Faine’em na tematy natury religijnej. Prywatnie – dodał Tinbane, po czym zwrócił się do kapłana. – Czy mógłby pastor usiąść ze mną w wozie patrolowym i udzielić mi porady w pewnej sprawie?
– Naturalnie – odparł wielebny Faine i ruszył za Tinbane’em przez pierwszy pokój, w którym Cheryl Vale nadal rozmawiała przez telefon, i wyszedł na zewnątrz, zmierzając wraz z policjantem ku zaparkowanemu opodal wozowi patrolowemu.
Przez chwilę siedzieli w milczeniu. Pierwszy odezwał się wielebny Faine.
– Czy twój problem ma coś wspólnego z cudzołóstwem? 
Podobnie jak Seb, duchowny bez wątpienia przejawiał paranormalne zdolności.
– Ależ skąd – zaprzeczył gorliwie Tinbane. – Chodzi tylko o pewne myśli, które od niedawna przychodzą mi do głowy. Zaistniała pewna sytuacja, na której mógłbym skorzystać, ale cudzym kosztem. Nie wiem, czyje dobro powinno być ważniejsze: moje czy tej drugiej strony? A jeżeli czyjeś, to dlaczego? Dlaczego nie moje? Przecież ja też jestem osobą. Nic nie rozumiem. – Policjant milczał zasępiony przez dłuższą chwilę. – No dobrze, powiem tak: tu chodzi o kobietę, ale nie mówmy teraz o cudzołóstwie, tylko o tym, czy mogę ją skrzywdzić. Tak się złożyło, że mam na nią haka i wydaje mi się – ale tylko wydaje, bo przecież nie wiem na pewno – że mógłbym ją zmusić, aby poszła ze mną do łóżka. – Tinbane zastanawiał się, czy ograniczone zdolności telepatyczne wielebnego Faine’a pozwolą mu dojrzeć w tych urywanych zdaniach i myślach obraz Lotty Hermes. Miał nadzieję, że nie, choć z drugiej strony... pastor miał obowiązek dochować milczenia. Mimo to sytuacja byłaby trochę niezręczna.
– Kochasz ją? – spytał krótko wielebny Faine.
Tinbane znowu zamilkł, zatopiony w myślach.
– Tak – odpowiedział wreszcie. I była to prawda: rzeczywiście ją kochał. Nigdy dotąd nie myślał o tym świadomie, ale to w niczym nie zmieniało jego uczuć. A więc to stąd wzięły się moje kłopoty, pomyślał, stąd te wszystkie dziwne pomysły. Jest mężatką?
– Nie – odparł na wszelki wypadek.
– Ale ona ciebie nie kocha – dodał zaraz wielebny Faine.
– Niestety, nie. Kocha swojego męża. – Tinbane natychmiast zrozumiał, że popełnił błąd, i wiedział już, że teraz pastor bez trudu domyśli się jedynej przyczyny kłamstwa: tego, iż w całej tej sprawie chodzi o Lottę. – A on jest moim przyjacielem – ciągnął mimo wszystko – i nie chciałbym go zranić. – Ja naprawdę ją kocham, pomyślał ze zdziwieniem. I to właśnie mnie boli. To sprawia, że czuję się tak, jak się czuję. Bo kiedy kocha się kobietę, to chce się z nią być, pragnie się uczynić z niej żonę lub chociaż narzeczoną. To naturalne. Biologiczne.
– Uważaj tylko, żebyś nie zdradził mi żadnych imion czy nazwisk – ostrzegł wielebny Faine. – Nie mam pojęcia, ile wiesz na temat sakramentu pokuty, uprzedzam więc, nie wolno ci podać konkretnych danych.
– Ja się wcale nie spowiadam! – odparł z oburzeniem Joe. – Ja tylko proszę o opinię specjalisty. – Czyżby naprawdę spowiadał się z grzechu? W pewnym sensie tak. Prosił o pomoc, ale zarazem domagał się rozgrzeszenia. Przebaczenia za to, co myślał i co mógł wprowadzić w czyn; za to co stało się teraz esencją jego życia – a było nią nieodparte pragnienie zdobycia Lotty Hermes, choćby i za cenę karkołomnych manewrów, godnych gnanego instynktem łososia, który prze pod prąd rwącej rzeki.
– Człowiek – rzekł wielebny Faine – jest po części zwierzęciem, toteż targają nim zwierzęce namiętności. To nie nasza wina, nie jest więc i twoją winą, że odczuwasz pragnienia, które sprzeciwiają się boskiemu prawu moralnemu.
– Owszem, ale istnieje też wznioślejsza strona mojej natury – odparował ostro Tinbane. Która jednak wcale nie staje na drodze pożądaniu, dodał w duchu. Nie ma we mnie prawdziwego konfliktu. Tak naprawdę wcale ni odrzucam planu, który przyszedł mi do głowy.
Tym, czego mi potrzeba, pomyślał, nie jest ani rada w kwestii moralności, ani nawet rozgrzeszenie. Chcę dostać plan działania, który pomoże mi osiągnąć cel!
– Nie mogę ci w tym pomóc – rzekł smutno wielebny Faine.
Tinbane zmartwiał na ten dowód telepatycznych zdolności duchownego.
– Potrafi pastor prawie czytać w myślach – powiedział. Marzył teraz o tym, by jak najszybciej zakończyć tę rozmowę. Jednakże wielebny Faine nie zamierzał jeszcze puścić go wolno. Policjant zrozumiał, że przyjdzie mu teraz zapłacić za szukanie porady u pastora.
– Nie boisz się tego, że postąpisz źle – stwierdził wielebny. – Boisz się, że spróbujesz zrobić coś złego i nie uda się, a wtedy wszystko wyjdzie na jaw. Chodzi o tę dziewczynę, której pożądasz, i jej męża. Obawiasz się, że jeśli coś się nie powiedzie, oni zjednoczą się przeciwko tobie i zostaniesz sam. – Ton, jakim przemawiał duchowny, był pełen nagany. – Masz, jak sam powiedziałeś, haka na tę dziewczynę. Przypuśćmy jednak, że ona nie zatańczy tak, jak jej zagrasz, tylko spłoszy się i pobiegnie do męża, co nie będzie wcale dziwne, a ty... – Faine machnął ręką, szukając właściwych słów – najesz się wstydu i zostaniesz z niczym.
W radiowym głośniku odezwał się bełkotliwy głos policyjnego dyspozytora, wzywającego jeden z zespołów pracujących w innej części Los Angeles. Tinbane powiedział jednak:
– To do mnie. Muszę już lecieć. – Otworzywszy drzwi wozu, wypuścił wielebnego Faine’a. – Bardzo dziękuję, pastorze – rzekł bardzo oficjalnie.
Drzwi zamknęły się, a wielebny ruszył w stronę budynku. Tinbane poderwał maszynę ku niebu, jak najdalej od Vitarium „Flaszka Hermesa”. Przynajmniej na razie.

Sebastian Hermes dostrzegł troskę na twarzy wielebnego Faine’a, gdy tylko duchowny przekroczył próg pokoju.
– Joe musiał mieć niemały problem.
– Jak my wszyscy – odparł oględnie pastor, pogrążony w myślach.
– Powróćmy do interesów – rzekł Sebastian do niego i do Boba Lindy’ego, siedzącego przy stole roboczym. – Monitorowałem pracę pluskwy, którą zostawiłem przy grobie Anarchy Peaka, i wydaje mi się, że czujnik wykrył pracę serca. Sygnał jest bardzo słaby i nieregularny, ale intuicja podpowiada mi, że coś się tam dzieje i jesteśmy już blisko celu.
– Gość powinien być wart milion poscredów – zauważył Lindy.
– Lotta przyniosła nam z biblioteki wiele cennych informacji – ciągnął Sebastian. – Odwaliła kawał dobrej roboty. – Sam się zastanawiał, jakim sposobem tak nieśmiała dziewczyna mogła dokonać tej sztuki. – Wiem już wszystko, czego można się było dowiedzieć o Anarsze Peaku. To był wielki człowiek, zupełne przeciwieństwo Raya Robertsa. Naszą pracą wyświadczymy przysługę całemu światu, a przede wszystkim Gminie Wolnych Murzynów. – Hermes z ożywieniem wdmuchnął do papierosa sporą porcję dymu. Papieros w jego dłoni wydłużał się z każdą chwilą. – Kłopot w tym – dorzucił po chwili – że Lotta będzie musiała wrócić do biblioteki. Tym razem chcę uzyskać wszelkie możliwe informacje na temat tego wariata, Raya Roberta.
– Po co? – spytał Bob Lindy.
Sebastian gestem poprosił o uwagę.
– Roberts z jednej strony jest dla nas zagrożeniem, a z drugiej, najpoważniejszym z potencjalnych kupców. Mam rację? – spytał, zwracając się do eksperta w dziedzinie sprzedaży, R. C. Buckleya.
Ten rozważał pytanie przez dłuższą chwilę.
– Jak sam stwierdziłeś, będziemy mogli powiedzieć coś pewniejszego, kiedy Lotta dostarczy nam informacji na jego temat. Większość z tego, co można przeczytać w gazetach o gwiazdach telewizji, politykach i przywódcach religijnych po prostu mija się z prawdą. Uważam jednak, że masz rację. To Anarcha stworzył kult udi, nie ma więc powodu sądzić, by ktokolwiek pragnął jego powrotu bardziej niż uditi. Choć oczywiście równie dobrze może dojść do tego, że wyznawcy kultu zechcą go natychmiast zabić.
– A czy to nasze zmartwienie? – zapytał Lindy. – To, co się stanie z Anarchą po jego wykopaniu i sprzedaniu, nie jest naszą sprawą. Nasza odpowiedzialność kończy w chwili transferu prawa własności i pobrania zapłaty.
– To okropne – stwierdziła Cheryl Vale, przysłuchując się wymianie poglądów. – Anarcha był takim porządnym człowiekiem.
– Zaraz, zaraz – odezwał się Sebastian. – Poczekaj na dane, które Lotta przyniesie nam z biblioteki. Może Ray Roberts nie jest taki zły? Może uda się ubić z nim całkowicie legalny, a przy tym etycznie nienaganny interes? – Przeczucie, które podpowiadało mu, że mają szansę ubić wspaniały interes, pozostawało niezmącone.
– Lotta nie będzie zachwycona, jeśli znowu poślesz ją do biblioteki – stwierdził wielebny Faine. – Wizyta w tym miejscu to dla niej ciężkie przeżycie.
– Raz już to zrobiła i jakoś od tego nie umarła – zauważył Sebastian. W głębi duszy gnębiło go jednak poczucie winy. Może sam powinien zająć się tą sprawą? Tylko że i jego biblioteka przyprawiała o gęsią skórkę. Niewykluczone, pomyślał, że właśnie dlatego posłałem tam Lottę już za pierwszym razem. Kazałem jej przeprowadzić rozpoznanie sprawy, a przecież... to moja działka. Lotta wiedziała o tym, a jednak poszła.
Ta cecha charakteru dziewczyny bardzo go pociągała, choć z drugiej strony stwarzała możliwość działania nie fair. Sebastian musiał się pilnować, by nie wykorzystywać słabości swojej żony. Decyzja jednak zawsze należała do niego: niekiedy udawało mu się zapanować nad pokusą, lecz bywało i tak – na przykład w wypadku biblioteki – że uginał się pod ciężarem własnych lęków, oszczędzał siebie, a pozwalał cierpieć Lotcie. I dlatego też, od czasu do czasu, jak w tej chwili, nienawidził samego siebie.
– Jest jedna możliwość – rzekł wielebny Faine – o której być może nie pomyślałeś, Sebastianie. Biorąc pod uwagę ludzką zazdrość, możemy przyjąć, że Ray Roberts nie cieszy się z powrotu Anarchy Peaka, ale nie jest wykluczone, iż w jego organizacji są i tacy, którzy powitają staronarodzonego z wielką radością.
– Może i jest taka frakcja – odparł w zamyśleniu Hermes.
– Możliwe, że przez twojego kumpla z policji, funkcjonariusza Tinbane’a, mógłbyś nawiązać kontakt z tymi ludźmi. – Wielebny Faine odwrócił się ku R. C. Buckleyowi. – Zdaje się, że to zadanie dla ciebie. Za to ci tu płacą.
– Jasne, jasne – przytaknął R. C, z zapałem kiwając głową. Po chwili wyciągnął notatnik i zapisał w nim parę słów. – Zajmę się tym.
– Hej, chyba masz rację – odezwał się nagle Bob Lindy, siedzący w słuchawkach przy urządzeniu monitorującym połączonym z pluskwą pozostawioną przez Sebastiana przy grobie Anarchy. – Rzeczywiście słychać bicie serca. Słabe i nieregularne, ale coraz wyraźniejsze.
– Daj posłuchać – powiedział R. C. Buckley, podchodząc szybko do inżyniera. Podobnie jak Sebastian, jedyny sprzedawca vitarium przeczuwał wielką zdobycz. – Fakt – zgodził się po chwili. Zdjąwszy słuchawki, podał je pastorowi.
– Wykopmy go – zaproponował znienacka Sebastian. – Nie ma na co czekać.
– To niezgodne z prawem – przypomniał wielebny Faine. – Nie wolno wykopywać zmarłych, póki nie usłyszy się ich wyraźnego głosu.
– Prawo – mruknął z niesmakiem R. C. Buckley. – W porządku, pastorze, jeśli chcesz działać całkowicie zgodnie z literą prawa, to zadzwoń po Raya Robertsa. Według obowiązujących przepisów, musimy sprzedawać staronarodzonych temu, kto proponuje najwyższą stawkę. To ustalona praktyka w tym biznesie.
– Panie Hermes! – zawołała Cheryl Vale, jak zwykle siedząca przy wideofonie. – Ktoś do pana, połączenie międzynarodowe. – Kobieta zakryła dłonią słuchawkę. – Nie mam pojęcia kto to. Wiem tylko, że dzwoni z Włoch.
– Z Włoch – powtórzył zaskoczony Sebastian, po czym zwrócił się do R. C. Buckleya. – Sprawdź szybko w kartotece, czy mamy kogoś, kto pochodził z Włoch. – Właściciel vitarium stanął obok panny Vale i odebrał od niej słuchawkę. – Mówi Sebastian Hermes – przedstawił się. – Z kim mam przyjemność? 
Podobnie jak dla Cheryl Vale, tak i dla niego twarz widoczna na ekranie wideofonu była obca. Włosy nieznajomego były długie, czarne i ułożone w elegancką falę, jego wzrok zaś – skupiony i przenikliwy.
– Pan mnie nie zna, panie Hermes – odezwał się mężczyzna. – Ja także aż do dziś nie miałem jeszcze przyjemności rozmawiać z panem. – Jego słowa, wypowiadane z nieobcym akcentem, były oficjalne i wyważone. – Miło mi poznać.
– Mnie również – odrzekł uprzejmie Sebastian. – Signor...
– Tony – dokończył Włoch. – Proszę nie pytać o nazwisko, w tej chwili to nie jest najważniejsze. Jak rozumiemy, panie Hermes, jest pan w posiadaniu praw do zmarłego Anarchy Peaka. A raczej do niedawna jeszcze zmarłego Anarchy Peaka, jeśli się nie mylimy. Nie mylimy się, panie Hermes?
– Rzeczywiście, moja firma ma prawa do osobnika, o którym pan wspomniał. Czy są państwo zainteresowani kupnem?
– Jak najbardziej – odparł Tony.
– Wolno mi spytać, kogo pan reprezentuje?
– Pryncypała, któremu zależy na zawarciu transakcji odpowiedział Włoch. – Nie związanego z udi. To istotna okoliczność, nieprawdaż? Zdaje pan sobie sprawę, że Ray Roberts to morderca i utrzymanie Anarchy Peaka z dala od niego jest sprawą najwyższej wagi? I że zarówno w Zachodnich Stanach Zjednoczonych, jak i we Włoszech przestępstwem jest przekazanie prawa własności do staronarodzonego w ręce osób, które rozsądek nakazuje uważać za skłonne do użycia przemocy względem zainteresowanego? Ma pan tego świadomość, panie Hermes?
– Przekażę słuchawkę panu Buckleyowi – oświadczył rozdrażniony nieco Sebastian. Ta część interesu nie była, jak to się mówiło, jego „rurką sogumu”. – To nasz przedstawiciel handlowy. Proszę zaczekać. – R. C. wkroczył do akcji, gdy tylko dostał słuchawkę.
– Mówi R. C. Buckley – powiedział melodyjnie. – Tak, pański informator spisał się doskonale. Rzeczywiście mamy w ofercie Anarchę Peaka. W tej chwili dochodzi do siebie po bólach odrodzenia w najlepszym szpitalu, jaki zdołaliśmy dla niego znaleźć. Naturalnie rozumie pan, dlaczego nie możemy podać nazwy tej placówki. – R. C. mrugnął porozumiewawczo do Sebastiana. – Pozwoli pan, że spytam... kim jest pański informator? Staraliśmy się utrzymać tę sprawę w tajemnicy, głównie ze względu na oczywiste konflikty interesów, związane na przykład z osobą Raya Robertsa, o którym, jak mi się wydaje, był pan łaskaw wspomnieć. – Sprzedawca zamarł w oczekiwaniu.
W jaki sposób ktokolwiek mógł się o tym dowiedzieć? – zastanawiał się Sebastian. Tylko my, sześcioro ludzi z firmy, znaliśmy sprawę. Wygląda na to, że to Lotta, pomyślał. Ona także wie... Czy to możliwe, że komuś powiedziała? Jeżeli firma miała kiedykolwiek sprzedać Anarchę, to prędzej czy później musiało wyjść na jaw, że go odnaleźliśmy. Ale doszło do tego zbyt wcześnie, zanim tak naprawdę ciało Peaka trafiło w nasze ręce... Teraz naszym najważniejszym zadaniem – zgodnie z prawem czy też nie – jest natychmiastowe wykopanie Anarchy. Założę się, że to Lotta, pomyślał. Niech ją diabli.
– Nie mamy wyjścia, musimy działać – powiedział, prowadząc Boba Lindy’ego na tyły budynku, w stronę warsztatu. – Gdy tylko Buckley skończy rozmawiać, wezwijcie doktora Signa. Razem z wielebnym Faine’em polecicie na cmentarz Forest Knolls. Tam się spotkamy. Ja już się tam wybieram – dodał, czując, że sprawa jest bardzo pilna. Do zobaczenia na miejscu. Spieszcie się. I wytłumacz sytuację Signowi. – Sebastian klepnął Lindy’ego po plecach i ruszył ku schodom prowadzącym na dach, gdzie zaparkował swój aerowóz.
Po chwili był już w powietrzu i mknął w kierunku małego, niemal zapomnianego cmentarzyka, na którym spoczywał Anarcha Peak.

6

Tylko w idealnym locie od nicości można odnaleźć Byt w całej jego czystości...
święty Bonawentura

Forest Knolls, pomyślał Sebastian. Cmentarz opuszczony przez wszystkich i najwyraźniej bardzo starannie wybrany przez tych, na których spoczął obowiązek pochowania Anarchy. Musieli oni wierzyć Aleksowi Hobartowi i jego teorii, według której czas miał wkrótce odwrócić swój bieg. Ci, którzy kochali Anarchę, dokładnie przewidzieli sytuację, która zaistniała po latach.
Hermes zastanawiał się, jak długo i jak usilnie ludzie Raya Robertsa musieli szukać tego grobu. Widocznie jednak nie dość długo i nie dość usilnie.
Cmentarz – niewielka plama soczystej zieleni – przemknął pod brzuchem maszyny. Sebastian zawrócił, obniżył lot wozu i miękko posadził go na czymś, co niegdyś było zapewne żużlowym parkingiem, lecz z biegiem lat, podobnie jak same grobowce, zarosło przerażająco dorodnymi chwastami.
Także i teraz, za dnia, było to miejsce ponure – nawet jeśli wziąć pod uwagę bujne życie odradzające się pod powierzchnią ziemi i domagające się pomocy z zewnątrz. „Wtedy otworzą się oczy ślepych”, pomyślał Hermes, jak przez mgłę pamiętając werset z Biblii. „I radośnie odezwie się język niemych...”* Piękne słowa. I tak cudownie, tak absolutnie nie prawdziwe. Kto by pomyślał? Zdania przez tyle stuleci uważane przez intelektualistów całego świata jedynie za uroczą, pocieszającą bajkę, której zadaniem było pogodzenie ludzi z ich nieuchronnym losem. Kto by się spodziewał, że pewnego dnia przepowiednie te staną się tak dosłownie prawdziwe, że nie będą tylko mitem...
Sebastian minął mniej imponujące pomniki i stanął przed ozdobnym granitowym grobowcem Thomasa Peaka, 1921-1971.
Dzięki Bogu od ostatniej wizyty nic się nie zmieniło. Grób był nietknięty. W pobliżu nie było nikogo, kto mógłby się stać świadkiem nielegalnego czynu.
Hermes, na wszelki wypadek przyklęknąwszy przy mogile, włączył megafon, którego zawsze używał w takich sytuacjach, i zawołał:
– Słyszy mnie pan?! Jeżeli tak, proszę dać znak! – Głos odbił się echem po okolicy. Sebastian miał nadzieję, że nie przyciągnął uwagi osób, które mogły przechadzać się gdzieś poza zasięgiem jego wzroku. Wyjął z kieszeni słuchawki i nałożył je na uszy, po czym przytknął do ziemi tubę wzmacniacza dźwięku. Nasłuchiwał.
Odpowiedź spod ziemi nie nadeszła. Wiatr szarpał rosnące tu i ówdzie kępy dzikich traw... Hermes przykładał tubę z różnych stron grobu i w jego pobliżu, starając i usłyszeć choćby najsłabszy sygnał. Nic.
Z odległości kilku jardów, z jednego z sąsiednich grobów dobiegł nagle słaby głos:
– Słyszę, że pan tu jest. Jestem żywy i zamknięty tej ciemnicy... Gdzie ja właściwie jestem?
W stłumionym przez ziemię wołaniu mężczyzny słychać było panikę. Sebastian westchnął ciężko. Używając megafonu, niechcący zbudził nie tego nieboszczyka, na którym mu nie zależało. Zalęknionym staronarodzonym także trzeba było się zająć, był to winien temu nieszczęśnikowi duszącemu się we własnej trumnie. Hermes podszedł do jego grobu, przyklęknął i zupełnie niepotrzebnie przytknął do ziemi tubę urządzenia nasłuchowego.
– Proszę się nie obawiać! – zawołał po chwili przez megafon. Jestem tu i wiem, że potrzebuje pan pomocy! Wkrótce pana wyciągniemy!
– Ale... – nie ustępował drżący, niknący chwilami głos – niech pan mi powie, gdzie jestem. Co to za miejsce?
– Został pan pochowany – wyjaśnił Sebastian. Miał w tym wprawę: każda robota realizowana przez jego firmę wymagała przebrnięcia przez tę niezręczną fazę między chwilą ocknięcia się zmarłego a wydobyciem go na powierzchnię. – Umarł pan – ciągnął Hermes – i został pochowany, a teraz bieg czasu odwrócił się i znowu jest pan żywy.
– Bieg czasu? – powtórzył staronarodzony. – Przepraszam, ale nie rozumiem... Czasu na co? Czy naprawdę nie mógłbym już stąd wyjść? Nie podoba mi się tu. Chcę wrócić do łóżka w La Honda General.
Ostatnie wspomnienia. O pobycie w szpitalu; pobycie, który ukazał się ostatni. Sebastian znowu przytknął megafon do ust.
– Proszę mnie wysłuchać. Wkrótce dotrze tu sprzęt oraz ludzie, którzy pana wydobędą. Proszę postarać się zużywać jak najmniej powietrza. Jeżeli może się pan odprężyć, to proszę spróbować.
– Nazywam się Harold Newkom – jęczał mężczyzna drżącym głosem – i jestem weteranem wojennym. Należą mi się specjalne względy. I nie wydaje mi się, żeby miał pan lawo traktować weterana w taki sposób.
– Proszę mi wierzyć – odrzekł Sebastian – że pańskie położenie nie jest moją winą. – Sam musiałem przejść przez coś takiego, pomyślał posępnie. Pamiętam, jak się czułem. Ocknąłem się w ciemności, w ciasnej „dziupli”, jak nazywa się teraz groby. Miałem szczęście, przecież wielu woła i nigdy nie słyszy odpowiedzi... A wszystko za sprawą systemu związanego przeklętymi, biurokratycznymi prawami ustanowionymi w Sacramento. Przestarzałymi prawami, które nas ograniczają. Niech je diabli!
Sebastian sztywno podniósł się z ziemi – czuł, że nie młodnieje tak szybko, jak by sobie tego życzył – i powrócił do grobu Anarchy.

– Mamy tu żywego, którym trzeba się zająć w pierwszej kolejności – powiedział, gdy na cmentarzu zjawili się Bob Lindy, doktor Sign i wielebny Faine. Wskazał im właściwy grób, a wtedy Bob Lindy natychmiast zabrał się z zapałem do rozwiercania twardo ubitej ziemi, by dostarczyć staronarodzonemu powietrza. To był początek rutynowych czynności, które dobrze znali.
– Jakie to szczęście – rzekł sardonicznie doktor Sign, stając obok Sebastiana. – Teraz masz już wymówkę na wypadek, gdyby zjawili się tu gliniarze. Robiłeś właśnie tym cmentarzu rutynowy obchód, kiedy usłyszałeś krzyki tego mężczyzny... prawda? – Lekarz spojrzał w stronę grobu. Bob Lindy uruchomił właśnie koparkę i grudy ziemi leciały teraz we wszystkich kierunkach. – Moim zdaniem – zawołał do Hermesa, przekrzykując łoskot maszyny – z medycznego punktu widzenia robisz wielki błąd, odkopując Peaka już teraz, kiedy jest jeszcze martwy! To bardzo ryzykowne! Zaburzasz naturalny proces rekonstrukcji pewnej całości biochemicznej. Przecież tyle się o tym mówi: ciało wyciągnięte z ziemi zbyt wcześnie przestaje się odbudowywać. Musi pozostawać tam, na dole, w ciemności i chłodzie, z dala od światła.
– Jak jogurt – skomentował Bob Lindy.
– A w dodatku to przynosi pecha – dokończył doktor Sign.
– Pecha – powtórzył Sebastian z rozbawieniem.
– On ma rację – podchwycił Bob Lindy. – Podobno kiedy zbyt wcześnie wykopie się truposza, uwalniają się moce śmierci. Zaczynają hulać po świecie, chociaż nie powinny, i w końcu na kimś się zatrzymują.
– Na kim? – spytał Sebastian, choć doskonale znał ten przesąd; nieraz już słuchał podobnych wywodów. Klątwa spadała na tego, kto wykopał nieboszczyka.
– Na tobie – odpowiedział Bob Lindy, po czym wykrzywił twarz w diabolicznym grymasie, a następnie w szerokim uśmiechu.
– Pogrzebiemy go jeszcze raz – zaproponował Sebastian. Koparka właśnie skończyła pracę. Lindy pochylił się nad płytkim rowem, by chwycić krawędź trumny. – W piwnicy. Pod biurem naszego vitarium. – Hermes zbliżył się do wykopu, by wraz z doktorem Signem i wielebnym Faine’em pomóc inżynierowi w wyciąganiu wilgotnej, butwiejącej skrzyni.
– Z religijnego punktu widzenia – zwrócił się pastor do Sebastiana, gdy Lindy z wprawą odkręcał śruby mocujące pokrywę trumny – jest to złamanie bożego prawa. Odrodzenie musi nastąpić w swoim czasie. Akurat ty powinieneś wiedzieć o tym lepiej niż my, w końcu sam przeszedłeś ten proces. – Pastor otworzył Biblię, by rozpocząć modlitwę nad staronarodzonym Haroldem Newkomem. – Słowo na dziś – oznajmił – pochodzi od Kaznodziei Salomona. „Puszczaj chleb twój po wodzie; bo po wielu dniach znajdziesz go”*. – Wielebny Faine raz jeszcze spojrzał surowo na swojego szefa, nim ponownie pochylił się nad księgą.
Sebastian Hermes pozostawił pracę podwładnym i jak zwykle wybrał się na spacer po cmentarzu, natężając zmysły, wyczuwając, nasłuchując... Lecz i tym razem ciągnęło go w stronę jednej tylko mogiły, do miejsca, które zdawało się najważniejsze: do bogato zdobionego, granitowego pomnika Anarchy Thomasa Peaka. Nie potrafił trzymać się z daleka od tego grobowca.
Mają rację, pomyślał. Doktor Sign i wielebny Faine mają rację: to wielkie ryzyko z medycznego punktu widzenia i oczywiste złamanie prawa – nie tylko boskiego, ale i cywilnego. Wiem o tym doskonale, nie muszą mi przypominać. To moi ludzie, dumał ponuro, a wcale nie mają zamiaru mnie popierać.
Lotta mnie poprze, uzmysłowił sobie nagle. Na jej wsparcie zawsze mógł liczyć. Ona z pewnością zrozumie, że nie może ryzykować niewykopania Anarchy. Pozostawienie go tutaj równało się zaproszeniu Potomstwa Mocy Raya Robertsa do popełnienia morderstwa. Dobra wymówka, myślał ironicznie. Potrafię znaleźć racjonalny argument: działam w imię bezpieczeństwa Anarchy.
Jak niebezpieczny może być Ray Roberts? – zastanawiał się Sebastian. Ciągle nic nie wiemy, wciąż opieramy się na strzępkach informacji z gazet.
Powróciwszy do zaparkowanego opodal wozu, wybrał numer domowy.
– Halo – usłyszał głos przestraszonej dziewczynki. Lotta uśmiechnęła się dopiero wtedy, gdy zobaczyła na ekranie twarz męża. – Znowu macie robotę? – spytała, przypatrując się panoramie cmentarza widocznej za plecami Sebastiana. – Mam nadzieję, że opłacalną.
– Posłuchaj, kochanie – zaczął Hermes – strasznie mi przykro, że muszę cię wykorzystać, ale sam po prostu nie zdążę tego załatwić. Jesteśmy tu uwiązani, a potem... – zawahał się – potem będziemy mieli następnego klienta – dokończył, nie mówiąc jej, o kogo chodzi.
– Co mam zrobić? – Lotta zamieniła się w słuch.
– Przeprowadzić jeszcze jedną rozmowę w bibliotece.
– Och... – Prawie udało jej się ukryć rozczarowanie. – Dobrze. Z przyjemnością.
– Tym razem musimy dowiedzieć się wszystkiego o Rayu Robertsie.
– Załatwię to – powiedziała Lotta. – Jeśli mi się uda.
– Jak to „jeśli ci się uda”?
– To miejsce przyprawia mnie o napady lęku – wyznała.
– Wiem – odpowiedział, czując aż za dobrze, jak wielki ból jej zadaje.
– Ale chyba uda mi się przeżyć to jeszcze raz. – Lotta sztywno skinęła głową.
– Tylko pamiętaj – dodał ostrzegawczo – trzymaj się z daleka od tej hetery, Mavis McGuire. – O ile to możliwe, dodał w myśli.
Nagle twarzyczka Lotty rozjaśniła się.
– Joe Tinbane dopiero co zasięgał informacji o Rayu Robertsie. Może dowiem się od niego? – Twarz dziewczyny emanowała teraz niewyobrażalną ulgą. – Wtedy nie musiałabym tam jechać.
– Zgoda – rzekł Sebastian. Czemu nie? To, że policja Los Angeles szukała informacji o Robertsie, miało sens. W końcu ten człowiek lada chwila miał się znaleźć na strzeżonym przez nią terytorium. A Tinbane najprawdopodobniej dowiedział się już wszystkiego, myślał Sebastian. Zapewne wykonał przy tym – wybacz mi Boże, ale to prawda – tysiąc razy lepszą robotę niż ta, na jaką byłoby stać Lottę.
Cholera, mam nadzieję, że uda jej się złapać Joego Tinbane’a, myślał, przerywając połączenie. Rozsądek jednak nakazywał mu wątpić: policja miała teraz najprawdopodobniej mnóstwo roboty, a Tinbane był pewnie uwiązany w pracy do końca dnia.
Sebastian Hermes czuł, że jego żona zmierza w stronę kłopotów – bardzo rychłych i bardzo poważnych. Skrzywił się współczuciem na samą myśl o tym.
I poczuł się jeszcze bardziej winny.
– Spróbujmy uporać się z nim jak najszybciej – powiedział, gdy dołączył do swoich pracowników. – A zaraz potem weźmiemy się do tego naprawdę ważnego. – Podjął ostateczną decyzję: trzeba ekshumować ciało Anarchy już teraz, za jednym zamachem.
Miał nadzieję, że nie przyjdzie mu tego żałować, lecz gdzieś w głębi duszy męczyło go przeczucie, że stanie się inaczej.
Uważał jednak, że to, co robi, jest najlepszym wyjście i nie mógł wyzbyć się tego przekonania.

7

Ty i ja, kiedy się spieramy, stwarzamy się wzajemnie. Bo ja rozumiem to, co ty pojmujesz, staję się twoim rozumieniem, a więc w pewien niewysłowiony sposób jestem w tobie stworzony.
Eriugena

Szybując wozem patrolowym nad swoim rewirem, funkcjonariusz Joseph Tinbane usłyszał wezwanie nadane przez policyjne radio.
– Niejaka pani Lotta Hermes prosi cię o kontakt. Czy to sprawa służbowa?
– Tak – skłamał, bo cóż innego mógł powiedzieć? – W porządku, zadzwonię do niej. Mam numer. Dzięki.
Odczekał do końca zmiany, czyli do szesnastej, a następnie, zrzuciwszy policyjny mundur, zadzwonił do Lotty z budki wideofonicznej.
– Jak to dobrze, że się odezwałeś – powitała go z ulgą dziewczyna. – Wiesz co? Nasze vitarium musi zdobyć wszelkie informacje o tym Rayu Robertsie, który przewodzi kultowi udi Wiem, że byłeś w bibliotece po dane na jego temat, pomyślałam więc, że jeśli dowiem się wszystkiego od ciebie, nie będę musiała znowu iść w to okropne miejsce – wyjaśniła, wpatrując się błagalnie w Joego. – Byłam już dziś w bibliotece. Nie chcę tam wracać. To straszne, wszyscy na mnie patrzą i w dodatku trzeba być cicho...
– Spotkajmy się na rurce sogumu – zaproponował Tinbane. – Najlepiej w „Pałacu Sogumu Sama”. Wiesz, gdzie to jest? Możesz tam przyjść?
– I wtedy opowiesz mi o Rayu Robertsie? Robi się późno, boję się, że zamkną mi bibliotekę, a wtedy nie będę mogła...
– Powiem ci wszystko, co będziesz chciała usłyszeć zapewnił ją Joe. I dużo, dużo więcej, dorzucił w myślach.
Odłożył słuchawkę i popędził w stronę „Pałacu Sogumu Sama”. Lotty jeszcze nie było. Tinbane zajął lożę na tyłach lokalu, z której bez trudu mógł obserwować wejście. Wkrótce potem zjawiła się dziewczyna, ubrana w niedorzecznie obszerny zimowy płaszcz. Jej oczy były pełne niepokoju. Rozglądając się, sunęła niepewnie w głąb lokalu. Nie widziała nigdzie Joego; bała się, że nie przyszedł; bała się też wielu innych rzeczy. Wreszcie Tinbane wstał i pomachał jej ręką.
– Przyniosłam kartkę i długopis, żeby wszystko zapisać. – Lotta niemal bez tchu zasiadła naprzeciwko niego, zadowolona, że jednak się znalazł, jakby to, iż zjawili w tym samym miejscu mniej więcej w tym samym czasie, było cudem, niespotykanym a pożądanym kaprysem losu.
– Czy wiesz, dlaczego chciałem się z tobą tutaj spotkać? – spytał Joe. – Dlaczego chciałem być z tobą? Dlatego, że chyba zakochuję się w tobie.
– O Boże – powiedziała. – Więc jednak będę musiała polecieć do biblioteki. – Lotta zerwała się na równe chwytając kartkę, długopis i torebkę.
– To wcale nie oznacza, że nie mam informacji na temat Raya Robertsa albo że nie podzielę się nimi z tobą. Usiądź i uspokój się, proszę. Pomyślałem, że powinnaś wiedzieć, co czuję.
– Jak możesz mnie kochać? – spytała, siadając. – Jestem taka okropna. A w dodatku zamężna.
– Nie jesteś okropna – zaoponował. – A małżeństwa zaczynają się i kończą. To tylko kontrakty cywilne, jak umowa spółki. Zawiera się je i zrywa. Przecież ja też nie jestem wolny.
– Wiem – przyznała Lotta. – Zawsze gdy się spotykamy, opowiadasz o tym, jaka zła jest twoja żona. Ale ja kocham Seba, on jest całym moim życiem. Jest taki odpowiedzialny... – Dziewczyna spojrzała uważnie na policjanta. – Czy ty naprawdę mnie kochasz? Poważnie? Bo to... to mi pochlebia. – Wydawało się, że Lotta poczuła się nieco pewniej, żarliwa reakcja Joego podziałała na nią uspokajająco. – Porozmawiajmy teraz o tym strasznym Rayu Robertsie. Czy naprawdę jest taki okrutny, jak piszą w gazetach? Wiesz przecież, dlaczego Sebastian chce, żebym zdobyła o nim wszelkie informacje, prawda? Chyba nic się nie stanie, jeśli powiem ci dlaczego. I tak poznałeś już jeden sekret, którego miałam nie zdradzać. Seb potrzebuje tych danych, żeby...
– Wiem, po co ich potrzebuje – przerwał Tinbane, sięgając ku jej dłoniom. Lotta natychmiast cofnęła ręce. – Wszyscy chcielibyśmy wiedzieć, jak zareaguje Roberts na odrodzenie Peaka. Ale to jest sprawa policji. Gdy tylko Anarcha wróci do życia, będziemy mieli obowiązek go chronić. Gdyby moi przełożeni wiedzieli, że wasze vitarium zlokalizowało już ciało Peaka, natychmiast przysłaliby własną ekipę, żeby go wykopała. – Joe urwał na moment. – A gdyby do tego doszło, twój mąż straciłby mnóstwo pieniędzy. Tylko, że ja nic nie powiedziałem Gore’owi. George Gore to mój szef. A powinienem to zrobić. – Tinbane umilkł i w napięciu przypatrywał się Lotcie.
– Dziękuję – odezwała się po chwili. – Za to, że nie powiedziałeś Gore’owi.
– Niewykluczone, że będę musiał to zrobić.
– W bibliotece powiedziałeś, że będzie tak, jakbyś o niczym nie wiedział. Mówiłeś, żebym o niczym ci nie wspominała. Chodziło ci o to, że jako policjant nie słyszałeś tego, co mi się wymknęło. A jeśli powiesz panu Gore’owi... – Lotta zatrzepotała powiekami – Sebastian dowie się, skąd miałeś informację. Dobrze wie, jaka jestem głupia, cokolwiek złego się dzieje, zawsze to moja wina.
– Nie mów tak. Po prostu nie jesteś stworzona do oszukaństwa. Mówisz dokładnie to, co myślisz, to zupełnie naturalne. Jesteś uroczą i bardzo piękną kobietą. Podziwiam cię za uczciwość, ale przyznaję: twój mąż byłby wściekły jak sto diabłów.
– Pewnie by się ze mną rozwiódł. A wtedy ty mógłbyś rozstać się ze swoją żoną i wziąć ślub ze mną.
Tinbane drgnął niespokojnie. Czyżby żartowała? Nie potrafił odpowiedzieć sobie na to pytanie. Lotta Hermes była niczym głęboka i nieznana rzeka.
– Zdarzały się już dziwniejsze rzeczy – odpowiedział ostrożnie.
– Dziwniejsze niż co?
– Niż to, o czym wspomniałaś! Niż nasze małżeństwo!
– Ale jeśli nie powiesz o niczym panu Gore’owi, nie będziemy musieli brać ślubu – stwierdziła z powagą Lotta.
– To prawda – przyznał, cokolwiek skołowany. W pewnym sensie rozumowała logicznie.
– Proszę, nie mów mu. – Jej głos wciąż był błagalny, choć pojawiła się w nim nuta rozdrażniania. Miała rację, przecież sam jej przypomniał, że oficjalnie nie słyszał tego, co powiedziała w bibliotece. – Nie wydaje mi się – ciągnęła byśmy pasowali do siebie. Potrzebuję kogoś starszego, na kim mogłabym się oprzeć. Taka już jestem, muszę mieć w kimś oparcie. Nie jestem już całkiem dorosła, a ta przeklęta Faza Hobarta sprawia, że z każdym dniem jestem coraz młodsza. – Lotta zaczęła bazgrać długopisem po czystej kartce papieru. – Dzieciństwo, oto co mnie czeka. Ładna perspektywa. Znowu być dzieckiem, bezradnym i skazanym na innych. Każdego dnia próbuję być bardzo dorosła. Walczę z powrotem do młodości tak samo, jak kiedyś kobiety walczyły ze starością, z kryzysem wieku średniego, otyłością i zmarszczkami. Przynajmniej o te sprawy nie muszę się martwić. Rzecz w tym, że Sebastian będzie dojrzałym mężczyzną, kiedy ja stanę się dzieckiem. Dobrze, że jest między nami taka różnica – będzie mógł być moim ojcem, chronić mnie. Ty zaś jesteś mniej więcej w moim wieku, razem stalibyśmy się dziećmi. Jaka z tego korzyść?
– Niewielka – przyznał. – Ale posłuchaj: proponuję ci umowę. Przekażę ci wszystkie informacje o Rayu Robertsie i nie powiem Gore’owi o tym, że wasze vitarium namierzyło ciało Anarchy Peaka. Tym sposobem Sebastian nie dowie się, że powiedziałaś mi o wszystkim.
– Powiedziałam wam obu – uzupełniła Lotta. – Tobie i temu bibliotekarzowi.
– Wróćmy do mojej propozycji. Chcesz posłuchać?
– Tak – odpowiedziała, słuchając pokornie.
Tinbane postanowił skoczyć na głęboką wodę.
– Czy mogłabyś rozszerzyć nieco swoją miłość w moim kierunku?
Lotta roześmiała się, z wolnym od złośliwości, dziecinnym rozbawieniem. Tinbane poczuł, że nic już nie rozumie. Nie miał bladego pojęcia, na czym stoi, i co – jeśli w ogóle coś –udało mu się osiągnąć. Czuł też lekkie przygnębienie, okazało się bowiem, że to Lotta, mimo swej dziewczęcości i braku doświadczenia, w pełni panowała nad przebiegiem tej rozmowy.
– A cóż to miało znaczyć? – spytała wreszcie.
„Czy poszłabyś ze mną do łóżka”, wyjaśnił w duchu. Głośno jednak powiedział:
– Moglibyśmy spotykać się od czasu do czasu, tak jak dziś. Widywalibyśmy się... no, wiesz. Czasem poszlibyśmy gdzieś dnia... mógłbym się postarać o zmianę grafika dyżurów.
– Za dnia, czyli wtedy, kiedy Sebastian jest w pracy.
– Tak – odparł Joe, kiwając głową.
Ku jego zdumieniu zaczęła płakać. Łzy popłynęły jej po policzkach i nie próbowała ich powstrzymywać, szlochała jak dziecko.
– O co chodzi? – spytał, odruchowo wyciągając chusteczkę, i wytarł jej oczy.
– Miałam rację – jęknęła Lotta przez ściśnięte gardło. – Będę musiała pójść do biblioteki. Cholera. – Wstała, wzięła kartkę, długopis i torebkę, po czym odsunęła się od stolika. – Nie masz pojęcia – odezwała się nieco spokojniej – co mi zrobiłeś. A właściwie co zrobiliście obaj z Sebem, zmuszając mnie, żebym po raz drugi poszła do biblioteki. Wiem co się stanie: tym razem spotkam pana McGuire. Nie inaczej byłoby za pierwszym razem, gdybyś nie pomógł mi znaleźć pana Appleforda.
– Teraz też możesz go poszukać. Wiesz, gdzie ma gabinet. Po prostu kieruj się w to samo miejsce, w którym byliśmy razem.
– Nie. – Lotta posępnie pokręciła głową. – Na pewno się nie uda. Albo Appleford wyjdzie akurat w tym momencie na rurkę sogumu, albo w ogóle już go nie będzie.
Joe Tinbane obserwował odchodzącą dziewczynę, niezadowolony do myślenia i mówienia, kompletnie wyzuty z uczuć. Ona ma rację, pomyślał. Posyłam ją prosto na spotkanie z kimś i z czymś, z czym nie powinna się spotykać. A ściśle rzecz biorąc, robię to pospołu z Sebastianem Hermesem. On mógł sam pójść do biblioteki, a ja mogłem udzielić jej informacji. Ale nie poszedł, a ja nie udzieliłem. Boże, pomyślał Tinbane, nienawidząc się serdecznie. Co ja najlepszego zrobiłem? I ja śmiem twierdzić, że ją kocham. Zresztą Sebastian nie jest lepszy – on też ją „kocha”.
Joe odczekał, aż dziewczyna zniknie mu z oczu, i szybko podszedł do automatu wiszącego na ścianie lokalu. Znalazł w książce numer biblioteki i pospiesznie wybrał go na klawiaturze.
– Ludowa Biblioteka Miejska.
– Chciałbym rozmawiać z Dougiem Applefordem.
– Niestety – powiedziała telefonistka – pan Appleford już wyszedł. Czy mam pana połączyć z panią McGuire?
Policjant odłożył słuchawkę.

Podniósłszy głowę znad manuskryptu, który właśnie czytała, pani Mavis McGuire ujrzała, że przed jej biurkiem stoi przerażona bardzo młoda kobieta o długich, ciemnych włosach.
– Słucham. Czego chcesz?
– Potrzebuję wszelkich informacji, które mają państwo na temat pana Raya Robertsa. – Twarz dziewczyny była bezbarwna, jak odlana z wosku, słowa zaś – mechaniczne.
– Wszelkich informacji na temat pana Raya Robertsa – powtórzyła drwiąco pani McGuire. – Rozumiem. A mamy godzinę... – zawiesiła głos, spoglądając na zegarek – piątą trzydzieści. Do zamknięcia biblioteki pozostało trzydzieści minut. A ty, moja mała, życzysz sobie, żebym zebrała dla ciebie wszystkie dostępne materiały i dała ci je, najlepiej uporządkowane w logiczny sposób. Po to, żebyś mogła usiąść sobie wygodnie i poczytać.
– Tak – jęknęła cicho dziewczyna, ledwie poruszając wargami.
– Panienko – zaczęła groźnie pani McGuire – czy ty wiesz, kim ja jestem i na czym polega moja praca? Jestem główną bibliotekarką w tej instytucji i przełożoną prawie setki pracowników, z których każdy mógłby służyć ci pomocą – gdybyś przyszła wcześniej.
– Powiedzieli mi, że mam spytać panią – szepnęła Lotta. – Ci ludzie przy głównym kontuarze. Pytałam o pana Appleforda, ale już wyszedł. Byłam już dziś u niego.
– Czy reprezentujesz magistrat Los Angeles? Należysz do którejś z organizacji obywatelskich?
– Nie. Jestem z Vitarium „Flaszka Hermesa”.
– A czy pan Roberts nie żyje? – spytała szorstko pani McGuire.
– Chyba... chyba nie. Lepiej już pójdę. – Dziewczyna odwróciła się i ruszyła ku drzwiom, kuląc ramiona i powłócząc nogami jak chory, kaleki ptak. – Przepraszam – rzuciła cichym, słabnącym głosem.
– Chwileczkę! – zawołała Mavis McGuire. – Podejdź no do mnie... Ktoś jednak cię przysłał. Twoje vitarium. Z prawnego punktu widzenia wolno ci traktować bibliotekę jako źródło informacji. Masz prawo prosić o pomoc. Przejdźmy do sąsiedniego gabinetu. Chodź ze mną. – Bibliotekarka poderwała się z miejsca i żwawo poprowadziła dziewczynę przez dwa sąsiednie biura do swego osobistego gabinetu. Stanęła przy biurku i wcisnęła jeden z licznych klawiszy interkomu. – Byłabym wdzięczna, gdyby któryś z wolnych eradów zszedł do mnie na kilka minut. Dziękuję. – Mavis McGuire stanęła twarzą do dziewczyny. Nie wypuszczę jej stąd, pomyślała, dopóki się nie dowiem, dlaczego vitarium wysłało ją na poszukiwanie informacji o Rayu Robertsie.
A jeżeli sama nie wydobędę z niej odpowiedzi, erad na pewno tego dokona.

8

Sama materia (poza formami, które przyjmuje) jest niewidzialna, a nawet niedefiniowalna.
Eriugena

Na zapleczu Vitarium „Flaszka Hermesa” doktor Sign uważnie osłuchiwał stetoskopem niepozorną, ciemną pierś martwego ciała Anarchy Thomasa Peaka.
Słyszysz coś? – spytał Sebastian. Czuł niesamowite napięcie.
– Jeszcze nie. Ale na tym etapie oznaki życia pojawiają się i znikają, to krytyczny moment całego procesu. Wszystkie składniki ciała powróciły już na swoje miejsce i są zdolne do funkcjonowania, ale... – Sign uniósł rękę. – Czekaj. Chyba coś mam. – Lekarz spojrzał na wskazania instrumentów automatycznie mierzących puls, częstotliwość oddechu i aktywność mózgu. Na wszystkich wyświetlaczach widniały jednak tylko proste linie.
– Ciało to ciało – rzekł beznamiętnie Bob Lindy. Wyraz jego twarzy doskonale ilustrował stosunek, jaki miał do całej tej sprawy. – A trup to trup. Bez względu na to, kim jest, i czy od odrodzenia dzieli go pięć minut, czy pięć stuleci.
Sebastian pochylił się nad skrawkiem papieru i odczytał na głos dwa zdania: – Sic igitur magni quoque circum moenia mundi expugnata dabunt labem putresque ruinas. Ostatnie dwa słowa są najważniejsze: putresque ruinas.
– Skąd to wziąłeś? – zainteresował się Sign.
– Z pomnika. Przepisałem całe jego epitafium – odparł Seb, wskazując na nieruchome ciało.
– Nie jestem mocny w łacinie, jeśli nie liczyć terminologii medycznej – rzekł lekarz – ale mogę coś powiedzieć o „rozkładzie” i „ruinie”. Chociaż z nim nie ma to nic wspólnego, prawda? – Przez chwilę wraz z Lindym i Sebastianem w milczeniu przyglądali się ciału. Było nieduże, ale kompletne, gotowe do przebudzenia. Co może mu przeszkadzać, zastanawiał się Hermes, w powrocie do życia?
Tym razem z cytatem pospieszył wielebny Faine:
– „Ni jedna się nie oprze; wszystkie rzeczy płyną. Fragment fragmentu się chwyta i zanim przeminą – rosną, póki ich nie zgłębimy, póki imion nie damy. Wtedy topnieją i nie są już tymi, które znamy”.
– Co to było? – spytał Sebastian. Tego, jak mu się wydawało, cytatu z Biblii jeszcze nie słyszał.
– Przekład pierwszego czterowiersza epitafium z nagrobka Anarchy. To wiersz Titusa Lucretiusa Carusa, tego samego Lukrecjusza, który napisał De rerum natura. Nie poznałeś, Seb?
– Nie – przyznał.
– A może gdybyś wyrecytował ten kawałek od końca, Peak wróciłby do życia? Może tak się załatwia takie sprawy? – odezwał się złośliwie Lindy, po czym skierował swoją agresję na Sebastiana. – Nie podoba mi się ta próba ożywienia trupa. To zupełnie coś innego niż nasłuchiwanie żywych uwięzionych pod ziemią w ciasnym pudle i wydobywanie ich na powierzchnię.
– Różnica tkwi jedynie w czasie – odparł Hermes. – W tym przypadku to kwestia dni, godzin, może nawet minut. Po prostu o tym nie myśl.
– A ty, Seb? Często wspominasz te chwile, kiedy byłeś rozsypującym się ciałem? – spytał brutalnie Lindy. – Myślisz czasem o tym?
– Nie bardzo jest o czym – odparował. – Nie byłem świadomy własnej śmierci. Prosto ze szpitala trafiłem na cmentarz i ocknąłem się w trumnie. Tyle pamiętam. I o tym czasem myślę – dodał po chwili. Do dziś cierpiał z tego powodu na klaustrofobię. Była to dolegliwość o podłożu psychologicznym, charakterystyczna dla większości staronarodzonych.
– Moim zdaniem – odezwała się Cheryl Vale, przysłuchująca się rozmowie z sąsiedniego pokoju – jest to dowód na nieistnienie Boga i życia pozagrobowego. Mówię o tym, Seb, co powiedziałeś na temat braku świadomości po śmierci.
– Nie bardziej niż to, że brak wspomnień z poprzedniego wcielenia jest dowodem na bezsens buddyzmu – odparł Sebastian.
– Właśnie – podchwycił R. C. Buckley. – To, że staronarodzeni niczego nie pamiętają, nie dowodzi jeszcze, że niczego nie doświadczali po śmierci. Ja na przykład bardzo często czuję rano, że śniłem przez całą noc, ale nie mogę przypomnieć o czym. Nie pamiętam dosłownie nic.
– Ja też czasami miewam sny – powiedział Sebastian.
– O czym? – zainteresował się Lindy.
– O czymś w rodzaju lasu.
– I to wszystko? – drążył Lindy.
– Niekiedy śni mi się coś jeszcze – odparł z wahaniem Hermes. – Pulsujący, czarny byt tętniący niczym wielkie serce. Jest ogromny i tłucze się głośno, łup, łup, unosi się i opada, w górę i w dół... Jest rozwścieczony. Wypala we mnie wszystko, co mu się nie podoba... i czuję, że jest to większa część mnie.
– Dies Irae – rzekł wielebny Faine. – Dzień Gniewu. – Duchowny nie wyglądał na zaskoczonego. Sebastian opowiadał mu już o tym dziwnym śnie.
– Wyczuwałem też, że jest żywy – ciągnął Hermes. – Jak najbardziej żywy. Dla porównania: każdy z nas jest tylko iskrą życia w martwej kupie mięsa, sprawiającą, że ciało porusza się, mówi, działa. A on, ten byt, był świadomy. Nie dlatego, żeby miał oczy i uszy, po prostu był świadomy.
– Paranoja – mruknął doktor Sign. – Wrażenie, że się obserwowanym.
– Ale dlaczego był tak wściekły na ciebie? – spytała Cheryl.
Sebastian zastanawiał się chwilę, nim odpowiedział.
– Byłem niewystarczająco mały.
– Niewystarczająco mały? – powtórzył z niesmakiem Bob Lindy. – Brednie.
– I miał rację – dodał Sebastian. – W rzeczywistości byłem znacznie mniejszy, niż sądziłem lub chciałem się przyznać, ale lubiłem myśleć, że jestem wielki, mam wielkie ambicje. – Na przykład zachciało mi się przechwycić ciało Anarchy, pomyślał ironicznie. I spróbować zbić na tym majątek. Tak, to był dobry przykład, wręcz idealny: dowodził, że Sebastian Hermes niczego się nie nauczył.
– Dlaczego chciał, żebyś był mały? – indagowała Cheryl.
– Dlatego, że taka była prawda. Fakt. Musiałem spojrzeć prawdzie w oczy.
– Po co? – spytał Lindy.
– Właśnie to czeka każdego w Dniu Sądu – rzekł filozoficznie R. C. Buckley. – Tego dnia każdy będzie musiał zmierzyć się z prawdą, której unikał. Bo przecież wszyscy okłamujemy samych siebie; mówimy sobie znacznie więcej kłamstw niż innym ludziom.
– Tak – przyznał Sebastian, czując, że sprzedawca trafił w sedno. – Trudno to inaczej wyjaśnić – dodał. Być może istniała szansa na interesujące doświadczenie: gdyby udało im się przywrócić do życia Anarchę Peaka, mogliby porozmawiać z nim na ten temat. Niewykluczone, że wiedziałby więcej. – On, to znaczy Bóg, nie może ci pomóc, póki nie zrozumiesz, że wszystko, co robisz, jest zależne od jego woli.
– Religijne bzdury – parsknął pogardliwie Lindy.
– Pomyśl tylko. Dosłownie. Podnoszę rękę – powiedział Sebastian, podnosząc rękę. – Myślę, że to robię, że potrafię to zrobić. Ale w rzeczywistości to zasługa skomplikowanego aparatu biochemicznego i fizjologicznego, który odziedziczyłem, do którego niejako wszedłem. Nie skonstruowałem go. A wystarczyłby jeden mały skrzep w mózgu, nie większy niż gumka od ołówka, i już nie mógłbym podnieść ręki ani ruszyć nogą, i to do końca życia.
– I dlatego chcesz czołgać się przed Jego majestatem? – spytał drwiąco Bob Lindy.
– On ci pomoże, jeśli staniesz twarzą w twarz z prawdą – odparł Hermes. – Tylko że strasznie trudno to zrobić. Bo kiedy próbujesz, jest prawie tak, jakbyś przestawał istnieć. Kurczysz się tak, że nie zostaje prawie nic. – Ale nie do końca pomyślał, zostaje bowiem coś bardzo prawdziwego.
– „Bóg obrusza się co dzień na niezbożnego”* – zacytował wielebny Faine.
– Ja nie byłem „niezbożny” – zaoponował Sebastian – byłem po prostu ignorantem. Dlatego w końcu musiała nastąpić konfrontacja z prawdą. Tylko w ten sposób... – Hermes zawahał się – mogłem powrócić do Niego – dokończył po chwili. – Tam, gdzie moje miejsce. I zrozumieć, że dziewięć dziesiątych rzeczy, których dokonałem wżyciu, było tak naprawdę Jego zasługą. Ja byłem tylko mimowolnym świadkiem, a On działał przeze mnie.
– Aż tyle dobrego zrobiłeś w życiu? – spytał Lindy.
– Mówię o wszystkim. I o dobrym, i o złym.
– To herezja – ocenił wielebny Faine.
– No to co? – obruszył się Sebastian. – Taka jest prawda. Pamiętaj, pastorze, że ja tam byłem. Nie mówię o moich przekonaniach, o wierze, mówię o tym, czego doświadczyłem.
– Zakłócenie akcji serca – oznajmił doktor Sign. – Arytmia. Migotanie przedsionków, pewnie to go zabiło. A teraz udało mu się ponownie dotrzeć do tej fazy. Normalny rytm serca powinien wkrótce powrócić, jeśli dopisze nam szczęście. Jeśli proces będzie przebiegał normalnie.
Cheryl Vale postanowiła wrócić do kwestii teologicznych.
– Wciąż nie rozumiem, dlaczego Bóg miałby chcieć byśmy czuli się mało ważni. Czy On nas nie lubi?
– Bądźcie ciszej – zarządził doktor Sign.
– Musimy czuć się mali – odparł Sebastian – żeby mogło nas być tak wielu. Dzięki temu żyją miliardy istot. Gdyby każdy z nas był wielki, powiedzmy taki jak Bóg, ilu mogłoby nas być? Uważam, że to jedyny sposób, by każda potencjalna dusza mogła...
– On żyje – przerwał mu doktor Sign i odetchnął z ulgą. – Udało się. Nie zabiliśmy go. – Lekarz spojrzał na Sebastiana i uśmiechnął się lekko. – Opłaciło się zaryzykować. Mamy tu staronarodzonego, którym jest Anarcha Thomas Peak.

– I co teraz? – spytał Lindy.
– Teraz – odpowiedział R. C. Buckley, nie kryjąc radości – jesteśmy bogaci. Mamy w katalogu pozycję, za którą dostaniemy taką cenę, o jakiej nigdy dotąd nawet niej słyszeliśmy. – Podniecony sprzedawca wyszczerzył zęby, strzelając oczami na wszystkie strony. – Dobra. Zastanówmy się. Mamy sygnał z Włoch; jak na razie to jedyna oferta, ale przyda się w licytacji, więc to już coś. A jestem pewien, że ci ludzie będą podbijać cenę aż do skutku.
– O rany! – zawołała Cheryl Vale. – Chyba powinniśmy to uczcić rurką sogumu! – Dyskusje na tematy teologiczne przyprawiały ją o ból głowy, rozmowa o pieniądzach – nigdy. Podobnie jak Buckley, Cheryl miała solidne i sprawdzone, zdroworozsądkowe podejście do życia.
– Dajcie sogum – zgodził się Sebastian. – Ogłaszam przerwę na sogum.
– Wreszcie macie swoją zdobycz – powiedział Lindy. Teraz wystarczy zadecydować, komu ją opchniecie – dodał krzywiąc się ponuro.
– A może pozwolimy, żeby sam dokonał wyboru? – zaproponował Hermes. Nigdy przedtem nie rozmawiali o tej możliwości. Póki Anarcha był tylko martwym ciałem, traktowali go jak przedmiot, chodliwy towar. Dopiero teraz zaczął się im jawić jako istota ludzka, choć z formalnego punktu widzenia wciąż był własnością vitarium, pozycją w katalogu handlowym. – Peak był... to znaczy jest... bystrym człowiekiem – zauważył Sebastian. – Prawdopodobnie powie nam więcej o Rayu Robertsie niż najlepszy pracownik biblioteki. – Lotta nie wróciła, odnotował w myśli, przeczuwając, że stało się coś niedobrego. Zastanawiał się, co to mogło być i jak bardzo było to niedobre, choć myśli te musiał zepchnąć gdzieś w głąb umysłu wobec bardziej palącego problemu Anarchy.
– Oddamy go do szpitala? – spytał R. C.
– Nie – zadecydował Sebastian. Uznał powierzenie Anarchy obcym osobom za zbytnie ryzyko, wolał, by doktor Sign zapewnił staronarodzonemu opiekę medyczną na miejscu.
– Wkrótce odzyska świadomość – zauważył lekarz. – Wydaje się, że przechodzi przez fazę odrodzenia w niezwykle szybkim tempie. To oznacza, że jego śmierć także musiała być nagła.
Sebastian pochylił się nad Anarchą i uważnie przyjrzał się jego szczupłej, ciemnej, pokrytej zmarszczkami twarzy. Teraz była to twarz żywego człowieka i ta zmiana zrobiła na Hermesie ogromne wrażenie. Zobaczyć, jak to, co było bezwładną, organiczną materią, staje się aktywne... to prawdziwy cud, pomyślał, i to największy ze wszystkich. Cud zmartwychwstania.
Powieki uniosły się nagle i Anarcha spojrzał na Sebastiana. Jego pierś unosiła się i opadała regularnie, twarz była zupełnie spokojna. Hermes doszedł do wniosku, że w takim właśnie stanie ducha Thomas Peak odszedł ze świata żywych. Zgodnie ze swoim powołaniem, pomyślał. Anarcha zakończył żywot tak samo jak Sokrates: nie nienawidząc nikogo i nie obawiając się niczego. Imponujące. Sebastian i jego załoga z Vitarium „Flaszka Hermesa” nigdy jeszcze nie byli świadkami takiej chwili. Zazwyczaj przemiana zachodziła wcześniej, pod ziemią, nim rozkopano grób, w ciasnej samotni trumny.
– Może powie nam coś istotnego? – mruknął Lindy.
Poruszyły się źrenice staronarodzonego. Oczy człowieka, który powrócił z grobu, przyglądały się teraz zgromadzonym. Poruszały się wolno, lecz ich wyraz – podobnie jak wyraz całej twarzy – nie zmieniał się. Jakbyśmy ożywili maszynę do patrzenia, pomyślał Sebastian. Ciekawe, co on pamięta. Więcej niż ja? Mam nadzieję, i to chyba uzasadnioną. W końcu, z racji swojego powołania, mógł bardziej uważać na to, co się z nim działo po śmierci.
Ciemne, suche i spękane wargi drgnęły i Anarcha przemówił szeleszczącym i cichym jak łagodny wiatr szeptem:
– „Widziałem Boga. Czy wątpicie?”
Zapadła cisza. Po chwili, wprawiając wszystkich w osłupienie, przerwał ją R. C. Buckley:
– „Czy śmiecie wątpić?”
– „Widziałem Wszechmogącego” – powiedział Anarcha.
– „Jego dłoń spoczywała na wierzchołku góry” – dodał Buckley i umilkł, wyraźnie szukając czegoś w pamięci. Pozostali obserwowali go bez słowa. Anarcha także przyglądał mu się uważnie, czekając na dalszy ciąg. – „I spojrzał na świat – odezwał się w końcu R. C. – i wszystkie jego sprawy”.
– „Widziałem go wyraźniej niż wy mnie” – szepnął Anarcha. – „Nie wolno wam wątpić”.
– Co to takiego? – spytał oszołomiony Bob Lindy.
– Stary irlandzki wiersz – odparł Buckley. – Jestem Irlandczykiem. Zdaje się, że napisał go James Stephens... O ile dobrze pamiętam.
Anarcha znowu przemówił, tym razem silniejszym głosem:
– „Nie był usatysfakcjonowany; jego wzrok był pełen niezadowolenia”. – Peak zamknął oczy, by odpocząć. Doktor Sign osłuchał jego serce, nie przestając spoglądać na wskazania urządzeń monitorujących funkcje życiowa. – „Podniósł rękę” – odezwał się cicho Anarcha, jakby powracał w objęcia śmierci. – „Stoję na drodze, powiedziałem. I nigdy nie ruszę się z tego miejsca”.
– „A on odparł: drogie dziecko, lękałem się, że nie żyjesz. I opuścił rękę” – podjął Buckley.
– Tak – potwierdził Anarcha i z niezmąconym spokojem skinął głową. – Nie chcę zapomnieć. Opuścił rękę ze względu na mnie.
– Był pan czymś szczególnym? – spytał Lindy.
– Nie – odparł Anarcha. – Byłem czymś nieistotnym, małym.
– Małym – powtórzył Sebastian, kiwając głową. Jak dobrze pamiętał to uczucie! Potwornie, nieskończenie mały, niczym najnikczemniejsza drobina w całym wszechświecie. Teraz i on przypomniał sobie wszystko: spojrzenie pełne niezadowolenia, uniesienie ręki... i opuszczenie jej przez wzgląd na to, co powiedział. Słowa Anarchy i Buckleya przywróciły mu resztę wspomnień. Tę przerażającą, symbolizującą gniew, uniesioną rękę.
– Powiedział: „Bałem się, że nie żyjesz”.
– Bo nie żył pan – odrzekł pragmatyk Lindy. – To dlatego znalazł się pan właśnie tam, prawda? – Inżynier spojrzał na Sebastiana. Najwyraźniej nie był pod wrażeniem tego, co się stało. – A ty, Buckley? – zwrócił się do sprzedawcy. – Ty też tam byłeś? Skąd tyle wiesz?
– Z wiersza! – warknął wściekle sprzedawca. – Pamiętam go jeszcze z dzieciństwa. Rany boskie, daj mi spokój. – Buckley wyglądał na skrępowanego. – Zrobił na mnie wielkie wrażenie, kiedy byłem mały. Nie pamiętałem całego, ale to, co on powiedział – tu R. C. machnął ręką w stronę Anarchy – przypomniało mi resztę.
– Dokładnie tak było – powiedział Sebastian do Anarchy. – Teraz pamiętam. – Pamiętał więcej, znacznie więcej. Potrzebował tylko czasu na to, by uporządkować i zrozumieć powracające myśli. – Możesz mu zapewnić odpowiednią opiekę medyczną? – zwrócił się do doktora Signa. – Uda się utrzymać go z dala od szpitali?
– Możemy spróbować – odparł niezobowiązująco Sign. Nie spuszczał z oka monitorów i nieustannie kontrolował puls staronarodzonego. Wydawało się, że właśnie puls martwi go najbardziej. – Adrenalina – powiedział i zanurzył dłoń w lekarskiej torbie. Po chwili już przygotowywał zastrzyk.
– Okazuje się, że R. C. Buckley, nasz supersprzedawca, jest poetą – rzucił drwiąco i z niedowierzaniem Bob Lindy.
– Odwal się od niego – warknęła Cheryl Vale.
Sebastian raz jeszcze pochylił się nad Thomasem Peakiem.
– Wie pan, gdzie się znajduje?
– Zdaje się, że w gabinecie lekarskim – odpowiedział słabym głosem Anarcha. – Raczej nie w szpitalu. – Mężczyzna ponownie rozejrzał się po sali, z prostotą i naiwną ciekawością dziecka. Analizował i przyjmował bez oporu to, co widział. – Jesteście moimi przyjaciółmi?
– Tak – odparł Sebastian.
Bob Lindy, który miał zwyczaj przemawiać do staronarodzonych nader rzeczowo, i tym razem nie miał zamiaru owijać w bawełnę.
– Był pan nieżywy – zaczął, zwracając się do Anarchy – Umarł pan mniej więcej dwadzieścia lat temu. Gdy nie było pana wśród żywych, coś dziwnego stało się z czasem: zaczął biec w przeciwnym kierunku. Dlatego wrócił pan z grobu. I co pan na to? – Lindy pochylił się nisko i przemawiał podniesionym głosem, jakby rozmawiał z obcokrajowcem – Co pan na to?– Inżynier odczekał chwilę, ale odpowiedzi nie było. – Teraz będzie pan przeżywał całe życie od nowa, w przeciwnym kierunku: ku młodości, dzieciństwu, niemowlęctwu i wreszcie skończy pan w kobiecym łonie. Nas także to dotyczy – dodał, jakby na pocieszenie. – Bez względu na to, czy umarliśmy już kiedyś, czy nie. Na przykład ten gość był już nieboszczykiem, jak pan – powiedział, wskazując dłonią na Sebastiana.
– Zatem Alex Hobart miał rację – stwierdził Anarcha. – Niektórzy z moich ludzi wierzyli mu, spodziewali się, że wrócę. – Twarz Peaka rozjaśnił niewinny, entuzjastyczny uśmiech. – Ich nadzieje wydawały mi się grubą przesadą. Ciekawe, czy jeszcze żyją...
– Na pewno – odpowiedział Lindy. – Albo odrodzą się lada moment. Nie wiem, czy pan mnie zrozumiał. Jeśli sądzi pan, że pański powrót cokolwiek oznacza, to jest pan błędzie. Nie ma w tym nic cudownego, obecnie jest to zjawisko najzupełniej normalne.
– Mimo to ucieszą się – rzekł Anarcha. – Czy nie próbowano nawiązać z wami kontaktu? Chętnie podam ich nazwiska. – Peak przymknął oczy i przez chwilę wydawało się, znowu ma kłopoty z oddychaniem.
– Najpierw musi pan nabrać sił – powiedział doktor Sign.
– Powinniśmy pozwolić mu na kontakt ze współpracownikami – wtrącił zaniepokojony wielebny Faine.
– Oczywiście, że pozwolimy – odparł poirytowany Sebastian. – To standardowa procedura, zawsze się do niej stosujemy, przecież wiesz. – A jednak ten przypadek był szczególny i wszyscy to sobie uzmysławiali. Z wyjątkiem, rzecz jasna, samego Anarchy, który – pogrążony w błogiej nieświadomości – cieszył się swym odrodzeniem i już wybiegał myślami ku tym, którzy byli mu bliscy, w których pokładał kiedyś zaufanie i którzy na niego liczyli. Radosne spotkanie po latach, pomyślał Sebastian. I to nie w zaświatach, ale tu, na ziemi. Cóż za ironia – oto miejsce zjednoczenia dusz: Vitarium „Flaszka Hermesa” w wielkim Los Angeles, w Kalifornii.
Wielebny Faine pogrążył się w rozmowie z Anarchą: dwaj słudzy boży łatwo znaleźli wspólny język.
– Wróćmy do epitafium na pańskim pomniku – zaproponował pastor. – Znam ten wiersz. Zainteresował mnie, moim zdaniem jest całkowitym zaprzeczeniem wszystkiego, co chrześcijańskie: koncepcji nieśmiertelnej duszy, życia pozagrobowego, odkupienia. Sam pan wybrał ten tekst?
– Moi przyjaciele zrobili to za mnie – odparł cicho Anarcha. – Zwykle zgadzałem się z Lukrecjuszem, chyba dlatego sięgnęli po jego słowa.
– I wciąż się pan zgadza? – spytał wielebny Faine. – Teraz, kiedy doświadczył pan śmierci, życia pozagrobowego i zmartwychwstania? – Pastor z wielkim napięciem czekał na odpowiedź.
Głos Anarchy zmienił się w szept.
– „Ten ślad smoły na stągwi i ta miska mleka w wędrówce swej dziwacznej mkną w dal i z daleka. A to jest płatek śniegu, który był płomieniem – płomieniem, który w gwiździe w kształt się przyoblekał”. – Ciemnoskóry mężczyzna skinął głową i spojrzał na sufit. – Ciągle w to wierzę. I zawsze będę wierzył.
– A w to? – spytał wielebny Faine. – „Niczym ziarna, co z wiatrem rzucone padają na ziemię, lub wysoko, w błękitach latają – nie stracone, lecz rozłączone. A życie trwa”.
– „Lecz tylko żywi, żywi, żywi umierają” – dokończył Anarcha. Jego głos był teraz prawie niesłyszalny, obcy, niewyraźny, samotny. – Sam nie wiem. Muszę o tym pomyśleć... Jest jeszcze za wcześnie.
– Pozwól mu odpocząć – poprosił doktor Sign.
– Właśnie, daj mu wreszcie spokój – zawtórował Bob Lindy. – Zawsze się tak zachowujesz, pastorze, za każdym razem, kiedy wyciągamy truposza. Ciągle masz nadzieję, że któryś pomoże ci rozwiązać twoje teologiczne dylematy. Ale żaden jeszcze tego nie zrobił: wszyscy pamiętają tylko trochę, jak Seb.
– To nie jest zwyczajny człowiek – odparował wielebny Faine. – Anarcha był wielką indywidualnością życia religijnego. I znowu nią będzie – dodał zaraz.

Dotarłszy do mieszkania po długim dniu pracy, Douglas Appleford zamówił rozmowę wideofoniczną z Rzymem.
– Chciałbym mówić z signore Anthonym Giacomettim – powiedział do telefonistki.
Chwilę później Giacometti był już na linii.
– Jak panu poszło? – spytał Appleford. – Mam na myśli rozmowę z vitarium.
– Jest pan pewny, że oni go mają? – spytał Giacometti, mężczyzna o bujnych, długich włosach i przenikliwym spojrzeniu, odziany w nocną koszulę. – Absolutnie pewny? Unikali konkretnych odpowiedzi. Podejrzewam, że jeśli rzeczywiście go mają, to jeszcze nie ustalili ceny. Ale w końcu nie siedzą w tym biznesie od wczoraj, chyba zależy im na sprzedaży.
– Mają go – rzekł Appleford tonem niezbitej pewności, bo też był absolutnie pewien swojej oceny pani Hermes. – Boją się tylko uditich – wyjaśnił. – Boją się, że to pan reprezentuje Raya Robertsa; to dlatego nie chcą rozmawiać o konkretach. Ale proszę ponawiać ofertę. Niech pan nie ustępuje, a prędzej czy później odstąpią panu prawa własności.
– Zgoda, panie Appleford – odezwał się smętnie Giacometti. – Zaufamy pańskiemu słowu. W przeszłości nieraz był pan nam pomocny, wiem, że mogę na panu polegać.
– Może pan – zapewnił Doug. – Jeżeli zdobędę więcej informacji, przekażę je panu... za zwykłą opłatą. A ta kobieta nie powiedziała, czy go wykopali i czy jest żywy, mówiła tylko, że znają miejsce pochówku. To także tłumaczy ich opory: nie mogą legalnie sprzedać staronarodzonego, dopóki faktycznie się nie odrodzi. Zadzwonię do niej jeszcze i spróbuję się czegoś dowiedzieć – dodał po chwili. – To jedna z tych kobiet, które nie potrafią niczego ukryć.
Giacometti spojrzał na niego ponuro i przerwał połączenie.
Odchodząc od wideofonu, Appleford usłyszał dzwonek. Pochylił się i podniósł słuchawkę, spodziewając się, że ponownie ujrzy twarz Giacomettiego, który podzieli się z nim jeszcze jedną, spóźnioną myślą. Tymczasem na ekranie pojawiła się mała, lecz wyraźna podobizna jego przełożonej, Mavis McGuire.
– Znowu mam do czynienia z pytaniami na temat Raya Robertsa i uditich – powiedziała główna bibliotekarka, krzywiąc usta w grymasie niechęci. – Przyszła do nas kobieta, niejaka Lotta Hermes, która domaga się wszelkich informacji o Robertsie. Zatrzymałam ją w moim biurze i czekam na erada. Sądzę, że zaraz tu będzie.
– Sprawdziła pani w Radzie Eradów, czy znane jest miejsce spoczynku Anarchy Peaka? – spytał Appleford.
– Sprawdziłam. Nie mamy tej informacji. – Mavis McGuire spojrzała na niego podejrzliwie spod półprzymkniętych powiek. – Pani Hermes twierdzi, że rozmawiała z panem dzisiaj na temat Anarchy.
– Tak było – potwierdził Doug. – Przyszła do mnie z funkcjonariuszem policji Los Angeles zaraz po mojej rozmowie panią. Oni... to znaczy pracownicy vitarium należącego do jej męża... wiedzą, gdzie jest pochowany Anarcha. Jeśli więc zależy pani na tej informacji, może ją pani uzyskać bez większego wysiłku.
– Przeczuwałam, że ta mała wie. Kiedy rozmawiałyśmy, starannie unikała tematu Anarchy. Podejrzewam, że bała się powiedzieć zbyt wiele. Proszę mi powiedzieć, na ile zaawansowane są nasze prace nad dziełem życia Peaka, nad Bogiem w pudełku? Mamy jeszcze maszynopis czy przekazał go pan już Radzie Eradów? Wiem tylko, że nigdy nie przeszedł przez moje ręce. Zapamiętałabym taki stek żałosnych bzdur, które Peak, jak mu się zdawało, rzucał niczym perły przed wieprze.
– Mam jeszcze cztery kopie drukowane – odparł Appleford, dokonawszy w pamięci prostego obliczenia. – Jeszcze nie doszliśmy do fazy maszynopisu. Jeden z moich ludzi wspominał, że w obiegu wciąż może się znajdować kilka egzemplarzy; być może leżą gdzieś w prywatnych bibliotekach.
– Zatem można powiedzieć, że książka jeszcze istnieje i teoretycznie ktoś mógłby na nią natrafić.
– Jeśli dopisałoby mu szczęście. Ale cztery kopie to niewiele, jeżeli weźmiemy pod uwagę, że swego czasu było w obiegu pięćdziesiąt tysięcy egzemplarzy w twardej oprawie i trzysta tysięcy w miękkiej.
– Czytał pan to? – spytała Mavis.
– Przeglądałem pobieżnie. Moim zdaniem to mocna rzecz. I oryginalna. Nie zgadzam się z pani opinią, że to „stek bzdur”.
– Kiedy Anarcha się odrodzi, prawdopodobnie będzie próbował kontynuować swą „karierę religijną”. Jeśli uda mu się nie uniknąć śmierci z rąk zabójców, ma się rozumieć. Mam wrażenie, że był sprytny, ten jego Bóg w pudełku ma mocne oparcie w trzeźwym, praktycznym myśleniu. Nie wydaje mi się, żeby Anarcha Peak chadzał z głową w chmurach. Poza tym będzie miał po swojej stronie doświadczenie lat spędzonych w grobie. Podejrzewam, że w przeciwieństwie do przeciętnych staronarodzonych, będzie je pamiętał, a przynajmniej twierdził, że pamięta. – Ton głosu Mavis McGuire był zjadliwy i cyniczny. – Rada nie jest zachwycona perspektywą powrotu Anarchy do działalności religijnej. Powiedziałabym, że eradowie są wręcz bardzo sceptyczni. Akurat wtedy, kiedy udało nam się poddać eradykacji większość egzemplarzy Boga w pudełku, Peak pojawia się ponownie, żeby napisać je od nowa... Jesteśmy zgodni co do tego, że jego kolejne dzieła będą jeszcze gorsze, bardziej radykalne i destrukcyjne.
– Rozumiem – mruknął w zamyśleniu Appleford. – To, że doświadczył śmierci, pozwoli mu przedstawiać bardziej... lub rzekomo bardziej... zgodne z prawdą wizje życia pozagrobowego. Będzie twierdził, że rozmawiał z Bogiem, przeżył Dzień Sądu, powtórzy wszystkie typowe relacje staronarodzonych, ale... jego opowieści będą bardziej wiarygodne, ludzie zechcą go słuchać. – Bibliotekarz umilkł, by zastanowić się nad rolą Raya Robertsa w całej tej sprawie. – Wiem, że pani, podobnie jak Rada Eradów, nie przepada za Robertsem – odezwał się po chwili. – Ale jeśli martwią panią doktryny, jakie może szerzyć Anarcha, gdy powróci do życia...
– Pańskie rozumowanie jest jasne – przerwała mu Mavis McGuire i przez moment zastanawiała się nad czymś intensywnie. – W porządku. Zatrzymamy tę Hermes i popracujemy nad nią. Kiedy wydobędziemy z niej nazwę cmentarza, przekażemy tę informację Robertsowi. A przynajmniej... – zawahała się – zaproponuję Radzie taki sposób działania. Decyzja oczywiście należy do eradów. Jeżeli ciało Anarchy zostało już wydobyte, skoncentrujemy się na vitarium Hermesa.
– Moglibyśmy załatwić tę sprawę legalnie. – Douglas Applelford zawsze preferował umiarkowane i rozważne postępowanie. – Wystarczy złożyć ofertę i odkupić Anarchę od vitarium, zgodnie z zasadami. – Nie zamierzał oczywiście wspominać przełożonej o swoim układzie z Anthonym Giacomettim. To nie była sprawa Biblioteki. Tony będzie musiał działać szybko, pomyślał. Kiedy Rada Eradów wkroczy do akcji, wydarzenia potoczą się błyskawicznie. Doug zastanawiał się też, czy pryncypał, którego reprezentował Giacometti, może – i zechce – przebić ofertę złożoną przez bibliotekę. Interesujące, dumał; pojedynek między eradami a najpotężniejszym syndykatem religijnym Europy.
Mavis McGuire zakończyła rozmowę, Appleford zaś pochylił się nad wieczorną gazetą, by – jak się przekonał – poczytać o pielgrzymce Raya Robertsa; temat ten dominował praktycznie na wszystkich stronach. Wreszcie poczuł, że nudzą go artykuły o wzmożonych środkach ostrożności oraz całej reszcie działań i poszedł do kuchni, by wchłonąć odrobinę sogumu.
I właśnie gdy nastawiał zbiornik, wideofon zadzwonił po raz drugi. Douglas zostawił sogum i poczłapał w stronę stolika, gdzie stał aparat.
Gdy podniósł słuchawkę, znowu zobaczył Mavis McGuire.
– Erad jest już z panią Hermes – oznajmiła główna bibliotekarka. – Zostanie gruntownie przesłuchana, załatwiłam to. Zdaniem eradów vitarium podjęło skalkulowane ryzyko przedwczesnego wykopania Anarchy. Thomas Peak ma zbyt wysoką wartość rynkową, by rezygnować z takiej zdobyczy. Dlatego też Rada uważa, że nie musimy tracić czasu na szukanie właściwego cmentarza. Wystarczy, że nawiążemy kontakt z vitarium; najlepiej jeszcze dziś, przed zamknięciem. Do wykonania zadania wyznaczono moją córkę – dodała.
– Ann? – zdziwił się Appleford. – Dlaczego nie któregoś z eradów?
– Annie świetnie się sprawdza w kontaktach z mężczyznami – odpowiedziała Mavis. – A tu będzie miała do czynienia z Sebastianem Hermesem, staronarodzonym, dobrze po czterdziestce. Uważamy, że takie posunięcie ma większe szanse powodzenia niż szybki nalot na siedzibę firmy. Nie możemy wykluczyć, że ciało Anarchy zostało przewiezione z cmentarza do vitarium, ożywione, a następnie przeniesione w inne miejsce, na przykład do prywatnego domu opieki, którego nigdy nie zlokalizujemy.
– Rozumiem. – Appleford był pod wrażeniem. Zresztą sama Ann McGuire wystarczyła, by wprawić go w ten stan; widział ją już przy pracy. Było dokładnie tak, jak powiedziała jej matka: Ann cechowała niewiarygodna skuteczność działania we wszystkich sprawach, które mogły w jakikolwiek sposób wiązać się z seksem.
Ulubionym, ukrytym, masochistycznym marzeniem Douglasa Appleforda było to, w którym Mavis McGuire i Rada Eradów posyłali Ann, by wykonała swoją robotę na nim.
Jako że Sebastian Hermes był żonaty, zaangażowanie Ann wydawało się ze wszech miar słusznym posunięciem. Była nadzwyczaj skuteczna w rozbijaniu związków damsko-męskich. Potrafiła szybko przepędzić z pola walki żonę – lub kochankę – redukując liczbę graczy do dwóch: siebie i mężczyzny.
Życzę szczęścia, panie Hermes, pomyślał gorzko Appleford, a potem przypomniał sobie o małej i zastraszonej pani Hermes, którą właśnie przesłuchiwali eradowie... i poczuł się nieswojo.
Po spotkaniu z nimi Lotta Hermes nie będzie już tą samą osobą. Douglas Appleford nie wiedział, czy się zmieni na lepsze czy na gorsze. Przesłuchanie równie dobrze mogło ją stworzyć na nowo, jak zniszczyć. Wyniku nie dało się przewidzieć.
Miał nadzieję, że zdarzy się to pierwsze, polubił bowiem tę dziewczynę.
Niestety, miał związane ręce.

9

Bóg nie zna rzeczy dlatego, że istnieją. Rzeczy istnieją dlatego, że On je zna, a Jego wiedza o nich jest ich esencją.
Eriugena

Rzeczywiście, zostałem z niczym, pomyślał Joe Tinbane. Zniszczyłem moją przyjaźń z Hermesami, a w dodatku przeze mnie Lotta musiała wrócić do biblioteki. Cokolwiek się z nią stanie, spadnie to na moje sumienie, z tym ciężarem przyjdzie mi żyć aż do narodzin.
A przecież często się zdarza, rozmyślał dalej, że osoba przejawiająca oznaki fobii wobec jakichś miejsc czy sytuacji ma ku temu ważkie powody. Wynika to ze swego rodzaj przeczucia, ostrzegającego o kłopotach. A skoro Lotta tak bardzo bała się iść do biblioteki, to z pewnością nie przypadkiem. Ci eradowie, pomyślał Joe. Tajemniczy ludzie. Kim są? Co potrafią? Departament Policji Los Angeles nie wie. Ja także nie wiem.
Był już w domu, z Bethel. Żona jak zwykle nie ułatwiała mu życia.
– Ty w ogóle nie interesujesz się sogumem – powiedziała rozdrażniona Bethel.
– Wychodzę – odrzekł krótko. – Zwrócę gdzieś na mieście. Gdzieś, gdzie mogę pobyć chwilę sam i pomyśleć.
– Ach tak? Przeszkadzam ci myśleć, co? Ciekawe o kim.
– Nie ma sprawy, jeśli naprawdę chcesz wiedzieć, to ci powiem – odparł, zirytowany tonem jej głosu.
– Pewnie o innej kobiecie.
– Zgadłaś – przytaknął, kiwając głową. – O takiej, którą mógłbym pokochać.
– Kiedyś mówiłeś, że nie potrafiłbyś kochać innej tak jak mnie, że jakakolwiek miłość...
– To było kiedyś. – Minęło zbyt wiele czasu. Słowa nie mogły uzdrowić chorego małżeństwa. Dlaczego, pomyślał Joe, miałbym trwać w związku z kimś, kto ani mnie nie szanuje, ani nie lubi? Minęło tyle żałosnych lat wzajemnego oskarżania się... Policjant wstał i odłączył rurkę z sogumem. – Możliwe, że jestem winien jej śmierci – powiedział – Biorę na siebie pełną odpowiedzialność. – Muszę wydostać Lottę z biblioteki, dodał w myśli.
– Jedziesz teraz do niej – stwierdziła Bethel – i nawet nie usiłowałeś ukryć tego nielegalnego związku przede mną, twoją prawowitą małżonką. Ja zawsze traktowałam poważnie przysięgę małżeńską, za to ty nigdy nawet nie próbowałeś. Jeżeli nie udało nam się jakoś ułożyć naszych spraw, to tylko dlatego, że nie starałeś się i nie byłeś odpowiedzialny. A teraz otwarcie, tak po prostu, uciekasz sobie do niej. No, dalej.
– Witaj – powiedział Joe. Drzwi apartamentu zamknęły się za nim, gdy wybiegł na korytarz i popędził w stronę swego nieoznakowanego wozu patrolowego. Czy powinienem lecieć tak jak stoję? – zastanawiał się w biegu. Bez munduru? Nie. Zawrócił w stronę mieszkania, ale drzwi były już zamknięte.
– Nie próbuj wracać – odezwała się Bethel. – Występuję o rozwód. – Nawet zza grubych serwopiankowych drzwi jej głos brzmiał czysto i wyraźnie. – Jak dla mnie, już tu nie mieszkasz.
– Chcę zabrać mundur – warknął.
Odpowiedziała mu cisza. Drzwi pozostały zamknięte.
W wozie stojącym na parkingu dachowym miał zapasowe klucze do mieszkania. Raz jeszcze puścił się biegiem w górę korytarza. Nie pozwolę, żeby zabrała mi mundur, pomyślał. To niezgodne z prawem. Dotarłszy do pojazdu, zanurzył rękę w schowku na rękawiczki, szukając kluczy. Do diabła z nimi! Joe usiadł za sterami i włączył silnik, najważniejsze, że mam pistolet, pomyślał. Wyjął broń z kabury wiszącej na szelkach, sprawdził, czy wszystkich dwanaście komór było pełnych – z wyjątkiem jednej, w której spoczywała zwolniona iglica – i skierował wóz ku wieczornemu niebu nad Los Angeles.
Pięć minut później wylądował na opustoszałym, lub raczej prawie opustoszałym, parkingu dachowym Ludowej Biblioteki Miejskiej. Z wprawą omiótł snopem światła latarki każdy ze stojących tam aerowozów. Wszystkie należały do eradów, z wyjątkiem tego, który zarejestrowano na Mavis McGuire. Joe wiedział już, kogo zastanie w bibliotece prócz Lotty Hermes: co najmniej trzech eradów i główną bibliotekarkę.
Szybko dotarł do drzwi zagradzających drogę ku niższym piętrom gmachu, ale przekonał się, że są zamknięte. Nic dziwnego, pomyślał, w końcu już po godzinach urzędowania. Ale ja i tak wiem, że ona tu jest, nawet jeśli nie widzę jej wozu. Pewnie przyleciała taksówką. Może bała się prowadzić?
Z bagażnika pojazdu patrolowego wyciągnął analizator szyfrów i przerzuciwszy przez ramię sfatygowany skórzany pasek urządzenia – tak, ten sprzęt miał za sobą lata służby – wrócił do drzwi biblioteki. Analizator wysłał sygnał w kierunku zamka, przez chwilę nasłuchiwał, po czym odtworzył wzorzec klucza. Drzwi otworzyły się cicho, nie uszkodzone – a więc nie pozostał na nich ślad włamania.
Tinbane odniósł analizator do bagażnika i zatrzymał się na moment, przyglądając się sprzętowi, który woził z przyzwyczajenia. Co jeszcze mogło się przydać? Gaz bojowy? Gdyby doniesiono przełożonym Joego, że użył tego gazu, miałby poważne kłopoty. Wreszcie zdecydował się na wykrywacz fal mózgowych. Będę wiedział, ilu ludzi znajduje w pobliżu, pomyślał, i którędy się zbliżają. Wyplątawszy wykrywacz z kłębowiska kabli, włączył go i nastawił na minimalny zasięg. Już po chwili na małym wyświetlaczu pojawiło się pięć jasnych punktów, z których każdy oznaczał pracujący w pobliżu, w odległości co najwyżej kilku jardów, ludzki mózg. Pięć osób znajdowało się prawdopodobnie na najwyższym piętrze biblioteki. Tinbane zwiększył zasięg detektora. Tym razem na ekranie pojawiło się siedem punktów świetlnych: policjant miał na swojej drodze sześciu pracowników biblioteki oraz Lottę Hermes, o ile słusznie uznał jeden z punktów za sygnał jej obecności.
Zakładał nie tylko to, że znajdzie ją tutaj, ale i to, że będzie jeszcze żywa.
Zanim jednak wszedł do biblioteki, usadowił się na przednim siedzeniu wozu, podniósł słuchawkę wideofonu i wybrał numer Vitarium „Flaszka Hermesa” – numer, który znał już na pamięć.
– Vitarium „Flaszka Hermesa” – odezwał się R. C. Buckley, ukazując się na ekranie.
– Chciałbym rozmawiać z Lottą – powiedział Tinbane.
– Niech no sprawdzę... – Buckley zniknął i pojawił się po chwili. – Seb mówi, że jeszcze nie wróciła z biblioteki. Wysłał ją tam, żeby zrobiła rozpoznanie... Czekaj, masz tu Seba.
Na niewielkim wyświetlaczu pojawiła się twarz przygnębionego Sebastiana Hermesa.
– Nie, jeszcze nie wróciła i naprawdę zaczynam się martwić. Żałuję, że w ogóle ją tam posłałem. Może powinienem zadzwonić do biblioteki i zapytać o nią?
– To strata czasu – odparł Tinbane. – Właśnie tam jestem, na parkingu dachowym. I wiem, że ona tu jest. Drzwi były już zamknięte, ale to nie problem. Mam w wozie odpowiedni sprzęt; szczerze mówiąc, już sobie poradziłem z zamkiem. Zastanawiam się tylko, czy powinienem dać im szansę na uwolnienie jej z własnej woli.
– Uwolnienie jej – powtórzył Seb i zbladł. – Mówisz tak, jakbyś sądził, że przetrzymują ją siłą.
– Jestem pewien – odparł Joe – że w chwili zamknięcia biblioteki nie wyrzucili jej. – W takich sprawach przejawiał niezawodną intuicję; to właśnie ta niezwykła zdolność sprawiała, że był tak dobrym policjantem. – Ona wciąż tu jest. Przetrzymują ją. Nie zostałaby tu, gdyby nie zatrzymali jej siłą.
– Zadzwonię do nich. – W słowach Sebastiana pobrzmiewał brak przekonania.
– I co im powiesz?
– Powiem, żeby mi oddali żonę!
– Dobra. Zrób to – zgodził się Tinbane, po czym podał Hermesowi bezpośredni numer do swego wozu patrolowego. – A potem oddzwoń do mnie i powiedz, co ci odpowiedzieli. – Nie przestawał wpatrywać się w ekran wykrywacza mózgowych, który wciąż wykazywał obecność siedmiu osób poruszających się w niewielkiej odległości od wozu. Ich przemieszczanie się znajdowało odbicie w minimalnych ruchach punktów świetlnych. Powiedzą ci, że tu była, pomyślał policjant, i już poszła. Albo że w ogóle jej nie widzieli i nic nie wiedzą. Noli me tangere, to właśnie mówi nam Biblioteka. Ostrzega: „Nie wtrącajcie się w moje sprawy”, Zostawcie mnie. Sukinsyny, pomyślał Joe.
Pięć minut później rozjarzyła się lampka na obudowie wideofonu pokładowego i policjant podniósł słuchawkę.
– Dodzwoniłem się do woźnego – powiedział smętnie Sebastian.
– I czego się dowiedziałeś?
– Że jest sam w budynku. Wszyscy – personel, interesanci – już dawno poszli do domu.
– Pode mną znajduje się siedem osób – odparł Tinbane. – W porządku, zejdę tam i się rozejrzę. Zadzwonię, gdy tylko będę wiedział coś konkretnego.
– Sądzisz, że powinienem zadzwonić na policję? – spytał Sebastian.
– Ja jestem policją – odrzekł Tinbane i odłożył słuchawkę.
Ustawił system alarmowy detektora fal mózgowych tak, aby ostrzegał, gdy ktokolwiek znajdzie się w odległości mniejszej niż pięć stóp od urządzenia. Trzymając wykrywacz w jednej ręce i służbowy rewolwer w drugiej, pospiesznie ruszył ku drzwiom biblioteki.
Chwilę później dotarł po schodach na najwyższe piętro. Zamknięte drzwi. Ciemność i cisza. Tinbane wyłuskał z kieszeni i włączył latarkę świecącą podczerwienią. Ekran detektora rozjarzył się w mroku. Alarm zbliżeniowy nie zadziałał, zatem siedem punktów widocznych teraz na wyświetlaczu w jednej płaszczyźnie musiało znajdować się gdzieś poniżej, w odległości większej niż pięć stóp. Następne piętro, pomyślał policjant. Wracając na klatkę schodową, próbował przypomnieć sobie, na której kondygnacji urzędowała Mavis McGuire. O ile się nie mylił, na trzeciej.
Pionowy drucik w lampie alarmu zbliżeniowego rozjarzył się i zgasł. Tinbane był na właściwym piętrze, teraz od celu dzieliła go jedynie odległość w poziomie. Szóste piętro, notował w pamięci. To, które podobno zajmuje Rada Eradów. Tutaj świateł nie zgaszono. Ciągnął się przed nim zalany żółtą poświatą korytarz z szeregiem zamkniętych drzwi.
Szedł wolno, raz po raz zerkając przed siebie i na ekran detektora fal mózgowych. Siedem punktów świetlnych zbliżało się powoli wzdłuż osi poziomej. Wszystkie znajdowały się mniej więcej w jednym miejscu, zapewne w sąsiadujących ze sobą biurach.
Ciekawe, co mi z tego wszystkiego przyjdzie, zastanawiał się Tinbane. Naciski ze strony Biblioteki zapewne wystarczą, żebym stracił pracę. Ich wpływy we władzach miasta są spore. Do diabła z pracą, i tak za nią nie przepadam! Ale jeśli zdołam udowodnić, że eradowie siłą przetrzymywali tu Lottę Hermes, może dałoby się wytoczyć im coś w rodzaju procesu. Oczywiście pod warunkiem że dziewczyna zechce wysunąć zarzuty. Tylko że to może oznaczać konieczność stawienia się przed sądem, rozmyślał Joe, a przynajmniej podpisania oficjalnej skargi, a Lotta na pewno by się przed tym broniła. Dla niej byłoby to równie straszne przeżycie jak pobyt w bibliotece. Cóż, za późno, żeby się tym martwić. Tinbane mógł mieć tylko nadzieję, że jeśli zajdzie taka konieczność, Lotta doceni to, co dla niej zrobił – bez munduru, za to z wykorzystaniem służbowego sprzętu.
Tym razem zapalił się – i nieustannie świecił – poziomy drucik lampy alarmu zbliżeniowego. Ktoś znajdował się w odległości mniejszej niż pięć stóp od wykrywacza. Tinbane spojrzał na najbliższe zamknięte drzwi. Wyczuwał za nimi obecność kilku osób, ale do jego uszu nie docierały żadne dźwięki. Cholera, pomyślał z irytacją.
Mamrocząc przekleństwa, popędził z powrotem na dach, do wozu patrolowego. Wyciągnął z bagażnika urządzenie monitorujące i z mozołem dotaszczył je na szóste piętro – w pobliże drzwi, za którymi znajdowali się eradowie – wraz z resztą ekwipunku: pistoletem, latarką i wykrywaczem fal mózgowych.
Pracując szybko i sprawnie, przygotował sprzęt do pracy. Odpowiednio zaprogramowane urządzenie rozciągnęło swój plastikowy korpus tak, by zmieścić się pod zamkniętymi drzwiami, a po drugiej stronie przyjąć jakiś w miarę naturalny kształt i rozpocząć przekazywanie dźwięku i obrazu.
Tinbane, trzymając w dłoni mały ekran odbiornika wideo, drugą ręką mocno wcisnął do ucha słuchawkę.
Po chwili dobiegł z niej męski głos. Głos erada, pomyślał Tinbane. Z przekazem wizji było gorzej: ekranik wielkości znaczka pocztowego pozostał szary i tylko pobłyskiwał z rzadka. Widocznie urządzenie monitorujące nie zdołało jeszcze ustawić ostrości i pokazywało przypadkowe, zamazane obrazy.
– Poza tym – mówił erad charakterystycznym, jednostajnym głosem erada – interesuje nas kwestia bezpieczeństwa publicznego. Jako pracownicy Biblioteki uważamy, że bezpieczeństwo publiczne jest wartością najwyższą. To, że dokonujemy eradykacji niebezpiecznych, budzących niepokoje społeczne materiałów... – Tyrada ciągnęła się w nieskończoność. Tinbane spojrzał na ekran wideo. W niewielkiej odległości od siebie skupiły się trzy postacie, mężczyzna i dwie kobiety. Policjant pokręcił gałką obiektywu i twarz jednej z kobiet zaczęła rosnąć, aż wypełniła cały mikrowyświetlacz. Wydawało się, że jest to Lotta Hermes, lecz obraz był zamazany i pełen zakłóceń, toteż Joe nie był pewien. Pracowicie manipulował gałką sterownika, póki soczewki nie skupiły się na postaci drugiej kobiety. Tym razem nie miał wątpliwości: z całą pewnością była to Mavis McGuire.
W słuchawce usłyszał teraz jej głos. 
– Nie widzisz, jaki to niebezpieczny człowiek? – mówiła – Nie rozumiesz, że jego agitacja wśród prostych ludzi, którą zapewne wznowi, doprowadzi do kolejnych rozruchów, aktów obywatelskiego nieposłuszeństwa, i to nie tylko w Gminie Wolnych Murzynów, ale także wśród Murzynów i ich białych zwolenników tu, na Zachodnim Wybrzeżu. Nie zapominaj o wydarzeniach w Watts, Oakland i Detroit. Nie zapominaj o tym, czego uczono cię w szkole.
Po chwili rozległ się szorstki i przenikliwy głos erAda:
– Jeżeli do tego dojdzie, my także możemy stać się częścią Gminy Wolnych Murzynów.
– Dokonaliśmy już całkowitej eradykacji książki Bóg w pudełku – ciągnęła Mavis McGuire. – Najważniejsze dzieło Anarchy, jeśli można tak to nazwać, przestało istnieć na zawsze. A przecież to właśnie Bóg w pudełku, trzydzieści lat temu – zanim przyszłaś na świat – przyczynił się do rozruchów społecznych, których wynikiem było powstania GWM. Anarcha jest osobiście odpowiedzialny za to, do czego doszło. Gdyby nie jego przemowy, kazania i pisma, nigdy nie powstałaby Gmina Wolnych Murzynów. Istniałyby całe, nie podzielone Stany Zjednoczone Ameryki, nasz kraj nie rozpadłby się na trzy części. Właściwie więcej, jeśli liczyć Hawaje i Alaskę, które także stały się osobnymi państwami.
Druga kobieta, zapewne Lotta Hermes, zapłakała i ukryła twarz w dłoniach. Jej skuloną sylwetkę przesłaniały postacie Mavis McGuire i erada. Gdzieś w pobliżu, przypomniał sobie Tinbane, znajdowało się jeszcze czterech eradów; pewnie w sąsiednim biurze. Czekają na swoją kolej, żeby wziąć ją w obroty, pomyślał. Znał się na procedurze przesłuchań: zmiany prowadzących następowały w regularnych odstępach czasu. Policja pracowała w identyczny sposób.
– Wróćmy do Raya Robertsa – rzekł erad. – Prawdopodobnie wie on o Anarsze znacznie więcej niż ktokolwiek z żyjących. Jak sądzisz, jakie uczucia wzbudza w nim odrodzenie Thomasa Peaka? Czy nie uważasz, że Roberts może być bardzo niespokojny? A może twoim zdaniem cieszy się z powrotu Anarchy?
– Bądź tak miła i odpowiedz członkowi Rady – poleciła McGuire, pochylając się nad skuloną dziewczyną. – Zadał rozsądne pytanie. Wiesz przecież doskonale, że Roberts odbywa teraz pielgrzymkę na Zachodnie Wybrzeże właśnie dlatego, że się boi. Nie chce, żeby Anarcha powrócił. A przecież jest Murzynem. Pochodzi z GWM. I jest przywódcą wyznawców udi.
– Nie sądzisz, że to wiele nam mówi o tym, czego możemy się spodziewać po staronarodzonym Anarsze? – spytał erad. – Skoro Roberts, Murzyn i do tego przywódca udi...
Tinbane wyjął z ucha słuchawkę, odłożył miniaturowy monitor i uwolnił się od całej reszty sprzętu z wyjątkiem służbowego rewolweru. Był ciekaw, czy eradowie są uzbrojeni. W świetle lamp umocowanych pod sufitem korytarza uważnie skonfigurował parametry użytkowe broni. Oszacował odległość od celów, liczbę przeciwników, których w najgorszym razie należało wyeliminować, oraz przemyślał to, jak najskuteczniej chronić Lottę Hermes. Zastanowił się także nad tym, w jaki sposób – kiedy już będzie po wszystkim – wyprowadzi dziewczynę z biura, na dach biblioteki, do swego wozu.
Mam jedną szansę na dziesięć na wykonanie tego zadania, zawyrokował. Najprawdopodobniej skończy się na tym, że oboje z Lottą pozostaniemy w bibliotece i słuch o nas zaginie. Nikt nas więcej nie zobaczy.
Ale z drugiej strony, pomyślał, jestem jej to winien.
Raz jeszcze sprawdził ustawienia broni. Nie wolno mi zabić żadnego z nich, uświadomił sobie. Taki numer nigdy nie uszedłby mi na sucho – nawet gdybym zniknął z Lottą, polowaliby na nas przez resztę życia. Wyzwoleniem byłby dopiero powrót do macicy. Poza tym, pomyślał, nie sądzę, żeby oni zamierzali nas zabić... a przynajmniej nie od razu, bez dyskusji na forum Rady, bez formalnej decyzji – o ile to, co wiem na temat eradów, jest prawdą.
Dobra, powiedział sobie w duchu. Pora działać.
Otworzył drzwi i oznajmił:
– Pani Hermes, wraca pani do domu.
W milczeniu i zamarłszy w bezruchu, wszyscy troje – Lotta, Mavis McGuire i wysoki, chudy jak szczapa erad o nieprzyjemnej, pociągłej twarzy – spojrzeli na niego szeroko otwartymi oczyma.
Drzwi w przeciwległej ścianie pokoju były otwarte i z sąsiedniego biura przyglądali się Tinbane’owi czterej pozostali eradowie. Wszelki ruch zamarł. Pojawienie się uzbrojonego Joego zmroziło wszystkich. Tinbane był w tej chwili tylko mężczyzną z pistoletem, nie funkcjonariuszom policji, ale w niczym nie zmieniało to faktu, że wiedział, jak należy mówić, trzymając broń w ręku; jak jej używać, nie pociągając za spust.
– Chodź do mnie – powiedział Tinbane, kiwając głową na drobną, skuloną Lottę Hermes. Dziewczyna nadal wpatrywała się weń pustym wzrokiem. – Chodź do mnie – powtórzył dokładnie takim samym, celowo jednostajnym tonem. – Chcę, żebyś podeszła i stanęła przy mnie.
Czekał cierpliwie i nagle Lotta wstała, przebiegła kilka kroków i stanęła u jego boku. Nikt jej nie przeszkodził, nikt odezwał się nawet słowem.
Świadomość tego, że robi się coś niewłaściwego – i że zostało się na tym przyłapanym – paraliżuje większość ludzi. Przynajmniej tak długo, pomyślał Joe, jak długo będą mnie postrzegać przez pryzmat archetypu władzy. Nawet eradowie nie są tu wyjątkiem. Mam nadzieję.
– Ja już pana widziałam – odezwała się Mavis McGuire – Pan jest policjantem.
– Nie – odparł. – Nigdy mnie pani nie widziała. – Joe chwycił Lottę za rękę. – Idź na górę, na parking dachowy, zaczekaj na mnie w wozie. Tylko się nie pomyl: stoi po prawej stronie od klatki schodowej. – Dziewczyna posłusznie ruszyła ku drzwiom. – Na wszelki wypadek sprawdź: dotknij maski, silnik powinien być ciepły.
Jeden z eradów stojących w sąsiednim pokoju nacisnął spust czegoś, co Tinbane zidentyfikował jako bardzo mały, nielegalny pistolet śrutowo-rozpryskowy, posyłając w policjanta jeden pocisk rozpryskowy.
Kula nie rozprysła się jednak, lecz trafiła Joego w stopę, amunicja była widocznie stara, a pistoletu zapewne nigdy dotąd nie używano. Jego właściciel prawdopodobnie nie potrafił nawet czyścić i konserwować swojej broni, toteż iglica nie trafiła precyzyjnie w spłonkę.
Tinbane natychmiast odpowiedział dziewięcioma strzałami, omiatając oba pokoje. Naciskał spust służbowego rewolweru dopóty, dopóki biuro nie wypełniło się mgiełką specjalnego śrutu, odbijającego się rykoszetem od ścian z precyzyjnie ustaloną prędkością, umożliwiającą ogłuszenie, lekkie zranienie lub oślepienie tego, kto stanąłby na linii ognia. Policjant strzelił jeszcze raz i utykając, wybiegł na korytarz, po czym – podskakując i kulejąc – popędził na schody. Przeklinał pechową ranę w stopie, a także ból i własną słabość. Nie zdążył oddalić się zbytnio od pokoju przesłuchań, gdy wyczuł za plecami obecność i gorączkowe działania eradów. Cholera, pomyślał ze wściekłością, że też akurat w stopę! W chwili, gdy trzasnęły za nim drzwi prowadzące na klatkę schodową, na korytarzu eksplodował pocisk śrutowo-rozpryskowy. Kawałki szkła z rozbitej szyby obsypały kark, plecy i ramiona Tinbane’a, lecz policjant nawet się nie zatrzymał: parł schodami w górę. Kiedy dotarł na dach, wystrzelił ostatni pocisk za siebie, w głąb budynku, wypełniając sztolnię klatki schodowej strumieniem odbijających się od przeszkód drobin śrutu. Był to dobry sposób na powstrzymanie każdego, kto nie miał ochoty ryzykować ślepoty. Stąpając ostrożnie na zranionej stopie, Tinbane dowlókł się wreszcie do swego wozu patrolowego.
Obok pojazdu, nie w środku, czekała Lotta Hermes. Dziewczyna spojrzała na Joego bez słowa, kiedy otworzył przed nią drzwi, wpychał ją do środka.
– Zablokuj zamek – polecił, po czym pokuśtykał ku fotelowi kierowcy, osunął się nań, zamknął drzwi i nacisnął klawisz blokady. Grupa eradów pojawiła się na dachu, ale widać było, że panuje wśród nich totalny chaos: jedni wyraźnie chcieli strzelać do policyjnego pojazdu, drudzy zamierzali ruszyć w pościg własnymi wozami, a jeszcze inni mieli ochotę zrezygnować z jakichkolwiek działań.
Tinbane poderwał pojazd, nabrał wysokości i przyspieszył na tyle, na ile pozwalał podrasowany silnik policyjnego wozu. Po chwili podniósł mikrofon i wywołał dyspozytora ze swojego posterunku.
– Jestem w drodze do szpitala Peralta General. Chciałbym, żeby na wszelki wypadek czekał tam na mnie jeden z naszych wozów.
– Przyjąłem, 403 – potwierdził dyspozytor. – 301, dołączysz do 403 przy Peralta General – polecił, po czym zwrócił się do Tinbane’a. – Czy ty nie jesteś aby po służbie, 403?
– Wpakowałem się w kłopoty w drodze do domu – odparł Tinbane. Do bólu stopy dołączyło teraz uczucie wszechogarniającego zmęczenia. Pewnie położą mnie na tydzień, pomyślał, sięgając w dół, by rozwiązać but uciskający zranioną nogę. I tak oto mogę się pożegnać z robotą ochroniarzu Raya Robertsa.
– Jesteś ranny? – spytała Lotta, widząc, jak ostrożnie zdejmuje but.
– Mamy szczęście – odrzekł Joe, ignorując pytanie. – Jednak byli uzbrojeni. Na szczęście nie mają wprawy w strzelaniu. Zadzwoń do vitarium, do męża – polecił, podając dziewczynie słuchawkę wideofonu. – Powiedziałem mu, że dam znać, kiedy cię wyciągnę.
– Nie – odparła Lotta.
– Dlaczego?
– To on mnie tu przysłał.
Tinbane wzruszył ramionami.
– Nie da się ukryć. – Z bólu czuł się zbyt ogłupiały, by dyskutować z Lottą. – Ale z drugiej strony, mogłem ci podać – te informacje, na których tak ci zależało – dodał. – Zachowałem się po świńsku; możesz mnie winić tak samo jak Sebastiana.
– Ale to ty po mnie przyszedłeś.
Prawda. Nie mógł się z tym nie zgodzić.
Lotta wyciągnęła rękę i niepewnie pogładziła go po policzku i uchu. Dotykała jego twarzy palcami, jakby była niewidoma.
– O co ci chodzi? – spytał.
– Jestem ci wdzięczna. I zawsze będę. Nie wydaje mi się, żeby oni zamierzali mnie wypuścić. Miałam wrażenie, że podoba im się to, co robią, tak jakby moja wiedza o odrodzeniu Anarchy była tylko... pretekstem.
– Całkiem możliwe – mruknął Tinbane.
– Kocham cię – powiedziała Lotta.
Przestraszony, spojrzał na nią uważnie. Jej twarz była zupełnie spokojna, jakby dziewczyna rozstrzygnęła właśnie niezwykle trudny dylemat.
Tinbane pomyślał, że chyba zdaje sobie sprawę z wagi słów, które wypowiedziała. Jego radość nie miała granic; jeszcze nigdy w życiu nie był tak szczęśliwy.
Przez całą drogę do szpitala Lotta dotykała go i obejmowała, jakby ani na chwilę nie chciała go wypuścić z rąk. Wreszcie Joe chwycił jej dłoń i ścisnął mocno.
– Głowa do góry – powiedział. – Już nigdy nie będziesz musiała tam wracać.
– A może będę? Może Seb mi każe?
– Powiesz mu, żeby poszedł do diabła – poradził Tinbane.
– Wolę, żebyś ty mu powiedział – sprzeciwiła się Lotta. – I żebyś już zawsze za mnie mówił. Tak dobrze mówiłeś do tych eradów i pani McGuire: zmusiłeś ich, żeby zrobili to, co chciałeś. Jeszcze nigdy nikt nie wystąpił tak w mojej obronie. W całym moim życiu... W każdym razie nie tak jak ty.
Tinbane objął dziewczynę ramieniem i przytulił. Wyglądała teraz na bardzo szczęśliwą i zrelaksowaną. Mój Boże, pomyślał policjant, to ona dokonała wielkiej rzeczy, nie ja: mianowicie przeniosła swoją zależność z Sebastiana Hermesa na mnie. I to z powodu tego jednego zdarzenia.
Mam ją, dotarło nagle do niego. Zabrałem mu ją. Udało się!

10

Dlatego też Bóg, pojmowany nie jako On sam, lecz jako przyczyna wszechrzeczy, ma trzy aspekty: jest, jest mądry i jest żywy.
Eriugena

W Vitarium „Flaszka Hermesa” zadzwonił wideofon. Słuchawkę podniósł Sebastian, oczekujący wiadomości od funkcjonariusza Joego Tinbane’a.
Na ekranie nie pojawiła się jednak twarz Tinbane’a, ale Lotty.
– Jak się masz? – spytała obojętnie. Takiej dziwnej obojętności Hermes nie słyszał w jej głosie nigdy przedtem.
– Świetnie – odpowiedział, czując niewypowiedzianą ulgę na widok żony. – Ale to nieważne. Mów, co u ciebie. Joe wydostał cię z biblioteki? No tak, chyba tak. Ale czy oni naprawdę chcieli cię tam zatrzymać?
– Naprawdę – odrzekła, wciąż obojętnie. – A jak się miewa Anarcha?– spytała. – Odżył już?
Sebastian chciał powiedzieć: „Odkopaliśmy go i przywróciliśmy do życia”, ale ugryzł się w język. Przypomniała mu zmowa z Włochami.
– Komu właściwie powiedziałaś o Anarsze? – zapytał ostrożnie. – Chciałbym, żebyś przypomniała sobie wszystkich.
– Przykro mi, że się na mnie gniewasz – odezwała się Lotta beznamiętnie, jakby czytała słowa z kartki, którą ktoś trzymał przed jej oczami. – Powiedziałam Joemu Tinbane’owi i bibliotekarzowi panu Applefordowi i już nikomu więcej. A teraz dzwonię, żeby ci powiedzieć, że nic mi nie jest. Wydostałam się z biblioteki... to znaczy Joe Tinbane mnie wydostał. Jesteśmy w szpitalu, lekarze wyciągają mu kulę ze stopy. To nic poważnego, ale mówi, że boli. I na pewno położą go do łóżka na parę tygodni. Sebastianie?
– Tak? – Pomyślał, że dziewczyna, podobnie jak Tinbane, może być ranna, i natychmiast poczuł, że jego serce przyspiesza i zaczyna bić tym samym nerwowym rytmem, który wybijało, nim zadzwonił wideofon, a może nawet szybciej. W głosie Lotty pobrzmiewała jednak dziwna, trudna do sprecyzowania, złowroga nuta. – Mów dalej! – ponaglił ją.
– Sebastianie, nie przyszedłeś po mnie i nie wyciągnąłeś mnie stamtąd, chociaż nie zjawiłam się na spotkaniu w firmie, tak jak się z tobą umawiałam. Pewnie byłeś bardzo zajęty, musisz troszczyć się o Anarchę i w ogóle... – Nagle jej oczy wypełniły się łzami, a ona jak zwykle nawet nie próbowała ich wycierać. Zapłakała bezgłośnie, jak dziecko. I nie odwróciła twarzy.
– Do cholery! – zawołał Sebastian, drżąc z niepokoju. – O co chodzi?
– Nie mogę... – Zaszlochała.
– Czego nie możesz? Powiedzieć mi? Przylecę po ciebie do szpitala, tylko powiedz mi który to. Gdzie jesteś, Lotto? Do licha, przestań wreszcie płakać i mów!
– Kochasz mnie?
– Tak!
– Ja ciebie też, Seb. Ale muszę cię opuścić. Przynajmniej na jakiś czas. Dopóki nie poczuję się lepiej.
– Opuścić mnie? A dokąd się wybierasz? – spytał wyzywająco.
Lotta przestała płakać. Jej oczy pełne łez pałały teraz – niezwykłą, jak na nią – chęcią buntu.
– Nie powiem. Napiszę do ciebie. Najpierw muszę przemyśleć, jak właściwie mam ci to wszystko przedstawić, a potem sklecę list. Nie mogę rozmawiać przez telefon – dodała. – Czuję, że zwracam na siebie uwagę. Witaj.
– Dobry Boże – jęknął z niedowierzaniem.
– Witaj, Sebastianie – powtórzyła Lotta i odwiesiła słuchawkę. Jej drobna, szczupła twarz zniknęła z ekranu.
Obok Sebastiana Hermesa pojawił się wyraźnie zakłopotany R. C. Buckley.
– Przepraszam, że niepokoję cię w takiej chwili – wymamrotał – ale ktoś pyta o ciebie. Jest przy drzwiach frontowych.
– Zamknięte do jutra! – warknął wściekle Hermes.
– To klientka. Przecież sam mówiłeś, że nie możemy wyganiać klientów, nawet jeśli przychodzą po osiemnastej. To twoja zasada.
Sebastian zgrzytnął zębami.
– Skoro to klientka, to się nią zajmij! W końcu to ty jesteś specjalistą do spraw sprzedaży.
– Pytała o ciebie, nie chce gadać z nikim innym.
– Mam ochotę zabić się tu i teraz – powiedział Hermes. – W bibliotece musiało się wydarzyć coś strasznego. Pewnie nigdy się nie dowiem, co to było. Ona już nie zdoła ubrać w słowa tego, co przeżyła. – Lotta zawsze miała kłopoty z wysławianiem się, pomyślał. Zbyt wiele słów, zbyt mało, niewłaściwe lub wypowiedziane do niewłaściwych osób. Wieczne problemy z komunikacją. – Gdybym miał pistolet, zastrzeliłbym się na miejscu – powtórzył Hermes. Wyjąwszy chusteczkę, głośno wydmuchał nos. – Słyszałeś, co powiedziała Lotta. Zawiodłem ją tak bardzo, że postanowiła odejść. Co to za klientka?
– Przedstawiła się jako... – R. C. Buckley zerknął na swoje notatki – panna Ann Fisher. Znasz ją?
– Nie. – Sebastian przeszedł przez zaplecze do frontowej części budynku, do sali recepcyjnej ze skromnymi nowoczesnymi krzesłami, przyzwoitym dywanem i stertą czasopism. Na jednym z owych krzeseł siedziała dobrze ubrana młoda kobieta o czarnych, krótko i modnie przyciętych włosach. Hermes nie mógł nie zauważyć jej pięknych, szczupłych nóg. Klasa, pomyślał. Ta dziewczyna ma klasę we wszystkim, nie wyłączając kolczyków i makijażu: cienie im powiekach, tusz na rzęsach i pomadka na ustach zdawały się podkreślać naturalną, wyrazistą kolorystykę jej ciała. Sebastian dostrzegł też, że oczy dziewczyny były niebieskie, co nieczęsto zdarza się u brunetek.
– Do widzenia – powitała go z ciepłym uśmiechem i filuternym zmrużeniem oczu. Jej twarz była niewiarygodnie ruchliwa. Kiedy się uśmiechała, oczy płonęły jaskrawym blaskiem, a między wargami połyskiwały idealnie kształtne zęby. Zafascynowały go te rzędy równych zębów.
– Nazywam się Sebastian Hermes – powiedział.
Panna Fisher wstała i odłożyła kolorowy magazyn.
– W waszym katalogu znalazłam panią Tilly M. Benton. Mówię o najnowszym, codziennym dodatku do oferty. – Kobieta sięgnęła do małej, eleganckiej, błyszczącej torebki, by wyjąć z niej listę uzupełniającą, opublikowaną przez Vitarium „Flaszka Hermesa” w najświeższej wieczornej gazecie. Sprawiała wrażenie osoby zdecydowanej, a nawet zuchwałej... Sebastian nie mógł nie zauważyć ogromnego kontrastu między stanowczością panny Fisher a wieczną niepewnością Lotty, do której z biegiem lat się przyzwyczaił.
– W zasadzie na dziś już zakończyliśmy pracę – powiedział ostrożnie. – Pani Benton, rzecz jasna, nie przebywa w naszej siedzibie, tylko w szpitalu. Wraca do zdrowia. Z przyjemnością zabierzemy tam panią jutro rano. Jest pani jej krewną?
– Tilly to moja cioteczna babka – odparła Ann Fisher, nieco rozdrażniona, jakby regularnie spadali jej na głowę zmartwychwstający krewni. – Tak się cieszę, że usłyszeli państwo jej wołanie – ciągnęła. – A my, oczywiście, wciąż przychodziliśmy na cmentarz w nadziei, że odezwie się do nas, ale takie rzeczy zawsze – kobieta skrzywiła się z niechęcią – zdarzają się o dziwnej porze.
– To prawda – przytaknął. Rzeczywiście, na tym polegał problem. Hermes spojrzał na zegarek. Zbliżała się pora sogumu; zwykle o tej godzinie był już w domu, z Lottą. Ale tego dnia Lotty nie było. Poza tym chciał pozostać w pobliżu vitarium w czasie tych kilku krytycznych godzin nowego życia Anarchy. – Sądzę, że mógłbym zawieźć panią na moment do szpitala już dziś... – zaczął, ale panna Ann Fisher przerwała mu w pół zdania:
– O, nie. Dziękuję, ale to wykluczone. Jestem zmęczona. Pracowałam cały dzień, podobnie jak pan. – Ku zdumieniu Sebastiana, wyciągnęła gładką, wąską dłoń i poklepała go po ręku, promieniejąc ciepłem i zrozumieniem, jakby znała go od lat. – Dzisiaj wystarczy mi pewność, że stan Kalifornia nie „zaopiekował się” Tilly i nie umieścił jej w jednym z tych okropnych społecznych domów opieki dla staronarodzonych. Możemy ją zabrać już jutro; mamy dość pieniędzy, mój brat Jim i ja. – Panna Fisher spojrzała na zegarek. Hermes zauważył, że jej nadgarstek jest lekko, ponętnie, piegowaty. – Muszę tylko przyjąć odrobinę sogumu – powiedziała – inaczej chyba zemdleję. Czy w pobliżu znajdę przyzwoity lokal?
Kawałek dalej, przy tej ulicy – odparł i raz jeszcze pomyślał o Lotcie, o pustce w domu, tak niespodziewanej zdumiewającej. Z kim była teraz jego żona? Prawdopodobnie z Tinbane’em. To Joe ją uratował, pewnie jest więc z nim. Hermes miał nawet nadzieję, że tak jest. Tinbane był porządnym człowiekiem. Sebastian czuł się trochę jak ojciec, myśląc o nim i o Lotcie – parze młodych, zbliżonych wiekiem ludzi. Odrobinę perwersyjnie życzył dziewczynie powodzenia, choć przede wszystkim życzył sobie, żeby wróciła. Tymczasem jednak...
– Ja stawiam – oświadczyła panna Fisher. – Właśnie dostałam wypłatę. Jeśli nie wydam dziś tych kuponów inflacyjnych, jutro będą bezwartościowe. A pan naprawdę wygląda na zmęczonego. – Kobieta przyjrzała mu się uważne, w inny sposób niż Lotta. Żona zawsze szukała u Sebastiana potwierdzenia, czy jest z niej zadowolony, czy się nie gniewa, czy ją kocha, czy może już przestał. Tymczasem panna Fisher zdawała się oceniać to, kim on jest, a nie domyślać się, co czuje. Jest tak, pomyślał, jakby miała władzę – albo chociaż możliwość – osądzania, czy jestem mężczyzną. Bo przecież mógłbym tylko udawać, że nim jestem.
– Zgoda – odpowiedział, zaskakując samego siebie. – Ale najpierw muszę pozamykać drzwi na zapleczu. Proszę tu zaczekać, zaraz wrócę – dodał, wskazując dłonią na kilka krzeseł.
– A wtedy porozmawiamy o pani Tilly M. Benton – dodała panna Fisher, uśmiechając się z zadowoleniem.
Sebastian wrócił do pomieszczeń służbowych i starannie zamknął za sobą drzwi, tak by panna Fisher nie mogła go obserwować. Mając pod opieką Anarchę, wszyscy pracownicy vitarium musieli szybko opanować zasady konspiracji.
– Jak on się czuje? – spytał doktora Signa. Na zaimprowizowanym posłaniu spoczywał Anarcha – mały, zasuszony, niemal cały szaro-czarny. Jego oczy wpatrywały się nieruchomo w pustkę, lecz twarz emanowała zadowoleniem, a i doktor Sign wyglądał na usatysfakcjonowanego przebiegiem rekonwalescencji.
– Błyskawicznie wraca do zdrowia – odpowiedział lekarz i odprowadził Sebastiana na stronę, tak by Anarcha ich nie słyszał. – Poprosił o gazetę i dałem mu wieczorną, tę, w której ukazała się nasza oferta. Czytał o Rayu Robertsie.
– I co miał o nim do powiedzenia? – spytał Hermes, przygryzając wargę. – Boi się go? A może uważa Robertsa za jednego z tych „przyjaciół”, o których wspominał?
– Anarcha Peak nigdy nie słyszał o żadnym Rayu Robertsie – odparł Sign. – Zgodnie z materiałami promocyjnymi wydawanymi przez Robertsa, Peak osobiście wybrał go na swego następcę. A teraz okazuje się, że to nieprawda. Chyba że... – i tak już cichy głos medyka przeszedł w szept – jak wiesz, mogło dojść do uszkodzenia mózgu. Od dłuższego czasu robię mu elektroencefalografię i nie dopatrzyłem się żadnych zmian chorobowych, ale... Powiedzmy, że to amnezja wywołana szokiem odrodzenia. Tak czy inaczej, Anarcha wydaje się zdziwiony informacjami na temat udi. Nie tym, że istnieje taka organizacja... pamięta, że sam ją założył... ale tym, czym się ona teraz zajmuje.
Sebastian stanął przy posłaniu staronarodzonego.
– Czym mogę służyć? Co chciałby pan wiedzieć?
Brązowe, mądre oczy popatrzyły na niego.
– Z tego, co widzę, moja religia, podobnie jak wszystkie inne przed nią, zinstytucjonalizowała się. Czy pan to aprobuje?
Pytanie zaskoczyło Sebastiana.
– Ja... Nie wydaje mi się, żebym miał prawo osądu w tej uprawie. Pańska religia wciąż ma wielu wyznawców. Nadal się liczy.
– A co się mówi o panu Robertsie? – Oczy Anarchy płonęły autentyczną ciekawością.
– Zdania są podzielone – odparł ogólnikowo Sebastian.
– A czy on uważa, że udi jest wiarą i dla białych, i dla kolorowych?
– Powiedziałbym, że rezerwuje ją raczej dla kolorowych.
Anarcha zmarszczył brwi. Nie skomentował odpowiedzi Hermesa, ale widać było, że nie jest już spokojny.
– Czy jeśli zadam panu kłopotliwe pytanie – odezwał się po chwili – będzie pan łaskaw udzielić mi szczerej odpowiedzi? Bez względu na to, jak przykra byłaby dla któregoś nas?
– Tak – odrzekł Sebastian, przygotowując się w duchu trudną rozmowę.
– Czy kult udi stał się... cyrkiem? – spytał Anarcha.
– Niektórzy tak uważają.
– Czy pan Roberts czynił wysiłki, by mnie odnaleźć?
– Niewykluczone. – Odpowiedź była ostrożna. Pytania Anarchy prowadziły ich na niebezpieczny grunt.
– A czy zawiadomił go pan o moim... odrodzeniu?
– Nie – odparł krótko Sebastian i umilkł na chwilę. Ogólna zasada jest taka, że staronarodzonego przetrzymuje się przez pewien czas w szpitalu, vitarium zaś zbiera w tym czasie oferty zakupu od jego krewnych i przyjaciół. Gdy jest on osobą publiczną...
– A jeżeli staronarodzony nie ma krewnych czy przyjaciół – przerwał mu Anarcha – i nie jest osobą publiczny czy uśmierca się go ponownie?
– Oddaje się go pod opiekę państwa. Ale w pańskim przypadku oczywiste jest, że...
– Chciałbym, żeby zaprosił pan tutaj pana Robertsa – oświadczył Anarcha chrapliwym, suchym głosem. – Skoro przybywa z pielgrzymką do Kalifornii, nie powinno to być dla niego wielkim problemem.
Sebastian przez dłuższą chwilę zastanawiał się nad odpowiedzią.
– Wolałbym, żeby zostawił pan w naszych rękach kwestię sprzedaży. Jesteśmy ekspertami, Wasza Wielebność. Nie zajmujemy się niczym innym. Byłoby lepiej, gdyby Ray Roberts nie zjawił się w moim vitarium, ba, gdyby nawet nie wiedział o jego istnieniu. Nie jest potencjalnym nabywcą, o jakiego nam chodzi.
– Mógłby mi pan powiedzieć dlaczego? – Anarcha znowu spojrzał mu prosto w oczy. – Czy chodzi o to, że uditi nie zechcą zebrać odpowiedniej kwoty?
– Nie w tym rzecz – odparł Sebastian, dając ukradkiem sygnał doktorowi Signowi, który natychmiast stanął przy nim.
– Powinien pan odpocząć, Anarcho – zasugerował lekarz.
– Później dokończymy tę rozmowę – rzucił pospiesznie Hermes. – Wychodzę teraz na odrobinę sogumu, ale wrócę wieczorem. – Pozostawiwszy za sobą Anarchę i zaplecze firmy, ostrożnie otworzył i zamknął drzwi. Panna Fisher siedziała tam, gdzie ją zostawił, pogrążona w lekturze.
– Przepraszam, że kazałem pani czekać – powiedział.
Kobieta spojrzała na niego, uśmiechnęła się i z wdziękiem wstała. Była dość wysoka i bardzo szczupła; jej piersi były nadzwyczaj małe. W gruncie rzeczy miała sylwetkę dorastającej dziewczyny, za to jej twarz o wyrazistych, dojrzałych rysach emanowała siłą. A przy tym, pomyślał Hermes, to jedna z najlepiej ubranych kobiet, jakie widziałem w życiu. Co ciekawe, nigdy dotąd nie zwracał uwagi na kobiece stroje.

Kiedy już wchłonęli po porcji sogumu, wybrali się na spacer wieczorną ulicą. Spoglądali na wystawy sklepowe i niewiele mówili, od czasu do czasu posyłając sobie ukradkowe spojrzenia. Sebastian Hermes miał problem. Zamierzał wrócić do vitarium i dokończyć rozmowę z Anarchą, ale nie bardzo mógł to uczynić przed kulturalnym pożegnaniem z panną Fisher.
Ona jednak nie zdawała się zmierzać ku zwyczajowemu pożegnalnemu „Witaj”. Sebastian zastanawiał się dlaczego i czuł, że sytuacja z każdą chwilą staje się coraz dziwniejsza.
I nagle, kiedy stali przed wystawą, na której ustawiono meble z marsjańskiego kiwodrzewu, panna Fisher przemówiła:
– Którego dziś mamy? Ósmego?
– Dziewiątego – odpowiedział Sebastian.
– Jesteś żonaty?
Hermes zastanawiał się krótko. Odpowiedź na to pytanie musiała być ostrożna.
– Formalnie jesteśmy z Lottą w separacji – odparł.
To była prawda. Formalnie.
– Pytam dlatego – ciągnęła panna Fisher – że mam pewien problem. – Kobieta ciężko westchnęła.
Teraz dopiero przyczyna, dla której Ann uparcie trzymała się Sebastiana, zaczęła wychodzić na jaw. Spojrzał na nią z ukosa, po raz wtóry zauważając, jak bardzo jest atrakcyjna, i dziwiąc się, jak silna nić porozumienia zawiązała między nimi w tak krótkim czasie.
– Opowiedz mi o nim. Może będę mógł pomóc.
– Widzisz... mniej więcej dziewięć miesięcy temu poznałam ślicznego niemowlaczka, Arnolda Oxnarda Forda. Rozumiesz, mam nadzieję?
– Tak.
– Był taki cudowny. – Usta Ann rozciągnęły się w pełnym macierzyńskiej miłości uśmiechu, jakby zamierzała przemówić do dziecka. – Leżał w szpitalu, na oddziale dla noworodków, i czekał na gotową przyjąć go macicę. A ja akurat pracowałam jako wolontariuszka na rzecz miasta San Bernardino i zaczynałam mieć serdecznie dosyć tej roboty. Pomyślałam: „O rany, jak wspaniale byłoby mieć w brzuchu taką cudną istotkę jak mały Arnold Oxnard Ford”. – Nie zatrzymując się ani na chwilę, kobieta poklepała z czułością swój płaski brzuch. – Poszłam więc do siostry oddziałowej i spytałam, czy mogłabym zgłosić się na ochotnika do noszenia w sobie Arnolda Oxnarda Forda. „Tak”, odpowiedziała. „Wyglądasz mi na zdrową”. „To dla tego, że jestem zdrowa”, odparłam. A ona na to: „Już czas na niego. Musi wrócić do kobiecego łona”. Rzeczywiście, malec leżał już w inkubatorze. Podpisałam więc papiery, no i... – Ann uśmiechnęła się do Sebastiana – dostałam go. Przez dziewięć miesięcy nosiłam go pod sercem, czując, jak z każdym dniem coraz bardziej staje się częścią mnie. To niesamowite wrażenie – nie masz pojęcia, jakie niezwykłe – wyczuwać w sobie obecność innej istoty, którą kochasz i która cząsteczka po cząsteczce zlewa się w całość z twoim ciałem. Co miesiąc robiłam sobie badanie i prześwietlenie; na szczęście wszystko przebiegało normalnie. Teraz, oczywiście, jest już po wszystkim.
– Nigdy bym nie powiedział – przyznał.
Na jej brzuchu nie było śladu wypukłości.
Panna Fisher znowu westchnęła.
– Arnold Oxnard Ford stał się częścią mnie i na zawsze nią pozostanie, tak długo jak będę żyć. Lubię myśleć, podobnie jak wiele innych matek, że duch dziecka wciąż jest tu – powiedziała, dotykając czarnej grzywki nad czołem. – Naprawdę uważam, że tu jest, że jego dusza się tu przeniosła. Ale... – smutek znowu odmalował się na jej twarzy – wiesz co?
– Wiem – odpowiedział.
– Właśnie. Lekarz powiedział, że nie później niż jedenastego będę musiała pozbyć się ostatniego fizycznego dowodu istnienia Arnolda. – Ann uśmiechnęła się drwiąco. – Czy mi się to podoba, czy nie, muszę pójść z mężczyzną do łóżka. To medyczna konieczność. Jeśli tego nie zrobię, proces nie zostanie zakończony i nigdy już nie będę mogła zaoferować mojej macicy innym dzieciom. To dziwne, ale od dwóch tygodni... może nawet dłużej... odczuwam niezwykle silny popęd. Chcę się przespać z mężczyzną, z jakimkolwiek mężczyzną. – Kobieta spojrzała bystro na Hermesa. – Mam wdzieję, że nie obraża cię to, co mówię. Nie takie były moje intencje.
– W takim razie Arnold Oxnard Ford będzie także częścią mnie – rzekł Sebastian.
– Podoba ci się ten pomysł? Miałam zdjęcia chłopca, ale oczywiście musiałam je oddać eradom. Byłoby wspaniale, gdybyś mógł go zobaczyć... i zobaczyłbyś, gdybyśmy byli małżeństwem. Podobno jestem dobra w łóżku, może więc choć ten aspekt naszej współpracy sprawi, że będziesz zadowolony. Czy to ci wystarczy?
Sebastian rozważył jej słowa. Kolejny raz musiał starannie skalkulować argumenty za i przeciw. Jak poczułaby się Lotta, gdyby się dowiedziała? Czy mogła się dowiedzieć? Czy powinna? Wydawało mu się dziwne, że panna Fisher wybrała go akurat w taki, dosłownie przypadkowy sposób. Choć z drugiej strony, mówiła prawdę: po dziewięciu miesiącach od przyjęcia dziecka do macicy matki zaczynały odczuwać silny popęd. Jak powiedziała panna Fisher, była to biologiczna konieczność: zygota jakoś musiała się podzielić na plemnik i komórkę jajową.
– Dokąd moglibyśmy pójść? – spytał chytrze.
– Do mnie – zaproponowała. – Będzie miło. Mógłbyś zostać na noc, przecież nie wyrzucę cię za drzwi, gdy tylko będzie po wszystkim.
Muszę wracać do firmy, pomyślał Sebastian. Lecz z drugiej strony, to, co się stało, było szczęśliwym przypadkiem. Potrzebował psychicznego wsparcia – jedna kobieta opuściła go, nie bez powodu, druga zaś właśnie zaczęła się nim interesować. Pochlebiała mu uwaga, którą poświęcała mu krewna pani Benton.
– Zgoda – powiedział.
Ann Fisher zatrzymała przelatującą opodal taksówkę i po chwili byli już w drodze do jej mieszkania.

Uderzyło go to, jak pięknie urządzony jest apartament panny Fisher. Przespacerował się po salonie, przyglądając się uważnie wazom, obrazom, książkom i małej nefrytowej figurce Li Po.
– Ładna – stwierdził. Zaraz jednak zorientował się, że został sam, panna Fisher bowiem wymknęła się do sąsiedniego pokoju, by... hmm... dokonać recyrkulacji.
Wkrótce powróciła, uśmiechając się do Sebastiana ciepło i serdecznie.
– Mam tu doskonały, leżakowany, importowany sogum Siddona – powiedziała, unosząc butelkę. – Masz ochotę?
– Chyba nie. – Hermes sięgnął po płytę z sonatami skrzypcowymi i fortepianowymi Beethovena. I pomyśleć, że któregoś dnia, za kilkaset lat, one także zostaną wymazane. Biblioteka w Wiedniu otrzyma oryginalne, poplamione i sfatygowane stronice papieru nutowego, które Beethoven morderczym wysiłkiem zapełni zapisem swoich kompozycji, skopiowanym z ostatniego egzemplarza drukowanego. Bo przecież i on, genialny twórca, pewnego dnia zawoła niespokojnie z ciemnego wnętrza swej trumny. Tylko po co? Po to, by osobiście dokonać eradykacji jednych z najwspanialszych dzieł muzyki, jakie kiedykolwiek powstały. Cóż i okrutny los.
– Chcesz, żebym włączyła gramofon? – spytała Ann Fisher.
– Tak.
– Są takie piękne – powiedziała, ustawiając najwcześniejszą: opus piąte, numer jeden. Usiedli razem, zasłuchani, lecz kobieta już po chwili stała się niespokojna. Kontemplowanie muzyki najwyraźniej nie leżało w jej naturze. – Sądzisz, że Faza Hobarta kiedyś minie? – spytała, przechadzając się po salonie. – Że pewnego dnia czas znowu popłynie we właściwym kierunku?
– Mam nadzieję – odpowiedział.
– Choć z drugiej strony, ty akurat zyskałeś. Byłeś kiedyś martwy, prawda?
– To widać? – spytał rozdrażniony.
– Nie chciałam cię urazić, ale... Masz około pięćdziesięciu lat, zgadłam? Zatem Faza Hobarta dała ci dłuższe życie. Właściwie masz szansę przeżyć je dwukrotnie. Czy to drugie podoba ci się bardziej niż pierwsze?
– Problemem nie jest mój wiek, lecz wiek żony – wyznał.
– Jest dużo młodsza od ciebie?
Nie odpowiedział. Przeglądał oprawiony w skórę wenusjańskich sapikłaków tom angielskiej poezji siedemnastowiecznej.
– Lubisz Henry’ego Vaughana? – spytał.
– Czy to nie ten, który pisał o spotkaniu z wiecznością? „Ostatniej nocy zobaczyłem wieczność”?
Sebastian otworzył książkę i zaczął czytać.
– Andrew Marvell. Dla Jego Nieśmiałej Pani. „Lecz za plecami zawsze go słyszę: czasu skrzydlaty rydwan tnie ciszę, a tam, przed nami, leżą bezkresne pustynie wieczności”. – Hermes z trzaskiem zamknął tom. – Widziałem ją, tę wieczność. Poza czasem i przestrzenią, włóczyłem się pomiędzy rzeczami, których wielkość... – Urwał, nie widząc sensu dyskutowania z kimkolwiek o doświadczeniu życiu pozagrobowego.
– Zdaje się, że ty po prostu próbujesz zapędzić mnie do łóżka – odezwała się Ann Fisher. – Mówię o tytule wiersza. Rozumiem aluzję.
– „Robaki zjedzą to długo oszczędzane dziewictwo” – zacytował i z uśmiechem odwrócił się ku kobiecie. Niewykluczone, że miała rację, choć z drugiej strony ten akurat wiersz ostudził nieco jego emocje: znał go aż nazbyt dobrze. Znał nie tylko jego treść, ale i doświadczenie, które opisywał. – „Grób to jest miejsce przytulne i własne” – dodał, czując, jak do jego zmysłów powracają nagle zapach, chłód i złowrogi mrok mogiły – „Lecz nie czas na miłość w jego ciemni ciasnej”.
– W takim razie wskoczmy do łóżka – zaproponowała praktyczna panna Fisher i poprowadziła go do sypialni.

Leżeli potem nadzy, przykryci jedynie cienkim prześcieradłem. Obecność Ann Fisher zaznaczał czerwony punkcik żarzącego się papierosa. Sebastian czuł, że przygnębienie i napięcie minęło. Był spokojny.
– Ale dla ciebie to nie była wieczność – odezwała się w zamyśleniu Ann Fisher, jakby kontynuując na głos swoje rozmyślania. – Byłeś martwy tylko przez pewien czas. Ile, piętnaście lat?
– To bez znaczenia – odpowiedział szorstko. – Zawsze to podkreślam, ale nikt, kto nie doświadczył tego na własnej skórze, nie potrafi zrozumieć. Kiedy człowiek znajduje się poza kategoriami percepcji, poza czasem i przestrzenią, wszystko wydaje się wieczne. Czas nie mija, bez względu na to, jak długo się czeka. I może to być nieskończone błogosławieństwo lub nieskończona męka, w zależności od tego, jak ułożyły się stosunki.
– Z kim? Z Bogiem?
– Anarcha Peak, kiedy powrócił do życia, nazwał go Bogiem – odparł zadumany i w tej samej sekundzie zamarł, dotarło do niego, że zdradził wielką tajemnicę swego vitarium.
Ann Fisher odezwała się po dłuższej chwili:
– Pamiętam go. To on przed laty stworzył udi, ten wielki kult grupowego umysłu. Nie wiedziałam, że znowu żyje.
Cóż mógł na to odpowiedzieć? Zdawał sobie sprawę, że słów, które wyrzekł, nie da się zatrzeć kłamstwem. Mogły oznaczać tylko jedno: odrodził się Thomas Peak, a on, Sebastian Hermes, był przy tym obecny. Nasuwał się logiczny wniosek, że Anarcha znajdował się w Vitarium „Flaszka Hermesa”. Sebastian uznał, że w tej sytuacji może mówić o całej sprawie otwarcie.
– Ożywiliśmy go dzisiaj – powiedział, zastanawiając się jednocześnie, co to może dla niej oznaczać. Nie znał tej kobiety. Słowa dotyczące Anarchy mogły być dla niej nieistotnym wątkiem konwersacji lub interesującą kwestią teologiczną, ale nie można było wykluczyć, że... Hermes musiał zaryzykować. Z matematycznego punktu widzenia szanse to, że Ann Fisher jest powiązana z kimś, kto interesuje Thomasem Peakiem, były bardzo niewielkie. Należało więc zawierzyć rachunkowi prawdopodobieństwa. – Jest moim vitarium. To dlatego nie mogę dłużej z tobą zostać, powiedziałem mu, że wieczorem dokończymy rozmowę.
– Mogę iść z tobą? – spytała Ann Fisher. – Jeszcze nigdy nie widziałam staronarodzonego w kilka godzin po powrocie z zaświatów... Podobno ich twarze mają dziwny, niezwykły wyraz. A to dlatego, że widzieli niezwykłe rzeczy. Słyszałam, że w pierwszych chwilach wciąż jeszcze widzą coś innego, coś wielkiego. Podobno zawsze wygadują różne niezrozumiałe rzeczy w stylu „ja jestem tobą” i w ogóle... A może nie? Może to raczej tajemnicze wypowiedzi w rodzaju koanów, które dla buddystów zen oznaczają wszystko, a dla nas... – W bladej poświacie księżyca Ann gestykulowała z ożywieniem, wyraźnie zaintrygowana tematem. – Dla nas nie znaczą nic... Tak, chyba masz rację, że trzeba przez to przejść osobiście. – Zeskoczywszy z łóżka, boso podbiegła do szafy, z której wyciągnęła bieliznę, i szybko zaczęła się ubierać.
Powoli, czując się stary i zmęczony, Sebastian wstał i sięgnął po ubranie.
Popełniłem błąd, uświadomił sobie z niepokojem. Teraz już nigdy się jej nie pozbędę, a w tym jej uporze jest coś diabelnie niebezpiecznego. Gdybym mógł cofnąć czas, choć o tę jedną chwilę, w której zdążyłem wypowiedzieć tych kilka słów... Przez moment w milczeniu obserwował, jak Ann wkłada sweter z angory i bardzo obcisłe spodnie, po czym znowu zajął się własną garderobą. Jest bystra, atrakcyjna i doskonale wie, czego chce, pomyślał. Podświadomie, w jakiś niewerbalny sposób przekazałem jej, że dzieje się coś niezwykłego.
Bóg jeden wie, jak daleko posunie się ta kobieta, zanim zaspokoi ciekawość.

11

Niczego nie można orzec o Bogu w sposób kategoryczny i dosłowny. Dosłownie bowiem Bóg nie istnieje, jako że przekracza granice istnienia.
Eriugena

Przelecieli taksówką nad Burbank, by jak najszybciej dotrzeć do Vitarium „Flaszka Hermesa”.
Z zewnątrz pogrążony w mroku budynek wyglądał na opustoszały i zamknięty na cztery spusty. Przez chwilę Sebastian nie mógł uwierzyć, że w środku na przygotowanym naprędce posłaniu leży Anarcha Thomas Peak, przy którym czuwa przynajmniej jedna osoba, doktor Sign.
– Jakie to podniecające – powiedziała Ann Fisher, przyciskając do zwalistego Hermesa swe smukłe i drżące ciało. – Zimno mi. Wejdźmy już do środka. Umieram z ciekawości. Nie masz pojęcia, jak bardzo jestem ci wdzięczna.
– Nie możemy zostać tu zbyt długo – mruknął Sebastian, otwierając kluczem zamek.
Drzwi otworzyły się na oścież. W środku zaś stał Bob Lindy, mierząc do przybyłych z pistoletu. Mrugał przy tym jak sowa i był co najmniej tak samo wyczulony na wszelkie ruchy dokonujące się w ciemnościach.
– To ja – powiedział Sebastian. Był przestraszony, ale i wdzięczny, że jego personel jest w pełnej gotowości. – I moja przyjaciółka – dodał, starannie zamykając drzwi.
– Boję się tego pistoletu – wyznała zdenerwowana Ann Kisher.
– Odłóż broń, Lindy – polecił Sebastian. – I tak nikogo byś nią nie powstrzymał.
– Nie wiadomo – odparł Lindy, ruszając na zaplecze. Po chwili otworzyły się wewnętrzne drzwi i w szparze ukazała się smuga oślepiającego światła. – Jest znacznie silniejszy. Bez przerwy dyktuje coś Cheryl. – Inżynier przyjrzał się krytycznie Ann Fisher. – Co to za jedna?
– Klientka – odparł Sebastian. – Negocjujemy w sprawie pani Tilly M. Benton. – Zbliżył się do łóżka Anarchy. Ann Fisher z zapartym tchem kroczyła za nim. – Wasza Wielebność – odezwał się oficjalnie – słyszę, że powraca pan do sił.
Anarcha odpowiedział rzeczywiście znacznie mocniejszym głosem:
– Mam tyle do opowiedzenia i chciałbym, żeby wszystko zostało zapisane... Dlaczego nie macie tu magnetofonu? Zresztą nieważne, nie ma pan pojęcia, jak bardzo jestem wdzięczny za pomoc panny Vale. A także za gościnność i troskę, których doświadczam w pańskim vitarium.
– Pan naprawdę jest Anarcha Peakiem? – spytała z nabożną czcią Ann Fisher. – Minęło tyle lat... czy pan też tak to odbiera?
– Wiem tylko jedno – odparł rozmarzony Anarcha. – Otrzymałem niebywałą sposobność. Bóg pozwolił mi, a także innym staronarodzonym, doświadczyć czegoś znacznie wspanialszego niż Pawłowi. Dlatego muszę dopilnować, żeby wszystko zostało zapisane – zwrócił się do Sebastiana. – Sądzi pan, że udałoby się znaleźć dla mnie magnetofon, panie Hermes? Czuję, że zapominam... że wszystko to pomału wymyka mi się z rąk, rozpływa w niepamięci – powiedział, odruchowo zaciskając pięści.
– Możliwe, że da się skombinować magnetofon – rzekł Sebastian, odwracając się w stronę Boba Lindy’ego. – Kiedyś mieliśmy tu jeden. Co się z nim stało?
– Mechanizm się zaciął – wyjaśnił inżynier. – Oddaliśmy go do naprawy.
– Przecież to było parę miesięcy temu! – zawołała oburzona Cheryl Vale.
– Cóż, jakoś nikt nie miał czasu go odebrać – odparł Lindy wzruszając ramionami. – Możemy to zrobić jutro.
– Moje wspomnienia zamazują się – jęknął Anarcha. – Proszę, pomóżcie mi.
– Ja mam magnetofon – odezwała się Ann Fisher. – W domu. Nie jest może zbyt dobry, ale...
– Przy nagrywaniu głosu – przerwał jej Sebastian – jakość sprzętu nie jest najważniejsza. – Właściciel vitarium szybko podjął decyzję. – Czy byłabyś skłonna pojechać po niego i wrócić jak najszybciej?
– Tylko proszę nie zapomnieć o taśmach – poradził Lindy. – Niech pani weźmie z tuzin.
– Z przyjemnością – odpowiedziała Ann Fisher podnieconym głosem. – Skoro mogę się przydać w tak wspaniałej sprawie jak ta... – Kobieta ścisnęła ramię Sebastiana i skierowała pospieszne kroki ku frontowej części biura. – Wpuścicie mnie, kiedy wrócę z magnetofonem, mam nadzieję?
– Potrzebujemy go – odparł Bob Lindy, po czym zwrócił się do Sebastiana. – Stary nawija tak szybko, że Cheryl nie nadąża z notowaniem, chociaż zapisuje kilka kartek na minutę. Żaden z tych, których dotąd widziałem, nie trajkotał tak jak ten – dodał po chwili, wyraźnie tym zdziwiony. – Zwykle gadają przez chwilę, a potem się zamykają i koniec.
– Anarcha chce być dobrze zrozumiany – odrzekł Sebastian. Chce dokonać tego, dodał w myśli, czego ja pragnąłem dokonać, ale podobnie jak wszystkim innym staronarodzonym, zabrakło mi wytrwałości. Dlatego będzie nalegał i błagał, póki nie damy mu tego magnetofonu. Wypuszczając Ann Fisher na ulicę, widział po jej rozgorączkowaniu, że i ona jest pod wrażeniem.
– Pół godziny – powiedziała i pobiegła. Jej wysokie obcasy mocno stukały o chodnik. Pomachała na przelatującą opodal taksówkę i gdy aerowóz obniżył lot, Sebastian zamknął drzwi.
Doktor Sign, siedzący w kącie i zażywający krótkiego odpoczynku, odezwał się pierwszy:
– Dziwię się, że przyprowadziłeś tu tę kobietę.
– To dziewczyna, która dziewięć miesięcy temu przyjęła dziecko, a dziś poprosiła mnie, żebym dla formalności poszedł z nią do łóżka. Przyniesie nam magnetofon, zostawi go i prawdopodobnie nigdy więcej jej nie zobaczymy.
W tym momencie zabrzęczał wideofon. Sebastian uniósł brew i sięgnął po słuchawkę. Niewykluczone, że dzwoniła Lotta.
– Do zobaczenia – powiedział z nadzieją.
Na ekranie pojawiła się twarz nieznajomego mężczyzny.
– Pan Hermes? – Głos był spokojny i powolny, jakby należał do nadzwyczaj metodycznej osoby. – Nie zamierzam się przedstawiać, w tej chwili bowiem nie jest to konieczne. Mój wspólnik i ja prowadzimy ciągłą obserwację pańskiego vitarium z okien domu po przeciwnej stronie ulicy.
– Ach tak – odpowiedział Sebastian, starając się, by jego głos brzmiał możliwie naturalnie. – I co z tego?
– Sfotografowaliśmy dziewczynę, z którą wszedł pan do budynku – ciągnął mężczyzna. – Tę samą, która przed chwilą odleciała taksówką. Nadaliśmy jej zdjęcie do Rzymu, gdzie nasze archiwum przeprowadziło szybkie skanowanie identyfikacyjne. Właśnie nadeszły informacje. – Nieznajomy spojrzał na arkusz papieru, który trzymał w dłoni, i jego twarz spochmurniała. – Nazywa się Ann McGuire i jest córką głównej bibliotekarki Ludowej Biblioteki Miejskiej. Eradowie od czasu do czasu korzystają z jej usług.
– Rozumiem – powiedział mechanicznie Sebastian.
– Wygląda na to, że pana dopadli – zakończył mężczyzna. – Musi pan natychmiast przenieść Anarchę w inne miejsce, zanim dotrze tu lotna brygada wysłana przez Radę. Mam na myśli Radę Eradów, rzecz jasna. Zgoda, panie Hermes?
– Zgoda – odrzekł i odłożył słuchawkę.
– Może do mojego domu? – zaproponował po chwili doktor Sign.
– Może sytuacja jest beznadziejna – powiedział Sebastian.
Bob Lindy, który także przysłuchiwał się jego rozmowie z Giacomettim, rzucił:
– Pakujcie starego do wozu; na dachu stoją trzy. Zabierajcie go stąd, i to już! – Ostatnie słowa inżynier właściwie krzyczał.
– Sami to zróbcie – odpowiedział cicho Hermes.
Doktor Sign i Bob Lindy zniknęli na zapleczu biura. Sebastian stał nieruchomo, słuchając, jak wyciągają z łóżka protestującego Anarchę, który nie chciał przerywać dyktowania, i jak z wysiłkiem wdrapują się po schodach na parking dachowy.
Po chwili rozległ się warkot silnika, a potem zapadła cisza.
Cheryl Vale stanęła obok Hermesa.
– Polecieli. Wszyscy trzej. Sądzisz, że...
– Sądzę – przerwał jej Sebastian – że jestem osłem.
– I w dodatku żonatym ze śliczną dziewczyną... – ciągnęła Cheryl.
Sebastian zignorował ją.
– Ten klient z Włoch, Giacometti... Myślę, że ubijemy nim interes.
– Rzeczywiście, chyba jesteś mu to winien.
I pomyśleć, że dopiero co byłem z nią w łóżku, pomyślał. Godzinę temu. Jak można robić coś takiego? Jak można tak wykorzystywać swoje ciało?
– Teraz rozumiesz – zwrócił się do Cheryl – dlaczego Lotta mnie zostawiła. – Ogarnęła go beznadzieja. Czuł się pokonany, ale nie tak jak zwykle, kiedy się przegrywa, lecz znacznie bardziej dojmująco, wręcz intymnie. To było coś, co wtargnęło głęboko do jego wnętrza, do istoty jego męskości i człowieczeństwa.
Pewnego dnia znowu zobaczę tę kobietę, powiedział sobie w duchu. A wtedy coś jej zrobię. Odpłacę jej.
– Idź już do domu – przykazał Cheryl.
– Właśnie zamierzam. – Sekretarka zabrała płaszcz i torebkę, odblokowała drzwi i zniknęła w ciemności. Sebastian Hermes został sam.
Jednego dnia, pomyślał, dopadli nas oboje: najpierw Lottę, a potem mnie.
Cierpliwie przeszukiwał pomieszczenia biurowe, póki nie znalazł pistoletu Lindy’ego, a wtedy usiadł wygodnie za głównym kontuarem, tak by móc obserwować drzwi wejściowe. Czas płynął powoli. I po to wróciłem spoza granicy śmierci, dumał ponuro. Po to, żeby zadawać nieskończony ból w skończonym świecie. Rozmyślając, czekał.
Dwadzieścia minut później rozległo się ciche pukanie do drzwi. Sebastian wstał, wsunął pistolet do kieszeni płaszcza i na sztywnych nogach podszedł do wejścia.
– Pa – rzuciła Ann Fisher, a raczej McGuire, z trudem łapiąc oddech. Przeciskała się przez wąskie drzwi, taszcząc magnetofon i pudło z taśmami. – Mam to zanieść na zaplecze? – spytała. – Tam, gdzie leży Anarcha?
– Jasne – odpowiedział i znowu zasiadł za masywnym kontuarem. Ann minęła go, dźwigając ciężki ładunek, lecz on nie zamierzał jej pomagać. Obserwował w milczeniu jej wysiłki i czekał.
Po chwili wróciła. Wyczuł, że stoi przy nim bez słowa, wysoka, smukła i gibka.
– On zniknął – odezwała się po chwili.
– Nigdy go tu nie było. Zobaczyłaś tylko inscenizację, przygotowaną specjalnie dla ciebie. – Musiał improwizować. O dziwo, czuł, że jest przerażony. Słaby i zastraszony.
– Nie rozumiem – powiedziała Ann.
– Dostaliśmy cynk. O tobie.
– Tak? – Głos kobiety stał się nagle bardzo ostry, zaszła w nim uderzająca zmiana. – I czego się o mnie dowiedziałeś? – Sebastian nie odpowiedział. – Chciałabym poznać treść tego anonimowego donosu. Chyba mam prawo wiedzieć? – Hermes milczał. – Cóż – dodała po chwili – zdaje się, że mój magnetofon już nie będzie ci potrzebny. Ani ja. Skoro mi nie ufasz...
– Co twoja matka zrobiła dziś w bibliotece z moją żoną? – spytał, nie podnosząc głowy.
– Nic – odpowiedziała zwięźle, po czym usiadła na jednym z krzeseł dla klientów i założyła nogę na nogę. Po chwili wyjęła paczkę niedopałków, zapaliła jeden z nich i zaczęła zaciągać się i wdmuchiwać dym.
– A jednak wystarczyło, żeby Lotta odeszła ode mnie.
– Nic się nie stało. Oboje, ona i ten jej przyjaciel glina, przestraszyli się i tyle. Nie odeszła z powodu tego, co zrobiła z nią moja matka. Ten policjant od miesięcy próbował zaciągnąć ją do łóżka. Wiemy nawet, gdzie teraz są: zwiali do motelu gdzieś w San Fernando.
– I robią to samo, co my nie tak dawno temu.
Ann nie zamierzała komentować tej uwagi. Skoncentrowała się na paleniu papierosa, który stawał się coraz dłuższy.
– I co teraz? – spytała po chwili milczenia. – Wywiozłeś go stąd, ale my go znajdziemy. Istnieje skończona liczba miejsc, do których mogłeś go odesłać. A my w dodatku śledzimy wóz, który opuścił wasz parking. Podejrzewam, że właśnie nim odleciał Anarcha.
– Pewnie nie było żadnego Arnolda Oxnarda Forda – stwierdził Sebastian. – Mam rację?
– W pewnym sensie był. Tak nazywał się mój pierwszy mąż. Zostawił mnie w zeszłym roku. – Ann McGuire mówiła obojętnym tonem, jakby nie działo się nic istotnego. Być może ma rację w tej kwestii, pomyślał Hermes, wstając i podchodząc do niej. – O co chodzi? – spytała, zaglądając mu w oczy.
– Wynoś się z mojego biura.
– Posłuchaj. Bądź rozsądny. Jesteśmy dobrym nabywcą. Chcemy tylko ułatwić sobie zadanie eradykacji wszystkiego, co powie Anarcha, nic ponadto. Nie chcemy go krzywdzić. Nie musimy tego robić. To twój przyjaciel glina lubi bawić się bronią, no i ten wasz technik. A propos, gdzie jest jego pistolet?
– Ja go mam – odpowiedział Sebastian. – Więc zabieraj się stąd – rozkazał, otwierając na oścież drzwi wejściowe.
Ann westchnęła cicho.
– Nie widzę żadnych przeszkód dla naszej bardziej zażyłej znajomości. Lotta kotłuje się gdzieś z obcym facetem, zostałeś sam. Ja też jestem sama. W czym problem? Nie zrobiliśmy nic złego. Twoja żona jest dzieckiem cierpiącym na wszelkie możliwe fobie, boi się dosłownie wszystkiego. A ty popełniasz błąd, traktując poważnie jej neurotyczne lęki. Trzeba było jej powiedzieć: pływaj albo toń. Ja bym tak zrobiła. – Ann zapaliła kolejnego papierosa. – Powinieneś raczej ścigać tego gliniarza, Joego Tinbane’a. Nie wnerwia cię, że on sypia z twoją żoną? Pewnie teraz właśnie to robią, a ty wściekasz się na mnie. – Jej łamiący się głos pobrzmiewał lekko oskarżycielską nutą, lecz nawet w tym momencie pozbawiony był pasji. Chłodne stwierdzenie faktu. Porażające, pomyślał. Dłużej tego nie zniosę. To nie może być ta sama kobieta, z którą spałem; nikt nie potrafiłby zmienić się tak bardzo. – Myślę – powiedziała Ann – że oboje powinniśmy zapomnieć o tej kłótni, która żadnemu z nas nie przyniesie pożytku, a potem... – tu wzruszyła ramionami – zacząć od nowa w punkcie, w którym skończyliśmy. Możliwe, że nasz związek byłby bardzo udany, w stu procentach spełniony. Mimo twojego wieku.
Sebastian wymierzył jej brutalny, siarczysty policzek. Nie zrażona, schyliła się, by podnieść papierosa. Jej ciało lekko drżało.
– Twoje małżeństwo – ciągnęła – skończyło się; czy ci się to podoba, czy nie. Stare życie skończyło się, nowe zaś...
– Z tobą? – spytał.
– Możliwe. Uważam cię za atrakcyjnego mężczyznę... od biedy. Jeśli tylko uda nam się rozwiązać jakoś ten konflikt dotyczący Thomasa Peaka, to... – rozłożyła ręce – nie widzę, co nie pozwalałoby nam czerpać satysfakcji z tego związku. Dzieli nas tylko jedno: sprawa Anarchy, która wzbudza w tobie tyle wrogości i nieufności. Ale ja i tak uważam, że czeka nas przynajmniej udany początek. Mimo że mnie uderzyłeś. Jestem skłonna zapomnieć o tym; nie wydaje mi się, żeby taka była twoja prawdziwa natura, to po prostu nie ty.
Zadzwonił wideofon.
– Nie odbierzesz? – spytała Ann McGuire.
– Nie – odpowiedział.
Ann podeszła do aparatu i podniosła słuchawkę.
– Vitarium „Flaszka Hermesa” – odezwała się bardzo profesjonalnie. – Biuro jest już nieczynne, czy zechce pan dzwonić jutro rano?
– Mrrrrr – odpowiedział męski, nie znany Sebastianowi głos. Hermes wychwycił zresztą tylko brzmienie, nie treść słów. Siedział teraz bez ruchu, niczym kamienny posąg, i błądził myślami gdzieś daleko. Ona ma rację, stwierdził w duchu, nie mogę winić Lotty. Moje małżeństwo dobiegło końca, ponieważ ona, Ann McGuire, potrafiła tak pokierować wydarzeniami. Teraz na przykład wystarczy, że odnajdzie Lottę i powie jej o tym, że zaciągnęła mnie do łóżka. I odmaluje przed nią rzeczywistość tak, jak zrobiła to przed chwilą: stwierdzi, że to początek trwałego związku.
W ciągu jednego wieczoru, pomyślał, ta dziewczyna zrujnowała moją firmę i moje życie prywatne. Jeszcze wczoraj nie uwierzyłbym, że to jest możliwe.
– Dzwoni niejaki Carl Gantrix – powiedziała Ann.
– Nie znam go – odparł.
Kobieta przesłoniła dłonią mikrofon.
– On wie, że masz Anarchę Peaka, i dzwoni właśnie w tej sprawie. Zdaje się, że to potencjalny klient – dodała, wyciągając w jego stronę dłoń ze słuchawką.
Nie miał wyboru. Wstał i wolno zbliżył się do aparatu.
– Do widzenia – powiedział apatycznie.
– Pan Hermes? – odezwał się Gantrix. – Miło mi było pana poznać.
– Wzajemnie.
– Kontaktuję się z panem jako oficjalny przedstawiciel Jego Wielebności Raya Robertsa, który odbywa pielgrzymkę i właśnie w tej chwili, o czym donoszę z wielką radością, znajduje się na pokładzie odrzutowca zmierzającego ku Zachodnim Stanom Zjednoczonym. Za dziesięć minut wyląduje na lotnisku w Los Angeles.
Sebastian nie odpowiedział. Słuchał nieuważnie.
– Panie Hermes – ciągnął Gantrix – zdecydowałem się zadzwonić o tak nietypowej porze w nadziei, że zastanę pana jeszcze w pracy. Pozwolę sobie nawet wyrazić przypuszczenie, iż jest pan teraz bardzo zajęty troskliwą opieką nad Anarchą. Nie mylę się, panie Hermes?
– Kto panu powiedział, że mam Anarchę? – spytał Sebastian.
– Niestety, nie mogę zdradzić tej tajemnicy – odparł Gantrix, a jego twarz na ekranie uśmiechnęła się chytrze.
– Pański informator jest w błędzie – rzekł Hermes.
– Nie wydaje mi się, żeby tak było. – Mina i ton głosu Gantriksa były teraz nie tylko chytre, ale także drwiące, jakby przedstawiciel Robertsa kpił z Sebastiana w żywe oczy. – Jeśli chodzi o mnie, to przebywam już na terytorium Zachodnich Stanów Zjednoczonych, właśnie w Los Angeles, i wkrótce dołączę do pana Robertsa. Mam jednak dość czasu, by ubić z panem interes. Jego Wielebność Ray Roberts polecił mi wynegocjować cenę zakupu Anarchy Peaka i to właśnie zamierzam teraz uczynić. Jaką kwotę podali państwo w swoim katalogu?
– Czterdzieści miliardów poscredów – odparł Sebastian.
– Dość drogo.
– Czterdzieści pięć miliardów, jeśli doliczyć prowizję sprzedawcy.
Ann McGuire stanęła cicho za jego plecami.
– Popełniłeś błąd, podając cenę.
– Jest zupełnie niedorzeczna – odrzekł Hermes. – Nikt nie zdecyduje się na taki wydatek. Nawet uditi.
– Mylisz się. Biorąc pod uwagę to, jak wielkie są ich dochody, nic nie jest dla nich niemożliwe.
– Wkrótce będę u pana – oświadczył Gantrix. – Być może uda nam się nieco zbić tę wysoką cenę. – Mężczyzna nie oglądał na zniechęconego. Zatem Ann miała rację. – Tymczasem zaś, panie Hermes, dobry wieczór.
– Dobry wieczór – odpowiedział Sebastian i zakończył połączenie.
– Czujesz się tak bardzo winny z powodu tego, że mnie uderzyłeś, że teraz karzesz samego siebie, poddając się bez walki – stwierdziła Ann.
– Możliwe – przyznał. Jednak nie wierzył, by uditi byli w stanie wyłożyć tak niewyobrażalną kwotę. – Kiedy Gantrix tu dotrze, podniosę cenę.
– Nie zrobisz tego. Raczej skapitulujesz. Zresztą w tej chwili nie wiesz nawet, czy Anarcha jest jeszcze w twoich rękach. Chyba lepiej będzie, jeśli pozwolisz mi zająć się tą sprawą, Sebastianie. Masz dość wrażeń na dziś.
– A ty najbardziej chciałabyś zająć się wszystkimi uprawami.
– Dlaczego nie? Jestem inteligentna i świetnie wykształcona. Przygotowano mnie także do prowadzenia interesów. A ty jesteś wykończony, idź więc lepiej na zaplecze i prześpij się. Obudzę cię, kiedy Gantrix tu przyjdzie. Będziesz udawał mojego doradcę. Przecież przyda ci się ktoś, kto oprowadzi twoje sprawy, kiedy jesteś w takim stanie. Nie wydaje mi się, żeby Lotta potrafiła sprostać takiemu wydaniu. I dlatego przegrała.
Sebastian wstał i wyszedł z biura. Wędrując ciemną ulicą szukał kryjówki sprzymierzeńców. Przez chwilę stał na chodniku, wymachując rękami, i wtedy z budynku po prawej wyszedł mężczyzna; ten sam, który dzwonił, by ostrzec przed Ann.
– Potrzebuję pomocy – powiedział Hermes.
– W jakim sensie? – spytał ciemnowłosy mężczyzna. – Mamy się zająć tą dziewczyną, McGuire?
– Domyślam się, że widzieliście wóz, który jakiś czas temu wystartował z naszego dachu.
– Owszem – przytaknął mężczyzna. – Widzieliśmy też aerobus Biblioteki, który ruszył za nim.
– Nie jestem pewien, czy Anarcha jest jeszcze w naszych rękach.
– My także czekamy na potwierdzenie. Ale odnieśliśmy wrażenie, że wasz pojazd miał fantastyczny start. Kierowca musi być prawdziwym mistrzem.
To pewnie Bob Lindy, pomyślał Sebastian. Rzeczywiście, prowadzi jak wariat.
– Skąd będziecie wiedzieli? – spytał nieznajomego. – Muszę mieć pewność co do losu Anarchy, bo za chwilę zjawi się u mnie klient reprezentujący Raya Robertsa.
– Gantrix – dodał mężczyzna, kiwając głową. – Monitorowaliśmy pańską wideorozmowę z Gantriksem; wiemy, że jest w drodze. Wymienił pan niezłą sumkę. Czy to prawdziwa cena Anarchy? A może chciał pan tylko zniechęcić uditich?
– Nie miałem pojęcia, że są w stanie zebrać tyle pieniędzy – odparł Sebastian.
– Bo nie są. W każdym razie nie w poscredach Zachodnich Stanów Zjednoczonych. Gantrix będzie próbował namówić pana na przyjęcie waluty GWM, która, jak pan wie, jest zupełnie bezwartościowa. Zapomniał pan o sprecyzowaniu tej kwestii – dodał.
– Jeżeli straciliśmy Anarchę, ta sprawa i tak nie ma już znaczenia.
– Zawiadomię pana, gdy tylko czegoś się dowiemy. Wysłaliśmy własny pojazd za aerobusem Biblioteki. Lada chwila powinien nadejść meldunek. Proszę zwodzić Gantriksa, dopóki nie odezwiemy się do pana.
– W porządku. – Sebastian skinął głową i dodał: – Doceniam waszą pomoc. – Zabrzmiało to dość niezręcznie.
– Musi pan pozbyć się tej McGuire – powiedział z naciskiem mężczyzna. – Nie ma pan nad nią kontroli? Owszem, Jest twarda, to profesjonalistka, ale pan jest silniejszy.
– Co zyskam, wyrzucając ją na ulicę? – Wszelkie działanie wydawało mu się daremne, z góry skazane na niepowodzenie. – I tak przekazała już Bibliotece meldunek o wszystkim, czego się dowiedziała. Bardziej już nam nie zaszkodzi.
– Wyda pana w ręce Gantriksa, oto co zrobi. – W głosie mężczyzny słychać było narastające oburzenie. – Przejmie kontrolę nad negocjacjami i zanim się pan obejrzy, sprzeda Anarchę, a wtedy będzie po wszystkim.
Z budynku po prawej wychynęła druga ciemna postać. Dwaj agenci rzymskiego syndykatu naradzali się przez chwilę po cichu.
– McGuire dzwoni do biblioteki z pańskiego wideofonu – jeden z nich zwrócił się do Sebastiana. – Opowiada Radzie Eradów o Gantriksie i jego planowanym spotkaniu z panem w vitarium.
– Mówi też, że podłożyła w biurze bombę – dodał drugi, nie zdejmując słuchawek. – Przyniosła ją w magnetofonie zostawiła gdzieś na zapleczu. Może ją zdalnie zdetonować, kiedy tylko zechce.
– Ciekawe po co? – zainteresował się pierwszy. – Kogo chce wysadzić w powietrze? Siebie?
– Tego nie powiedziała. Erad z Biblioteki, który podniósł słuchawkę, chyba wiedział. Zaczekajcie – poprosił, przyciskając słuchawki do uszu. – Dzwoni ponownie... Tym razem do męża – dodał po dłuższej chwili.
– Do męża – powtórzył Sebastian. Więc i to nie było prawdą, pomyślał i poczuł nienawiść do Ann McGuire – głęboką i silną.
– Robi się coraz ciekawiej – odezwał się mężczyzna w słuchawkach po jeszcze dłuższej przerwie. – Wygląda na to, że pańska znajoma realizuje kilka planów jednocześnie. Po pierwsze, chce, żeby zlokalizowano i zaczęto obserwować panią Hermes. Nie orientuje się pan, gdzie można znaleźć pańską żonę?
– Nie.
– Po drugie – ciągnął nieznajomy – zleciła zabicie pewnego mężczyzny, niejakiego Joego Tinbane’a. I wreszcie, kiedy to zadanie zostanie wykonane, eradowie mają zatrzymać pańską żonę, by nie mogła do pana wrócić. Annie McGuire zamierza pozostać przy panu tak długo, aż Biblioteka przejmie Anarchę, a wtedy... – mężczyzna spojrzał na Sebastiana z ukosa – wtedy pana zabije. Za to, co ją spotkało. Co pan jej zrobił, panie Hermes?
– Dałem jej w twarz.
– Widocznie za słabo – skomentował mężczyzna w słuchawkach.
Sebastian odwrócił się na pięcie i przeszedł przez ulicę, by powrócić do vitarium. Kiedy wszedł do środka, zobaczył Ann usadowioną wygodnie w sporej odległości od wideofonu. Kobieta uśmiechnęła się przyjaźnie.
– Dokąd cię poniosło? – spytała z troską. – Wyglądałam za drzwi, ale jest zbyt ciemno, nie zauważyłam cię.
– Spacerowałem i rozmyślałem – odparł.
– I co postanowiłeś?
– Jak dotąd nic.
– Właściwie to nie masz nad czym rozmyślać.
– Owszem, mam – zaprzeczył. – Na przykład nad tym, co mam z tobą zrobić. Muszę podjąć decyzję.
– Pamiętaj, że ci pomagam – powiedziała przymilnie. – Mówię ci jeszcze raz: idź, połóż się na trochę. Obudzę cię, kiedy zjawi się Gantrix. – Ann wstała, położyła dłoń na ramieniu Sebastiana i poklepała go delikatnie. – I nie martw się tak bardzo. Jeżeli nawet straciłeś Anarchę, to jest w rękach ludzi Biblioteki, a to wcale nie jest takie złe. Eradowie będą wiedzieli, jak o niego zadbać. A jeśli wciąż go masz... – Zawahała się i urwała, kalkulując coś w myśli. W jej intensywnie niebieskich oczach było widać zdecydowanie. – Poradzę sobie doskonale. Mam na myśli negocjację z Carlem Gantriksem.
Sebastian poszedł na zaplecze, położył się na posłaniu, które jeszcze niedawno zajmował Anarcha, i przez dłuższą chwilę wpatrywał się w sufit niewidzącym wzrokiem. Całą moją firmę, pomyślał, całą moją firmę i mnie samego potrafi doszczętnie zniszczyć. Nie ma we mnie niczego, co oparłoby się jej sile. Dlaczego nie potrafię jej powstrzymać? Przecież mam pistolet, mógłbym ją zabić.
Jednakże Sebastian Hermes miał wprawę jedynie w przywracaniu życia, nie zaś w jego odbieraniu. Cały jego światopogląd, wszystko, w co wierzył, wiązało się z odradzaniem się ludzi. I to wszystkich, bez żadnej różnicy – vitarium nigdy nie pytało o pochodzenie staronarodzonego, którego właśnie odkopywało; nigdy też nie pytało o to, czy należy komuś przywrócić życie, czy też nie.
Nie jest łatwo zabić człowieka, pomyślał Sebastian. Tak się nie robi, musi być inne rozwiązanie. Jednak odrobiną przemocy także niczego nie osiągnął, poza tym, że znalazł się na liście osób, którym Ann chce odpłacić z nawiązką. Hermes doszedł do wniosku, że nie zdoła fizycznie uwolnić się od niej. Nie uda mi się, jeśli ona nie zechce odejść. Słowa nie robią na niej żadnego wrażenia. Nie boi się ani gróźb, ani niebezpieczeństwa. Gdzie jest ta bomba? – zastanawiał się niespokojnie. W tym pokoju? Boże, muszę coś zrobić, nie mogę tak po prostu leżeć. Trzeba działać.
W pokoju dla interesantów rozległ się dzwonek wideofonu.
Sebastian zerwał się na równe nogi zjedna myślą: nie mogę pozwolić, żeby to ona odebrała. Sprintem pobiegł w tamtą stronę. Ann McGuire siedziała już przy aparacie ze słuchawką przy uchu. Hermes wyrwał jej z ręki aparat.
– I tak nie chcieliby ze mną rozmawiać – stwierdziła filozoficznie. – Kimkolwiek są, powiedzieli, że będą gadać tylko z tobą. I nie podobał mi się ich ton – dodała krytycznie. – Dziwnych masz przyjaciół, Sebastianie, o ile to twoi przyjaciele, rzecz jasna.
Na ekranie ukazała się twarz Boba Lindy’ego.
– Usłyszy mnie? – spytał inżynier.
– Nie. – Hermes podniósł z biurka całe urządzenie i odszedł tak daleko, jak pozwalała na to długość przewodu. – Mów.
– Nie możesz się jej pozbyć? – nie ustępował Lindy.
– Powiedziałem: mów – warknął zirytowany Sebastian.
– Wykiwaliśmy ich – pochwalił się inżynier. – Mieliśmy prawdziwy pojedynek powietrzny z tym wozem, który nas śledził. Zupełnie jak w czasach drugiej wojny światowej. Ja wywijałem pętlę, oni to samo. Parę razy wyciąłem Immelmana... Wreszcie wykołowałem ich tak, że polecieli na północ, a my na południe. Zanim zdążyli zawrócić, już nas nie było. Przed chwilą wylądowaliśmy, pacjent siedzi jeszcze w wozie.
– Tylko mi nie mów, gdzie jesteście – uprzedził Hermes.
– Za cholerę, póki jest z tobą ta szurnięta paniusia. Nie boi się ciebie ani trochę, prawda? Kobiety nigdy nie czują strachu przed facetem, z którym były w łóżku. Ale mnie na pewno będzie się bała: widziałem to w jej oczach, kiedy mierzyłem do niej z pistoletu. Chcesz, żebym wrócił? Mogę zostawić Signa z Anarchą i przylecieć do biura. Obróciłbym w czterdzieści minut.
– Sam muszę sobie z tym poradzić – odrzekł Sebastian. – Dzięki. Zadzwoń do mnie za dwie godziny. Cześć – rzucił na pożegnanie i odłożył słuchawkę.
Ann McGuire stała przy oknie z ramionami złożonymi na piersiach.
– Zatem Anarcha jest jeszcze w waszych rękach. Proszę, proszę.
– Skąd wiesz?
– Powiedziałeś: „Tylko mi nie mów, gdzie jesteście”. – Agentka Biblioteki odwróciła się plecami do okna i spojrzała mu w oczy. – A z czym zamierzasz sobie poradzić samodzielnie?
– Z tobą – odparł krótko Sebastian.

12

Nie wiemy, czym jest Bóg... jest On bowiem nieskończony, a zatem obiektywnie niepoznawalny. Sam Bóg także nie wie, czym jest, nie jest bowiem niczym.
Eriugena

Stanęli twarzą w twarz.
– Ukryłam bombę w twoim vitarium – oznajmiła Ann. – Dlatego raczej nie próbuj robić użytku z tego pistoletu. A nawet jeśli mnie stąd wyprowadzisz, będę mogła zdetonować ładunek. Mogę zabić ciebie i Carla Gantriksa, a jeśli to zrobię, uditi będą ścigać twoją żonę. Uznają, że ty jesteś wszystkiemu winien, a musisz wiedzieć, że są wyjątkowo mściwi.
– Nie zdetonujesz tej bomby tak długo, jak długo tu pozostaniesz – odparł po namyśle Sebastian. – A to dlatego, że ty także byś zginęła, a jesteś moim zdaniem zdecydowanie zbyt pełna życia i aktywna, by świadomie wybierać śmierć.
– Dziękuję. – Wokół jej oczu pojawiły się drobne zmarszczki, kiedy się uśmiechnęła. – Traktuję to jako komplement.
Na chwilę zapadła cisza, przerwało ją stukanie do drzwi.
– To pan Gantrix – powiedziała Ann, zmierzając w stronę wejścia. – Mam go wpuścić? – Niemal natychmiast sama udzieliła sobie odpowiedzi: – Tak, myślę, że udział trzeciej osoby w tej sprawie oczyści nieco atmosferę. A przynajmniej powstrzyma cię przed miotaniem gróźb pod moim adresem – dodała, otwierając drzwi.
– Zaczekaj! – zawołał.
Spojrzała na niego pytająco.
– Nie róbcie krzywdy Lotcie, a pozwolę wam zabrać Anarchę.
Oczy Ann zapłonęły triumfalnym blaskiem.
– Ale chcę ją dostać najpierw – ciągnął Hermes. – Ma znaleźć się fizycznie w moim posiadaniu, zanim wydam Anarchę. I nie chcę słyszeć twoich obietnic. – Słowa nie znaczyły dla niej absolutnie nic.
Przez uchylone drzwi zajrzał wysoki, mizerny i niezbyt schludnie ubrany Murzyn.
– Pan Hermes? Sebastian Hermes? – Przybysz rozejrzał się po siedzibie vitarium. – Cieszę się, że wreszcie spotykamy się osobiście. Do zobaczenia, panie Hermes – powiedział, zmierzając w stronę Sebastiana z wyciągniętą ręką.
– Chwileczkę, panie Gantrix – odrzekł gospodarz vitarium, ignorując powitalny gest Murzyna, po czym znowu zwrócił się do Ann. – Rozumiesz warunki naszej umowy? – pojrzał jej prosto w oczy, próbując wyczytać coś z wyrazu twarzy. Nie udało mu się, nie potrafił czytać w myślach uczuciach Ann.
– Widzę, że przeszkadzam – powiedział jowialnie Gantrix. – Usiądę sobie – oznajmił, idąc w stronę jednego z krzeseł – i poczytam, dopóki państwo nie skończą rozmawiać. – Siadając, spojrzał na zegarek. – Muszę jednak uprzedzić, że za godzinę mam spotkanie z Jego Wielebnością Rayem Robertsem.
– Nie można mieć innej osoby „w fizycznym posiadaniu” – zauważyła Ann.
– To tylko słowa – odrzekł Sebastian. – Sama nie zważasz na nie lub używasz ich z czysto sadystycznych pobudek. Przecież doskonale wiesz, co mam na myśli. Chcę, żeby znalazła się tutaj, a nie w jakimś motelu na peryferiach lub bibliotece. Tutaj, w vitarium.
– Czy Anarcha Peak znajduje się w tym budynku? – wtrącił Gantrix. – Może mógłbym przejść po cichutku na zaplecze i spojrzeć na niego, podczas gdy mili państwo będą kontynuować dyskusję?
– Nie znajduje się w tym budynku – odparł szorstko Sebastian. – Ze względów bezpieczeństwa musieliśmy go przenieść w inne miejsce.
– Ale wciąż jest pan właścicielem Anarchy w sensie prawnym, a także realnie? – upewnił się przybysz.
– Tak. Tyle mogę panu zagwarantować.
– Dlaczego uważasz, że mogę ci oddać Lottę? – spytała Ann. – Opuściła cię z własnej woli i nie mam pojęcia, gdzie jest; wiem tylko, że w okolicy San...
– Znajdziecie ten motel – przerwał jej. – Prędzej czy później. Dzwoniłaś do biblioteki i powiedziałaś eradom, że mają szukać tak długo, aż znajdą Lottę.
Dziewczyna pobladła.
– Znam treść obu rozmów – dodał Sebastian. – I z biblioteką, i z twoim mężem.
– Obie były prywatne – stwierdziła z urazą i gniewem, ale także, co nie umknęło uwagi Hermesa, z obawą. Po raz pierwszy Ann straciła panowanie nad sytuacją. Bała się go, a jej obawy były uzasadnione. To, że poznał treść dwóch ważnych rozmów, a tym samym prawdziwe intencje agentki Biblioteki, dogłębnie go zmieniło. Sebastian odczuwał to bardzo mocno i wiedział, że Ann także zauważyła tę transformację. – Mówiłam przyparta do muru – wyjaśniła. – Nikt nie zamierza zabijać Joego Tinbane’a, to były tylko słowa. Okropnie się zdenerwowałam, kiedy mnie uderzyłeś: coś takiego przytrafiło mi się pierwszy raz w życiu. A to, co powiedziałam o pozostaniu przy tobie... – Kobieta zawahała się, starannie dobierając słowa. Hermes wyczuwał, że w myślach tasowała różne odpowiedzi. – Szczerze mówiąc, naprawdę chciałabym z tobą zostać, bo uważam, że jesteś atrakcyjny. Musiałam jednak znaleźć jakąś wymówkę przed moim mężem. Coś musiałam mu powiedzieć.
– Przynieś tu bombę – rozkazał.
– Hmm... – mruknęła w zamyśleniu, ponownie krzyżując ręce na piersiach. – Nie wiem, czy powinnam to robić. – Wyglądała teraz na mniej przestraszoną.
Zainteresowany nagle ich konwersacją Carl Gantrix decydował się przemówić.
– Bombę? Jaką bombę? – zapytał, wstając nerwowo.
– Oddaj nam Anarchę – powiedziała wolno Ann. – Wtedy rozbroję bombę.
Znaleźli się w impasie.
– Przyniosłam tu ładunek wybuchowy, kiedy wydawało mi się, że zastanę Anarchę. Zamierzałam go zabić – wyjaśniła Gantriksowi Ann.
Murzyn spojrzał na nią z niezmiernym przerażeniem.
– Ależ... dlaczego?
– Pracuję dla Biblioteki – odpowiedziała szczerze. – Czyżby Ray Roberts nie marzył o rychłym zgonie Anarchy? – spytała, zdziwiona reakcją Gantriksa.
– Dobry Boże, nie! – zawołał emisariusz uditich.
Teraz oboje, Sebastian Hermes i Ann McGuire, spojrzeli na niego ze zdumieniem.
– Czcimy wielkiego Anarchę. – Gantrix zaczął się jąkać, oponując gwałtownie. – Jest naszym świętym... jedynym, jakiego mamy. Czekaliśmy dziesiątki lat na jego powrót. Przyniesie nam ostateczną mądrość życia pozagrobowego. To właśnie jest celem pielgrzymki Raya Robertsa: nasz przywódca chce usiąść u stóp Anarchy i wysłuchać dobrej nowiny. – Gantrix ruszył w stronę Ann McGuire, zaciskając pięści. Dziewczyna zeszła mu z drogi. – Dobrej nowiny – ciągnął Murzyn – dotyczącej wiecznego zjednoczenia wszystkich dusz następującego po śmierci. Nie liczy się nic poza dobrą nowiną.
– Biblioteka... – zaczęła Ann dość niepewnie.
– Wy, eradowie – przerwał jej Gantrix. Głos miał ochrypły i ponury, pełen nie skrywanej pogardy. – Tyrani. Kacykowie tego świata. Jaki macie w tym interes? Zamierzacie poddać eradykacji nowinę, którą przyniesie Anarcha? Powiedział pan, że Wielebny Thomas Peak jest już bezpieczny? – zwrócił się do Sebastiana.
– Tak – odparł Hermes. – Próbowali go dopaść i prawie im się udało. – Czyżby mylił się co do Robertsa? Czy przedstawiciel uditich mówił prawdę? Sebastian nie mógł się wyzbyć wrażenia nierealności tej sytuacji. Wydawało mu się, że Carl Gantrix w rzeczywistości nie znajduje się w vitarium i nie mówi tego, co mówi, że wszystko to jest snem: słowa, zdumienie, wściekłość i jawna niechęć Murzyna do Biblioteki. Jeśli jednak uczucia te były szczere, pomyślał, to być może ubijemy interes. Może ruszymy wreszcie z miejsca i oddamy mu Anarchę. Sytuacja zmieniła się diametralnie.
Carl Gantrix zwrócił się do Sebastiana.
– Czy ona ma przy sobie sterownik potrzebny do zdetonowania bomby?
– Biblioteka może zdalnie zdetonować ładunek – wtrąciła hardo Ann.
– Nie może – oświadczył Hermes. – Ona ma sterownik. Przecież sama to powiedziałaś w rozmowie z biblioteką – dodał, zwracając się do niej.
– Sądzi pan, że ta kobieta byłaby skłonna poświęcić się i zginąć? – spytał rzeczowo Gantrix.
– Nie – stwierdził zdecydowanie Sebastian. – Jestem pewien, że zamierzała najpierw wymknąć się w bezpieczne miejsce.
– W takim razie proponuję następujący plan działania: ja będę ją trzymał, pan zaś zajmie się szukaniem sterownika – rzekł Gantrix, chwytając dziewczynę w żelazny uścisk chudych rąk. Zbyt żelazny, pomyślał Sebastian. I w tym momencie pojął przyczynę poczucia nierealności związanego z poczynaniami Gantriksa: rzecznik uditich był zdalnie sterowanym robotem.
Nic dziwnego, że „Gantrix” nie bał się bomby teraz, gdy wiedział już – a raczej gdy jego operator wiedział – że Anarcha jest bezpieczny, daleko stąd, pomyślał Sebastian. Tak naprawdę tylko ja straciłbym tu życie, a także Ann McGuire.
– Sugeruję – odezwał się robot – żeby przeszukał ją pan tak szybko, jak to możliwe. – Jego głos brzmiał nadzwyczaj władczo.
– Annie, nie detonuj bomby – powiedział Sebastian. – Odpuść sobie dla własnego dobra. Niczego nie osiągniesz w ten sposób, bo to nie jest człowiek, tylko robot. Uditi nie będą domagać się krwi tylko dlatego, że zniszczysz im robota.
– Czy to prawda? – spytała „Gantrixa”.
– Tak jest – odparł automat. – Nazywam się Carl Junior. Panie Hermes, proszę jej odebrać sterownik bomby. Mamy sprawę do omówienia, a pozostała nam na to niespełna godzina.
Hermes po piętnastominutowych poszukiwaniach znalazł urządzenie w torebce Ann. Dzięki silnemu uściskowi robota dziewczyna nie miała najmniejszej szansy na dosięgnięcie sterownika, toteż nawet przez chwilę nie byli w niebezpieczeństwie.
– Może i znalazłeś ten drobiazg – odezwała się wytrącona z równowagi Ann – ale instrukcje, które przesłałam do biblioteki, wciąż obowiązują. Te, które dotyczą Joego Tinbane’a i twojej żony – dodała, spoglądając bezczelnie w oczy Sebastianowi, gdy tylko robot rozluźnił uścisk.
– A to, co mówiłaś o mnie? – spytał Hermes. – Że będziesz trzymać się blisko mnie, żeby...
– Tak, tak, tak – przerwała niecierpliwie, masując obolałe ramiona. Po chwili odrzuciła włosy do tyłu, przygładziła je i gwałtownie potrząsnęła głową. – Moim zdaniem on łże – powiedziała, wskazując nieznacznie na Carla Juniora. – Jeżeli sprzedasz mu Anarchę, nie dostaniesz nic ponad bezwartościowe poscredy GWM, a potem, po paru tygodniach, uditi ogłoszą, że Thomas Peak rozchorował się, po czym zniknie na zawsze. Będzie trupem. Jakiś czas temu, zanim przyszło to coś, proponowałeś mi wymianę. Przyjmuję warunki: odzyskasz Lottę, tak jak chciałeś: fizycznie, tu, w vitarium. A my dostaniemy Anarchę. – Ann spojrzała uważnie na Hermesa, czekając na odpowiedź.
– Ale jeśli uditi kupią Anarchę...
– Potrafię sobie wyobrazić, że i w takiej sytuacji być może zobaczysz jeszcze kiedyś swoją Lottę. Zrozum: ja ci nie grożę. Oferuję ci tylko absolutną pewność, że odzyskasz żonę. – Ann znowu sprawiała wrażenie pewnej siebie. – Użyjemy wszelkich środków, którymi dysponuje Biblioteka, by namówić ją do odejścia od Joego Tinbane’a i powrotu do ciebie. Nie będzie to żaden przymus, po prostu uświadomimy Lotcie, jak bardzo ci na niej zależy i do jakich poświęceń jesteś zdolny, by ją odzyskać. Zrezygnujesz mianowicie z czterdziestu pięciu miliardów poscredów, żeby znowu zobaczyć żonę. Ona to zrozumie... niektórzy z eradów są bardzo dobrzy w wyjaśnianiu zawiłych kwestii.
– Polecimy w inne miejsce – zwrócił się Sebastian do robota Carla Juniora. – Gdzieś, gdzie spokojnie będziemy mogli omówić szczegóły transakcji. – Chwyciwszy Ann McGuire pod ramię, poprowadził ją do wyjścia i wypchnął na ulicę. Carl Junior bez słowa podążał za nimi.
Kiedy Sebastian Hermes zamykał na klucz drzwi swego vitarium, Ann bynajmniej nie milczała.
– Ty durniu. Głupi, głupi. – Jej ostry głos niósł się echem, kiedy Sebastian i Carl Junior wspinali się rozklekotanymi schodami na dach budynku, gdzie parkował aerowóz.
– Zawsze staliśmy w opozycji do Biblioteki – mówił robot, gdy ostrożnie pokonywali ostatnie stopnie z surowego drewna. – A teraz eradowie zamierzają zniszczyć całą nową naukę Anarchy; wymazać każdy ślad transcendentnej doktryny, którą ze sobą przynosi... Nie mylę się, panie Hermes? Czy dotychczasowe wypowiedzi Anarchy zdradzają, że ma za sobą doświadczenia religijne o niespotykanej mocy i głębi?
– Jak najbardziej – odparł Sebastian. – Mówi o tym i dyktuje wspomnienia od chwili, gdy udało nam się go ożywić, i to każdemu, kto tylko znajdzie się w zasięgu jego wzroku.
Wreszcie dotarli do zaparkowanego aerowozu. Hermes otworzył drzwi, by wpuścić robota do środka.

– Jaką władzę ma Biblioteka nad pańską żoną? – spytał Junior, gdy pojazd wzbił się w nocne niebo. – Taką, jakiej mówiła ta dziewczyna?
– Nie wiem – odrzekł uczciwie Sebastian. Zastanawiał się, czy Joe Tinbane zdoła obronić Lottę. Chyba ma szansę, pomyślał. W końcu to on na własną rękę wyciągnął ją z gmachu Biblioteki... A skoro tak, to rozsądek nakazuje spodziewać się, że nie da jej sobie odebrać. Tylko do czego mogą się posunąć ludzie Biblioteki? Sprawa Lotty i Tinbane’a była wątkiem pobocznym, raczej prywatną wendetą Ann McGuire zasadniczym elementem polityki tej instytucji.
A jak dotąd wydawało się, że to Rada Eradów określa poczynania Ludowej Biblioteki Miejskiej, nie zaś zachcianki Ann.
– Groźby – powiedział do robota – zastraszanie. Kobieta preferująca rozwiązania siłowe zawsze sugeruje użycie przemocy, chyba że bez szemrania wykonuje się jej polecenia. – W tym momencie Sebastian pomyślał o Lotcie i o tym, jak bardzo różniła się od Ann: byłoby nie do pomyślenia, aby groziła użyciem siły dla osiągnięcia jakiegokolwiek celu. Jestem szczęściarzem, pomyślał, że mam taką żonę. A raczej byłem. Nie wiem, która wersja okaże się prawdziwa. Niech nam Bóg pomoże.
Jeżeli Biblioteka skrzywdzi pańską żonę – rzekł siedzący obok robot – z pewnością podejmie pan działania odwetowe. Skierowane, jak mniemam, przeciwko tej dziewczynie. Mam rację czy też nie? Proszę wybrać odpowiedź.
– Masz rację – odpowiedział spięty Sebastian.
– Ona zapewne zdaje sobie z tego sprawę. Podejrzewam, że powstrzyma ją to przed pochopnym działaniem.
– Zapewne – zgodził się Hermes. Bzdura, pomyślał. Ann McGuire dobrze wie, jak niewiele mógłbym jej zrobić. – Porozmawiajmy o innych sprawach – zwrócił się do robota, bojąc się drążyć w myślach poprzedni temat. – Zabieram cię do mojego mieszkania. Nie ma tam Anarchy, ale przynajmniej możemy spokojnie omówić cenę i sposób przekazania praw. Korzystamy ze standardowej procedury operacyjnej i nie widzę powodu, abyśmy tym razem mieli od niej odstępować.
– Ufamy panu – zapewnił serdecznie robot. – Lecz oczywiście będziemy chcieli obejrzeć Anarchę, nim przekażemy panu jakąkolwiek kwotę. Musimy mieć dowód, że istotnie jest pan w posiadaniu Thomasa Peaka i że jest on żywy. Chcielibyśmy także odbyć z nim krótką rozmowę.
– Nie – odparł Sebastian. – Możecie go zobaczyć, ale nie pozwalam na rozmowę.
– Dlaczego? – spytał Carl Junior, spoglądając na niego z zainteresowaniem.
– To, co Anarcha ma do powiedzenia – odrzekł Hermes – nie ma żadnego związku z transakcją. Nigdy nie bierze się tego pod uwagę, wypowiedzi staronarodzonych nie są podstawą interesów prowadzonych przez vitaria.
Robot milczał przez moment.
– W takim razie musimy uwierzyć panu na słowo, że Anarcha powrócił z zapasem cennych wspomnień.
– Tak jest – potwierdził Sebastian.
– A jeśli chodzi o cenę, którą pan wymienił...
– Cena nie podlega negocjacji – przerwał mu Hermes. W tej części działalności vitarium stosował konsekwentnie jedną zasadę: nie ustępować ani o krok w sprawie pieniędzy.
– Płatności dokonamy w naszej walucie – oświadczył robot. – W banknotach Gminy Wolnych Murzynów.
Czyli tak, jak ostrzegała mnie Ann McGuire, pomyślał Sebastian, czując dreszcz na plecach. Akurat tym razem mówiła prawdę. Ludzie z Rzymu też mnie uprzedzali.
– W walucie Zachodnich Stanów Zjednoczonych – skorygował.
– Zawieramy transakcje, płacąc wyłącznie naszymi pieniędzmi. – Głos maszyny był bezbarwny, ostateczny. – Nie zostałem upoważniony do negocjowania według innych zasad. Jeżeli zamierza pan upierać się przy rozliczeniu w walucie Zachodnich Stanów Zjednoczonych, proponuję, żeby mnie pan wysadził. Będę musiał donieść Jego Wielebności panu Robertsowi, że nie udało nam się dojść do porozumienia.
– A wtedy Anarcha powędruje do Ludowej Biblioteki Miejskiej – dokończył Sebastian. A ja odzyskam żonę, dodał w myśli.
– Anarcha nie byłby zadowolony z takiego obrotu spraw – utwierdził Carl Junior.
To prawda, zdał sobie sprawę Hermes. Powiedział jednak coś innego:
– Będziemy musieli podjąć taką decyzję. W takich przypadkach mamy do tego prawo.
– W całej historii świata nigdy dotąd nie było takiego przypadku – zaoponował robot. – No, z jednym wyjątkiem – przyznał z namysłem. – Ale do tego doszło dawno temu.
– Czy możecie w jakiś sposób pomóc mi w odzyskaniu żony? – spytał Sebastian. – Wydawało mi się, że uditi mają swoje oddziały komandosów do takich zadań.
– Potomstwo Mocy istnieje tylko po to, by prowadzić działania odwetowe – odrzekł beznamiętnie robot. – Poza tym tutaj, w WUS, nie jesteśmy aż tacy silni. Gdybyśmy znajdowali się na naszym terytorium, sprawa wyglądałaby inaczej.
Lotto, pomyślał Sebastian, czyżbym cię stracił? Z powodu Biblioteki?
I nagle ze zdumieniem stwierdził, że kontempluje nie zalety własnej żony, ale Ann McGuire. Cofnął się myślą i kilka godzin, do tych chwil, kiedy przechadzali się wieczornymi ulicami, podziwiając sklepowe wystawy. A także do tych, kiedy zabawiali się w łóżku. Nie powinienem o tym pamiętać, pomyślał. To było udawanie, ona tylko wykonywała powierzone jej zadanie.
Ale wtedy wydawało się, że jest dobrze. Dopóki nie wyszły na jaw prawdziwe intencje Ann, a spod piękna i kobiecej delikatności nie wyłoniła się żelazna, niszczycielska wola.
– Atrakcyjna dziewczyna ta agentka Biblioteki – zauważył przytomnie robot.
– Fałszywa – burknął Sebastian.
– A czy nie jest tak zawsze? Kupuje się opakowanie, a w środku znajduje się niespodziankę. Ja uważam ją za typowego przedstawiciela kadry Biblioteki: jest atrakcyjna i nie tylko. Zdecydował pan już, czy mam wysiąść, czy też przyjmie pan walutę Gminy Wolnych Murzynów?
– Przyjmę – odparł krótko Hermes. Teraz nie miało to już znaczenia. Odwieczny rytuał biznesu, którym parał się przez tyle lat, w tej chwili przestał się liczyć. Przynajmniej w szerszym kontekście tej sytuacji.
Może uda mi się złapać Joego Tinbane’a przez policyjną sieć radiową, pomyślał. Muszę go ostrzec. To powinno wystarczyć. Gdyby Joe Tinbane wiedział, że ścigają go ludzie Biblioteki, potrafiłby zrobić co trzeba... dla siebie i Lotty. Czyż nie to liczy się najbardziej? Bardziej niż to, czy ona do mnie wróci?
Hermes podniósł słuchawkę wideofonu pokładowego i wybrał numer posterunku Joego.
– Chciałbym się pilnie skontaktować z funkcjonariuszem Tinbane’em – oznajmił policyjnej telefonistce. – Jest już po służbie, ale to wyjątkowa sytuacja: chodzi o jego bezpieczeństwo.
– Poproszę pana nazwisko. – Operatorka umilkła, czekając na dane.
Cholera, pomyślał Sebastian. Joe uzna, że próbuję go wytropić, żeby odbić Lottę. Nawet nie podniesie słuchawki. To oznacza, że nie mam z nim kontaktu, a przynajmniej nie przez policyjną sieć radiową. – Proszę mu powiedzieć – zwrócił się do telefonistki – że ścigają go agenci Biblioteki. On będzie wiedział, o co chodzi – dodał, po czym przerwał poleczenie. Przez chwilę zastanawiał się, czy wiadomość w ogóle dotrze do adresata.
– Czy to kochanek pańskiej żony? – spytał rzeczowo robot.
Sebastian bez słowa skinął głową.
– Pańska troska o niego jest wielce chrześcijańska – ocenił Carl Junior. – Należą się panu słowa uznania.
– To już drugie skalkulowane ryzyko, które podjąłem w ciągu ostatnich dwóch dni – odrzekł lakonicznie Hermes. Wykopanie Anarchy przed czasem było wystarczająco ryzykowne. A teraz jeszcze pozwolił sobie na nadzieję, że Biblioteka nie dopadnie i nie zlikwiduje Tinbane’a oraz Lotty. Czuł się fatalnie: jego psychika źle znosiła takie sytuacje, w dodatku następujące tak szybko po sobie. – On zrobiłby dla mnie to samo.
– A czy on także jest żonaty? – indagował robot. – Jeśli tak, to być może mógłby pan uczynić z jego małżonki swoją kochankę, przynajmniej dopóki pani Hermes towarzyszy Tinbane’owi.
– Nie interesuje mnie nikt inny. Tylko Lotta.
– A jednak podnieca pana ta dziewczyna z Biblioteki, mimo że panu groziła. – Robot przemawiał teraz tonem wszechwiedzącego. – Chcemy przejąć Anarchę, zanim spotka ją pan ponownie. Przed chwilą kontaktowałem się z Jego Wielebnością Rayem Robertsem. Otrzymałem polecenie sfinalizowania transakcji jeszcze dziś. Mam raczej zostać z panem, niż spotkać się z Jego Wielebnością.
– Sądzisz, że jestem aż tak wrażliwy na wdzięki Ann McGuire?
– Tak uważa Jego Wielebność.
Nie zdziwiłbym się, pomyślał smętnie Sebastian, gdyby Jego Wielebność miał rację.

Dotarłszy do mieszkania, natychmiast uruchomił przekazywanie połączeń: w razie gdyby Bob Lindy zadzwonił do biura, automat miał przełączyć rozmówcę na numer domowy. Teraz Sebastian musiał już tylko czekać. A tymczasem wydobył i przygotował sobie sporą dawkę pierwszorzędnego sogumu z prywatnych zapasów. Ekskluzywny produkt miał podnieść nie tylko poziom energii w ciele Hermesa, ale także jego morale.
– Dziwaczny zwyczaj – rzekł robot, obserwując przygotowania. – Zanim nastała Faza Hobarta, nigdy nie wykonałby pan takich czynności na oczach obcego człowieka.
– Jesteś tylko robotem – przypomniał.
– Ale operatorem mojego ciała jest istota ludzka, która korzysta w tej chwili z mojego układu sensorycznego.
Zadzwonił wideofon. Tak szybko? – pomyślał Sebastian, spoglądając na zegarek.
– Do widzenia – powiedział z napięciem do słuchawki. Na ekranie pojawiła się podobizna mężczyzny, lecz nie był to Bob Lindy. Hermes miał przed oczami twarz negocjatora rzymskiego syndykatu, Tony’ego Giacomettiego.
– Śledziliśmy pana w drodze do mieszkania – rzekł Włoch. – Jest pan naszym dłużnikiem, Hermes. Gdyby nie starania naszych ludzi ze stanowiska podsłuchowego, panna McGuire zabiłaby Anarchę tą swoją bombą.
– Zdaję sobie z tego sprawę – odparł Sebastian.
– Co więcej – ciągnął Giacometti – bez naszej pomocy nie poznałby pan treści dwóch rozmów wideofonicznych, które odbyła z pańskiego vitarium. Możliwe zatem, że ocaliliśmy życie pani Hermes, a także pańskie.
– Zdaję sobie z tego sprawę – powtórzył. Klient z Rzymu miał go w garści. – Czego pan ode mnie oczekuje? – spytał.
– Oczekuję, że sprzeda nam pan Anarchę. Wiemy, że towarzyszy mu pański technik, Bob Lindy. Kiedy zadzwonił do vitarium, namierzyliśmy punkt, z którego realizowano połączenie. Dlatego znamy już miejsce pobytu Lindy’ego i Anarchy. Gdybyśmy chcieli przejąć Thomasa Peaka siłą, zrobilibyśmy to bez trudu, ale od dawna nie stosujemy tego rodzaju metod. Ta transakcja musi zostać zawarta na jasnych, zgodnych z naszą etyką zasadach. Rzym to nie Ludowa Biblioteka Miejska i nie uditi: my nie działamy, pod żadnym pozorem, w taki sposób jak oni. Rozumie pan?
– Tak. – Hermes skinął głową.
– Z moralnego punktu widzenia – kontynuował Giacometti – jest pan zobowiązany sprzedać Anarchę nam, a nie Carlowi Gantriksowi. Czy możemy przysłać do pańskiego mieszkania przedstawiciela, z którym wynegocjuje pan warunki transakcji? Może dotrzeć na miejsce w ciągu dziesięciu minut.
– Wasze metody działania są nadzwyczaj skuteczne – wyznał Sebastian. Cóż więcej mógł zrobić? Giacometti miał rację. – Proszę przysłać przedstawiciela – dodał, po czym przerwał połączenie.
Robot Carl Junior przysłuchiwał się temu, co mówił właściciel vitarium, lecz – o dziwo – nie wyglądał na zdenerwowanego przebiegiem rozmowy.
– Gdyby nie oni, wasz Anarcha byłby już martwy – wyjaśnił Sebastian.
– Zapomina pan – odrzekł cierpliwie robot, jakby tłumaczył coś naiwnemu dziecku – że to, co stanie się z Anarchą, zależy przede wszystkim od jego woli. To ona powinna być dla pana obowiązującą normą moralną. Proponuję następujące rozwiązanie: zawiesi pan negocjacje do czasu nawiązania kontaktu z inżynierem Lindym, a wtedy zapyta pan Anarchę, komu chciałby zostać sprzedany. Pozwolę dobie wyrazić przekonanie, że nam – dodał z niezłomną wiarą.
– Giacometti może być odmiennego zdania – odparł Sebastian.
– Decyzja nie należy do niego. Doskonale się składa, że pańscy kontrahenci z Rzymu postanowili przenieść tę sprawię na płaszczyznę etyczną. Tylko że nasze argumenty są znacznie lepsze niż ich – zakończył Carl Junior, promieniejąc.
Religia, pomyślał znużony Sebastian. Więcej kruczków i pokrętnych sposobików niż w zwyczajnym handlu. Poddał się – kazuistyczna dyskusja na tematy wiary przekraczała jego możliwości.
– Pozwolę ci przedstawić ten punkt widzenia wysłannikowi Giacomettiego – powiedział, wchłaniając dla wzmocnienia dodatkowych dziesięć uncji przedniego sogumu.
– Klienci z Rzymu – rzekł po chwili robot – mają całe wieki doświadczenia więcej niż my. Ich negocjator musi być mądry. Usilnie proszę, by starannie omijał pan rozmaite pułapki, które będzie na pana zastawiał.
– Sam będziesz z nim rozmawiał – odpowiedział Sebastian zmęczonym głosem. – Kiedy tylko się zjawi. Przekażesz mu wszystko to, co przed chwilą usłyszałem.
– Chętnie.
– Czujesz się na siłach, żeby pokonać go w dyskusji?
– Bóg jest po naszej stronie – odparł robot.
– I to właśnie zamierzasz powiedzieć negocjatorowi?
Carl Junior zastanawiał się przez chwilę.
– On z pewnością powoła się na sukcesję apostolską. Ja zaś uważam, że mocniejszy jest argument wolnej woli. Prawo cywilne traktuje staronarodzonego jako ruchomość należącą do vitarium, które przyczynia się do jego odrodzenia. Jednakże ten pogląd nie jest zgodny z założeniami natury teologicznej: nie można być właścicielem istoty ludzkiej, ani staronarodzonej, ani jakiejkolwiek innej, zawsze bowiem ma ona wolną duszę. Oczywiste jest więc, że i Anarcha ma duszę, z czym z pewnością zgodzi się przedstawiciel Rzymu. Następnie zaś bez trudu wydedukuje, że jedynie sam Anarcha może decydować o swoim losie, a to właśnie jest stanowisko, które i my popieramy. – Robot ponownie popadł w zadumę i nie odzywał się przez dłuższy czas. – Jego Wielebność Ray Roberts – rzekł wreszcie – w pełni zgadza się z tym rozumowaniem. Jesteśmy w stałym kontakcie. Jeżeli kontrahent z Rzymu zdoła obalić nasze argumenty, co uważam za mało prawdopodobne, pan Roberts przejmie ode mnie, Carla Gantriksa, sterowanie Carlem Juniorem, który stanie się wtedy Rayem Juniorem. Tak więc teraz widzi pan, że od początku byliśmy przygotowani na taki przebieg wydarzeń. Tylko dlatego Jego Wielebność Ray Roberts wybrał się w podróż na Zachodnie Wybrzeże. I nie powróci do GWM z pustymi rękami.
– Ciekawe, co porabia Ann McGuire – mruknął pogrążony w myślach Sebastian.
– Biblioteka już się nie liczy w tej rozgrywce. W konflikcie o to, kto ma zostać nabywcą Anarchy, pozostały tylko dwie strony: my i Rzym.
– Ona się nie podda. – Hermes uważał, że wycofanie się Ann z walki nie wchodzi w rachubę. Podszedł do okna salonu i spojrzał w dół na pogrążoną w ciemności ulicę. Lotta często tak robiła... Przypominał mu o niej każdy przedmiot w mieszkaniu; każdy przedmiot i każde miejsce.
Ciszę przerwało pukanie do drzwi.
– Wpuść go – polecił robotowi Sebastian. Sam zaś usiadł wygodnie, wyjął z popielniczki niedopałek papierosa, zapalił go i przygotowywał się psychicznie na zbliżającą się nieuchronnie debatę.
– Do widzenia, panie Hermes – rzekł Anthony Giacomctti, wchodząc do salonu. Przybył tu, z tych samych powodów, które skłoniły Carla Gantriksa do szukania wsparcia u swego pryncypała. – Do widzenia, Gantrix – powitał kwaśno robota.
– Pan Hermes poprosił mnie, żebym przedstawił panu jogo obecne stanowisko – oświadczył Carl Junior. – Jest zmęczony i niezmiernie martwi się o żonę, dlatego też woli nie brać udziału w dyskusji.
Giacometti zwrócił się wprost do Sebastiana:
– Co to ma znaczyć? Przecież doszliśmy do porozumienia w ostatniej rozmowie.
– Od tego czasu nastąpiły pewne zmiany – odpowiedział robot. – Przekonałem pana Hermesa, że sam Anarcha powinien stanowić o swoim losie.
– Scott przeciwko Tylerowi – odparł bez namysłu Giacometti. – Dwa lata temu, Sąd Wyższy hrabstwa Contra Costa pod przewodnictwem sędziego Winslowa: „Decyzja o sposobie rozporządzania osobą staronarodzonego należy do właściciela vitarium uczestniczącego w odrodzeniu; nie do przedstawiciela handlowego, nie do samego staronarodzonego, nie do...”
– Sprawa, którą tu omawiamy – przerwał mu robot – ma wymiar duchowy, nie prawniczy. Prawo cywilne dotyczące staronarodzonych jest nieadekwatne, bo liczy sobie z górą dwieście lat. Rzym, a więc pan i pańscy przełożeni, uważa staronarodzonego za istotę obdarzoną duszą. Dowodzi tego to, że odprawia się sakrament ostatniego namaszczenia w przypadku, gdy staronarodzony zostaje śmiertelnie ranny lub...
– Vitaria nie handlują duszami, zajmują się obrotem posiadaczami dusz, czyli ciałami.
– Nieprawda – zaprzeczył robot. – Do chwili, gdy dusza ponownie wstąpi w ciało i dokona jego ożywienia, zmarły nie może zostać wykopany przez pracowników vitarium. Dopóki jest tylko ciałem, zwłokami, vitarium nie może go ani sprzedać, ani...
– Anarcha – wpadł mu w słowo Giacometti – został wykopany nielegalnie, zanim powrócił do życia. Vitarium „Flaszka Hermesa” popełniło przestępstwo. Zgodnie z obowiązującym prawem nie jest więc ono właścicielem Anarchy. Johnson przeciwko Scruggsowi, Sąd Najwyższy stanu Kalifornia, wyrok z ubiegłego roku.
– Zatem kto jest prawowitym właścicielem Anarchy? – spytał zaskoczony robot.
– Twierdził pan – zaczął wolno Giacometti, mrużąc oczy – że nasz spór dotyczy kwestii duchowych, nie prawniczych.
– Ależ oczywiście, że prawniczych! Przecież musimy ustalić, kto ma prawo własności do Anarchy, zanim któryś z nas dokona zakupu.
– Zatem zgadza się pan, że orzeczenie w sprawie Scott przeciwko Tylerowi będzie tu odpowiednim precedensem – dokończył cicho Giacometti.
Robot nie odpowiedział. Po chwili, kiedy znowu się odezwał, Hermes wyczuł w jego głosie subtelną, ale wyraźną zmianę. Zabrzmiała w nim mianowicie większa siła. Sebastian doszedł do wniosku, że teraz robotem kierował Jego Wielebność Ray Roberts. Carl Gantrix dał się zapędzić w kozi róg argumentami przeciwnika z Rzymu i musiał ustąpić.
– Jeżeli staronarodzony Thomas Peak nie jest własnością Vitarium „Flaszka Hermesa” – rzekł robot – to zgodnie z prawem Anarcha nie należy do nikogo i przysługuje mu taki sam status jak staronarodzonym, którzy... co zdarza się niezmiernie rzadko... zdołali samodzielnie otworzyć trumnę, rozgarnąć ziemię i ekshumować się bez pomocy z zewnątrz. Należy go uważać za właściciela samego siebie, a jego zamiary co do własnej przyszłości będą jedynym obowiązującym nas prawem. Dlatego też my, uditi, podtrzymujemy nasze stanowisko: nie należący do nikogo staronarodzony Anarcha Peak może legalnie sprzedać siebie komu zechce i teraz będziemy czekać na jego decyzję.
– Jest pan pewien, że wykopaliście Anarchę przedwcześnie? – spytał Sebastiana rozważny Giacometti. – Czy rzeczywiście utrzymuje pan, że dokonaliście tego nielegalnego czynu? Jeśli tak, to proszę się liczyć z wysoką grzywną. Osobiście radzę panu zaprzeczyć. Jeżeli zaś będzie pan utrzymywał, że tak właśnie było, zgłosimy to do prokuratury okręgowej hrabstwa Los Angeles.
– Ja... zaprzeczam – rzekł sztywno Hermes – jakoby Anarcha został wykopany przedwcześnie. Nie ma dowodów, że tak właśnie było. – Tego mógł być pewien. Tylko jego ludzie brali udział w ekshumacji, a oni z pewnością nie zamierzali zeznawać.
– Sedno tej sprawy – odezwał się robot – stanowi jednak kwestia duchowa. Musimy ustalić, kiedy dusza powraca do ciała leżącego w ziemi. Czy jest to moment, w którym odkopuje się staronarodzonego? Kiedy po raz pierwszy słyszymy głos z trumny, wołanie o pomoc? Może ten, kiedy rejestrujemy pierwsze uderzenie serca? Gdy w pełni regeneruje się tkanka mózgowa? Według wierzeń uditich dusza powraca do ciała w chwili, gdy zakończył się proces odtwarzania tkanek, czyli tuż przed przywróceniem akcji serca. – Ray Junior zwrócił się teraz do Sebastiana. – Czy zanim odkopali państwo Anarchę, zarejestrowano bicie jego serca?
– Tak – potwierdził Sebastian. – Nieregularne, ale wyraźne.
– Zatem w chwili, kiedy Anarcha został wydobyty na powierzchnię – rzekł triumfalnie robot – był już osobą posiadającą duszę. To oznacza, że...
Jego tyradę przerwał dzwonek wideofonu.
– Do widzenia – powiedział Sebastian do słuchawki.
Tym razem na ekranie pokazała się kanciasta twarz Boba Lindy’ego. Jej rysy znamionowały napięcie.
– Mają go – powiedział inżynier i drżącą ręką przeczesał włosy. – Agenci Biblioteki. Już po wszystkim.
– Wasza dysputa teologiczna dobiegła końca – oznajmił Sebastian, odwracając się do robota i Giacomettiego.
Nie musiał tego mówić. Dyskusja zgasła chwilę wcześniej.
Po raz pierwszy od dłuższego czasu w apartamencie Sebastiana Hermesa zapadła grobowa cisza.

13

Człowiek jest zwierzęciem; taka jego natura, lecz jest także istotą rozumną – na tym polega różnica – zdolną do śmiechu, który tylko jego jest właściwością.
Boecjusz

W małym hotelowym pokoju funkcjonariusz Joe Tinbane wybrał sobie miejsce, z którego mógł widzieć, co się dzieje na zewnątrz. Zrobił to na wypadek, gdyby ktoś miał się zjawić: jego żona Bethel, Sebastian Hermes, komandosi Biblioteki – musiał być przygotowany na każdą ewentualność. Nie zaskoczyłaby go żadna sytuacja.
Skracał sobie czas czytaniem najnowszego wydania najbardziej nasyconej sensacją gazety Ameryki Północnej – chicagowskiego „Monday Heralda”.

PIJANY OJCIEC POŻARŁ WŁASNE DZIECKO

– Człowiek nigdy nie wie, jak mu się życie potoczy – odezwał się Joe do Lotty. – Wszystko jedno, czy jest nowo-, czy staronarodzony. Założę się na przykład, że ten facet nie spodziewał się, że skończy jako bohater artykułu z pierwszej strony „Monday Heralda”.
– Nie rozumiem, jak możesz to czytać – powiedziała nerwowo Lotta. Siedziała w przeciwległym kącie pokoju i czesała długie, ciemne włosy.
– Na służbie często stykam się z podobnymi sprawami. Choć może nie tak ohydnymi. To, że ojciec zjada własne dziecko, zdarza się dość rzadko. – Tinbane przewrócił kartkę i przeczytał tytuł z następnej strony.

KALIFORNIJSKA BIBLIOTEKA ZABIJA I PORYWA:
BEZKARNI PONAD PRAWEM

– Mój Boże – rzekł poruszony – to mogło być o nas. Piszą o Ludowej Bibliotece Miejskiej. O tym, że robi to, co próbowała zrobić tobie: przetrzymuje zakładników. – Zainteresowany Tinbane zaczął czytać artykuł:

Ilu mieszkańców Los Angeles zniknęło już za ponurymi szarymi murami tego przerażającego gmachu? Władze miasta nie ośmielają się publikować oficjalnych, choćby przybliżonych danych, lecz z prywatnych źródeł wiemy, że liczbę nie wyjaśnionych zaginięć szacuje się na trzy miesięcznie. Motywy, którymi kierują się funkcjonariusze Ludowej Biblioteki Miejskiej, nie są do końca zrozumiałe. Chęć poddania eradykacji „z góry” dzieł, które jeszcze...

– Nie do wiary – mruknął Tinbane – że też coś takiego uchodzi im na sucho. Weźmy na przykład mnie: gdyby coś mi się stało, mój szef, George Gore, na pewno stanąłby w mojej obronie. A gdybym zginął, odpłaciłby im z nawiązką. – Myśl o przełożonym przypomniała mu, że Ray Roberts miał przybyć do miasta lada chwila. Gore zapewne próbował nawiązać kontakt, żeby omówić szczegóły ochroniarskiej roboty. – Lepiej zadzwonię do niego – powiedział do Lotty. – Zupełnie zapomniałem o zadaniu.
Na klawiaturze motelowego wideofonu wybrał numer policyjnej centrali.
– Mam dla ciebie wiadomość – powiedziała telefonistka, kiedy się przedstawił. – To anonim. Podobno ścigają cię agenci Biblioteki. Coś ci to mówi?
– Do diabła, tak – odparł zdenerwowany Tinbane. – Szukają nas ludzie Biblioteki – powiedział do Lotty, po czym znowu zwrócił się do telefonistki: – Połącz mnie z panem Gore’em.
– Pan Gore jest w tej chwili na lotnisku. Dogląda ostatnich przygotowań sił policyjnych przed wizytą Raya Robertsa.
– Kiedy wróci, powiedz mu, że jeśli coś mi się stanie, będzie to robota Biblioteki – rzekł Tinbane. – Gdybym zaginął, niech mnie szuka w bibliotece. A jeśli zginę... to też będzie ich robota. – Przygnębiony odłożył słuchawkę.
– Sądzisz, że znajdą nas tutaj? – spytała Lotta.
– Nie – odpowiedział. Zastanawiał się przez chwilę, a potem zaczął szperać w szufladach komody, szukając książki wideofonicznej. Kiedy ją znalazł, jął przerzucać strony z ponurą miną, wypatrując numeru Douglasa Appleforda. W przeszłości dzwonił do niego kilkakrotnie i zwykle zastawał bibliotekarza w domu.
Wybrał numer.
– Do widzenia – odezwał się zaraz Appleford, ukazując się na ekranie.
– Przepraszam, że niepokoję pana w domu – rzekł Joe – Ale potrzebuję pańskiej natychmiastowej pomocy w sprawie osobistej. Czy może się pan skontaktować ze swoją przełożoną, panią McGuire?
– Być może – odpowiedział Appleford. – W wyjątkowej sytuacji.
– To jest wyjątkowa sytuacja – zapewnił policjant, po czym streścił mu wydarzenia ostatnich godzin, przynajmniej na tyle, na ile sam je rozumiał. – Widzi pan? – rzekł, kończąc opowieść. – Jestem w naprawdę trudnym położeniu, a oni rzeczywiście mają powód, żeby odnosić się do mnie wrogo. Jeśli pojawią się tu, gdzie jestem, ktoś na pewno zginie, prawdopodobnie oni. Jestem w stałym kontakcie z policją Los Angeles. Gdy tylko będę miał kłopoty, wezwę posiłki. Mój szef, pan Gore, zna moją sytuację i popiera mnie. Co najmniej jeden wóz patrolowy krąży nieustannie po okolicy. Nie chcę, żeby doszło do przykrych incydentów. Jest ze mną kobieta i ze względu na nią wolałbym nie uciekać się do przemocy. Jeśli zaś chodzi o mnie, to jest mi obojętne, czy do niej dojdzie. W końcu na tym polega moja praca.
– Gdzie właściwie jesteście? – spytał Appleford.
– O, nie! – prychnął Tinbane. – Musiałbym być idiotą, żeby panu powiedzieć.
– Rzeczywiście. Musiałbyś – przyznał Appleford. Przez kilka chwil zastanawiał się nad czymś intensywnie. Minę miał niepewną. – Niewiele mogę dla ciebie zrobić, Joe. To nie ja ustalam politykę Biblioteki. To sprawa eradów. Mogę szepnąć dobre słowo za tobą pani McGuire; jutro rano, gdy tylko ją spotkam.
– Jutro będzie na to za późno – odparł Tinbane. – Moim zdaniem, zdaniem profesjonalisty, wszystko rozstrzygnie się tej nocy. – Rzeczywiście, niemal każdy oficer policji Los Angeles został zaangażowany w ochronę Raya Robertsa, zatem był to idealny moment na atak agentów Biblioteki. Poza tym nad motelem zdecydowanie nie krążył żaden aerowóz i nie zapowiadało się, by jakikolwiek miał się zjawić; przynajmniej do czasu, aż Joemu udałoby się nawiązać kontakt z Gore’em.
– Mogę im powiedzieć – rzekł Appleford – że spodziewa się pan ataku oraz że jest pan, co zrozumiałe, uzbrojony.
– To nie wystarczy, po prostu wyślą silniejszą grupę. Proszę im powiedzieć, żeby zapomnieli o sprawie. Żałuję tego, co zrobiłem – wtargnąłem tam z bronią w ręku, by wyprowadzić panią Hermes – ale nie miałem wyboru. Przetrzymywali ją siłą.
– Eradowie naprawdę zrobili coś takiego? – zainteresował się Appleford, wyraźnie zmieszany. – Czy nadal...
– Proszę im też powiedzieć – przerwał mu zdecydowanie Tinbane – że po drodze zatrzymałem się przy arsenale policyjnym i wziąłem stamtąd wielkokalibrowy granatnik automatyczny. I to szybkostrzelny, jeden z tych superlekkich potworów marki Škoda. Mogę się nim posługiwać, bo jestem policjantem. Wolno mi korzystać z każdej dostępnej broni. Tymczasem oni muszą się maskować, co znacznie ogranicza ich możliwości, o czym doskonale wiem. Proszę im powiedzieć, że wiem. A także to, że czekam na nich z utęsknieniem. Rozprawa z nimi będzie dla mnie przyjemnością. Witam – dodał na koniec.
– Naprawdę masz taki granatnik? – spytała Lotta, nie przestając czesać włosów.
– Nie – odrzekł. – Tylko pistolet. A w wozie – dodał, zaznając pas z kaburą – trzymam jeszcze policyjny karabin, może będzie lepiej, jeśli go przyniosę? – powiedział, ruszając w stronę drzwi.
– Jak sądzisz, kto był tym anonimowym informatorem? – zainteresowała się Lotta.
– Twój mąż – odparł krótko Tinbane i opuścił pokój. Przeszedł przez podjazd na parking i z bagażnika aerowozu patrolowego wydobył ciężki karabin.
Nie wyczuwał złowrogiej atmosfery; noc była chłodna wydawała się spokojna, jakby w okolicy w ogóle nie toczyło się życie. Pewnie wszyscy są na lotnisku, pomyślał. I ja też powinienem tam być. Gore urządzi mi piekielną awanturę za to, co zrobiłem. A raczej za to, czego nie zrobiłem: nie stawiłem się w pracy w sprawie ochrony Robertsa. Tylko że to, co zrobiłem ze swoją karierą, jest akurat najmniejszym z moich zmartwień.
Tinbane powrócił do pokoju i starannie zamknął za sobą drzwi.
– Widziałeś kogoś? – spytała Lotta.
– Nie. Możesz się odprężyć – powiedział, sprawdzając, czy magazynek karabinu jest pełny.
– Może powinieneś zadzwonić do Sebastiana?
– Po co? – spytał rozdrażniony. – Dostałem wiadomość i koniec. Nie – dodał po namyśle – jakoś nie czuję się na siłach rozmawiać z twoim mężem. Głównie z twojego powodu... wiesz, mam na myśli nasz związek. – Tinbane był zakłopotany. To, co teraz robił, przychodziło mu z trudem, właściwie nigdy w życiu czegoś podobnego nie zrobił: nie ukrywał się w motelu z cudzą żoną. Przez chwilę rozważał tę dziwną sytuację, zastanawiając się nad własnymi uczuciami.
– Chyba nie wstydzisz się tego, co zrobiłeś?– spytała Lotta.
– Chodzi o to, że... – Joe machnął ręką. – To delikatna sprawa. Nie wiedziałbym, co mu powiedzieć – wyjaśnił, patrząc jej w oczy. – Ale jeśli chcesz, sama możesz do niego zadzwonić. Ja będę słuchał.
– Wiesz, chyba wolałabym jednak napisać. – Dziewczyna zaczęła się już mozolić nad listem. Udało jej się naskrobać półtora akapitu, niecałe pół złożonej kartki, która leżała teraz wraz z długopisem obok niej na łóżku. Lotta postanowiła na jakiś czas przerwać pisanie listu, które przychodziło jej z takim trudem, że sprawiało wrażenie niewykonalnego zadania.
– W porządku – powiedział Joe. – Napisz, dostanie ten list już w przyszłym tygodniu.
Dziewczyna spojrzała na niego żałośnie.
– Może masz w wozie coś do czytania?
– Poczytaj sobie to – odrzekł, rzucając jej „Monday Heralda”.
– O, nie, nigdy – powiedziała, odsuwając się odruchowo.
– Już się mną znudziłaś? – spytał wciąż poirytowany Tinbane.
– Czytam co wieczór, zawsze o tej samej porze. – Lotta krążyła teraz po pokoju, zaglądając do wszystkich kątów. Przy łóżku, na stoliku nocnym, znalazła biblię. – Może ona wystarczy – powiedziała, siadając na posłaniu. – Zadam jakieś pytanie i otworzę ją na chybił trafił. Wiem, że można w taki sposób używać Biblii, robię to bardzo często. – Przymknęła oczy i skoncentrowała się. – Zapytam ją – postanowiła – czy Biblioteka nas dorwie. – Lotta otworzyła księgę i, nie otwierając oczu, dźgnęła palcem w górną część lewej, przypadkowo wybranej stronicy: – „Dokąd odszedł twój umiłowany, o najpiękniejsza z niewiast?” – przeczytała głośno i z namaszczeniem. – „W którą zwrócił się stronę miły twój?”* – Uniosła głowę i spojrzała na Joego z powagą. – Wesz, co to oznacza? Zabiorą mi ciebie.
– A może chodzi o Sebastiana? – spytał na poły żartobliwie.
– Nie – odparła, kręcąc głową. – Przecież kocham ciebie, te słowa muszą więc dotyczyć ciebie. – Dziewczyna ostanowiła zadać księdze jeszcze jedno pytanie. – Czy tu, w motelu, jesteśmy bezpieczni, czy też może powinniśmy szukać innej kryjówki? – Ponownie otworzyła biblię w losowo wybranym miejscu i nie patrząc, wskazała cytat. – Psalm dziewięćdziesiąty pierwszy – powiedziała. – „Kto przebywa w pieczy Najwyższego i w cieniu Wszechmocnego mieszka...”* – Zdaje się, że będziemy tu równie bezpieczni, jak w każdym innym miejscu... ale oni i tak nas dopadną. Nic na to nie poradzimy.
– Możemy siłą utorować sobie drogę ucieczki – zaproponował Tinbane.
– Jeśli wierzyć Pismu – nie. Nie ma nadziei.
– Gdybym przyjmował taką postawę jak ty, byłbym trupem od wielu lat – rzekł Joe, ubawiony, ale i trochę rozgniewany pasywnością Lotty.
– Nie chodzi o moją postawę, tylko...
– A właśnie, że chodzi. Nadajesz słowom z Biblii takie znaczenie, jakiego domaga się twoja podświadomość. Moim zdaniem istota ludzka sama kieruje swoim losem. A przynajmniej mężczyzna. Być może z kobietami jest inaczej.
– A ja uważam, że w przypadku zatargów z Biblioteką nie ma to żadnego znaczenia – powiedziała smutno Lotta.
– Ma, i to zasadnicze. A równie zasadnicze są różnice w sposobie myślenia mężczyzn i kobiet – oświadczył Tinbane. – Mało tego, widzę też znaczące różnice w sposobie myślenia poszczególnych kobiet. Porównajmy na przykład ciebie z moją żoną, Bethel. Nie znasz jej, ale możesz mi wierzyć, że przepaść między wami jest ogromna. Weźmy choćby to, jak obdarzasz drugiego człowieka miłością. Robisz to bezwarunkowo: ogarniasz uczuciem mężczyznę, w tym wypadku mnie, nawet jeśli nie dokonał niczego wielkiego i nie jest kimś wyjątkowym. Tymczasem Bethel żąda od mężczyzny, by spełniał określone kryteria. Interesowała ją na przykład kwestia mojego ubioru. Albo to, jak często zabieram ją do pałacu sogumu – chciała, żebyśmy chodzili tam trzy razy w tygodniu. Albo to...
– Słyszę coś na dachu – przerwała mu lękliwie Lotta.
– To ptaki – rzekł lekceważąco. – Ganiają w tę i z powrotem.
– Nie. To coś większego.
Tinbane skoncentrował się i usłyszał: tupot małych nóg, jakby ktoś lub coś biegało po całym dachu. Dzieci.
– To dzieciaki – powiedział.
– Ale dlaczego? – zdziwiła się Lotta. Odwróciwszy się w stronę okna, zawołała: – Zaglądają do środka!
Policjant obrócił się zwinnie i dostrzegł małą, szczupłą twarzyczkę przyklejoną do szyby okna motelowego pokoju.
– To Biblioteka – mruknął ponuro. – Wykorzystuje smarkaczy z Działu Dziecięcego – dodał, wyciągając z kabury pistolet. Podszedł wolno do drzwi i chwycił gałkę. – Zajmę się nimi – rzekł do Lotty, wychodząc z pokoju.
Kula – Tinbane mierzył wysoko, tak by powalić dorosłego – przeszła nad głową malca stojącego naprzeciwko. A raczej dorosłego agenta, który skurczył się z powodu Fazy Hobarta, pomyślał Joe, obniżając nieco lufę pistoletu. Czy mogę tak po prostu zabić dziecko? Cóż, w końcu i tak niedługo trafi do macicy, nie zostało mu wiele czasu. Zaczął strzelać w stronę czworga małych przeciwników, biegających wokół motelu...
Okrzyk trwogi Lotty wytrącił go z równowagi.
– Na ziemię! – wrzasnął do niej.
Jedno z dzieci wymierzyło w niego z potężnej tuby, którą natychmiast rozpoznał: był to stary laser z czasów wojny, zdecydowanie nie przeznaczony do prywatnego użytku. Stosowania tego typu broni zabroniono nawet policji.
– Odłóż to – rozkazał malcowi, mierząc doń z pistoletu. – Jesteś aresztowany; posiadanie takiej broni jest nielegalne. – Zastanawiał się przez moment, czy dziecko w ogóle ma pojęcie, jak się z tego strzela. Zastanawiał się...
Promień lasera zapłonął klasyczną, rubinową czerwienią. Wiązka dosięgła celu.
I Tinbane skonał.

Kryjąc się za wielkim podwójnym łóżkiem, Lotta widziała, jak promień lasera zabija Joego Tinbane’a. Widziała też coraz większą gromadę dzieci – mniej więcej tuzin – w ciszy wykonujących swe zadanie. Ich twarzyczki płonęły dziką radością. Wy małe, ohydne potwory, pomyślała z przerażeniem.
– Poddaję się! – zawołała łamiącym się, nieswoim głosem. – Zgoda? – Wstała niezgrabnie, zatoczyła się na łóżko i omal nie upadła. – Wrócę z wami do biblioteki, dobrze? – Czekała, lecz wiązka laserowego światła nie pojawiła się ponownie. Dzieci wyglądały na usatysfakcjonowane, z ożywieniem rozmawiały przez radio, meldując przełożonym o sukcesie i prosząc o dalsze rozkazy. O Boże, pomyślała dziewczyna, spoglądając na ciało Joego Tinbane’a. Wiedziałam, że tak będzie. Był taki pewny siebie, a to zawsze wróży rychły koniec. Zawsze prowadzi do najgorszego.
– Pani Hermes? – spytał jeden z malców piskliwym głosikiem.
– Tak – odpowiedziała. Nie było sensu zaprzeczać. Przecież wiedzieli, kim jest. Wiedzieli także, kim był Joe Tinbane – mężczyzna, który odważył się zaatakować eradów i wydostać ją z biblioteki.
W gromadzie dzieci pojawił się dorosły: właściciel motelu, który wynajmował im pokój. To on, pomyślała Lotta, jest agentem Biblioteki. Mężczyzna rozmawiał teraz za smarkaczami, po chwili skinął ręką w stronę dziewczyny.
– Jak mogliście go zabić? – spytała, wpatrując się we właściciela motelu. Ostrożnie, jakby z ociąganiem, przeszła obok zwłok Joego Tinbane’a. Zastanawiała się, czy nie powinna zostać tu, przy nim, i dać się zastrzelić tak jak on – przynajmniej oszczędziłaby sobie w ten sposób ponownego spotkania z eradami.
– To on nas zaatakował – rzekł właściciel motelu. – Najpierw w bibliotece, a potem tutaj. Chwalił się przed panem Applefordem, że rozprawa z nami będzie dla niego prawdziwą przyjemnością, to jego słowa. – Mężczyzna wskazał głową na parkujący opodal aerobusu marki Volkswagen. – Zechce pani wsiąść, pani Hermes?– Z boku, na karoserii pojazdu widać było duże litery układające się w napis: Ludowa Biblioteka Miejska. Służbowy, oznakowany aerobus Biblioteki.
Lotta niepewnie wsiadła do kabiny. Zaraz potem otoczyły ją spocone i zdyszane dzieci. Nie odzywały się do niej, rozmawiały między sobą z ożywieniem. Dziewczyna widziała, że są nadzwyczaj zadowolone z siebie. Cieszyły się, że mimo swych stale zmniejszających się rozmiarów mogły jeszcze przydać się na coś Bibliotece. Lotta nienawidziła ich z całego serca.

14

Lecz nie dotarł on jeszcze do jutra i nie utracił dnia wczorajszego. A nigdy nie żyje się pełniej niż w tym przejściowym, ulotnym momencie.
Boecjusz

Spiker telewizyjny nie przestawał mówić:
– Przyglądając się tym tłumom nie mogę się oprzeć wrażeniu, że bodaj wszyscy mieszkańcy Los Angeles pojawili się tu, by popatrzeć na – lub gorąco powitać – głowę Kościoła udi, Jego Wielebność Raya Robertsa, którego samolot wylądował na miejskim lotnisku dziś wieczorem, tuż przed dziewiętnastą. Przywódcę religijnego witał Sam Parks, burmistrz Los Angeles, a także specjalny przedstawiciel biura gubernatora w Sacramento, Judd Asman. – Na ekranie telewizora widać było nieprzebrany tłum ludzi, z których jedni wołali coś i machali rękami, inni zaś trzymali ręcznie malowane transparenty. Treść napisów była nader zróżnicowana: od „Wracaj do domu” po „Serdecznie witamy”. Jednak ogólnie rzecz biorąc, wydawało się, że widzowie są raczej pozytywnie nastawieni.
Wielkie wydarzenie w ich nędznych, plebejskich żywotach, pomyślał kwaśno Sebastian.
– Jego Wielebność – ciągnął spiker – dotrze w kawalkadzie wozów na stadion Dodgersów, gdzie w świetle reflektorów wygłosi mowę do tłumów, złożonych w głównej mierze z jego zwolenników, choć nie brakuje tam także zwykłych ciekawskich. Będzie to pierwsza w tej dekadzie wizyta w Los Angeles znaczącej postaci życia religijnego, będąca nawiązaniem do starych, dobrych czasów, kiedy to Miasto Aniołów było jedną z religijnych stolic świata. – Spiker zwrócił się teraz do swego kolegi. – Czy zgodzisz się ze mną, Chic, że ta uroczysta i radosna atmosfera na stadionie Dodgersów wiernie oddaje nastrój lat osiemdziesiątych podczas wizyt Festusa Crumba i Harolda Agee?
– Istotnie, Don – zgodził się Chic – choć należy wspomnieć o jednej zasadniczej różnicy. Tłumy, które swego czasu witały Festusa Crumba, a także Harolda Agee, były nieco bardziej wojowniczo nastawione. Tym razem mamy przed sobą na tym pięknym stadionie oraz na lotnisku cztery miliony ludzi przybyłe po to, by miło spędzić czas i zobaczyć na własne oczy znaną osobistość: kogoś, kto wygłosi do nich dramatyczną i być może wielce znaczącą mowę. Wszyscy oglądali już Robertsa w telewizji, ale nie da się tego porównać ze spotkaniem na żywo.
Korowód pojazdów ruszył już z portu lotniczego ku stadionowi Dodgersów. Wzdłuż całej trasy widać było tłumy gapiów. Idioci, pomyślał Sebastian. Podziwiają tego pajaca, podczas gdy prawdziwy przywódca religijny znowu jest żywy, między nami. Nawet jeśli chwilowo wpadł w szpony Biblioteki.
– Przyglądając się Rayowi Robertsowi – podjął spiker imieniem Chic – nie sposób, naturalnie, nie wspomnieć o jego wielkim poprzedniku, Anarsze Peaku.
– W rzeczy samej, Chic, czyż nie mówi się o rychłym powrocie Anarchy do życia? – spytał Don. – Panuje dość powszechne przekonanie, że głównym celem wizyty Raya Robertsa jest spotkanie ze staronarodzonym Anarchą i, prawdopodobnie, namówienie go na powrót do Gminy Wolnych Murzynów.
– To prawda, krążą takie właśnie wieści – przytaknął Chic. – Nie mniej ważną kwestią jest to, czy pojawienie się Anarchy akurat w tym momencie leżałoby w najlepszym Interesie kultu udi – a raczej, czy Ray Roberts uważa je za korzystne. Niektórzy z komentatorów sądzą, że Roberts może próbować utrudnić Anarsze powrót, gdyby rzeczywiście doszło do odrodzenia Peaka, w co zdaje się wierzyć wielu jego sympatyków.
Na ekranie ukazała się kawalkada pojazdów i sprawozdawcy umilkli na chwilę.
– A teraz, kiedy wszyscy oczekujemy pojawienia się Raya Robertsa na stadionie Dodgersów – odezwał się wreszcie spiker – proponuję krótki przegląd wiadomości lokalnych. Funkcjonariusz policji Los Angeles, Joe Tinbane, został dziś znaleziony martwy w motelu „Happy Holiday” w San Fernando. W nieoficjalnych doniesieniach mówi się, że mógł puść ofiarą fanatyków religijnych. Goście motelu zeznali, że wieczorem w pobliskim pałacu sogumu oficerowi Tinbane’owi towarzyszyła kobieta, lecz dotychczas nie udało się jej odnaleźć. Więcej informacji na ten temat, w tym także rozmowę z właścicielem motelu, nadamy w wiadomościach o jedenastej. Powodzie w rejonie wzgórz, na północy...
Sebastian wyłączył telewizor.
– O Boże – jęknął do robota, który ponownie stał się Carlem Juniorem – dopadli Lottę i zabili Tinbane’a. – Ostrzeżenie nie dotarło do policjanta. Albo dotarło, lecz nie poskutkowało. Nie ma nadziei, pomyślał, szukając sobie miejsca. Wreszcie usiadł z głową wspartą na dłoniach, gapiąc się tępo w podłogę. Nic już nie mogę zrobić. Skoro załatwili takiego zawodowca jak Tinbane, ze mną nie mieliby najmniejszego problemu.
– Wydaje się, że spenetrowanie biblioteki jest zadaniem prawie niewykonalnym – oświadczył oficjalnym tonem robot. – Nasze próby zainstalowania grupy mikrorobotów w Sekcji B spełzły na niczym. Nie wiemy, co jeszcze można zrobić. Gdybyśmy znaleźli sympatyków w środku... – Robot zastanawiał się przez moment. – Mieliśmy nadzieję, że Doug Appleford będzie skłonny do współpracy. Wydawał się najrozsądniejszym spośród bibliotekarzy. Niestety, zawiedliśmy się: to on wykrył próbę podrzucenia robotów. Proszę, niech pan włączy telewizor – dodał Carl Junior. – Chciałbym popatrzeć na przejazd z lotniska.
– Sam sobie włącz – odparł Sebastian, machając ręką. Nie miał dość sił, by wstać.
Robot włączył telewizor i z głośników ponownie popłynęły głosy Chica i Dona.
– ...a także spora liczba białych – mówił właśnie Don. – Tak więc okazuje się, że zgodnie z obietnicą Jego Wielebności mamy tu zgromadzenie o charakterze wielorasowym. Zdaje się, że ciemnoskórzy przeważają nad białymi w stosunku... powiedziałbym, że mniej więcej pięć do jednego. Mam rację, Chic?
– Myślę, że tak, Don – odparł Chic. – Rzeczywiście, pięciu kolorowych na...
– Musimy wprowadzić swojego człowieka do Biblioteki – odezwał się Giacometti. – Mam na myśli personel – dodał, przygryzając dolną wargę w grymasie ponurej determinacji. – W przeciwnym razie już nigdy nie zobaczymy Anarchy.
– I Lotty – dorzucił Sebastian. – Jej także nie zobaczymy.
– Ta kwestia ma nieporównywalnie mniejsze znaczenie – ocenił robot. – Choć z pańskiego, subiektywnego punktu widzenia bez wątpienia jest istotna. Czy kontrahenci z Rzymu mogliby przygotować fałszywe dokumenty umożliwiające wprowadzenie naszego człowieka do struktur Biblioteki? – zwrócił się do Giacomettiego. – Jak wiadomo, pańscy pracodawcy są w tym niezrównani.
– Nasza reputacja jest absolutnie niezasłużona – odparł sardonicznie Włoch.
– Gdybyśmy mieli więcej czasu – myślał głośno Carl Junior – moglibyśmy zbudować zrobotyzowaną replikę, na przykład panny Ann McGuire. Na to jednak potrzeba tygodni. A może, panie Giacometti, jeśli połączymy nasze wysiłki, zdołamy wedrzeć się do biblioteki siłą?
– Mój pryncypał nigdy nie działa w taki sposób – oświadczył Giacometti. I to był koniec dyskusji; słowa te zabrzmiały stanowczo i ostatecznie.
Sebastian zwrócił się do robota.
– Spytaj Raya Robertsa, co mogę teraz zrobić, żeby dostać się do biblioteki.
– W tej chwili Jego Wielebność...
– Spytaj go!
– Dobrze. – Robot skinął głową i umilkł na kilka długich minut. Sebastian i Giacometti czekali cierpliwie. Wreszcie Carl Junior przemówił, tym razem zdecydowanym tonem. – Pójdzie pan do Sekcji B w Ludowej Bibliotece Miejskiej. Poprosi pan o spotkanie z panem Douglasem Applefordem. Czy on zna pana z widzenia?
– Nie – odparł Sebastian.
– Powie pan – ciągnął robot – że przychodzi z polecenia panny Charise McFadden. Przedstawi się pan jako Lance Arbuthnot, autor niedorzecznej teorii o psychogenicznym podłożu śmierci przez uderzenie meteorytu. Jako dziwak został pan wydalony z GWM z powodu trudnych do zaakceptowania poglądów. Appleford będzie na pana czekał, Charise McFadden już go uprzedziła, że zjawi się pan z idiotyczną pracą, którą chce pan poddać eradykacji. Bibliotekarz nie będzie zachwycony pańską wizytą, ale też nie zlekceważy swoich obowiązków.
– Nie rozumiem, jaką korzyść będziemy z tego mieli – rzekł Sebastian.
– Stworzymy panu konieczną „legendę” – odparł robot – oraz pretekst. Pańskie wejścia i wyjścia, stała obecność w bibliotece, będą usprawiedliwione. Pomyleni wynalazcy stale odwiedzają Sekcję B, Appleford jest przyzwyczajony do ich wizyt. Panie Giacometti – Carl Junior zwrócił się do przedstawiciela rzymskiego syndykatu – czy poleci pan swoim ludziom, by we współpracy z uditi przygotowali panu Hermesowi niezbędny sprzęt, który umożliwi mu przeżycie w bibliotece? Połączenie naszych sił będzie konieczne.
Giacometti zastanawiał się dłuższą chwilę, nim skinął głową.
– Sądzę, że możemy pomóc. Pod warunkiem że nie dojdzie do rozlewu krwi.
– Pan Hermes będzie działał wyłącznie defensywnie – odparł robot. – Nie przewidujemy działań zaczepnych. Zresztą jednoosobowa akcja ofensywna przeciwko Bibliotece byłaby dowodem niedorzecznej pychy z naszej strony i nie miałaby najmniejszych szans powodzenia.
– A co będzie, jeśli zjawi się prawdziwy Lance Arbuthnot? – spytał Sebastian.
– Nie ma żadnego „Lance’a Arbuthnota” – odrzekł zwięźle Carl Junior. – Panna McFadden jest jedną z uditich. Prośba, z którą zwróciła się do pana Appleforda, od początku była częścią naszego planu, zrodzonego, jeśli chodzi o ścisłość, w płodnym umyśle samego Raya Robertsa. Przygotowaliśmy nawet tę lipną teorię o psychogenicznych uwarunkowaniach śmierci przez uderzenie meteorytu. Jutro z samego rana specjalny posłaniec uditich dostarczy ją panu pod drzwi apartamentu.
– ...nareszcie przybył – mówił właśnie w telewizorze sprawozdawca Don. – Biorąc pod uwagę warunki pogodowe, mamy na stadionie Dodgersów wyjątkowo liczne zgromadzenie. Jak się wydaje, Jego Wielebność Ray Roberts lada chwila pojawi się przed publicznością. – Gwar tłumów cichł z wolna, aż nagle, jak na komendę, wybuchnął z ogłuszającą mocą. – Pan Roberts wynurzył się właśnie spod daszku rozpiętego nad ławką gości – komentował Don. – Spójrzmy na dostojnego pielgrzyma; sądzę, że nasi kamerzyści mogą zrobić dla nas odpowiednie zbliżenie. – Operator kamery istotnie wykonał zbliżenie i na ekranie pojawiły się cztery postacie maszerujące po boisku w stronę przygotowanego podium.
– Proszę o całkowitą ciszę – rzekł poważnie robot – na czas mowy wygłaszanej przez pana Robertsa.
– Don, czy z twojego miejsca dobrze widać, co robi teraz nasz gość? – spytał Chic.
– Sądzę, że błogosławi tych, którzy zgromadzili się wokół podium – odrzekł Don. – Macha ręką, jakby skrapiał ich wodą święconą. Tak, to istotnie błogosławieństwo. Teraz widzimy, że wszyscy uklękli. – Tłum nie przestawał ryczeć.
– W takim razie dziś już nic nie da się zrobić – stwierdził Sebastian. – Mam na myśli wdarcie się do biblioteki.
– Musimy zaczekać do jutra, do godziny otwarcia – potwierdził robot, po czym uniósł palec do ust, nakazując całkowitą ciszę.
Ray Roberts stanął przy mikrofonach i zmierzył wzrokiem zastępy zgromadzonych.
Sebastian zauważył, że Jego Wielebność jest człowiekiem wątłej postury. Sprawiał wrażenie delikatnego. Miał wąską klatkę piersiową, smukłe ramiona i nienaturalnie duże dłonie. Oczy spoglądały przenikliwie, płonąc silnym blaskiem, uważnie lustrowały publiczność, przed którą stanął jako następca Anarchy. Roberts był ubrany w prostą, ciemną szatę i czapeczkę, na palcu prawej dłoni zaś miał pierścień. „Jeden Pierścień, by wszystkimi rządzić”, pomyślał, przypominając sobie słowa Tolkiena. „Jeden, by wszystkie odnaleźć, Jeden, by...” Jak to dalej szło? „Jeden, by wszystkie zgromadzić i w ciemności związać w krainie Mordor, gdzie zaległy cienie”*. „Pierścień-władca”, pomyślał Sebastian. Jak ten ze Złota Renu, przenoszący klątwę na każdego, kto go nosi. Czyżby przejawem działania klątwy było i to, że Biblioteka przechwyciła Anarchę?
– Sum tu – rzekł Ray Roberts, unosząc ręce. – Ja jestem wami, a wy jesteście mną. Różnice między nami i pośród nas są iluzoryczne. Ale „o co w tym biega?”, jak zapytał leciwy murzyński portier w pewnym bardzo, bardzo starym dowcipie? Odpowiem wam! – Głos Robertsa, wpatrującego się teraz w daleki punkt gdzieś na niebie, zadudnił echem nad stadionem Dodgersów. – Otóż Murzyn nie może być gorszy od białego człowieka, ponieważ sam jest białym człowiekiem. Dlatego kiedy w dawnych czasach biały człowiek krzywdził Murzyna, krzywdził samego siebie. A dziś, kiedy obywatel Gminy Wolnych Murzynów rani i napastuje białego, rani i napastuje samego siebie. Powiadam wam: nie obcinajcie ucha rzymskiemu żołnierzowi; niech samo odpadnie niczym martwy liść.
Tłum potężnym rykiem wyraził swój entuzjazm.
Sebastian wyszedł do kuchni, zapalił zmięty niedopałek i energicznie wdmuchnął weń sporą porcję dymu. Cygaro wydłużyło się. Może Bob Lindy mógłby mi pomóc wejść do biblioteki jeszcze tej nocy, powiedział sobie w duchu. Lindy jest pomysłowy. Potrafi wszystko, co wiąże się z mechaniką i elektryką. A może R. C. Buckley? Umie gadać tak, że wkręciłby mnie w każde miejsce i o każdej porze. Moi ludzie, pomyślał ciepło. To na nich powinienem polegać, nie na uditich. Nawet jeśli słudzy Robertsa mają w zanadrzu gotowy plan działania.
Z salonu dobiegał stłumiony głos Robertsa:
– Przypomina mi się pewna starsza pani, która odradzając się niedawno, najadła się strachu. Otóż jej największą obawą było to, czy w chwili, kiedy zostanie odkopana, będzie odpowiednio ubrana. – Publiczność zachichotała. – Jednakże neurotyczne lęki – ciągnął z powagą Roberts – mogą wręcz zniszczyć człowieka, a nawet cały naród. Neurotyczny strach nazistowskich Niemiec przed wojną na dwa fronty... – Sebastian przestał słuchać wywodów przywódcy kultu udi.
Może powinienem przyjąć rozwiązanie proponowane przez robota, myślał. Może lepiej zaczekać do jutra. Joe Tinbane wtargnął do biblioteki, znalazł Lottę i wyszedł z nią bez większych przeszkód... ale co mu to dało? Jest trupem, a moja żona znowu wpadła w ręce agentów Biblioteki. Tinbane nic nie osiągnął.
Z Biblioteką trzeba postępować w odpowiedni sposób – taki, który jest w niej zwyczajowo przyjęty i nie budzi podejrzeń. Uditi mają rację: muszę dostać się do środka otwarcie i zupełnie zwyczajnie.
Tylko jak, kiedy już tam będę, mam powstrzymać się przed chaotycznym bieganiem w kółko? Kiedy wreszcie stanę z nimi twarzą w twarz, napięcie będzie trudne do wytrzymania. Niewyobrażalne. A przecież będę musiał usiąść z Applefordem i spokojnie pogawędzić o tym fałszywym manuskrypcie.
Hermes wrócił do salonu.
– Nie mogę tego zrobić! – wrzasnął, przekrzykując płynące z głośników słowa Raya Robertsa.
Zirytowany robot osłonił dłonią ucho.
– Pójdę do biblioteki jeszcze dziś! – zawołał Sebastian, lecz Carl Junior nie zwrócił na niego uwagi. Głowa robota obróciła się płynnie w stronę telewizora i w spokoju chłonęła przemyślenia Robertsa.
Giacometti wstał, wziął Hermesa pod ramię i poprowadził z powrotem do kuchni.
– W tym wypadku uditi mają rację. Trzeba działać powoli, krok po kroku. Musimy... a szczególnie pan musi... być cierpliwi. Jeżeli nie, pójdzie pan na pewną śmierć, jak ten policjant. Musimy pracować... – Włoch kiwnął dłonią, szukając właściwego słowa – ostrożnie. Powiedziałbym nawet: taktownie. Rozumie pan? – spytał, patrząc uważnie w oczy Sebastiana.
– Jeszcze dziś w nocy. Idę tam natychmiast.
– Może pan pójść, ale już pan nie wróci.
Sebastian odłożył na stół nienaruszone cygaro.
– Witam. Zobaczymy się później; teraz wychodzę.
– Niech pan nie idzie do biblioteki! Niech pan... – Słowa Giacomettiego zlały się w jedno z wyciem telewizora. Sebastian trzasnął drzwiami apartamentu i znalazł się na korytarzu, w ciszy, której tak mu brakowało.

Wydawało mu się, że przemierza ciemne ulice całymi godzinami. Szedł z dłońmi wsuniętymi głęboko w kieszenie spodni, mijając sklepy i domy, w których z każdą chwilą paliło się coraz mniej świateł. Wreszcie, gdy spojrzał na kilka zadbanych rezydencji, nie dostrzegł ani śladu życia. Nikt już nie mijał go na chodniku: został zupełnie sam.
I nagle pojawiło się przed nim troje wyznawców udi, dwaj mężczyźni i młoda kobieta. Każde z nich nosiło znaczek z napisem sum tu. Dziewczyna umieściła swój na samym czubku prawej piersi, tak że wyglądał jak wielki, migocący, metalowy sutek.
Obcy powitali go serdecznie.
– Vale, amice! – zawołali chórem. – Jak ci się podobała mowa Jego Wielebności?
– Była doskonała – odparł Sebastian, z całych sił próbując sobie przypomnieć choć jedno zdanie. – Podobało mi się to o uchu rzymskiego żołnierza – powiedział wreszcie. – Mocna rzecz.
– Mamy trochę spiryt-sogumu – oznajmił wyższy z uditich. – Przyłączysz się, kolego? Nawet jeśli nie należysz do bractwa, możesz przecież z nami świętować.
Hermes nie mógł odrzucić takiej propozycji.
– Zgoda – powiedział. Minęło wiele lat, odkąd po raz ostatni wchłaniał spiryt-sogum. Specjał ten przypominał mu mieszanki alkoholowe z dawnych czasów, sprzedawane niegdyś w sklepach monopolowych i barach. Przypominał odległą przeszłość sprzed Fazy Hobarta.
Po chwili siedzieli już w ciasnym wnętrzu zaparkowanego aerowozu i przekazywali sobie z rąk do rąk butelczynę z długą rurką. Atmosfera z każdą chwilą stawała się coraz bardziej serdeczna.
– Co robisz na ulicy o tak późnej porze? – spytała dziewczyna. – Szukasz kobiety?
– Tak – odrzekł Sebastian. Spiryt-sogum rozwiązał mu język. Hermes czuł się teraz tak, jakby otaczali go przyjaciele. Zresztą być może tak właśnie było.
– Skoro tak cię przypiliło, możemy pójść...
– Nie – przerwał jej Sebastian. – To nie tak, jak myślisz. Szukam mojej żony. I wiem, gdzie ona jest, tylko nie mogę jej stamtąd wydostać.
– No to my ją wydostaniemy – zaproponował radośnie niższy mężczyzna. – Gdzie jest?
– W Ludowej Bibliotece Miejskiej.
– Drobiazg! – zawołali zgodnym chórem. – To lecimy. Ten, który siedział za kółkiem, uruchomił silnik wozu.
– O tej porze biblioteka jest zamknięta – zauważył Sebastian.
Ta uwaga nieco przygasiła zapał uditich. Przez dłuższy i konferowali we troje, nim wreszcie ich „rzecznik” przedstawił Hermesowi plan działania.
– W gmachu Biblioteki całą dobę otwarte jest okienko dla zdających książki, których termin eradykacji już minął. Wiesz, jedna z tych dziupli dla tych, co nie lubią kłopotliwych pytań. Sądzisz, że mógłbyś przecisnąć się przez taki otwór?
– Jest za mały – ocenił Sebastian.
Te słowa znowu przygasiły odradzający się entuzjazm trojga uditich.
– Zdaje się, że musisz poczekać do jutra – poinformowała Hermesa dziewczyna. – Chyba że zdecydujesz się wezwać policję. Ale moim zdaniem nic z tego nie będzie. Istnieje układ, który każe glinom trzymać się z dala od spraw Biblioteki. „Żyj i pozwól żyć”, rozumiesz.
Tylko że Biblioteka zabiła dziś człowieka z patrolu policyjnego Los Angeles – rzekł Sebastian. Niestety, nie miał żadnych dowodów, które wskazywałyby na udział bibliotekarzy w tej zbrodni, a w telewizji słyszał już przecież, że wini się „fanatyków religijnych”.
– Może uda ci się skłonić Raya Robertsa, żeby włączył sprawę twojej żony do którejś ze swoich modlitw – odezwała się w końcu dziewczyna. W jej głosie słychać było nadzieję.
– A ja tam uważam – wtrącił wysoki uditi – że powinniśmy skoczyć gdzieś i urządzić sobie orgię.
Sebastian podziękował grzecznie, wysiadł z wozu i ruszył przed siebie.
Aerowóz jednak uniósł się i poleciał za nim. Kiedy wyprzedził go nieznacznie, jeden z mężczyzn otworzył okno i zawołał:
– Jeśli chcesz wejść na siłę, pomożemy ci! Nie boimy się Ludowej Biblioteki Miejskiej!
– Jasne, że nie! – dorzuciła z zapałem dziewczyna.
– Nie – postanowił Sebastian. Musiał załatwić tę sprawę sam. Choć trojgu uditich nie brakowało dobrych chęci, w rzeczywistości nie mogli mu pomóc.
– Wracaj do domu, kolego – poradził jeden z nich. – Dzisiaj już nic nie zrobisz. Najlepiej spróbuj z rana.
Mieli rację, skinął więc głową.
– Dobra – powiedział. Poczuł nagle przemożne zmęczenie i natychmiast zrozumiał dlaczego: gdy tylko poddał się jego umysł, w ślad za nim poszło ciało. Pomachał więc całej trójce na dzień dobry – a raczej na salve – i powędrował dalej, w stronę najbliższego skrzyżowania, przy którym zamierzał złapać taksówkę.
W całym swym długim życiu nie czuł takiego zniechęcenia.

15

Boża wiedza jest ponad czasem – zawiera się w prostocie obecności Jego obecności.
Boecjusz

Pół godziny później Sebastian Hermes dotarł do mieszkania i z ulgą przekonał się, że jest puste. Giacometti i robot Carl Junior wreszcie zniknęli. Wszystkie popielniczki były pełne długich, nietkniętych papierosów, przez jakiś czas kręcił się więc po pokojach, zbierając je i upychając w paczkach, nim – poddawszy się odrętwieniu i rozpaczy – położył się do łóżka. Teraz przynajmniej powietrze w apartamencie było czyste i świeże – odspalenie tylu papierosów zrobiło swoje.
Nie wiedział, ile czasu minęło, gdy obudziło go natarczywe pukanie do drzwi. Zaspany, z trudem zwlókł się z posłania i po drodze spostrzegł, że ma na sobie wczorajsze ubranie. Marsz do drzwi zajął mu zbyt dużo czasu, na korytarzu już nikogo nie było. Na posadzce leżała za to starannie zawinięta, jaskrawoniebieska paczka. Rzekoma praca naukowa Lance’a Arbuthnota.
O rany, pomyślał, krzywiąc się z bólu. Nie tylko jego głowa cierpiała, dotyczyło to wszystkich części ciała. Ścienny zegar w kuchni wskazywał dziewiątą. Rano. Wrota biblioteki znowu były otwarte.
Sebastian przeszedł do salonu i drżącymi rękami rozpakował przesyłkę: setki zapisanych na maszynie stron, ozdobionych pracowicie odręcznymi notatkami, słowem w pełni przekonująca robota... Był pod wrażeniem staranności pracy uditich. Jakikolwiek fragment czytał, tekst sprawiał wrażenie sensownego – rządził się swoistą, pokrętną logiką, dokładnie taką, jakiej wymagała sytuacja. Z całą pewnością praca mogła pomyślnie przejść oględziny bibliotekarzy.
Nie trudząc się nawet wchłonięciem tradycyjnej porcji sogumu i nałożeniem porannego zarostu, Hermes zadzwonił do biblioteki i poprosił do aparatu Douglasa Appleforda.
Po chwili na ekranie ukazała się twarz napuszonego i ponurego urzędnika.
– Mówi Appleford – rzekł bibliotekarz, mierząc wzrokiem Sebastiana.
– Nazywam się Lance Arbuthnot – przedstawił się Hermes. – Panna McFadden wspominała panu o mnie.
– Ach, tak. – Appleford skinął głową z niesmakiem. – Spodziewałem się pana. Specjalista od śmierci przez uderzenie meteoru, tak?
Sebastian uniósł maszynopis na wysokość ekranu.
– Czy mogę wpaść do pana z moją pracą jeszcze dziś rano? – spytał.
– Mógłbym pana wcisnąć... oczywiście na chwilę... mniej więcej o dziesiątej.
– Zatem wkrótce się zobaczymy – odrzekł Hermes i przerwał połączenie. Tak więc mam już dostęp do wszystkich sekcji, z wyjątkiem leżącej na ostatnim piętrze Sekcji A, pomyślał z zadowoleniem. Uditi byli doświadczonymi graczami. To, że miał ich po swojej stronie, było znaczącym postępem.
Zadzwonił wideofon. Sebastian podniósł słuchawkę i usłyszał głos Jego Wielebności Raya Robertsa.
– Do widzenia, panie Hermes – rzekł obojętnie następca Anarchy. – Uznałem, że wobec ogromnego znaczenia pańskiej misji w bibliotece najlepiej będzie, jeśli porozmawiam z panem osobiście. Chcę być pewny, że rozumiemy się do końca. Dostał pan już maszynopis pracy Arbuthnota?
– Tak – potwierdził Sebastian. – I muszę powiedzieć, że dobry.
– Z punktu widzenia pracowników Biblioteki powinien pan tam spędzić zaledwie kilka chwil. Douglas Appleford otrzyma skrypt, podziękuje panu i odłoży papiery do akt. Być może zajmie mu to dziesięć minut. To oczywiście nie wystarczy na wykonanie zadania. Musi pan więc zgubić się gdzieś w labiryncie biur, czytelni i regałów na większą część dnia. W tym celu będzie panu potrzebny pretekst.
– Mogę im powiedzieć, że... – zaczął Sebastian, ale Jego Wielebność nie pozwolił mu dokończyć.
– Niech pan słucha, Hermes. Pański kamuflaż został precyzyjnie obmyślony i przygotowany już dawno temu. Realizujemy projekt długoterminowy. Kiedy będzie pan siedział w biurze pana Appleforda, zacznie pan przeglądać maszynopis i zupełnie przypadkiem zwróci uwagę na stronę sto siedemdziesiątą trzecią. Dojrzy pan na niej błąd o wielkim znaczeniu i poprosi Appleforda, by zezwolił panu korzystać z czytelni o ograniczonym dostępie, by dokonać ostatnich, odręcznych poprawek. Powie pan, że po naniesieniu zmian maszynopis natychmiast zostanie zwrócony. Potrzebny na to czas oszacuje pan na piętnaście do czterdziestu pięciu minut.
– Rozumiem – powiedział Sebastian.
– Czytelnie ograniczonego dostępu nie są patrolowane przez ochronę – kontynuował Ray Roberts. – A to dlatego, że nie ma w nich niczego ciekawego, poza długimi, drewnianymi stołami. Nikt więc nie zauważy, kiedy będzie pan wychodził na korytarz. Gdyby jednak ktoś pana zatrzymał, proszę mówić, że zgubił się pan, próbując znaleźć drogę powrotną do biura pana Appleforda. W tej chwili najważniejsze jest to, czy słuszne są nasze przypuszczenia co do miejsca, w którym przetrzymuje się Thomasa Peaka. Z naszych analiz wynika, choć nie jest to pewne, że Anarcha przebywa na ostatnim piętrze, a w każdym razie nie niżej niż dwa piętra od dachu. Od tego właśnie miejsca rozpocznie pan poszukiwania. Nie będę ukrywał, że tam najtrudniej jest wejść. Pracownicy biblioteki przebywający na najwyższych piętrach mają obowiązek nosić specjalnie barwione opaski pozwalające zidentyfikować ich przez rozmieszczone tam miniradary. Opaski te szyje się ze specjalnego, świetlistego, błękitnego materiału, tak aby były też z daleka widoczne dla strażników patrolujących gmach. Papier, w który był zawinięty pański maszynopis, jest właśnie takim materiałem. Wytnie pan z niego opaskę; z pewnością pomogą w tym przerywane linie, które na nim umieściliśmy. Schowa ją pan w kieszeni, a po spotkaniu z Applefordem założy na lewe ramię.
– Lewe – powtórzył Sebastian. Czuł się słaby i skołowany; na gwałt potrzebował sogumu i zimnego prysznica, a także zmiany ubrania.
– Jeśli spojrzy pan na zwrócone wiktuały w lodówce – odezwał się po chwili Ray Roberts – znajdzie pan nasz „niezbędnik”: zestaw przygotowany wspólnie przez robota Carla Juniora i pana Giacomettiego. – Przywódca uditich umilkł na moment. – I jeszcze jedno, panie Hermes. Wiem, że kocha pan swoją żonę i że jest ona dla pana bezcennym skarbem, ale... wobec historii ona się nie liczy, czego nie można powiedzieć o Anarsze. Instynkt nakaże panu szukać jej... i dlatego świadomie musi pan zapanować nad tym pragnieniem. Rozumie pan?
– Chcę znaleźć Lottę – wycedził przez zęby Sebastian Hermes.
– I zapewne znajdzie ją pan. Lecz nie po to idzie pan do biblioteki; nie z powodu pańskiej żony przygotowaliśmy tę akcję i ekwipunek. Moim zdaniem... – Ray Roberts nachylił się do aparatu, tak że jego wielkie, hipnotyzujące oczy wypełniły ekran. Sebastian siedział spokojnie, milczący, zasłuchany i nieruchomy, niczym wystraszony ptak. – Moim zdaniem ludzie Biblioteki zwolnią pańską żonę całą i zdrową, gdy tylko dostaniemy Anarchę. Oni nie są zainteresowani jej przetrzymywaniem.
– Owszem, są – sprzeciwił się Sebastian. – Będą chcieli zemścić się na mnie za to, co zaszło między mną a Ann McGuire. – Hermes nie podzielał rozumowania Raya Robertsa i nie j dowierzał mu. Miał wrażenie, że jego słowa są tylko fasadą. – Pan jej nie zna. Złość, nienawiść i urażona duma to chyba najważniejsze siły popychające ją do działania...
– Zetknąłem się z nią kilka razy – wpadł mu w słowo Ray Roberts. – Jeśli to pana ciekawi, Rada Eradów wysłała ją swego czasu do Kansas City jako kogoś w rodzaju emisariusza sine portfolio do naszego rządu federalnego. To kobieta, której od czasu do czasu zdarza się rządzić Radą, ale za każdym razem szybko traci władzę za sprawą własnych matactw. Możliwe, że jest odpowiedzialna za śmierć i funkcjonariusza Tinbane’a. A my złożyliśmy już dyskretne doniesienie do Departamentu Policji Los Angeles, że to agenci Biblioteki zabili Joego Tinbane’a, nie żadni „fanatycy religijni”. – Twarz Raya Robertsa wykrzywiała się od czasu do czasu w grymasie hamowanego gniewu. – Zawsze wini się uditich za akty przemocy i zbrodnie; to standardowe postępowanie policji i mediów.
– Sądzi pan, że Lotta także znajduje się na ostatnim lub przedostatnim piętrze? – spytał Sebastian.
– Najprawdopodobniej. – Ray Roberts zmierzył go surowym spojrzeniem. – Widzę, że mimo moich napomnień zamierza pan poświęcić większość niedługiego czasu, jaki będzie panu dany, na poszukiwanie żony. – Przywódca uniósł ręce w geście świadczącym raczej o zrozumieniu niż potępieniu. – Cóż, Hermes, proponuję, żeby zajął się pan teraz oględzinami naszego niezbędnika, a potem wyruszył na umówione spotkanie. Miło było z panem porozmawiać. I mam nadzieję, że wkrótce znowu się zobaczymy; być może jeszcze dziś. Dzień dobry.
– Dzień dobry panu – odrzekł Sebastian i odłożył słuchawkę wideofonu.
Zaraz potem pospieszył do kuchni, gdzie w lodówce pełnej jego ulubionych potraw, spakowanych i gotowych do powrotu na półki supermarketu, znalazł mały biały kartonik pozostawiony przez Giacomettiego i robota. Rozczarował się, ujrzawszy w nim zaledwie trzy przedmioty. Pierwszym był granat zawierający LSD w postaci sprężonego gazu. Drugim – plastikowa kapsułka z antidotum na LSD, zapewne fenotiazyną, którą należało umieścić w ustach przed rozpoczęciem akcji w bibliotece. Jeśli zaś chodzi o trzeci element ekwipunku... Przyglądał mu się przez kilka minut, nie domyślając się jego przeznaczenia. Wreszcie zrozumiał: trzymał w dłoni małe urządzenie do wykonywania zastrzyków dożylnych, napełnione odrobiną mętnej, podobnej do soku cieczy. Było ono owinięte kartką z instrukcją obsługi. Rozwinął ją i przeczytał.
Zastrzyk z roztworu zamkniętego w pojemniku miał na krótki czas uwolnić go spod wpływu Fazy Hobarta.
Zdał sobie sprawę, że będzie niejako zawieszony w czasie, a wszystkie otaczające go przedmioty i zdarzenia nie będą poruszać się ani w przód, ani w tył. Paradoks polegał na tym, że owo zawieszenie miało trwać przez określony, niedługi czas – nie więcej niż sześć minut. Jednakże z punktu widzenia użytkownika preparatu czas ten miał ciągnąć się niczym długie godziny.
Ten środek, pomyślał Sebastian, pochodzi z Rzymu. Przypomniał sobie, że w przeszłości używano podobnych specyfików – z niewielkim powodzeniem – do przedłużania uduchowionych medytacji. Teraz jednak sprzedawanie ich i stosowanie było zakazane. Mimo to, miał przed sobą jeden z nich.
Pryncypał z Rzymu nie zapominał o praktycznych sprawach, kiedy chodziło o duchową krucjatę.
Rozwiązanie, które zaproponował, było proste i skuteczne: dzięki rozpylonemu w powietrzu LSD ochroniarze mieli stracić zdolność poruszania się, w przeciwieństwie do Sebastiana, poddanego działaniu antidotum i zastrzyku. I tak, jak życzył sobie Giacometti, akcja miała być całkowicie bezkrwawa.
Przez subiektywnie postrzegany czas trzech godzin Hermes mógł swobodnie buszować nawet po najwyższych piętrach biblioteki. Po namyśle uznał, że elementy niezbędnika przygotowanego przez potencjalnych kontrahentów, choć proste, zostały genialnie dobrane.
Wziął prysznic, włożył odpowiednio przybrudzone ubranie, przykleił zarost, wciągnął odrobinę sogumu i wyrzucił z siebie kombinację potraw na przygotowane talerze, po czym wziął pod pachę maszynopis i opuścił apartament. Poszedł prosto na ulicę, przy której poprzedniej nocy zaparkował wóz. Czuł, że strach ściska go za gardło. To moja szansa, pomyślał, jedyna szansa. Na uratowanie Lotty. A z nią, o ile będzie to możliwe, także Anarchy. Jeśli mi się nie uda, stracę ją. Na zawsze.
Chwilę później pojazd wzniósł się ku jasnemu porannemu niebu.

16

Myśli te obracałem w mym żałosnym sercu, nękany najstraszniejszą zgryzotą: że nie powinienem umrzeć, póki nie poznam prawdy.
święty Augustyn

– Niejaki pan Arbuthnot do pana – rozległ się w głośniku interkomu głos sekretarki Douga Appleforda.
Bibliotekarz jęknął cicho. Wreszcie przyszło mu się zmierzyć z brzemieniem, które zrzuciła na jego barki jak zawsze entuzjastyczna Charise McFadden.
– Proszę go wpuścić – powiedział Appleford i odchyliwszy się w fotelu, czekał z założonymi rękami.
W drzwiach biura stanął starszy, dobrze ubrany mężczyzna potężnej postury.
– Nazywam się Lance Arbuthnot – wymamrotał. Jego niespokojne oczy, oczy schwytanego w potrzask zwierzęcia, błądziły, badając otoczenie.
– Proszę pokazać – rzekł bibliotekarz bez zbędnych wstępów.
– Naturalnie. – Trzęsąc się, Arbuthnot usiadł na krześle przed biurkiem Douga Appleforda i niepewnie wyciągnął dłoń z grubym, dość mocno wymiętym maszynopisem. – Dzieło mojego życia – bąknął.
– Zatem utrzymuje pan – przemówił z ożywieniem Appleford – że jeżeli meteoryt uderza w kogoś i zabija go, to dzieje się tak tylko dlatego, że ten ktoś w młodości nienawidził swojej babci? Niczego sobie teoria. Dobrze, że patrzy pan na nią wystarczająco realistycznie, by oddać ją do eradykacji. – Gospodarz przeglądał pobieżnie maszynopis, czytając przypadkowo wybrane wersy. Nudne zdania, żargon, wydłużone i wypaczone sformułowania zaczerpnięte z bardziej popularnych prac, konkluzje wyssane z palca... doskonale znana mieszanka. Codziennie przynoszono do Sekcji takie kurioza.
– Czy mogę na moment dostać moje dzieło z powrotem? – spytał ochrypłym głosem Arbuthnot. – Tylko jedno, ostatnie spojrzenie, zanim pozostawię je tu na zawsze.
Appleford rzucił gruby maszynopis na biurko. Lance Arbuthnot podniósł go, zważył w rękach i począł przeglądać strona po stronie. Po dłuższej chwili przestał wertować swą pracę – zatrzymał się gdzieś w środku i czytał uważnie, bezgłośnie poruszając ustami.
– O co chodzi? – spytał zirytowany Appleford.
– Zdaje się, że... popełniłem błąd w bardzo ważnym fragmencie na stronie sto siedemdziesiątej trzeciej – wyjąkał Lance Arbuthnot. – Będę musiał go poprawić, zanim oddam pracę do eradykacji.
Appleford nacisnął klawisz interkomu i odezwał się do swej sekretarki, panny Tomsen:
– Proszę zaprowadzić pana Arbuthnota do czytelni na jednym z pięter o ograniczonym dostępie, gdzie nikt nie bodzie przeszkadzał mu w pracy. Kiedy pan skończy? – zwrócił się do wylęknionego naukowca.
– Za piętnaście, dwadzieścia minut. Nie później niż za godzinę. – Arbuthnot wstał, troskliwie przyciskając do piersi swój drogocenny maszynopis. – Czy przyjmą go państwo do wymazania?
– Tego może pan być pewien. Proszę poprawić błędy; zobaczymy się później – odparł bibliotekarz, także wstając. Gość lekko się zawahał, po czym szybkim krokiem przemierzył biuro i zniknął w poczekalni.
Douglas Appleford powrócił do zwykłych zajęć i niemal natychmiast zapomniał o zdziwaczałym badaczu nazwiskiem Arbuthnot.

Siedząc w pustej czytelni, Sebastian Hermes drżącymi palcami wydobył niebieską opaskę i naciągnął na rękaw. Potem sięgnął głębiej do kieszeni płaszcza, wyjął niezbędnik i na początek włożył do ust kapsułkę ze środkiem powstrzymującym działanie LSD, uważając, by nie rozgryźć jej przedwcześnie. Lewą rękę niewprawnie zacisnął na granacie gazowym, myśląc: Nie, to nie ja. Nie mam pojęcia, jak to się robi. Joe Tinbane by wiedział – po to go szkolono.
Z największym trudem poruszając zesztywniałą od strachu ręką, wstrzyknął sobie mętny płyn. Teraz było już za późno: zaczęła się operacja, która z jego perspektywy miała potrwać kilka godzin.
Otworzył drzwi czytelni i rozejrzał się po korytarzu. Nie zauważył nikogo. Zaczął iść w stronę tablicy, na której widniał duży napis schody.
Pokonał je bez problemu, nie napotykając nikogo po drodze. Kiedy jednak otworzył drzwi, by wydostać się z klatki schodowej na przedostatnim piętrze, stanął twarzą w twarz z umundurowanym strażnikiem o lodowatym spojrzeniu.
Ochroniarz, poruszając się jak w zwolnionym tempie, począł się zbliżać do Sebastiana. Ten jednak bez trudu go ominął i popędził w głąb korytarza.
Z bocznych drzwi wyłoniła się nagle Ann McGuire, dźwigająca stertę papierów. Podobnie jak strażnik, ruszała się absurdalnie wolno. Kątem oka zobaczyła biegnącego i zaczęła się obracać w jego stronę, co z perspektywy Hermesa trwało dobrych kilka minut. Szczęka Ann opadała bardzo, bardzo powoli, lecz wreszcie – a było to niezwykle rozciągnięte w czasie „wreszcie” – na jej twarzy pojawił się wyraz zdumienia.
– Co... ty... tu... ro... bisz... – zaczęła, lecz Sebastian nie mógł czekać, aż kobieta dokończy to nienaturalnie wydłużone zdanie. Nim to zrobiła, wiedział już doskonale, że sprawy nie ułożyły się tak, jak chciał: nie powinien był wpadać na Ann McGuire, a już na pewno nie na tak wczesnym etapie operacji. Przemknął obok niej i pognał korytarzem przed siebie, poniewczasie zdając sobie sprawę, że stał nieruchomo wystarczająco długo, by zostać rozpoznanym. Zawsze powinienem być w ruchu, pomyślał. Bez przerwy, coraz szybciej... Ale teraz jest już za późno.
Lada chwila za sprawą Ann McGuire mógł zabrzmieć dzwonek alarmowy, z pewnością nie wcześniej niż za parę minut, ale musiało to nastąpić. Nieuchronnie.
Dwaj uzbrojeni strażnicy w mundurach stali przed drzwiami jednego z pokojów. Sebastian ruszył biegiem w ich stronę, najszybciej jak potrafił. Mężczyźni ledwie go dostrzegli: zaczęli mechanicznie obracać głowy w jego stronę, lecz on już ich minął, już chwytał klamkę.
W tym momencie odezwał się dzwonek alarmowy. Między uderzeniami metalowego młoteczka następowały niedorzecznie długie przerwy, jakby odtwarzano je z magnetofonu pracującego na niewłaściwych, zdecydowanie zbyt niskich obrotach. Hermes otworzył drzwi.
Czterej eradowie – rozpoznał ich natychmiast po charakterystycznych togach – w zwolnionym tempie krzątali się po biurze, na krześle zaś pośrodku pomieszczenia siedział Anarcha Peak.
– Nic do was nie mam – rzucił Sebastian, w mgnieniu oka podejmując decyzję. – Szukam mojej żony, Lotty. Gdzie ona jest? – Nikt z obecnych nie zrozumiał tych słów, dla nich był to jedynie niewyraźny trzask. Hermes wyskoczył z pokoju, pozostawiając tam zasuszoną, pomarszczoną sylwetkę Anarchy. W przejściu minął ponownie dwóch strażników, którzy właśnie próbowali wejść za nim do środka... Przemknął między nimi, unikając unoszących się wolno ramion, i pognał w stronę sąsiedniego biura.
Znalazł w nim tylko puste biurko i szafy z segregatorami.
Zajrzał do trzeciego. Nie znany mu człowiek rozmawiał przez wideofon. Sebastian pobiegł dalej.
W czwartym pokoju mieścił się magazyn. Pomieszczenie było zimne i Hermes nie znalazł w nim śladu życia.
Na wyższym piętrze, pomyślał. W oddali dostrzegł kolejny napis schody i puścił się biegiem w jego stronę.
Na korytarzu ostatniego piętra gmachu spotkał mężczyzn i kobiety, podobnie jak on noszących jaskrawobłękitne opaski na ramionach. Uwijając się między nimi, zaglądał do przypadkowo wybranych pokoi.
Nagle usłyszał za sobą rozciągnięty w czasie trzask repetowanej broni. Obrócił się w biegu i ujrzał unoszącą się lufę karabinu.
Niezgrabnie cisnął za siebie ręczny granat z LSD i w tej samej chwili rozgryzł kapsułkę z antidotum.
Lufa przestała się unosić. Broń wysunęła się z dłoni strażnika, który padł na podłogę jak kłoda i wyciągnąwszy przed siebie ręce, próbował bronić się przed czymś, co go atakowało. Miał halucynacje.
LSD w postaci gazu wypełniło cały korytarz. Hermes brodził w oparach, mijając wolno ruszające się postacie i zaglądając za wszystkie drzwi. Zobaczył oficjeli biblioteki przy pracy, kilka razy rzuciły mu się w oczy insygnia Rady Eradów, ujrzał na własne oczy rozpad obowiązującego tu dotąd porządku, spowodowany pojawieniem się jego samego i użyciem „zabawek” podarowanych mu przez sprzymierzeńców. Nigdzie jednak nie dostrzegł Lotty.
Wreszcie przyparł do muru siedzącą samotnie w biurze starszą, wątłą eradkę, która przyglądała mu się szeroko otwartymi oczami.
– Gdzie... jest... pani... Hermes – spytał, starając się mówić w tempie obowiązującym w świecie zewnętrznym. – Na... którym... piętrze? – dodał, zbliżając się groźnie.
Kobieta jednak była już pod wpływem LSD: właśnie padała na posadzkę z wyrazem bezgranicznego zachwytu na twarzy. Sebastian pochylił się nad nią i szarpnął za ramię, ponawiając pytanie.
– Gdzieś... w... piwnicy – rozległa się wreszcie strasznie spowolniona odpowiedź. I z tymi słowy eradka pogrążyła się we własnym, wyimaginowanym świecie. Hermes zostawił ją i wybiegł na korytarz.
Hol rozbrzmiewał teraz chórem głosów i dźwięków. Wszyscy znajdujący się w nim pracownicy biblioteki przenieśli się już do królestwa osobistych doznań, gdzie nie było miejsca ani dla stosunków międzyludzkich, ani dla podejmowania wspólnych wysiłków. Sebastian bez trudu dotarł do windy; nikt nawet nie zwrócił na niego uwagi.
Wcisnął przycisk i po niesamowicie długim oczekiwaniu pojawiła się przed nim kabina.
Była pełna gotowych do walki strażników. Wszyscy mieli na twarzach maski gazowe. Wszyscy też zmierzyli go wzrokiem, nim – jak im się zdawało – zniknął z ich pola widzenia, a jeden z nich zdążył nawet wypalić z pistoletu.
Strzał był niecelny. Oznaczał jednak, że niektórzy obrońcy gmachu są przynajmniej zdolni do skierowania ognia w stronę intruza. Co gorsza, na tę grupę obłok LSD nie miał najmniejszego wpływu.
Nie wydostanę stąd Lotty, zrozumiał nagle Sebastian. Nie wejdę do windy; to niemożliwe, kiedy jest pełna ochroniarzy. Ray Roberts miał rację: powinienem był wyciągnąć Anarchę i zapomnieć o Lotcie. Martwi ożyją, pomyślał ironicznie, a żywi wyginą. A muzyka rozstroi niebo. Sam jestem rozstrojony. Załatwili mnie. Nikogo nie wydostałem na wolność, a Joe wydostał. Nawet jeśli tylko tymczasowo... Wszystko potoczyłoby się inaczej, gdybym nie wpadł na Ann McGuire.
Pod wpływem zastrzyku, który sam sobie zrobił, wciąż jeszcze trwał w dziwnym poczuciu bezczasowości. Miał wrażenie, że jest nieśmiertelny. Nie towarzyszyło jednak temu poczucie siły, niezmierzonej i majestatycznej potęgi, lecz zwykła słabość, zmęczenie i brak nadziei. Ann McGuire dostaje wreszcie to, czego chciała, powiedział sobie w duchu. Jej przepowiednie sprawdzają się jedna po drugiej. Ja jestem ostatnim elementem w tej grze i wreszcie, podobnie jak Joe Tinbane, Anarcha i Lotta, stawiłem się tutaj.
Sknociłem sprawę, i to w ciągu zaledwie paru minut. Gdyby Joe Tinbane był na moim miejscu, wszystko potoczyłoby się inaczej. Wiem, że byłoby inaczej.
Nie mógł przestać o tym myśleć, a poczucie niższości z każdą chwilą przytłaczało go coraz bardziej. On kontra Joe. Jego słabość przeciwko męstwu Tinbane’a. A przecież ludzie Biblioteki pokonali go, pomyślał zdesperowany Sebastian. Joe nie żyje!
Ja też zginę. I to wkrótce.
Może udałoby się czegoś dokonać, gdybyśmy działali we dwóch, Joe i ja? Gdybyśmy wspólnie postarali się uwolnić Lottę; w końcu obaj ją kochamy... A teraz, jeden po drugim, umieramy w samotności. Nie udało się. Gdyby dostał moje ostrzeżenie, gdyby zadzwonił z motelu, gdyby...
Jestem stary i bezradny, stwierdził w duchu. Powinienem był sczeznąć we własnym grobie, na darmo mnie wykopano. Pustka, śmierć, chłód... pada na mnie cień mogiły, który ma wpływ na wszystko, czego się tknę. Czuję się tak, jakbym znowu umierał, pomyślał. A raczej tak, jakbym nigdy nie przestał być martwy.
Jeżeli mnie zabiją, nie sprawi mi to różnicy; nic się nie zmieni. Ale Lotta jest inna i Tinbane też był inny.
A może, pomyślał, nawet jeśli nie uda mi się stąd uciec, jeśli nie ocalę nikogo, nawet siebie, może zdołam chociaż... zabić Ann McGuire. Tak, warto poważyć się na coś takiego. Przez wzgląd na Joego Tinbane’a.

17

Lecz jak można mierzyć czas obecny, skoro nie istnieje on w przestrzeni? Jest mierzalny, gdy płynie, ale kiedy mija, przestaje być mierzalny, nie ma bowiem już nic do mierzenia.
święty Augustyn

Sebastian Hermes wyrwał karabin jednemu z wolno poruszających się strażników i pobiegł w stronę schodów. Dotarłszy do nich, usłyszał głosy niosące się gdzieś z dołu. Mam nadzieję, że są co najmniej dwa poziomy niżej, pomyślał, i w ekspresowym tempie zbiegł na przedostatnie piętro. Nie napotkał nikogo.
Korytarz na przedostatnim piętrze, podobnie jak ten na ostatnim, był pełen potężnych i groźnie wyglądających, uzbrojonych mężczyzn. Sebastian dostrzegł jednak wyraźnie, jak przez lornetkę, stojącą samotnie w oddali Ann McGuire. Ruszył w ku niej, z dziecinną łatwością unikając tych, którzy podejmowali ślamazarne próby pochwycenia go w biegu. I wreszcie stanął przed nią, tak jak poprzednio, i ona ponownie zbladła, gdy go rozpoznała.
Przemówił powoli, tak by jego słowa były zrozumiałe w jej wymiarze czasowym.
– Nie... mogę... uciec... więc... cię... za... bi... ję – wycedził, po czym uniósł karabin.
– Za... czekaj – odrzekła. – Do... ga... daj... my... się... tu... te... raz. – Patrzyła na Hermesa uważnie, próbując wyczytać coś z jego twarzy, którą widziała jak przez mgłę. – Puś... cisz... mnie... a... ja... poz... wo... lę... ci... za... brać... Lot... tę... i... o... dejść.
Sebastian wątpił w szczerość intencji Ann McGuire.
– Masz... wys... tar... cza... ją... cą... wła... dzę... że... by... wy... dać... ta... ki... roz... kaz?– spytał.
– Tak – odparła, kiwając głową.
– Ale ty polecisz z nami – zażądał. – I zostaniesz, póki nie będziemy bezpieczni.
– Słucham? – Zmarszczyła brwi, próbując odszyfrować zdecydowanie zbyt szybko wypowiedziane zdanie. – Zgoda – odpowiedziała po chwili, gdy dotarło do niej jego znaczenie. O dziwo, jej głos był pełen fatalistycznej rezygnacji.
– Ty się boisz – zauważył zdumiony.
– Jasne, że się boję. – Odpowiedź Ann nie sprawiała już wrażenia spowolnionej. Wyglądało na to, że zastrzyk przestaje działać. – Przychodzisz tu i miotasz się po całym gmachu, ciskając granaty i grożąc ludziom bronią. Chcę, żebyś jak najszybciej wyniósł się z biblioteki, wykorzystam wszystkie możliwości, żeby do tego doprowadzić. – Kobieta pochyliła się i przemówiła do mikrofonu wpiętego w klapę żakietu. – Odprowadzić Lottę Hermes na dachowy parking. Zaraz tam będę.
– Naprawdę masz taką władzę? – spytał zdumiony Sebastian.
– Mój ojciec jest tymczasowym przewodniczącym Rady Eradów. Moją matkę pewnie już znasz. Idziemy na dach? – Ann wyglądała teraz na spokojniejszą, szybko odzyskiwała zimną krew. – Nie chcę się stać ofiarą psychopaty. I nie zapominaj, że trochę cię znam – tłumaczyła cierpliwie. – Możesz mi wierzyć, bardzo się bałam, że zrobisz to, co zrobiłeś. Zamierzałam przez jakiś czas trzymać się z daleka od biblioteki, ale w obecnej, złożonej sytuacji...
– Chodźmy na dach – przerwał jej bezceremonialnie Hermes. – Prędzej – dodał, popychając ją lufą karabinu w stronę najbliższej windy.
– Uspokój się – powiedziała Ann, spoglądając na niego z wyrzutem. – Nie stanie się nic ponad to, co postanowiliśmy: Lotta będzie na nas czekać. A jeśli odbije ci i przypadkiem wypalisz z tego karabinu, może się okazać, że ona także zginie. Nie chciałbyś tego, prawda?
– Prawda – przyznał. Miała rację. Czas zapanować nad emocjami. Drzwi windy otworzyły się i Ann McGuire gestem nakazała uzbrojonym strażnikom opuścić kabinę.
– Jazda stąd – powiedziała opryskliwie. – Broń... – mruknęła, gdy ruszyli windą ku górze, spoglądając z pogardą na Sebastiana – rekompensuje niektórym ludziom słabość. Spójrz na siebie i na ten twój karabinek: nagle przestałeś się bać, bo okazało się, że możesz zmusić każdego do posłuszeństwa. Vox Dei, tak komandosi uditich nazywają broń. „Głos Boga” – wyjaśniła i umilkła, zastanawiając się nad czymś. – Sądzę, że popełniłam błąd, nakazując naszym ludziom, by schwytali twoją żonę i uwięzienie ją tutaj po raz drugi. To było niepotrzebne ryzyko.
– A zabicie oficera Tinbane’a – rzekł Sebastian – było ohydną zemstą. Co on ci zrobił?
– To samo co ty – odparła Ann McGuire. – Wparował tu z bronią w ręku i strzelał do grupy starych eradów. Bezbronnych eradów.
– Przypuszczam więc, że i na mnie będziesz się mścić – powiedział gorzko Hermes. – Za to, co dzisiaj zrobiłem. I w końcu mnie załatwisz.
– Zobaczymy – odrzekła spokojnie Ann McGuire. – Rada z pewnością będzie dyskutować nad tą sprawą i przeprowadzi głosowanie. Być może postanowią, że sama mam podjąć decyzję – dodała, mierząc go wzrokiem.
– Biblioteka lubi przemoc.
– O tak, to prawda. A także boimy się jej, bo wiemy, jak wiele można dzięki niej osiągnąć. I stosujemy ją, ale nie dlatego, że lubimy, lecz dlatego, że nie wahamy się przyznać, jak bardzo jest skuteczna. Pomyśl tylko, jak wiele udało ci się dziś zdziałać. – Winda dotarła na dach i jej drzwi rozsunęły się bezszelestnie. – Skąd masz ten karabin? – spytała ciekawie. – Wygląda mi na jeden z naszych.
– Jest wasz – przytaknął. – Przyszedłem tu bez broni.
– Cóż – Ann westchnęła z rezygnacją – karabiny, w przeciwieństwie do psów, nie znają lojalności. – Wysiadłszy z windy, ruszyli przez rozległą płaszczyznę dachu. – Jest – powiedziała Ann, wytężając wzrok. – Właśnie zostawili ją samą. Chodźmy. – Wyciągając długie nogi, pospieszyła przodem. Sebastian z trudem dotrzymywał jej kroku. Strażnicy, którzy przyprowadzili Lottę na parking, rozpierzchli się i znikli. Hermes nawet nie zwrócił na nich uwagi: interesowały go jedynie Ann McGuire i żona.
– Wyprowadziłeś już stamtąd Anarchę, Sebastianie? – spytała Lotta, gdy tylko stanęli z Ann przy zaparkowanym aerowozie. – Podsłuchałam ich rozmowę: mówili, że jego też tu przetrzymują.
– Tego nie było w umowie – wtrąciła z ożywieniem Ann McGuire.
Sebastian ze stoickim spokojem wskazał jej przednie siedzenie wozu, a sam siadł za kierownicą, oddawszy karabin Lotcie.
– Celuj w pannę McGuire – polecił.
– Ale ja... – jęknęła niepewnie dziewczyna.
– Od tego zależy twoje życie, moje zresztą też. Pamiętasz, co się stało z Joem Tinbane’em? To ona podjęła decyzję. Ta kobieta wydała rozkaz. Czy teraz zechcesz łaskawie trzymać ją na celowniku?
– Tak – szepnęła Lotta. Lufa karabinu uniosła się i znieruchomiała. Wzmianka o policjancie była wystarczającym bodźcem. – Ale co będzie z Anarchą? – spytała.
– Nie mogę go wyprowadzić – odrzekł Sebastian ochrypłym głosem. – Nie potrafię czynić cudów. I tak mam niewiarygodne szczęście, że udało mi się wydostać stamtąd ciebie i mnie. Może więc dasz mi już spokój?
Lotta, siedząca za jego plecami, posłusznie skinęła głową. Hermes uruchomił silnik pojazdu i po chwili szybowali już nad parkingiem biblioteki, włączając się płynnie w korowód pojazdów wiozących ludzi na przedpołudniowe zakupy.

Zatrzymali się na moment na dachu jednego z budynków użyteczności publicznej. Sebastian Hermes wysadził tan Ann McGuire, pozbawiwszy ją najpierw wpiętego w klapę żakietu mikrofonu. Potem znowu wzbili się w powietrze i lecieli w ciszy aż do chwili, gdy Lotta zdecydowała się przerwać kłopotliwe milczenie.
– Dzięki, że po mnie przyszedłeś.
– Miałem szczęście – odparł krótko. Nie powiedział, że w rzeczywistości poddał się i nie próbował jej ratować, chodziło mu tylko o zabicie Ann, a ocalić żonę udało mu się w zasadzie przez przypadek. Był to jednak przypadek, który niezmiernie go ucieszył. – W telewizji powiedzieli, co się stało z Joem – dodał po chwili. – Tak się dowiedzieliśmy... Podali, że towarzyszyła mu jakaś kobieta, która zniknęła gdzieś zaraz po strzelaninie.
– Nigdy nie pogodzę się z jego śmiercią – powiedziała cichutko Lotta.
– Tego się spodziewałem. Długo o nim nie zapomnisz.
– Zabili go na moich oczach – ciągnęła dziewczyna. – Widziałam, jak to było. Wszystko widziałam. Te dzieci na usługach Biblioteki... To było groteskowe, przypominało sen. Joe strzelał do nich, ale celował wyżej, jakby mierzył do dorosłego. Kule przelatywały nad ich głowami... – Lotta umilkła.
– Najważniejsze, że wydostałaś się z biblioteki – powiedział Sebastian, chcąc poprawić jej humor. – Tym razem już na dobre.
– Czy uditi nie będą na ciebie wściekli? – spytała. – Za to, że nie uwolniłeś Anarchy. To naprawdę wielka szkoda... Jest bardzo ważną osobistością, w przeciwieństwie do mnie. To takie niesprawiedliwe.
– Jesteś ważna dla mnie – zauważył Sebastian.
– A skąd wziąłeś cały ten sprzęt, który miałeś ze sobą? To coś, co tak przyspieszyło twoje ruchy, no i tę bombę LSD... Słyszałam, jak o tym rozmawiali. Byli kompletnie zaskoczeni. Mało kto ma dziś dostęp do LSD i...
– Dostałem od uditich – przerwał jej obcesowo. – To oni dali mi ekwipunek i podsunęli pretekst, który umożliwił mi wejście do Sekcji B.
– W takim razie nie będą zadowoleni – stwierdziła przytomnie Lotta. – Spodziewali się, że wyciągniesz dla nich Anarchę, prawda?
Sebastian nie odpowiedział. Udał, że pochłania go pilotowanie wozu i uważne wypatrywanie, czy ktoś ich nie ściga.
– Nie musisz mówić – odpowiedziała sobie Lotta. – Sama wiem. Czy to prawda, że dla uditich działa Potomstwo Mocy, ci komandosi-zabójcy? Wiele o nich czytałam... Czy oni naprawdę istnieją?
– Istnieją – przyznał niechętnie. – Pewnie jest trochę prawdy w tym, co czytałaś.
– Może pan Roberts wyśle ich do biblioteki, a nie za tobą? W końcu to im powinien był powierzyć to zadanie, nie tobie. Nie jesteś komandosem.
– Ale chciałem spróbować – odrzekł.
– Ze względu na mnie? – spytała, przyglądając mu się badawczo. Czuł na sobie jej spojrzenie. – Dlatego, że nie przyleciałeś po mnie za pierwszym razem? Chciałeś mi to wynagrodzić, prawda?
– Próbowałem – wyznał Sebastian. Rzeczywiście, taki miał plan.
– Kochasz mnie? – spytała Lotta.
– Tak. – Bardzo. Bardziej niż kiedykolwiek. Dotarło to do niego dopiero teraz, kiedy siedzieli we dwoje w kabinie aerowozu.
– Masz żal? O to, że byłam z Joem Tinbane’em?
– O wasz pobyt w motelu? – upewnił się. – Nie. – Zbliżenie Joego i Lotty było właściwie jego winą. Poza tym miał sumieniu mały skok w bok z Ann McGuire. – I strasznie mi przykro, że Joe nie żyje – dodał.
– Nigdy się z tym nie pogodzę – powtórzyła. Brzmiało tak, jakby składała obietnicę.
– Co właściwie robili z tobą w bibliotece? – spytał Sebastian, szykując się na najgorsze.
– Nic. Planowali, że ich psychiatra pomajstruje przy moim umyśle. Ta kobieta, panna czy pani McGuire, też się zjawiła i opowiadała o różnych sprawach.
– O czym?
– O tobie. Twierdziła, że doszło między wami do intymnego zbliżenia – ciągnęła dziewczyna charakterystycznym dziecinnym głosikiem. – Krótko mówiąc, że wskoczyliście razem do łóżka. Wygadywała różne rzeczy... ale oczywiście nawet jej nie słuchałam – dodała szybko.
– Tym lepiej dla ciebie – mruknął Sebastian, odczuwając aż nadto boleśnie ciężar własnych kłamstw. Najpierw skłamał żonę, potem Raya Robertsa... i teraz także będzie musiał wymyślić stosowną historyjkę. Zadowolić każdego – oto mój nowy styl życia, pomyślał ponuro. Jeszcze gorszy niż R. C. Buckleya, który łże z wrodzonej potrzeby. Dla mnie to nie jest stan naturalny. A mimo to...
– Nie zmartwiłabym się zbytnio, nawet gdyby to, co mówiła o tobie, było prawdą. Pomyśl tylko, czego ja się dopuściłam... Mówię o motelu. Nie czułabym urazy do ciebie, nie potrafiłabym.
– Na szczęście to nie była prawda – stwierdził lakonicznie.
– Z drugiej strony, to bardzo atrakcyjna kobieta. Te jej niesamowicie czarne włosy i niebieskie oczy... Jest znacznie bardziej ponętna niż ja.
– Gardzę nią – powiedział Sebastian.
– Przez wzgląd na Joego?
– Nie tylko – odrzekł, nie zamierzając wdawać się w szczegóły.
– Dokąd teraz lecimy? – zainteresowała się Lotta.
– Do domu.
– Zadzwonisz do uditich? Może powiesz im, że...
– Sami do mnie zadzwonią – odparł Sebastian ze stoickim spokojem.

18

Przełamię wtedy także moc mojej natury, wznosząc się stopniowo ku Niemu, który mnie stworzył. I dotrę do pól i przestronnych pałaców mojej pamięci.
święty Augustyn

Gdy dotarli do mieszkania, Sebastian zadzwonił do vitarium, żeby się przekonać, czy firma radzi sobie jakoś bez niego.
– „Flaszka Hermesa” – zgłosiła się radosna Cheryl Vale.
– Nie przyjdę dziś do biura – powiedział Sebastian. – Wszyscy pozostali są?
– Wszyscy oprócz pana – odparła Cheryl. – Aha, panie Hermes, Bob Lindy chciałby zamienić słowo. Chyba zamierza opowiedzieć szczegółowo o tym, jak ludzie Biblioteki odebrali mu Anarchę. Znajdzie pan czas na...
– Później z nim pogadam – przerwał Sebastian. – Ta sprawa może poczekać. Dzień dobry – zakończył. Odłożył słuchawkę, czując się fatalnie.
– Tak sobie myślałam – odezwała się Lotta, przysiadając obok niego na kanapie; na jej twarzy malowało się podniecenie – że skoro bibliotekarze zemścili się na Joem Tinbanie za to, co zrobił, to być może ciebie potraktują tak samo.
– Ja też o tym myślałem.
– I jeszcze to Potomstwo Mocy – dorzuciła dziewczyna. – Boję się, że...
– Wiem – uciął. Wszyscy czegoś chcą: rzymski syndykat, Biblioteka, uditi. Dokonałem cudu, pomyślał. Jednym posunięciem udało mi się zwrócić ich wszystkich przeciwko mnie. Nawet Departament Policji Los Angeles; gliniarze na pewno dojdą do wniosku, że to ja zgładziłem Joego Tinbane’a za to, że zwiał do motelu z moją żoną. Idealny motyw zabójstwa.
– U kogo możesz szukać pomocy? – spytała Lotta.
– U nikogo – odpowiedział. Ogarnęło go przerażenie. – U nikogo prócz ciebie – poprawił się po chwili. Teraz przynajmniej miał przy sobie Lottę, co znaczyło dlań bardzo wiele.
Niestety, to nie wystarczało.
– A może – podjęła wątek Lotta – ty i ja powinniśmy gdzieś się ukryć? Wyjechać stąd? Pamiętam ze szczegółami to, co zrobili z Joem. Widziałam wszystko z bliska i nie potrafię zapomnieć. Pamiętam tupot małych stóp na dachu i tę dziecięcą twarzyczkę przyklejoną do szyby. Joe miał broń i spodziewał się ataku, a mimo to mu się nie udało... Myślę, że powinniśmy opuścić Los Angeles, a może w ogóle Zachodnie Stany Zjednoczone. Może nawet Ziemię?
– Wyemigrować na Marsa? – spytał posępnie.
– Uditi w zasadzie się tam nie liczą. ONZ jest jedyną władzą na Marsie i z tego, co wiem, doskonale zarządza tymi swoimi kopułami-koloniami. W pełni panuje nad sytuacją. I stale szuka ochotników. Co wieczór reklamuje się w telewizji.
– Stamtąd nie ma powrotu – przypomniał Sebastian – kiedy już się zdecydujesz na emigrację. Mówią o tym każdemu przed podpisaniem papierów. To podróż w jedną stronę.
– Wiem o tym. Ale przynajmniej uszlibyśmy z życiem. Nie usłyszelibyśmy pewnej nocy kroków na dachu albo szurania za drzwiami. Myślę, że naprawdę powinieneś był uratować Anarchę, Sebastianie. Teraz przynajmniej miałbyś Uditich po swojej stronie. Ale skoro jest inaczej...
– Próbowałem – powtórzył mechanicznie. – Słyszałaś przecież Ann McGuire: nie zgodziłaby się na układ, który by objął Anarchę. Wybrałem to, co mogłem dostać, ciebie, i odleciałem, póki było to możliwe. A Ray Roberts prędzej czy później będzie musiał się z tym pogodzić; taka jest prawda. – W głębi duszy wiedział jednak, że tak naprawdę nawet nie próbował oswobodzić Anarchy Peaka. Od początku myślał wyłącznie o Lotcie. Było tak, jak przewidział Roberts: Sebastian przemożnie pragnął odnaleźć żonę. Wydarzenia tego przedpołudnia dowiodły, że przywódca uditich całkiem słusznie obawiał się siły tego pragnienia. Gdy tylko Hermes znalazł się w bibliotece, mądrze brzmiące zdania o „nieprzemijających wartościach” i „historii” uleciały mu z głowy i zaraz rozpłynęły się w oparach LSD.
– Naprawdę chciałabym polecieć na Marsa – powiedziała Lotta. – Kiedyś już o tym rozmawialiśmy, pamiętasz? To miała być fascynująca podróż... „niepojęte uczucie obcowania z kosmosem i niezwykłość życia na innej planecie”. Podobno trzeba tego doświadczyć, żeby zrozumieć.
– Jedyną robotą, na której się znam, jest węszenie – rzekł przygnębiony Sebastian.
– Mówisz o wyszukiwaniu nieboszczyków, którzy lada chwila mają się odrodzić?
– Przecież wiesz, że to mój jedyny talent. – Hermes lekceważąco machnął ręką. – Tylko jaki mielibyśmy z niego pożytek na Marsie? Tam Faza Hobarta działa tak słabo, że prawie się nie liczy. – Ten fakt sprawiał, że Sebastian miał jeszcze jeden, ukryty powód do niechęci. Na Marsie znowu jadłby ofiarą procesu starzenia się, a w jego wypadku być może wkrótce czekałaby go śmierć. Od choroby i zgonu dzieliło go zaledwie kilka lat.
Dla Lotty sytuacja wyglądała oczywiście zupełnie inaczej. Miała przed sobą kilkadziesiąt lat normalnego życia, czyli więcej niż na Ziemi poddanej działaniu Fazy Hobarta.
Choć z drugiej strony, pomyślał, co mnie obchodzi, czy wkrótce ponownie umrę? Raz już przez to przechodziłem, to nic strasznego. W pewnym sensie byłbym nawet zadowolony: fantastyczny, nie kończący się odpoczynek. Wielka ulga po trudach doczesnego życia.
– To prawda – przyznała Lotta. – Na Marsie nie ma kandydatów na staronarodzonych. Zapomniałam.
– Musiałbym zostać pracownikiem fizycznym albo urzędnikiem.
– O, nie. Moim zdaniem twoje zdolności menedżerskie są bardzo wartościowe. Masz też talent organizacyjny. Jestem pewna, że zrobiliby nam testy przydatności. A wtedy poznaliby wszystkie twoje mocne strony, prawda, Seb?
– Masz w sobie młodzieńczy optymizm – odrzekł. A ja rozpacz starca, dodał w myślach. – Zaczekamy do mojej rozmowy z Rayem Robertsem – postanowił. – Może uda mi się sprzedać mu historyjkę, w którą uwierzy. To znaczy... – dodał po namyśle – może zdołam uzmysłowić mu sytuację, w której się znalazłem. Kto wie, czy... jak sama powiedziałaś... jego komandosi rzeczywiście nie uwolnią Anarchy? To naprawdę zadanie dla nich, nie dla mnie. To także wyjaśnię Robertsowi.
– Powodzenia – szepnęła przygnębiona Lotta.

Ray Roberts zadzwonił przed upływem godziny.
– Widzę, że już pan wrócił – rzekł przywódca uditich, spoglądając krytycznie na Hermesa. Sprawiał wrażenie niesłychanie spiętego, jakby zastygłego w oczekiwaniu. – Jak przebiegła pańska misja?
– Nie najlepiej – odparł ostrożnie Sebastian. Musiał poprowadzić tę rozmowę bezbłędnie, nie mógł sobie pozwolić na najmniejszy nawet fałszywy krok.
– Anarcha wciąż jest przetrzymywany w bibliotece – domyślił się Roberts.
– Dotarłem do niego – zaczął Hermes – ale nie mogłem...
– A co z pańską żoną?
Sebastian zamarł.
– Wydostałem ją – odpowiedział wreszcie. – Zupełnie przypadkowo. Oni... to znaczy szefowie biblioteki... postanowili ją uwolnić. Nie prosiłem o to, pomysł wyszedł od nich.
– Dogadaliście się – stwierdził Roberts. – Dostał pan Lottę w zamian za opuszczenie budynku. I rozstaliście się w pokoju.
– Nie – zaprzeczył z zapałem.
– Ale tak właśnie to wygląda – rzekł Roberts, przyglądając mu się beznamiętnie. Na ciemnej, skupionej twarzy nie pojawiła się dotąd żadna reakcja na słowa Hermesa. – Kupili pana. A nie zrobiliby tego... – ciągnął coraz ostrzejszym tonem – gdyby nie miał pan poważnej szansy na uwolnienie Anarchy.
– To Ann McGuire podjęła decyzję – odparował Sebastian. – Zamierzałem ją zabić. To ona kupiła sobie wolność. Zabrałem ją ze sobą, nawet...
– A czy nie przyszło panu do głowy – przerwał mu Roberts – że właśnie dlatego pańska żona znalazła się w bibliotece? Po to, by przeciwnik mógł ją wykorzystać w charakterze zakładnika? Po to, żeby mógł zneutralizować zagrożenie z pańskiej strony?
– Miałem trudny wybór – warknął zawzięcie Sebastian – między...
– Dokładnie przeanalizowali pański portret psychologiczny – kontynuował sucho Roberts. – Mają sztab psychologów i psychiatrów. Doskonale wiedzieli, jaka jest cena pańskiej współpracy. Ann McGuire nie boi się śmierci. To była odrobina aktorstwa z jej strony, nie zaś „kupienie sobie wolności”. To ona pozbyła się pana, by zatrzymać Anarchę. Gdyby naprawdę się bała, nawet nie zobaczyłby jej pan podczas całej tej akcji.
– Może... Ma pan rację – przyznał niechętnie Sebastian.
– Czy w ogóle widział pan Anarchę? Czy on na pewno jeszcze żyje?
– Tak – odrzekł z przekonaniem Hermes. Czuł, że unoszące się w powietrzu opary potu skraplają się pod jego pachami i na plecach. Czuł też, że pory skóry na próżno próbują wchłonąć całą tę wilgoć. Było jej zbyt wiele.
– Czy eradowie wzięli go już w obroty?
– Kilku było przy nim... Tak.
– Udało się panu zmienić bieg historii – ironizował Roberts. – A może raczej nie zmienić biegu historii. Miał pan szansę i nie wykorzystał jej. Mógł pan na zawsze przejść do historii jako właściciel vitarium, w którym powrócił do życia Anarcha, i jako człowiek, który go ocalił. Nie tylko uditi, ale i wszyscy ludzie zamieszkujący naszą planetę nigdy nie zapomnieliby panu tej zasługi. Mogło dojść do ustanowienia zupełnie nowej podstawy wierzeń religijnych. Wątłą wiarę zastąpiłaby stuprocentowa pewność, być może pojawiłyby się zupełnie nowe księgi ewangelii. – W głosie Raya Robertsa nie było gniewu: mówił spokojnie, jakby przedstawiał znane wszystkim fakty. Fakty, którym Sebastian Hermes nie potrafił zaprzeczyć.
– Powiedz mu, że spróbujesz jeszcze raz – szepnęła niecierpliwie Lotta. Położyła głowę na jego barku i pogłaskała go po ramieniu, by dodać mu odwagi.
– Jestem gotów jeszcze raz wejść do biblioteki – oświadczył Sebastian.
– Posłaliśmy tam pana, zdecydowaliśmy się bowiem na kompromis z Giacomettim, który prosił o wyrzeczenie się przemocy. Teraz nasza umowa jest już nieważna, możemy wysłać do akcji naszych ludzi, którzy aż palą się do działania. Niestety... – Roberts nieznacznie się zawahał – najprawdopodobniej znajdą już tylko ciało Anarchy. A Biblioteka zidentyfikuje komandosów Potomstwa Mocy, gdy tylko pierwszy z nich przekroczy jej próg. Giacometti uświadomił mi to ostatniej nocy i miał rację. Jednakże nie pozostaje nam nic innego. Negocjacje z Biblioteką nie są możliwe. Nic, co moglibyśmy zaoferować lub obiecać, nie skłoni jej pracowników do zwolnienia Anarchy Peaka. Nasze położenie w niczym nie przypomina sytuacji, w której pani Hermes odzyskała wolność.
– Cóż – odezwał się Sebastian – miło było porozmawiać. Cieszę się, że wyjaśnił mi pan, jak się sprawy mają, i dziękuję, że...
Ekran zgasł. Ray Roberts bez pożegnania przerwał połączenie.
Sebastian przez dłuższą chwilę siedział nieruchomo, ściskając w dłoni słuchawkę, aż w końcu bardzo powoli odłożył ją na widełki. Poczuł się o pięćdziesiąt lat starszy... i o sto lat bardziej zmęczony.
– Wiesz – powiedział w końcu do Lotty – kiedy człowiek budzi się w trumnie, na początku czuje tylko dziwne zmęczenie. Jego umysł jest pusty, a ciało bezczynne. Potem pojawiają się myśli. Chciałby coś powiedzieć, chciałby coś zrobić, krzyczeć, walczyć, wydostać się jakoś. Ale jego ciało nie reaguje: nie może ani mówić, ani się poruszać. Trwa to mniej więcej... – urwał, zastanawiając się – czterdzieści osiem godzin.
– Czy to bardzo przykre?
– To najstraszliwsze uczucie, jakiego zdarzyło mi się doświadczyć. Znacznie gorsze niż umieranie. I właśnie tak się teraz czuję – dodał po chwili.
– Podać ci coś? – spytała współczująco Lotta. – Może ciepłego sogumu?
– Nie, dziękuję. – Hermes wstał, przespacerował się po salonie i stanął przy oknie, za którym widać było ulicę. On ma rację, pomyślał. Nie udało mi się zmienić biegu historii. Postawiłem na pierwszym miejscu sprawy osobiste, kosztem dobra wszystkich ludzi, ze szczególnym uwzględnieniem uditich. Zniszczyłem podstawy zupełnie nowej, formującej się dopiero teologii. Ray Roberts ma rację!
– Mogę ci jakoś pomóc? – spytała łagodnie Lotta.
– Zaraz mi przejdzie – odpowiedział, spoglądając w dół, na ulicę, na ludzi i sunące po jezdni pojazdy kołowe, podobne do sardynek. – Najgorsze w tym całym leżeniu w trumnie jest to, że umysł jest już żywy, a ciało jeszcze nie, człowiek zaś czuje ten koszmarny rozdźwięk. Kiedy naprawdę jest martwy, to uczucie nie istnieje, w ogóle nie ma związku między świadomością a ciałem. Ale to... – Sebastian konwulsyjnie zacisnął pięści – żywy umysł przywiązany do zwłok. A raczej uwięziony w nich. Co gorsza, wydaje się, że ciało już nigdy nie będzie aktywne; to czekanie zdaje się trwać wieczność.
– Na szczęście ty przynajmniej wiesz, że nigdy więcej nie będziesz przechodził przez coś takiego – powiedziała Lotta. – Masz to już za sobą.
– Ale pamiętam – odparł z pasją Sebastian. – To doświadczenie jest częścią mnie – dodał, mocno stukając się w głowę. – Zostanie tu na zawsze. – I właśnie o tym rozmyślam, dodał w duchu, kiedy jestem naprawdę przerażony. Właśnie wtedy pojawia się to najgorsze wspomnienie. Jak symptom strachu.
– Zajmę się formalnościami – oznajmiła nagle Lotta, jakby czytała w jego myślach, jakby nagle połączyła ich nić porozumienia. – Wyemigrujemy na Marsa. A teraz idź do sypialni, połóż się i odpocznij. Ja zacznę dzwonić, gdzie trzeba.
– Przecież nie cierpisz rozmawiać przez wideofon – powiedział Sebastian. – Boisz się go. Wideofon to twoje największe horrendum.
– Tym razem jakoś sobie poradzę – odparła dzielnie i poprowadziła go do sypialni.

19

Lecz rzeczy te nie znają spoczynku; uciekają bez wytchnienia i któż zdoła za nimi nadążyć cielesnymi zmysłami?
święty Augustyn

Sebastian Hermes śnił o grobie. Zdawało mu się, że raz jeszcze spoczywa w swej ciasnej plastikowej trumnie, w „dziupli”, w całkowitej ciemności. Wołał i wołał bez wytchnienia: „Nazywam się Sebastian Hermes i chcę stąd wyjść! Jest tam kto?! Czy ktoś mnie słyszy?!” Nasłuchiwał we śnie i nagle, gdzieś w oddali, po raz drugi w życiu usłyszał ciężkie kroki kogoś, kto zbliżał się ku jego mogile. „Wypuśćcie mnie!” – krzyczał bez końca piskliwym głosem, wijąc się w plastikowej ciemni niczym mokry owad. Bez rezultatu.
Wreszcie ktoś zaczął kopać. Sebastian czuł uderzenia łopaty o ubitą ziemię. Wpuśćcie tu trochę powietrza! – chciał krzyknąć, ale tlenu było już tak mało, że nie mógł oddychać, zaczął się dusić. „Prędzej!” – zawołał, lecz było to wołanie słabe, niemal bezgłośne. Leżał na dnie trumny, zdawało mu się, że zmiażdży go znajdująca się nad nim gruba warstwa ziemi, że pod jej ciężarem pękają mu żebra.
Jeśli mnie stąd wypuścicie, pragnął powiedzieć, wrócę do biblioteki i odnajdę Anarchę. Zgoda? Nasłuchiwał przez moment, lecz docierały do niego tylko odgłosy metodycznej pracy łopaty. Obiecuję, zapewniał bezgłośnie. Umowa stoi?
Przyznaję się, pomyślał. Mogłem go stamtąd wydostać, ale wybrałem co innego: ratunek dla mojej żony. To nie oni mnie powstrzymali, to ja sam. Ale drugi raz tego nie zrobię, daję słowo. Nie przestawał nasłuchiwać. Teraz ktoś uzbrojony w śrubokręt zabierał się do usunięcia wieka, ostatniej przeszkody dzielącej Sebastiana Hermesa od światła i świeżego powietrza. Tym razem będzie inaczej, obiecał w duchu. Zgoda?
Pokrywa trumny z łoskotem odsunęła się na bok. Do wnętrza wpadł snop światła i Sebastian ujrzał w nim twarz, która spoglądała na niego z góry.
Pomarszczona, ciemna, mała, stara twarz. Twarz Anarchy.
– Usłyszałem twoje wołanie – rzekł Thomas Peak. – Rzuciłem robotę i przybiegłem na pomoc. Co mogę dla ciebie zrobić? Chcesz wiedzieć, który to rok? Czwarty przed Chrystusem.
– Ale dlaczego? – spytał Sebastian. – Co to oznacza? – Przeczuwał, że zanosi się na coś wielkiego. Ogarnął go lęk.
– Jesteś zbawcą rodzaju ludzkiego – powiedział Anarcha. – Przez ciebie dostąpi on odkupienia. Jesteś najważniejszym człowiekiem, jaki kiedykolwiek przyszedł na świat.
– Ale co mam zrobić, żeby odkupić rodzaj ludzki? – spytał Hermes.
– Musisz umrzeć jeszcze raz – odparł zwięźle Anarcha, lecz w tej samej chwili wizja stała się zamglona, niewyraźna i Sebastian zaczął się budzić. Po chwili czuł już, że znajduje się we własnym mieszkaniu, w łóżku, u boku Lotty. Zdał sobie sprawę, że jeszcze przed chwilą śnił, co sprawiło, iż wspomnienie zaczęło się oddalać, pozostawiając po sobie jedynie dziwne, niejasne uczucia.
To jakieś przesłanie, pomyślał, siadając na posłaniu. Po chwili wygrzebał się z pościeli, podniósł niepewnie i stanął przy łóżku, pogrążony w myślach. Próbował przypomnieć sobie jak najwięcej szczegółów umykającego snu.
Co mam zrobić? – pytał sam siebie. Co Anarcha chciał przez to powiedzieć? Że mam umrzeć? Dziwny sen nie rozjaśnił Sebastianowi w głowie, przyniósł mu jedynie na nowo uczucie osaczenia i bezradności, a także bezgraniczne poczucie winy za to, że pozostawił Anarchę w bibliotece – czyli wszystko to, co gnębiło go także na jawie. Też coś, pomyślał ponuro.
Potykając się o meble, poszedł do kuchni – i zastał w niej siedzących przy stole trzech mężczyzn w czarnych jedwabnych szatach. Trzech czarnoskórych komandosów Potomstwa Mocy. Wszyscy wyglądali na znużonych i strapionych. Przed nimi, na blacie, piętrzyła się sterta wymiętych kartek z odręcznymi notatkami.
– To on – odezwał się jeden z nich, wskazując palcem na Sebastiana. – Człowiek, który zostawił Anarchę w bibliotece, chociaż mógł go stamtąd wyciągnąć.
Potomkowie Mocy w milczeniu zmierzyli Sebastiana wzrokiem. Na ich zmęczonych twarzach malowały się mieszane uczucia.
– Dziś wieczorem zamierzamy uderzyć na bibliotekę – wyjaśnił Hermesowi najbardziej rozmowny z komandosów. – Nie planujemy niczego subtelnego: chcemy ściągnąć działo i tłuc w tę budę pociskami nuklearnymi, aż ją rozwalimy na kawałki. Może i nie uda się nam uratować Anarchy, ale przynajmniej zatroszczymy się o nich. – Głos Murzyna był pełen pogardy i wrogości.
– Nie wierzycie, że dałoby się jeszcze wejść do środka i wyjść z Anarchą? – spytał Sebastian. Nie podobał mu się ten prymitywny, przesiąknięty nihilizmem plan uditich. Nie było w nim mowy o ratowaniu Anarchy, a jedynie o zrównaniu biblioteki z ziemią. Za grosz zrozumienia prawdziwego sensu całej tej sprawy.
– Szansę są minimalne – odparł przedstawiciel Potomstwa Mocy. – Właśnie dlatego tu jesteśmy: musimy z panem porozmawiać. Chcemy wiedzieć, gdzie dokładnie znalazł pan Anarchę, i jak go strzeżono... Ilu strażników i z jaką bronią. Oczywiście mamy świadomość, że zanim dotrzemy na miejsce, wszystko to zmieni się diametralnie... pewnie już się zmieniło... ale być może skorzystamy przynajmniej z niektórych pańskich wskazówek. – Mężczyzna zastygł w oczekiwaniu, spoglądając uważnie na Sebastiana. W drzwiach stanęła Lotta, przecierała zaspane oczy.
– Przyszli nas zabić? – spytała, chwytając męża za ramię.
– Raczej nie – odparł Sebastian i poklepał dziewczynę po dłoni, by dodać jej otuchy. – Wiem tylko, że widziałem uzbrojonych strażników – zwrócił się do komandosów. – Nie pamiętam, w którym pokoju zastałem Anarchę. Zdaje się, że było to na przedostatnim piętrze. Zwyczajne biuro, jak wszystkie inne; pewnie wybrali je przypadkowo.
– Czy od tamtej pory śnił się panu Anarcha? – Pytanie jednego z Potomków Mocy było zaskakujące. – Podobno w poprzednim życiu od czasu do czasu komunikował się ze swymi wiernymi za pośrednictwem snów.
– Owszem – odpowiedział ostrożnie Sebastian. – Śniłem o nim. Mówił mi o mnie... i że powinienem coś uczynić. Powiedział, że jest czwarty rok przed naszą erą i że będę zbawcą rodzaju ludzkiego, jeśli zrobię to, co mam do zrobienia.
– Niewiele z tego wynika – ocenił uditi.
– W pewnym sensie śniła mu się prawda – wtrącił inny. – Gdyby uwolnił Anarchę, rzeczywiście stałby się zbawcą rodzaju ludzkiego. Tego właśnie oczekiwał od niego Thomas Peak. Tylko że nie potrzebujemy snów, żeby o tym wiedzieć – dodał, marszcząc brwi i notując coś pospiesznie.
– Zaprzepaścił pan jedyną szansę, Hermes – stwierdził pierwszy komandos. – Największą szansę swojego życia.
– Wiem – odparł Sebastian.
– Może dobrze byłoby go zabić? – zasugerował trzeci uditi. – A jeszcze lepiej oboje. Teraz, a nie po ataku na bibliotekę.
Sebastian poczuł, że serce przestaje mu bić, a ciało kurczy się, jakby już nie żyło. Jak wtedy, w „dziupli”. Nie odezwał się jednak ani słowem, tylko mocniej przytulił Lottę.
– Nie zrobimy tego, póki może nam się do czegoś przydać – odparł obojętnie pierwszy i znowu zmierzył wzrokiem Sebastiana. – Czy zauważył pan w bibliotece jakąkolwiek broń groźniejszą niż lasery i karabinki automatyczne? – spytał rzeczowo.
– Nie. – Hermes sztywno pokręcił głową.
– Z naszych obserwacji wynika, że do obrony najważniejszych, najwyższych pięter budynku nie mają pola siłowego ani innych nowinek technicznych.
– Mają tylko broń ręczną – potwierdził Sebastian.
– W jaki sposób porozumiewali się strażnicy? Przez radio?
– Tak – odpowiedział Hermes i ponownie skinął głową.
– Nie próbowali zatrzymać pana gazem paraliżującym?
– Tylko ja posługiwałem się gazem. Dostałem granat od Jego Wielebności i przedstawiciela Rzymu.
– Wiemy, co pan dostał. – Przedstawiciel Potomstwa Mocy zastanawiał się, obracając w palcach ołówek i oblizując kącik ust czubkiem języka. – Mieli maski przeciwgazowe?
– Niektórzy.
– W takim razie mają też jakiś gaz bojowy, na wypadek większego ataku. A kiedy pierwszy pocisk trafi w gmach, na pewno zobaczymy coś, co trzymają w zanadrzu. Coś znacznie potężniejszego niż broń ręczna – dodał, spoglądając znacząco na Sebastiana. – Nie wierzę w to wszystko. To znaczy wierzę panu, ale wiem też, że muszą być lepiej chronieni. Tak naprawdę wcale nie próbowali pana zatrzymać. Gdyby ataku dokonał większy oddział, Anarcha byłby już wolny. – Mężczyzna odwrócił się do swoich towarzyszy. – Biblioteka wciąż jest wielką niewiadomą. Dwukrotnie w ciągu czterdziestu ośmiu godzin samotny człowiek zdołał wedrzeć się do niej i wydostać Lottę Hermes. A z drugiej strony, mamy tam Thomasa Peaka i wszystko wskazuje na to, że jest w zasięgu ręki: wystarczyłaby odpowiednio szybka i sprawna akcja... Moim zdaniem Anarcha już nie żyje, a to, co widział Hermes, było jedynie robotem, wierną kopią Wielebnego, przygotowaną na długo przed jego odrodzeniem.
– Nie zapominaj o śnie Hermesa – przypomniał drugi. – Wynika z niego, że Jego Wielebność jeszcze żyje. I musi gdzieś być, choć niekoniecznie w murach biblioteki.
Lotta puściła ramię Sebastiana i przysiadła za kuchennym stołem, naprzeciwko trzech Potomków Mocy.
– Czy uditi nie mogli... – dziewczyna machnęła dłonią, bezskutecznie szukając w myślach właściwego słowa – wprowadzić tam swojego człowieka? To znaczy do personelu. Jako szpiega.
– Do przesłuchiwania kandydatów do pracy używają sond quasi-telepatycznych – odparł uditi. – Próbowaliśmy kilkakrotnie. Za każdym razem kończyło się zastrzeleniem kandydata. Odsyłali nam zwłoki.
– A nie mogliście podawać się za autorów książek? – spytał Sebastian.
– Pan wykorzystał tę możliwość – odrzekł ostro mężczyzna. – Od miesięcy szykowaliśmy się do tej akcji. Dostał pan to zadanie tylko dlatego, że wmieszali się do sprawy ludzie z Rzymu. Dodam, że nie zachwyciło to nas... Potomstwa Mocy. Być może pańska porażka, Hermes, zdumiała Raya Robertsa, ale dla nas z całą pewnością nie była zaskoczeniem. Nie ma pan pojęcia, jak wielkim szacunkiem darzymy kierownictwo Biblioteki za jego skuteczność i pomysłowość. Na rozkaz Robertsa bez mrugnięcia okiem zabijemy pana, by pomścić śmierć Anarchy... ale prywatnie zdradzę panu naszą opinię: ani przez moment nie miał pan choćby cienia szansy na sukces.
– Ale ja nawet nie próbowałem... – odezwał się Sebastian ochrypłym głosem.
– To nie ma znaczenia. Powiedzmy, że to, co pan widział, było robotem udającym Anarchę. Albo że Biblioteka dysponuje znacznie bardziej wyrafinowaną bronią i gotowa była użyć jej przeciwko panu, gdyby tylko zaistniało niebezpieczeństwo uwolnienia Peaka. Czy przeciwnik był bardzo chętny do zawarcia umowy? Mam na myśli pańską ucieczkę z żoną, ale bez Anarchy.
– To oni złożyli mi propozycję – odparł Sebastian.
– To pułapka – ocenił komandos. – Chcą nas sprowokować do akcji w stylu kamikadze z udziałem wszystkich ludzi, całego korpusu Potomstwa Mocy. Anarcha zaś prawdopodobnie jest już o wiele mil stąd, w jednej z filii Biblioteki, może gdzieś na północy, bliżej Oregonu. W jednej z ponad osiemdziesięciu filii, które znajdują się na terenie Zachodnich Stanów Zjednoczonych. – Mężczyzna zastanawiał się przez chwilę. – Może też być w prywatnej rezydencji któregoś z eradów. Albo w hotelu. Nie zna pan nikogo z wysoko postawionych urzędników Biblioteki, Hermes? Może erada? Bibliotekarza? Chodzi mi o osobistą znajomość.
– Znam Ann McGuire – odpowiedział Sebastian.
– Ach tak. Córkę głównej bibliotekarki i tymczasowego przewodniczącego Rady Eradów. – Czarnoskóry komandos skinął głową. – Jak bardzo zażyła jest wasza znajomość? Proszę o szczerą odpowiedź, to może być bardzo ważna informacja.
– Chwilowo proszę ignorować obecność żony – zalecił trzeci Murzyn. – Nasza sprawa jest teraz najważniejsza.
– Byłem z nią w łóżku – przyznał Sebastian.
– Och – jęknęła Lotta. – Więc jednak mówiła prawdę.
– Tak. Oboje dopuściliśmy się zdrady.
– Chyba masz rację – szepnęła, zrozpaczona. Ukryła twarz w dłoniach, potarła mocno czoło i wreszcie podniosła wzrok, by spojrzeć mężowi w oczy. – Możesz mi powiedzieć, dlaczego...
– Będziecie mieli resztę życia na omawianie tej sprawy – wpadł jej w słowo pierwszy komandos. – Czy potrafiłby pan wywabić Ann McGuire z biblioteki? – spytał, zwracając się do Sebastiana. – Znajdzie się jakiś pretekst? Moglibyśmy wtedy dokonać sondowania telepatycznego.
– Da się zrobić – odpowiedział Hermes.
– Co byś jej powiedział? – zainteresowała się Lotta. – Że chciałbyś jeszcze raz pójść z nią do łóżka?
– Powiedziałbym, że Potomstwu Mocy rozkazano nas zabić i że chcę się schronić pod opiekuńczymi skrzydłami Biblioteki.
Murzyn wskazał palcem na stojący w salonie wideofon.
– Proszę do niej zadzwonić.
Sebastian wolno przeszedł do pokoju.
– Ann ma mieszkanie w pobliżu biblioteki. Zabrała mnie tam, kiedy się poznaliśmy. Jeśli zechce przyjść na spotkanie, to raczej do siebie niż do mnie.
– Wszystko jedno – ocenił przedstawiciel Potomstwa Mocy. – Ważne, żebyśmy dostali ją w swoje ręce i zainstalowali sondę.
Sebastian usiadł przy telefonie i wybrał numer biblioteki.
– Ludowa Biblioteka Miejska – odezwała się telefonistka. Odwrócił aparat tak, by obiektyw wbudowanej kamery nie zarejestrował czworga ludzi siedzących za stołem w kuchni.
– Proszę mnie połączyć z panną Ann McGuire – powiedział.
– Kogo mam zapowiedzieć?
– Sebastiana Hermesa – odrzekł uprzejmie i zastygł w oczekiwaniu. Ekran przygasł, lecz po chwili rozbłysnął ponownie.
Ukazała się na nim piękna twarz Ann.
– Cześć, Sebastianie – odezwała się cicho.
– Mam zostać zamordowany – oznajmił bez ogródek.
– Przez Potomstwo Mocy?
– Tak jest.
– No cóż, Sebastianie – powiedziała Ann swym aksamitnym głosem – moim zdaniem naprawdę sam jesteś sobie winien. Nie byłeś pewien, wobec kogo chcesz być lojalny: przyszedłeś do biblioteki, użyłeś nawet siły, ale zamiast spróbować odbić Anarchę – a po to przecież uditi dali ci stosowny ekwipunek, o ile nasi eksperci się nie mylą – zamiast to zrobić, ty...
– Posłuchaj mnie – przerwał jej chrapliwym głosem. – Chcę się z tobą spotkać.
– Nie potrafię ci pomóc. – Głos Ann pozostał spokojny, choć brzmiał stanowczo. Kobieta nie pozwalała, by niezręczna sytuacja wpływała negatywnie na jej emocje i zachowanie. – Po tym, co zrobiłeś w...
– Potrzebujemy schronienia w bibliotece. Mówię o Lotcie i o mnie.
– No to co? – spytała Ann, unosząc wąskie brwi. – Jedyne, co mogę zrobić, to zapytać o zdanie Radę Eradów. Wiem, że przy wyjątkowych okazjach wyrażano zgodę na objęcie kogoś ochroną. Ale nie miej zbyt wielkich nadziei. Wątpię, czy w twoim wypadku odpowiedź będzie pozytywna.
Lotta bezszelestnie stanęła przy Sebastianie i odebrała mu słuchawkę.
– Mój mąż jest znakomitym organizatorem, panno McGuire. Wiem, że Biblioteka mogłaby wykorzystać jego talent. Zamierzaliśmy złożyć w Organizacji Narodów Zjednoczonych formularze emigracyjne i przenieść się na Marsa, ale Potomstwo Mocy jest zbyt blisko. Zginiemy, zanim zdołamy przejść badania medyczne i wyrobić sobie paszporty.
– Komandosi z Potomstwa Mocy nawiązali z wami kontakt? – upewniła się Ann. Sprawiała wrażenie zaintrygowanej.
– Tak – odpowiedział Sebastian, ponownie przejmując słuchawkę wideofonu.
– Może więc wiecie, czy mają jakieś plany co do Anarchy? – spytała zimnym, nieustępliwym tonem.
– Wspominali o czymś – odparł ostrożnie Hermes.
– Tak? O czym?
– Powiem ci, kiedy się spotkamy. Albo w naszym mieszkaniu, albo u ciebie, jak wolisz.
Ann McGuire zawahała się, kalkulując ryzyko, lecz szybko podjęła decyzję.
– Spotkamy się u mnie za dwie godziny. Pamiętasz adres?
– Nie – odrzekł, wyciągając rękę. Jeden z komandosów natychmiast podał mu ołówek i bloczek.
Ann podyktowała swój adres i przerwała połączenie. Sebastian jeszcze przez chwilę siedział nieruchomo, a potem sztywno wstał. Trzej ciemnoskórzy goście spojrzeli na niego w milczeniu.
– Załatwione – powiedział. A w dodatku robię to z satysfakcją, dodał w duchu. Cokolwiek z tego wyniknie; nieważne, czy wydostaną żywego Anarchę, czy też nie. – Proszę – mruknął, podając komandosowi wyrwaną z bloczka kartkę, na której zanotował adres Ann McGuire. – Co mam teraz robić? Chyba powinienem iść do niej uzbrojony.
– Podejrzewamy, że w futrynie drzwi jej mieszkania zainstalowano standardowy panel systemu skanującego – odparł Murzyn, przyglądając się kartce z adresem. – Gdyby miał pan przy sobie broń, włączyłby się alarm. Nie, lepiej będzie, jeśli pójdzie pan do niej tylko porozmawiać, a my zajmiemy się podrzuceniem przez okno granatu gazowego lub czymś w tym rodzaju... Proszę się tym nie martwić, to nasze zadanie i wywiążemy się z niego. – Mężczyzna zastanawiał się nad czymś przez moment. – Może strzałki termotropowe? Możliwe, że trafimy i powalimy was oboje, ale pan się z tego jakoś wyliże.
– Nie zabijecie nas, jeśli mój mąż pomoże wam w tej sprawie? – zwróciła się Lotta do rzecznika komandosów.
– Jeżeli rzeczywiście umożliwi nam odbicie Anarchy – rzekł z namysłem ciemnoskóry komandos – postaramy się o uchylenie wyroku śmierci, który wydał na niego Ray Roberts.
– Więc to aż tak oficjalna sprawa... – mruknął zszokowany Sebastian.
– Tak – potwierdził mężczyzna, kiwając głową. – Wyrok zapadł na oficjalnej sesji Starszyzny Uditich. Jego Wielebność specjalnie przerwał swą pielgrzymkę, by uczestniczyć w podejmowaniu decyzji.
– Myślisz, że naprawdę uda ci się wywabić pannę McGuire z biblioteki? – spytała niespokojnie Lotta.
– Nie martw się, przyjdzie – odparł. Ale to, czy Potomstwo Mocy zdołają pochwycić, to już zupełnie inna sprawa, dorzucił w duchu. Miał wysokie mniemanie o czujności Ann McGuire: wątpił, czy kobieta da się zaskoczyć. W końcu musiała wiedzieć, co on teraz o niej myśli i czego jej życzy.
Nie uda im się jej przesłuchać, pomyślał nagle. W jakiś sposób, którego w tej chwili nie potrafimy sobie nawet wyobrazić, ona zdoła ich pokonać i zabić. I mnie przy okazji... Ale, dumał Sebastian, ona także może zginąć. Było to jakieś pocieszenie, jedyne, co dodawało mu otuchy w tej fatalnej sytuacji. Sam nigdy bym się na to nie zdobył, żeby odebrać jej życie, pomyślał. To przekracza moje możliwości. Nie jestem stworzony do takich czynów. Ale Potomstwo Mocy to co innego: dla nich zabijanie jest – podobnie jak było dla Joego Tinbane’a – życiowym powołaniem.
Sebastian Hermes poczuł się nagle znacznie lepiej. Udało mu się zwrócić Potomstwo Mocy przeciwko Ann McGuire i było to nie lada osiągnięcie.
Przeciwko Ann i z dala od niego oraz Lotty!

20

Kiedy więc powstają i próbują istnieć, im szybciej pojmują, że mogą istnieć, tym bardziej spieszno im ku nieistnieniu.
święty Augustyn

Dwie godziny później siedział w swoim aerowozie zaparkowanym na dachu budynku, w którym mieszkała Ann McGuire, i zastanawiał się nad sensem swego życia oraz nad tym, czego dokonał lub usiłował w nim dokonać.
Zamknął oczy i próbował przypomnieć sobie przerwany sen sprzed kilku godzin. „Musisz”, powiedział wtedy Anarcha. Ale co muszę? – zachodził w głowę Sebastian Hermes. Starał się zapaść w drzemkę, by sen potoczył się dalej. Znowu zobaczył zasuszoną, pomarszczoną i drobną twarz, ciemne, mądre – nie tylko w duchowy, ale i całkiem zwyczajny ziemski sposób – oczy. Muszę umrzeć jeszcze raz, czy tak to brzmiało? – zastanawiał się w ciszy. A może żyć? Nie potrafił sobie odpowiedzieć, sen zaś nie chciał powrócić. Sebastian zrezygnował, wyprostował się w fotelu i otworzył drzwi.
Anarcha, odziany w białą, bawełnianą szatę, stał tuż obok pojazdu i czekał, aż właściciel vitarium wysiądzie.
– O Boże – powiedział Sebastian.
Anarcha uśmiechnął się.
– Przykro mi, że nasza poprzednia rozmowa została przerwana. Teraz możemy ją dokończyć.
– Udało się panu uciec z biblioteki?
– Nie, wciąż tam jestem – odrzekł Thomas Peak. – To, co widzisz, nie jest niczym więcej... ale i niczym mniej... jak halucynacją. Kapsułka ze środkiem neutralizującym działanie LSD, którą trzymałeś w ustach podczas ataku, nie spełniła swojego zadania w stu procentach. Jestem więc niejako pozostałością po skutkach wdychania gazu halucynogennego – wyjaśnił, uśmiechając się jeszcze szerzej. – Wierzysz mi, Sebastianie?
– Rzeczywiście, możliwe, że łyknąłem trochę gazu... Chociaż na pewno niewiele... – Urwał, zdumiony tym, jak bardzo rzeczywisty jest wizerunek Anarchy. Z niedowierzaniem wyciągnął rękę, by go dotknąć...
Palce przeniknęły przez postać Thomasa Peaka, nie napotykając oporu.
– Widzisz? – rzekł Anarcha. – Mogę opuścić bibliotekę duchem i pojawiać się w snach i wizjach dowolnych osób. Jednakże w sensie fizycznym wciąż tam jestem i wiem, że wrogowie mogą mnie zabić, kiedy tylko zechcą.
– A czy zamierzają to zrobić? – spytał Sebastian, czując suchość w gardle.
– Tak – rzekł Anarcha i skinął głową. – A to dlatego, że nie zamierzam wyrzec się swoich poglądów i specyficznej, bardzo realnej wiedzy, którą nabyłem. Nie potrafię zapomnieć o tym, czego dowiedziałem się, będąc martwym. Podobnie jak ty nie umiesz wymazać z pamięci tej potwornej chwili, kiedy ocknąłeś się w grobie. Są takie wspomnienia, które pozostają na całe życie.
– Co mogę dla pana zrobić? – spytał cicho Hermes.
– Bardzo niewiele – odparł otwarcie Anarcha. – Komandosi Potomstwa Mocy mają absolutną rację, twierdząc, że nie miałeś najmniejszej szansy na wyciągnięcie mnie z biblioteki. To była pułapka: umieszczono pode mną bombę rozpryskową. W chwili, gdy podnosiłbyś mnie z krzesła, ładunek eksplodowałby, zabijając nas obu.
– Nie mówi pan tego tylko po to, żebym się lepiej poczuł?
– Mówię prawdę.
– Co teraz? – spytał Sebastian. – Zrobię wszystko, co pan zechce. Wszystko, co potrafię.
– Zdaje się, że masz spotkanie z panną McGuire.
– Tak. Komandosi uditich czekają. Podobnie jak pan, jestem teraz pułapką. Pułapką na Ann McGuire.
– Zostaw ją w spokoju – poradził Anarcha.
– Dlaczego?
– Ma prawo żyć. – Thomas Peak wyglądał na spokojnego, pogodzonego z losem. Znowu obdarzył Sebastiana uśmiechem. – Mnie już nie można ocalić – rzekł cicho. – Potomstwo Mocy może oczywiście wysadzić w powietrze całą bibliotekę, ale to jedynie...
– Możemy też zemścić się na Ann McGuire – wtrącił Hermes.
– Równie dobrze można ją zabić, zrównując z ziemią bibliotekę, w której pracuje. Wszystko to jest jednakowym złem.
– Oni naprawdę mogą dobrać się jej do skóry – upierał się Sebastian. – A tym samym i ja mogę to zrobić.
– Ty wcale nie nienawidzisz Ann McGuire – zauważył Anarcha. – W rzeczywistości darzysz ją wręcz przeciwnym uczuciem: głęboką i żarliwą miłością. To dlatego tak bardzo zależy ci na tym, żeby być świadkiem jej upadku. Sprawa Ann McGuire angażuje większość twoich myśli i uczuć. Tylko że zabicie tej kobiety nie sprawi, iż ponownie zbliżysz się do Lotty. Musisz spotkać się z Ann McGuire teraz, na dachu jej domu, gdy tylko wyląduje, i ostrzec ją, by nie wracała do mieszkania. Rozumiesz?
– Nie – odrzekł uczciwie Sebastian.
– Musisz ją także uprzedzić, że nie powinna lecieć z powrotem do biblioteki. Powiedz jej o planowanym ataku. Każ zarządzić ewakuację personelu. Atak nastąpi dziś po południu, około szóstej; takie przynajmniej są ostatnie plany dowództwa Potomstwa Mocy. Moim zdaniem naprawdę przeprowadzą tę akcji. Jak sam pomyślałeś, zabijanie jest ich powołaniem.
Hermes był wstrząśnięty, stwierdziwszy, że ktoś potrafi odczytywać wstecz jego myśli. Poczuł się bardzo, bardzo niezręcznie.
– Nie wydaje mi się, żeby Ann McGuire była w tej sprawie taka ważna – odezwał się z wahaniem. – Myślę, że przede wszystkim liczy się pan i pańskie bezpieczeństwo. Uditi mają rację: warto obrócić bibliotekę w perzynę, jeżeli jest choćby najmniejsza szansa...
– Właśnie oto chodzi, że nie ma – przerwał mu Anarcha. – Nie ma szansy.
– Zatem pańskie doktryny religijne, pańska wiedza o tej ostatecznej, pozagrobowej rzeczywistości znikną raz na zawsze. Poddane eradykacji przez eradów. – Sebastian czuł przygnębiającą daremność wszelkich wysiłków.
– W tej chwili pojawiam się Rayowi Robertsowi w podobnej wizji – rzekł łagodnie duch Thomasa Peaka. – Właściwie komunikuję się z nim bez przerwy i w pewien sposób inspiruję go. Dzięki temu, a raczej dzięki niemu, większość moich nowych poglądów zostanie przekazana ludziom. Poza tym twoja sekretarka, nieoceniona panna Vale, ma obszerne zapiski tego, co mówiłem wkrótce po odrodzeniu. – Anarcha nie wyglądał na zaniepokojonego swoim położeniem. Otaczała go aura spokoju właściwa świętym.
– Czy ja naprawdę kocham Ann McGuire? – spytał Sebastian.
Anarcha nie odpowiedział.
– Wasza Wielebność... – ponaglił Hermes.
Postać w bieli uniosła rękę, wskazując jakiś punkt na niebie. W tym samym momencie poczęła migotać – przez jej ciało zaczęły prześwitywać zarysy stojących opodal pojazdów – a potem wolno rozwiała się w powietrzu.
Jakiś wóz szybował wolno nad parkingiem, szukając miejsca do lądowania.
To ona, zdał sobie sprawę Sebastian. Nikt inny, tylko ona.

Hermes szedł ku zaparkowanemu aerowozowi. Kiedy się zbliżył, zobaczył, że Ann McGuire walczy zawzięcie z klamrą pasa bezpieczeństwa.
– Do zobaczenia – rzekł uprzejmie.
– Pa – odpowiedziała w roztargnieniu. – Przeklęty pas, wiecznie mam z nim kłopoty. – Ann dopiero teraz uniosła głowę i posłała Sebastianowi badawcze spojrzenie błękitnych oczu. – Dziwnie wyglądasz. Jakbyś chciał mi coś powiedzieć, lecz nie mógł.
– Czy możemy porozmawiać tutaj? – spytał.
– Tutaj? Na parkingu? – Podejrzliwie zmrużyła oczy. – A możesz wyjaśnić dlaczego?
– Miałem wizję. Ukazał mi się Anarcha.
– Oho, akurat! Lepiej mów, co knuje Potomstwo Mocy. Możesz opowiadać tutaj, jeśli wolisz, tylko zacznij wreszcie! – Oczy Ann błyszczały niecierpliwością. – Zdecydowanie coś jest z tobą nie w porządku, to widać. Czy on naprawdę ci się ukazał? Wiesz przecież, że to tylko przesądy, tak naprawdę Thomas Peak jest w bibliotece, pod kluczem, pilnowany przez pół tuzina eradów. Na pewno uditi wmawiają ci jakieś cuda. Jak się zdaje, oni wierzą, że Anarcha posiadł umiejętność ukazywania się różnym osobom
– Wypuśćcie go – poprosił Sebastian.
– Taki wariat mógłby podważyć fundamenty naszego społeczeństwa. Wrócił z zaświatów i wciska wszystkim nowe Pismo Święte. Szkoda, że nie byłeś przy nim ostatnio. Usłyszałbyś, co wygaduje.
– No właśnie, co?
– Nie przyleciałam tu, żeby o tym dyskutować – ucięła Ann McGuire. – Powiedziałeś, że wiesz, co knują ci fanatycy udi.
Sebastian usadowił się wygodnie w fotelu obok ciemnowłosej kobiety.
– Moim zdaniem Anarchę trzeba stawiać na równi Gandhim.
Ann westchnęła z rezygnacją.
– Niech ci będzie. Peak twierdzi, że śmierci nie ma, jest tylko iluzją. Czas także jest iluzją. Każda chwila, która raz zaistnieje, nigdy nie mija. Według jego słów w zasadzie nie można też mówić, że „zaistnieje”, bo tak naprawdę zawsze istniała. Wszechświat jest układem koncentrycznych kręgów rzeczywistości; im większy krąg, tym większy jego udział w absolutnej rzeczywistości. Wszystkie te kręgi skupiają się w Bogu. On jest źródłem wszelkich rzeczy, a rzeczy są tym bardziej realne, im bliżej Niego się znajdują. O ile dobrze zrozumiałam, jest to reguła emanacji. Zło jest po prostu pośledniejszą rzeczywistością, pierścieniem znajdującym się dalej od Niego. Jest brakiem absolutnej rzeczywistości, a nie dowodem na istnienie złego wcielenia Boga. Tak więc odwieczny dualizm nie istnieje: że nie ma zła, nie ma szatana. Zło jest iluzją, podobnie jak rozkład i śmierć. Peak wciąż cytował nam dzieła świętego Augustyna, a także filozofów średniowiecznych, na przykład Eriugeny, Boecjusza i świętego Tomasza z Akwinu. Twierdził, że teraz dopiero zrozumiał, o czym pisali. Wystarczy ci szczegółów?
– Chętnie wysłucham wszystkiego, co zapamiętałaś.
– Po co miałabym cię zapoznawać z tymi jego doktrynami? Naszym zadaniem jest poddanie ich eradykacji, a nie rozgłaszanie. – Ann McGuire wyjęła niedopałek z popielniczki, zapaliła go i z nerwową gwałtownością poczęła wdmuchiwać weń kłęby dymu. – Niech pomyślę... – powiedziała po chwili, przymykając oczy. – Eidos to forma. Jak idea u Platona: niezmienny byt. Ona istnieje, Platon miał rację. Jej odbiciem jest nieożywiona materia. A materia nie jest zła, lecz jedynie podatna, jak glina. Istnieje też antieidos, czynnik niszczący formę. W odczuciu człowieka to właśnie jest złem: rozpad formy. Jednakże antieidos to eidolon, iluzja, raz bowiem powstała forma jest wieczna – tylko że nieustannie przechodzi ewolucję. Nie jesteśmy w stanie dostrzec formy. Weźmy na przykład przemianę dziecka w dorosłego lub też, co bardziej aktualne, wracanie dorosłego do postaci dziecka. Wygląda to tak, jakby dorosły człowiek przestawał istnieć, ale w istocie ten czynnik uniwersalny, idea, forma – wciąż istnieje. Cała rzecz zasadza się na percepcji, a nasza percepcja jest ograniczona, potrafimy bowiem dostrzec tylko wycinek rzeczywistości. Coś jak w monadologii Leibniza. Rozumiesz?
– Tak – odpowiedział, kiwając głową.
– Nic nowego – oceniła Ann. – Powtórka z Plotyna, Platona, Kanta, Leibniza i Spinozy.
– Raczej nie spodziewaliśmy się niczego nowego – odrzekł Sebastian. – Właściwie to w ogóle nie mieliśmy pojęcia, czego się dowiemy.
– A ty? Byłeś przecież martwy, nie doświadczyłeś tego wszystkiego?
– Po śmierci jest tak samo, jak w życiu. Każdy doświadcza innego...
– Tak, tak, monady Leibniza. – Ann McGuire wsunęła papierosa do prawie pełnej paczki. – Wystarczy ci? – Czekała na odpowiedź, niemal drżąc z niecierpliwości.
– I tę właśnie doktrynę tak bardzo pragniecie wymazać?
– Jeżeli jest prawdziwa, to nie jesteśmy w stanie jej zniszczyć. Tak więc nie masz o co walczyć, ani słowem, ani czynem.
– Wpadniesz w pułapkę Potomstwa Mocy, gdy tylko przekroczysz próg swojego mieszkania – ostrzegł ją Sebastian.
Ann McGuire zamrugała niespokojnie.
– To dlatego chciałeś się ze mną spotkać?
– Tak.
– Zmieniłeś zdanie?
Hermes bez słowa skinął głową.
Ann powoli wyciągnęła rękę i ścisnęła jego kolano.
– Doceniam to. A teraz, niestety, muszę już wracać do biblioteki.
– Ewakuujcie się – doradził. – Co do jednego. I to przed szóstą po południu.
– Czyżby zamierzali nas ostrzelać ciężką bronią przemyconą z GWM?
– Mają działo i pociski nuklearne. Wiedzą już, że nie uda im się odzyskać Anarchy. Dlatego zadowolą się unicestwieniem biblioteki.
– Zemsta – mruknęła Ann. – Wyłącznie tym się kierują. I to już od czasów zabójstwa Malcolma X.
Sebastian tylko skinął głową.
– A jakie jest twoje zdanie o tym wszystkim? – spytała wyzywająco.
– Ja już się poddałem – odrzekł otwarcie.
– Będą wściekli jak wszyscy diabli, kiedy się dowiedzą, że mnie tu zatrzymałeś. Jeśli przedtem doprowadzałeś ich do szału, to teraz...
– Wiem. – Rzeczywiście wiedział. Zastanawiał się nad tym głęboko, kiedy rozmawiał z Anarchą. Wydawało mu się nawet, że od tamtej pory bez przerwy zastanawiał się wyłącznie nad tym.
– Czy ty i Lotta macie dokąd uciec?
– Może na Marsa.
Ann po raz drugi ścisnęła kolano Hermesa.
– Naprawdę jestem wdzięczna za to, że mnie ostrzegłeś. I życzę wam powodzenia. A teraz wysiadaj. Jestem okropnie zdenerwowana i marzę już tylko o tym, żeby stąd odlecieć, póki jeszcze mogę.
Sebastian wysunął się z kabiny i zamknął za sobą drzwi. Ann natychmiast odpaliła silnik i wóz uniósł się zwinnie, by dołączyć do sznura pojazdów przecinających popołudniowe niebo. Stojąc samotnie na parkingu, Hermes obserwował znikający w oddali wóz.
Zza rozsuwanych drzwi windy wyłonili się dwaj spowici w jedwab Potomkowie Mocy. Obaj trzymali w dłoniach pistolety.
– Co się stało? – spytał jeden z nich. – Dlaczego nie zeszliście na dół?
„Nie wiem”, chciał powiedzieć Sebastian, ale w ostatniej chwili zmienił zdanie.
– Ostrzegłem ją – wyznał.
Jeden z komandosów bez namysłu uniósł broń i wymierzył w Hermesa.
– Później – odezwał się szybko drugi. – Może zdołamy ją dogonić. Chodź! – Mężczyzna pobiegł w stronę stojącego opodal aerowozu. Drugi z wahaniem opuścił lufę, obrócił się na pięcie i pomknął w ślad za towarzyszem. Chwilę później pojazd był już w powietrzu. Sebastian spoglądał przez moment w ślad za nim, po czym wolno pomaszerował w stronę własnego wozu. Zasiadłszy w fotelu kierowcy, zamarł w bezruchu. Nic nie robił, nawet nie myślał – w jego głowie zapanowała absolutna pustka.

Wreszcie zdecydował się podnieść słuchawkę pokładowego wideofonu i wybrać numer domowy.
– Do widzenia – odezwała się zdyszana Lotta. Kiedy zobaczyła męża, rozszerzyły się jej oczy. – Już po wszystkim? – spytała niespokojnie.
– Ostrzegłem ją – odparł.
– Dlaczego?
– Widocznie... kocham ją – rzekł z namysłem Sebastian. – To, co zrobiłem, zdaje się to potwierdzać.
– Czy Potomkowie Mocy... gniewają się na ciebie?
– Tak – odrzekł krótko.
– Ty naprawdę ją kochasz? Aż tak bardzo?
– Anarcha kazał mi to zrobić – powiedział Sebastian. – Ukazał mi się w widzeniu.
– To głupie – oceniła Lotta i, jak zwykle, zaczęła płakać. Łzy płynęły po jej policzkach strumieniami. – Nie wierzę ci. W dzisiejszych czasach nikt już nie miewa wizji.
– Płaczesz dlatego, że kocham Ann McGuire, czy dlatego, że uditi znowu będą nas ścigać? – spytał rzeczowo.
– Ja... sama nie wiem. – Dziewczyna płakała dalej. Bezradnie.
– Wracam do domu – oznajmił Hermes. – I wcale nie jest tak, że nie kocham ciebie. Kocham, ale inaczej. A do niej po prostu coś mnie ciągnie. Nie powinienem był się temu poddawać, ale jednak tak się stało... Z czasem na pewno się od niej uwolnię. To jak nerwica obsesyjna, kiedy nachodzą cię natrętne myśli. Taka choroba.
– Ty draniu – chlipnęła Lotta, szlochając rozpaczliwie.
– W porządku – powiedział, wzdychając ciężko. – Masz rację. Tak czy inaczej, Anarcha powiedział mi, co mam robić i co tak naprawdę czuję do Ann McGuire. Czy mogę wrócić do domu? A może raczej powinienem...
– Wracaj do domu – jęknęła Lotta, wycierając dłonią zapłakane oczy. – Razem zdecydujemy co dalej. Witaj – dodała słabym głosem i odłożyła słuchawkę.
Sebastian włączył silnik wozu i wystartował.

Kiedy podchodził do lądowania, Lotta już czekała na dachu.
– Przemyślałam sobie wszystko – oświadczyła, kiedy Sebastian wysiadł z pojazdu i stanął przed nią. – I zrozumiałam, że nie mam prawa cię winić. Wystarczy pomyśleć, co sama robiłam z Joem Tinbane’em. – Dziewczyna niepewnie wyciągnęła ku niemu ręce. Przytulił ją mocno. – Chyba masz rację, nazywając to chorobą – przyznała, wspierając głowę o jego ramię. – Oboje musimy tak na to patrzeć. Wiem, że z czasem jakoś o niej zapomnisz... tak jak ja zapominam o Joem.
Razem poszli w stronę windy.
– Po naszej rozmowie – mówiła Lotta – zadzwoniłam do przedstawicielstwa ONZ w Los Angeles i powiedziałam, że chcielibyśmy wyemigrować na Marsa. Obiecali, że jeszcze dziś przyślą niezbędne formularze i instrukcje.
– To dobrze.
– Zapowiada się, że to będzie cudowna podróż – cieszyła się dziewczyna. – O ile dożyjemy do odlotu. Sądzisz, że nam się uda?
– Nie widzę innej możliwości. Trzeba spróbować – odparł szczerze Sebastian.
Zjechali na dół, weszli do mieszkania i stanęli niepewnie naprzeciwko siebie w ciasnym salonie.
– Jestem zmęczony – powiedział Sebastian, trąc bolące oczy.
– Teraz przynajmniej nie musimy się bać agentów Biblioteki – zauważyła przytomnie jego żona. – Mam rację? Chyba będą wdzięczni, że ocaliłeś skórę tej McGuire, nie sądzisz?
– Ludzie z Biblioteki nie zrobią nam krzywdy – zgodził się Hermes.
– Uważasz, że jestem nudna?
– Nie – odparł. – Skąd ci to przyszło do głowy?
– Ta dziewczyna... Ann McGuire... jest taka dynamiczna. Bardzo aktywna, wręcz agresywna.
– Teraz musimy przede wszystkim przycupnąć gdzieś do czasu, aż załatwimy sprawy papierkowe – rzekł Sebastian, ignorując uwagę żony – a potem szybko znaleźć się na pokładzie statku, który zabierze nas na Marsa. Masz jakiś pomysł? Gdzie moglibyśmy się ukryć? – Sam nie bardzo wiedział. Przez chwilę zastanawiał się, ile mają czasu na znalezienie schronienia. Zapewne pozostały najwyżej minuty: Potomstwo Mocy mogło się zjawić w każdej chwili.
– Może w vitarium? – zaproponowała z nadzieją Lotta.
– Wykluczone. Polecą tam, gdy się tylko przekonają, że nie ma nas w mieszkaniu.
– Pokój w losowo wybranym hotelu.
– Może – mruknął, zastanawiając się nad tym pomysłem.
– Czy Anarcha naprawdę pojawił ci się w wizji?
– Na to wyglądało. Choć może, co sam mi powiedział, wciągnąłem do płuc zbyt dużo LSD. W takim wypadku niewykluczone, że to, co do mnie przemawiało, było w dużej mierze produktem mojej wyobraźni. – Zdawał sobie sprawę, że prawdopodobnie nigdy już nie pozna prawdy. Zresztą i tak nie miała ona większego znaczenia.
– Chciałabym kiedyś – powiedziała tęsknie Lotta – doświadczyć religijnego widzenia. Dziwne, zdawało mi się, że w taki sposób można ujrzeć jedynie zmarłych, nigdy żywych.
– Zatem całkiem możliwe, że już go zabili – rzekł Sebastian. Tak, teraz już na pewno nie żyje, uznał, rozważywszy różne możliwości. I już po wszystkim. Sum tu, pomyślał, cytując Raya Robertsa. Jestem tobą, kiedy więc umarłeś, ja także umarłem. Ale też póki ja żyję, ty także żyjesz. We mnie. W nas wszystkich.

21

Ty zawołałeś, zakrzyknąłeś i przebiłeś się przez moją głuchotę. Ty rozbłysnąłeś, zajaśniałeś i rozproszyłeś moją ślepotę... Ty mnie dotknąłeś i zapragnąłem żarliwie Twojego pokoju.
święty Augustyn

Tego wieczoru Sebastian Hermes i jego żona Lotta w niewesołym nastroju zasiedli przed telewizorem, by obejrzeć wiadomości.
– Przez cały dzień – wykrzykiwał właśnie sprawozdawca – wokół Ludowej Biblioteki Miejskiej zbierał się tłum uditich, wyznawców Jego Wielebności Raya Robertsa! A trzeba państwu wiedzieć, że jest to tłum niespokojny, faluje w sposób, który znamionuje wielki gniew. Przedstawiciele policji Los Angeles, która bez użycia siły stara się sprawować nadzór nad tym zbiegowiskiem, zapowiedzieli tuż przed siedemnastą, że wkrótce należy się spodziewać ataku na bibliotekę. Rozmawialiśmy z wieloma obecnymi tu wyznawcami kultu udi, zadając wszystkim to samo pytanie: dlaczego zgromadzili się właśnie tu i co zamierzają?
Na ekranie pojawił się montaż przypadkowych scen przedstawiających ludzi w ruchu. Większość w tłumie stanowili mężczyźni wykrzykujący głośno jakieś hasła i wygrażający komuś pięściami.
– Kiedy zapytaliśmy pana Leopolda Haskinsa, dlaczego zjawił się u bram biblioteki, udzielił nam następującej odpowiedzi.
Tęgi, dobiegający czterdziestki Murzyn, który pojawił się na ekranie, wyglądał na bardzo przygnębionego.
– Przyszedłem tu – zahuczał basem – bo oni uwięzili Anarchę.
– Chce pan powiedzieć, że Anarcha Thomas Peak jest przetrzymywany w bibliotece? – upewnił się reporter telewizyjny ściskający w dłoni długi mikrofon.
– Tak, mają go tutaj – potwierdził Leopold Haskins. – Dowiedzieliśmy się dzisiaj, około dziesiątej rano, że nie tylko nielegalnie przetrzymują Anarchę, ale także zamierzają go sprzątnąć.
– Zamierzają go zabić? – przetłumaczył redaktor.
– Właśnie. Tak wynika z naszych informacji.
– A co zamierzają państwo zrobić w tej sprawie, zakładając, że potwierdzą się owe informacje?
– Chcemy tam wejść. Taki mamy plan. – Zakłopotany Leopold Haskins rozejrzał się dokoła. – Powiedziano nam, że jeśli w ogóle jest to możliwe, trzeba za wszelką cenę oswobodzić Anarchę. Dlatego tu jestem. Przyszedłem, żeby przeszkodzić Bibliotece w realizacji jej ohydnych zamysłów.
– Jak pan sądzi, czy policja spróbuje powstrzymać was przed atakiem?
– O, nie – odparł Leopold Haskins i odetchnął głęboko, żeby się uspokoić. – Policja Los Angeles nienawidzi Biblioteki tak samo jak my.
– Zechce pan wyjaśnić widzom dlaczego?
– Ponieważ policja doskonale wie, że to ludzie Biblioteki zabili wczoraj tego gliniarza, Tinbane’a.
– A przecież mówiono nam...
– Wiem, co wam mówiono – przerwał mu podekscytowany Haskins, którego niski głos nieoczekiwanie przeszedł w falset. – Ale wbrew pogłoskom, to wcale nie byli jacyś tam „religijni fanatycy”. Policja wie, kto to był, i my też dobrze wiemy.
Obraz zamrugał i w obiektywie kamery znalazł się niespokojny, bardzo chudy Murzyn w białej koszuli i ciemnych spodniach.
– Proszę pana... – odezwał się reporter, wyciągając przed siebie mikrofon – czy zechce pan przedstawić się naszym widzom?
– Jonah L. Sawyer – powiedział chudy Murzyn zgrzytliwym głosem.
– Proszę nam wyjaśnić, dlaczego dołączył pan do tego zgromadzenia.
– Dołączyłem – odrzekł Sawyer – bo Biblioteka nie chce słuchać głosu rozsądku i wypuścić Anarchy na wolność.
– Zatem zebrali się państwo tutaj tak licznie, by uwolnić go siłą.
– Tak jest. I uwolnimy go – dodał Sawyer, z przekonaniem kiwając głową.
– A jak właściwie zamierzacie tego dokonać?– zainteresował się sprawozdawca telewizyjny. – Czy uditi sprecyzowali już swoje plany?
– No cóż, jak wszystkim wiadomo, mamy swoją elitarną organizację, Potomstwo Mocy, i to jej członkowie kierują operacją. To oni poprosili nas dziś o przybycie pod ten gmach. Nie wiem, rzecz jasna, jakie są ich dokładne plany, ale...
– Ale sądzi pan, że zdołają je zrealizować.
– Tak jest. Sądzę, że zdołają – przytaknął Murzyn.
– Bardzo dziękujemy, panie Sawyer – rzekł z uśmiechem reporter dzierżący mikrofon i w tej samej chwili ukazał się widzom w czasie nieco późniejszym: siedząc za biurkiem, w studiu, ze stertą kartek pełnych najnowszych wiadomości. – Tuż przed osiemnastą – ciągnął – napięcie w tłumie zebranym wokół Ludowej Biblioteki Miejskiej, którego liczebność szacowano wówczas już na kilka tysięcy osób, sięgnęło zenitu, jakby uditi spodziewali się, że za chwilę stanie się coś niezwykłego. I rzeczywiście, stało się. Nagle, jak spod ziemi, pojawiło się potężne działo, z którego zaczęto oddawać w stronę szarego, kamiennego gmachu Ludowej Biblioteki Miejskiej raczej niecelne i sporadyczne strzały pociskami atomowymi. W chwili, gdy działo bluznęło ogniem po raz pierwszy, tłum oszalał. – Na ekranie istotnie widać było teraz falujący tłum wrzeszczących fanatyków o twarzach wykrzywionych ekstazą. – Rozmawiałem dziś z szefem policji Los Angeles, Michaelem Harringtonem. Zapytałem go, czy kierownictwo Biblioteki poprosiło o wsparcie policji. Oto, co odpowiedział pan Harrington.
Miejsce spikera zajął na ekranie biały mężczyzna o byczym karku, kostropatej twarzy i rybich oczach, ubrany w policyjny mundur galowy. Rozglądał się chytrze dokoła, oblizując niespokojnie wargi.
– Kierownictwo Ludowej Biblioteki Miejskiej – odezwał się donośnie i władczo, jakby wygłaszał oficjalne przemówienie – nie zwróciło się do nas z żadną prośbą. Kilkakrotnie próbowaliśmy nawiązać z nim kontakt, ale jak wynika z naszych informacji, cały personel opuścił gmach dziś około godziny szesnastej trzydzieści. Budynek jest więc pusty i zdany na łaskę uczestników tego nielegalnego i niezorganizowanego zgromadzenia, których intencje są znane. – Szef policji umilkł i zamyślił się. – Doniesiono mi także – odezwał się po chwili – choć przyznaję, iż są to informacje jak dotąd nie potwierdzone, że zbrojne ramię wyznawców udi planuje użycie działa atomowego. Ostrzał ma umożliwić zebranemu tłumowi wdarcie się do budynku i uwolnienie Anarchy Thomasa Peaka, który, jak twierdzą uditi, jest tam przetrzymywany.
– Czy Anarcha Peak naprawdę znajduje się w tych murach, panie Harrington? – spytał sprawozdawca telewizyjny.
– Z tego, co wiemy – odparł szef policji Miasta Aniołów – Anarcha Peak istotnie może znajdować się w bibliotece. Pewności jednak nie mamy. – Głos oficera cichł z wolna, jakby jego myśli błądziły gdzieś daleko. Bez wątpienia zaś błądziły jego oczy, obserwujące kogoś lub coś poza kadrem. – Nie, nie mamy ostatecznego potwierdzenia tej informacji.
– Jeżeli Anarcha rzeczywiście znajduje się w tym gmachu, jak zdają się wierzyć uditi, to czy pańskim zdaniem próba wdarcie się tam przez nich siłą byłaby usprawiedliwiona? – spytał podchwytliwie dziennikarz. – Wyglądają na bardzo zdeterminowanych. A może sądzi pan, że...
– Naszym zdaniem to zgromadzenie jest całkowicie nielegalne i już dokonaliśmy kilku aresztowań. W tej chwili nasi ludzie próbują nakłonić demonstrantów do rozejścia się.
Sprawozdawca znowu zmaterializował się za swoim biurkiem, schludnie ubrany i starannie uczesany.
– Tłum się jednak nie rozproszył, jak sobie tego życzył Michael Harrington. Jak widzieli państwo w materiale nadanym kilka minut temu, działo atomowe, o którym wspominał szef policji Los Angeles, rzeczywiście pojawiło się w pobliżu budynku i w tej chwili prowadzony jest systematyczny ostrzał, burzący mury miejskiej biblioteki. Dzisiejszego wieczoru wielokrotnie jeszcze będziemy przerywali nasze programy, by informować państwa o przebiegu tej niezwykłej batalii, którą toczą wyznawcy kultu udi, reprezentowani przez hałaśliwą i mocno rozwścieczoną tłuszczę zgromadzoną opodal biblioteki, oraz...
Sebastian wyłączył telewizor.
– To dobrze – powiedziała zadumana Lotta – że biblioteka przestaje istnieć. Cieszę się, że już po niej.
– Mylisz się. Zostanie odbudowana. Cały personel i wszyscy eradowie zdążyli uciec; słyszałaś przecież, co mówili w telewizji. Nie rób więc sobie wielkich nadziei. – Hermes wstał z kanapy i zaczął chodzić po salonie.
– Za to przynajmniej przez chwilę możemy czuć się bezpieczni – zauważyła dziewczyna. – Komandosi Potomstwa Mocy są zajęci włamywaniem się do biblioteki. Mam nadzieję, że na tyle, by zapomnieć o naszym istnieniu.
– Ale w końcu sobie przypomną – stwierdził z przekonaniem Sebastian. – Kiedy już skończą z biblioteką. – Ciekawe, czy jakimś cudem zdołają dotrzeć do Anarchy, zanim zginie, pomyślał. Mój Boże, gdyby tylko... Przynajmniej teoretycznie jest to możliwe.
W głębi serca wiedział jednak, że sprawy na pewno się tak nie potoczą. Nikt już nigdy nie zobaczy Anarchy żywego, pomyślał z ponurą pewnością. Wiedział o tym sam Anarcha i wiedzieli o tym uditi. Tak, Ray Roberts i jego uditi wiedzieli najlepiej.
– Włącz jeszcze na wiadomości – poprosiła niespokojna Lotta.
Włączył.
I zobaczył na ekranie twarz Mavis McGuire.
– Pani McGuire – odezwał się spiker gdzieś w tle – porozmawiajmy o ataku na bibliotekę. Czy nie próbowali państwo wystąpić przed tłumem z oświadczeniem, z którego jasno wynikałoby, że były przywódca duchowy uditi nie jest przetrzymywany przez waszą instytucję? Czy sądzi pani, że tak szczera wypowiedź mogłaby uspokoić żądnych krwi demonstrantów?
Głos pani McGuire był jak zwykle groźny i lodowaty.
– Jeszcze przed południem zaprosiliśmy przedstawicieli mediów i odczytaliśmy im specjalne oświadczenie. Jeśli pan sobie życzy, zaprezentuję je teraz po raz drugi. Czy ktoś mógłby mi... dziękuję. – Czyjeś ręce podały kartkę.
Mavis McGuire spojrzała na nią przelotnie i zaczęła mówić rzeczowym głosem bibliotekarza: – „Wizyta pana Raya Robertsa w Los Angeles sprawiła, że w naszym mieście odżyła bigoteria, a wraz z nią pojawiły się akty przemocy. Nie dziwi nas bynajmniej, że głównym celem ataków stała się Ludowa Biblioteka Miejska, jako że ona właśnie stoi na straży instytucji nowoczesnego społeczeństwa – instytucji, które tak bardzo chcą obalić uditi. Jeżeli chodzi o kwestię wykorzystania sił policyjnych, pragniemy oświadczyć, że z radością przyjmiemy wszelką ochronę, którą może nam zapewnić pan Michael Harrington. Jednakże incydenty podobne do dzisiejszego nękają nasz kraj już od czasów demonstracji Wattsa w latach sześćdziesiątych i ciągłe ich nawroty są...
– O Boże – jęknęła Lotta, zatykając uszy i z przerażeniem wpatrując się w Sebastiana. – Ten głos... ten okropny głos paplający do mnie bez końca... – powiedziała, drżąc na całym ciele.
– Wywiadu udzieliła nam również panna Ann McGuire, córka głównej bibliotekarki Mavis McGuire. Oto zapis tej rozmowy.
Na ekranie ukazała się Ann, siedząca w salonie swego apartamentu, naprzeciwko reportera i kamery telewizyjnej. Wyglądała na całkowicie opanowaną i rozluźnioną, jakby to, co działo się wokół biblioteki, nie miało na nią najmniejszego wpływu.
– ...i wydaje się, że została zaplanowana już dawno temu – mówiła właśnie Ann McGuire. – Moim zdaniem pomysł zniszczenia biblioteki liczy sobie co najmniej kilka miesięcy i był on jednym z głównych czynników, które zadecydowały o zorganizowaniu przez Raya Robertsa pielgrzymki na Zachodnie Wybrzeże.
– Zatem sądzi pani, że szturm na waszą bibliotekę...
– ...jest od dawna najważniejszym celem uditich spośród tych wszystkich, które wyznaczyli sobie na ten rok – dokończyła Ann. – Po prostu znaleźliśmy się w ich „rozkładzie jazdy”, to wszystko.
– Nie był to więc atak spontaniczny.
– O, nie. Z całą pewnością. Wiele szczegółów wskazuje na to, że został precyzyjnie zaplanowany, i to dość dawno temu. Jednym z nich jest obecność działa atomowego na miejscu akcji.
– Czy kierownictwo Biblioteki czyniło starania, by nawiązać bezpośredni kontakt z Jego Wielebnością Rayem Robertsem? Czy próbowało zapewnić przywódcę kultu udi, że Anarcha nie został uwięziony?
– Ray Roberts zrobił dziś wszystko, by utrudnić nam nawiązanie kontaktu – odparła pogodnie Ann McGuire.
– Zatem wysiłki Biblioteki...
– Po prostu nie mieliśmy szczęścia. I nie będziemy mieli.
– Sądzi pani, że uditi zdołają zniszczyć bibliotekę?
Ann wzruszyła ramionami.
– Policja nawet nie próbuje powstrzymywać tłumu. Jak zwykle zresztą. A my przecież nie jesteśmy uzbrojeni.
– Panno McGuire, dlaczego uważa pani, że policja nie zamierza przeciwstawić się uditim?
– Nie robi tego, bo paraliżuje ją strach. Policjanci boją się tłumu co najmniej od roku tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego piątego, od czasu rozruchów Wattsa. Wtedy wyjąca tłuszcza opanowała Los Angeles... oraz większość Zachodnich Stanów Zjednoczonych... i tak już pozostało przez całe dziesięciolecia. Szczerze mówiąc, dziwię się, że do ataku na bibliotekę nie doszło znacznie wcześniej.
– Czy gmach zostanie odbudowany?
– Naturalnie. Na miejscu dawnej siedziby wzniesiemy nowy, znacznie większy i znacznie nowocześniejszy budynek. Plany są już prawie gotowe, od dawna pracuje nad nimi zespół wybitnych architektów. Budowę rozpoczniemy w przyszłym tygodniu.
– W przyszłym tygodniu? – zdumiał się reporter. – Brzmi to tak, jakby kierownictwo Biblioteki od dawna spodziewało się bitwy z tłumem fanatyków.
– Jak już mówiłam, dziwię się, że nie doszło do niej znacznie wcześniej.
– Panno McGuire, czy osobiście obawia się pani słynnych komandosów uditich, tak zwanego Potomstwa Mocy?
– Ależ skąd – odpowiedziała. – No, może troszeczkę – dodała szybko z uśmiechem, ukazując piękne, równiutkie zęby.
– Dziękuję za rozmowę, panno McGuire. – Dziennikarz ponownie pojawił się za biurkiem, ukazując telewidzom swą gładką, stosownie zatroskaną twarz. – Akt przemocy dokonywany przez rozwścieczony tłum to zło, które... jak słusznie zauważyła panna McGuire... prześladuje Los Angeles od czasu rozruchów Wattsa w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym piątym roku. Historyczna budowla, na trwałe wpisana w krajobraz miasta, jest w tej chwili bezlitośnie burzona... a zagadka miejsca pobytu Anarchy Peaka, o ile prawdziwe jest twierdzenie, jakoby wrócił on do życia, wciąż nie została rozwiązana. – Komentator rozgarnął stertę kartek z wiadomościami, po czym znowu podniósł wzrok i spojrzał w kamerę. – Czy Anarcha przebywa w Ludowej Bibliotece Miejskiej?– spytał retorycznie. – A jeśli tak, to czy...
– Nie chcę tego więcej słuchać – powiedziała Lotta, wstając i sięgając do wyłącznika telewizora.
– Powinni przeprowadzić wywiad z tobą – rzekł Sebastian. – Powiedziałabyś widzom co nieco o intrygujących metodach działania pracowników Biblioteki.
– Nie potrafiłabym stanąć przed kamerą – odpowiedziała zatrwożona. – Nie wydusiłabym ani słowa.
– Żartowałem – mruknął litościwie.
– Dlaczego sam nie zadzwonisz do gazet albo telewizji? – spytała Lotta. – Przecież wiesz, że Anarcha tam jest. Mógłbyś poprzeć uditich.
Przez chwilę Sebastian zastanawiał się nad tym.
– Niewykluczone, że to zrobię – powiedział wreszcie. – Jutro, może pojutrze. Ten temat i tak nieprędko zniknie z pierwszych stron gazet. – Zrobię to, dodał w myśli, jeśli będę jeszcze żył. – A przy okazji mógłbym opowiedzieć o Potomstwie Mocy. Boję się tylko, że moje uwagi odniosłyby skutek przeciwny do zamierzonego. Byłyby oskarżeniem obu stron konfliktu, pomyślał. Chyba więc lepiej będzie w ogóle nie zabierać głosu w tej sprawie.
– Chodźmy stąd – poprosiła żarliwie Lotta. – Nie siedźmy dłużej w mieszkaniu. Nie zniosę już tego bezczynnego czekania.
– Może chciałabyś pojechać do motelu? – spytał obcesowo. – Joemu Tinbane’owi raczej to nie pomogło.
– Może komandosi Potomstwa Mocy nie są tak bystrzy jak agenci Biblioteki?
– Są mniej więcej równie dobrzy – odparł ponuro.
– Kochasz mnie jeszcze? – spytała nieśmiało Lotta.
– Tak.
– Kiedyś myślałam, że miłość przezwycięża wszelkie przeciwności. Ale teraz wydaje mi się, że to nieprawda. – Przemierzywszy salon wolnym krokiem, dziewczyna weszła do kuchni.
I wrzasnęła.
Sebastian, chwyciwszy szufelkę opartą o kominek – całe szczęście, że była pod ręką – w sekundę dobiegł do kuchni. Szarpnąwszy Lottę do tyłu, osłonił ją własnym ciałem i wysoko uniesionym metalowym narzędziem.
W przeciwległym kącie pomieszczenia, podtrzymując ręką zgrzebną, bawełnianą szatę, stał drobny, pomarszczony Anarcha Peak. Zdawała się go przytłaczać aura przygnębienia i rezygnacji – choć nie do końca: zdołał unieść prawą rękę na powitanie.
Zabili go, pomyślał Sebastian, czując bolesne ukłucie. Na pewno to zrobili, inaczej by do nas nie przemówił.
– Widzisz go? – szepnęła Lotta.
– Tak. – Sebastian skinął głową i opuścił szufelkę. Więc jednak wizja na dachu domu Ann McGuire była prawdziwa, nie wywoływało jej LSD. – Może pan mówić? – zwrócił się do Anarchy. – Chciałbym, żeby pan mógł.
Anarcha przemówił po chwili głosem podobnym do szelestu suchego liścia zmrożonego zimnym wiatrem.
– Jeden z członków Potomstwa Mocy wyszedł właśnie od Raya Robertsa, z którym się naradzał, i jest teraz w drodze do waszego mieszkania. Towarzysze uważają go za doskonałego zabójcę.
Zapadła cisza, lecz po chwili, jak zwykle, rozległ się przybierający na sile płacz Lotty.
– Co możemy zrobić, Wasza Wielebność? – spytał bezradnie Sebastian.
– Sebastianie, musisz wiedzieć, że trzej komandosi, którzy byli u was wcześniej, umieścili na twoim ciele identyfikator, stale informujący ich o twoim położeniu. Bez względu na to, dokąd pójdziesz, oni będą wiedzieli, gdzie jesteś.
Sebastian zaczął obmacywać poły i rękawy marynarki, szukając urządzenia naprowadzającego.
– Ten identyfikator to niezmywalny, aktywny elektronicznie barwnik – rzekł Anarcha. – Nie usuniesz go, bo przeniknął do twojej skóry.
– Chcieliśmy polecieć na Marsa – chlipnęła Lotta przez ściśnięte gardło.
– I polecicie – zapewnił ją Anarcha. – Zamierzam być przy was, kiedy zjawi się Potomek Mocy. O ile jeszcze będę mógł. Jestem już bardzo słaby – dodał, zwracając się do Hermesa. – Coraz trudniej mi... Sam nie wiem, czy dam radę. – Jego twarz wykrzywiał teraz grymas straszliwego cierpienia.
– Zabili pana – powiedział Sebastian.
– Wstrzyknęli mi truciznę, która pogorszy mój i tak fatalny stan. Ale potrwa to parę minut... To wolno działający środek.
Sukinsyny, pomyślał Sebastian.
– Leżę na łóżku – mówił Anarcha – w ciemnym, ciasnym pokoju. Jestem w którymś z działów biblioteki, ale nie wiem w którym. Nie ma już przy mnie nikogo. Zrobili mi zastrzyk i wyszli.
– Nie chcieli na to patrzeć – szepnął Sebastian.
– Jestem taki zmęczony – odezwał się po chwili Anarcha. – Nigdy jeszcze, w całym moim życiu, nie czułem takiego znużenia. Kiedy ocknąłem się w trumnie i nie mogłem ruszyć żadną częścią ciała, byłem przerażony... Ale to jest jeszcze gorsze. Na szczęście skończy się za parę minut.
– Biorąc pod uwagę pański stan – powiedział Sebastian – muszę przyznać, że to bardzo szlachetne, iż troszczy się pan o nas.
– Ty mnie wskrzesiłeś – odrzekł Anarcha słabym głosem. – Nigdy ci tego nie zapomnę. I tyle rozmawialiśmy... ja i ty... i twoi pracownicy... Pamiętam o tym, to były bardzo przyjemne chwile. Pamiętam nawet twojego sprzedawcę.
– Czy naprawdę nic nie możemy dla pana zrobić? – spytał Sebastian.
– Mówcie do mnie – odparł Anarcha. – Nie chcę zasnąć. „To żywi, żywi, żywi umierają”. – Thomas Peak milczał przez chwilę, jakby się nad czymś zastanawiał. Wreszcie przemówił cicho: – „Tkanka za tkanką, tak w duszę on się rozrasta, jak róża liść za liściem rozkwita kolczasta. Wreszcie tkanka za tkanką sczeźnie i jak słońce z baniek mydlanych, gdy pryskają – zniknie”.
– Wciąż wierzy pan w te słowa? – spytał Sebastian. Anarcha nie odpowiedział. Jego wątłe ciało zadrżało, a ciemne palce konwulsyjnie szarpnęły skraj bawełnianej szaty.
– Umarł – jęknęła zszokowana Lotta.
Jeszcze nie, pomyślał Sebastian. Jeszcze dwie minuty. Jeszcze jedna.
Wizerunek Anarchy zaczął rozmywać się w powietrzu... i zniknął.
– Tak, zabili go – rzekł Sebastian. Odszedł, dodał w myśli, i tym razem już nie powróci. To koniec. Ostatni raz.
– Teraz już nam nie pomoże – szepnęła Lotta, patrząc mu niespokojnie w oczy.
– Może to już nie ma znaczenia? – To żywi umierają, pomyślał Sebastian. Muszą umierać; to dotyczy także nas. I jego. Nawet ten zabójca, który ku nam zmierza, prędzej czy później skurczy się i zniknie – może to będzie trwało wiele lat, a może znacznie krócej.
Ciszę przerwało stukanie.
Ściskając w dłoni kominkową szufelkę, Sebastian podszedł do drzwi i otworzył je szeroko.
Odziany w czarny jedwab mężczyzna o zimnych oczach cisnął do salonu mały przedmiot. Sebastian upuścił szufelkę i błyskawicznie chwyciwszy wysłannika uditich za gardło, wciągnął go do holu i popchnął dalej, do pokoju.
A pokój eksplodował.
Osłonięty ciałem czarnoskórego komandosa, Sebastian zdał sobie sprawę, że unosi go potężna siła, niczym trąba powietrzna. Rzuciła nim o ścianę i w tej samej chwili poczuł, że mężczyzna, którego przyciskał do siebie, wije się konwulsyjnie. Salon wypełnił się dymem. Sebastian i Potomek Mocy leżeli teraz obok wyrwanych z zawiasów drzwi, z tym że ostre kawałki roztrzaskanego drewna sterczały jedynie z pleców zabójcy. Martwego zabójcy.
– Lotta – stęknął Sebastian, uwalniając się spod bezwładnego ciała. Ogień zaczynał już pożerać zasłony i meble w salonie. Podłoga także płonęła. – Lotta – powtórzył głośniej, rozglądając się bezradnie.
Wreszcie znalazł ją: wciąż jeszcze była w kuchni. Nie musiał podnosić jej z podłogi, by wiedzieć, że nie żyje. Odłamki bomby przeszyły jej głowę i ciało, zadając natychmiastową śmierć.
Płomienie strzelały coraz wyżej i głośniej, a powietrze przesycone było gryzącym dymem. Sebastian wziął ciało żony na ręce i wyniósł je z mieszkania na korytarz. Ludzie z sąsiednich apartamentów zebrali się tłumnie. Słyszał ich głosy i czuł, że chwytają go czyjeś ręce, lecz torował sobie między nimi drogę, tuląc w ramionach Lottę.
Dopiero teraz zauważył, że po twarzy spływa mu strumieniami krew... jak łzy. Nie zamierzał jej wycierać, kierował się prosto do windy. Ktoś wcisnął guzik, by przywołać kabinę, i po chwili był już w środku.
– Zabierzemy ją do szpitala! – wołały nieznane głosy i coraz więcej dłoni szarpało ubranie Sebastiana Hermesa. – Pan także jest ciężko ranny, proszę spojrzeć na swoje ramię!
Lewą ręką – prawa bowiem była jak sparaliżowana – znalazł przyciski windy i wcisnął najwyższy.
Chwilę potem wlókł się już po dachowym parkingu, szukając swojego wozu. Kiedy go znalazł, ułożył Lottę na tylnym siedzeniu, zamknął drzwi i długo stał w milczeniu obok pojazdu. Wreszcie otworzył drzwi od strony kierowcy i usiadł w fotelu.
Niedługo potem aerowóz mknął już w półmroku po wieczornym niebie. Dokąd lecieć? – zastanawiał się Hermes. Nie przychodził mu do głowy żaden pomysł, po prostu prowadził, nie zauważając nawet, że jego samego i cały świat spowija coraz głębsza ciemność. Dla Sebastiana Hermesa był to wieczór, który zdawał się trwać wiecznie.

Szukał czegoś między drzewami, przyświecając sobie latarką. Widział omszałe nagrobki i zeschnięte wiązanki kwiatów – trafił na cmentarz, choć nie miał pojęcia na który. Wiedział tylko, że jest on mały i stary. Dlaczego tu jestem? – zachodził w głowę. Z powodu Lotty? Rozejrzał się, lecz odszedł zbyt daleko i wóz, w którym pozostawił dziewczynę, zniknął mu już z pola widzenia. Nie miało to większego znaczenia. Sebastian ruszył dalej.
Wąska, żółta smuga światła zaprowadziła go wreszcie do wysokiego żelaznego płotu. Nie mógł iść dalej, zawrócił więc i znowu ruszył przed siebie, krocząc za światłem, jakby było żywym przewodnikiem.
Zatrzymał się, dotarłszy do otwartego grobu. Pani Tilly M. Benton, pomyślał. Kiedyś tu leżała... A w pobliżu powinienem znaleźć ten ozdobny pomnik, pod którym spoczywał swego czasu Anarcha Peak. To cmentarz Forest Knolls, dotarło do niego w końcu. Zastanawiał się, po co tu właściwie przyszedł. Przysiadł na wilgotnej trawie, czując chłód nocy i znacznie zimniejszy lodowaty chłód we własnym sercu. Chłód grobu, pomyślał.
Błysnął wątłym światłem latarki na pomnik Anarchy, by raz jeszcze spojrzeć na łacińską inskrypcję. Sic igitur magni quoque circum moenia mundi expugnata dabunt labem putresque ruinas, przeczytał, nie rozumiejąc słów. Próbował sobie przypomnieć, co znaczą, ale nie potrafił. Czy w ogóle coś znaczyły? Pewnie nic, pomyślał, cofając snop żółtego światła z nagrobka Thomasa Peaka.
Przez długi, długi czas siedział nieruchomo, nasłuchując. Nie myślał, bo nie miał o czym myśleć. Nie robił nic, bo nie miał nic do zrobienia. Wreszcie latarka odmówiła posłuszeństwa: światło zmieniło się w bladą poświatę, przygasło i wreszcie zniknęło. Sebastian położył latarkę na ziemi, dotknął zranionego ramienia i poczuł ból. Przez chwilę zastanawiał się nad tym, ale – podobnie jak w wypadku łacińskiej sentencji – nie znalazł w tym bólu żadnego sensu.
Cisza.
I wreszcie, siedząc wciąż nieruchomo, usłyszał wołania. Dobiegały z wielu grobów jednocześnie, niektóre były bardzo bliskie, inne zaś niewyraźne i dalekie. Wyczuwał wzbierającą nagle falę podziemnego życia. Wszystkie sygnały kierowały się w jego stronę, słyszał, jak zbliżają się i zlewają w jeden bełkot.
Ktoś jest pode mną, pomyślał. Bardzo blisko. Sebastian mógł już prawie odróżnić pojedyncze słowa.
– Nazywam się Earl B. Quinn – usłyszał najbliższy z głosów. – Jestem tu, na dole, zamknięty. Chcę wyjść!
Sebastian nie zareagował.
– Czy ktoś mnie słyszy?! – zawołał niespokojnie Earl B. Quinn. – Proszę, niech ktoś mi pomoże! Chcę stąd wyjść! Duszę się!
– Nie mogę panu pomóc – odezwał się wreszcie Hermes.
– N...nie może p...pan zacząć kopać?– Staronarodzony zaczął się jąkać z wrażenia. – Wiem, że jestem t...tuż pod powierzchnią, bo słyszę pana doskonale! Proszę zacząć kopać albo zawołać kogoś innego! Mam krewnych, oni na pewno zechcą mnie wydobyć. Proszę!
Sebastian wstał i odszedł od grobu Earla B. Quinna ku mogiłom innych, równie rozmownych staronarodzonych.
Minęło sporo czasu, nim zobaczył światła lądującego opodal aerowozu. Silnik pojazdu ryknął donośnie, gdy podwozie dotknęło nierównej powierzchni cmentarnego parkingu. Zaraz potem rozległy się kroki i cmentarz oświetliło silne światło wodoszczelnego, przenośnego reflektorka o dużej mocy. Jaskrawa smuga omiatała okolicę jednostajnymi ruchami. Jak wahadło zegara, pomyślał Sebastian. Przysiadł i czekał, nie ruszając się z miejsca, ale światło wreszcie wyłowiło z mroku jego sylwetkę.
– Domyśliłem się, że cię tu zastanę – powiedział Bob Lindy.
– Lotta... – zaczął Hermes.
– Znalazłem twój wóz. Już wiem. – Lindy przykucnął i błysnął mu w twarz silnym, białym światłem. – A ty jesteś poważnie ranny. I cały we krwi... Chodź, zabiorę cię do szpitala.
– Nie – odparł Sebastian. – Nie chcę nigdzie lecieć.
– Dlaczego? Nawet jeśli jej już nie ma, powinieneś...
– Oni chcą wyjść – przerwał mu Hermes. – Wszyscy naraz.
– Truposze? – spytał Lindy, chwytając go w pasie i stawiając na nogi. – Możesz chodzić? Widzę, że szedłeś o własnych siłach, masz buty uwalane błotem. I podarte ubranie... To pewnie pamiątka po eksplozji.
– Wypuść chociaż Earla Quinna – sapnął Sebastian. – On jest najbliżej i nie może już oddychać – wyjaśnił, wskazując na kamienną płytę. – Tam.
– Ty też umrzesz, jeżeli zaraz nie znajdziesz się w szpitalu – odrzekł Lindy. – Idź, do cholery, postaraj się trochę. Będę cię podtrzymywał... Mój wóz jest tam.
– Wezwij policję – poprosił Hermes. – Niech gliniarz z tutejszego patrolu przywiezie sprzęt i zainstaluje tymczasowy szyb ratunkowy. Przynajmniej do czasu, aż będziemy mogli wrócić i zacząć kopać...
– W porządku, Sebastianie. Zajmę się tym. – Dotarli już do aerowozu. Bob Lindy otworzył drzwi i wepchnął rannego do środka, pocąc się przy tym i sapiąc niemiłosiernie.
– Potrzebują pomocy – szepnął Sebastian, gdy pojazd uniósł się w powietrze i Bob Lindy włączył reflektory. – Tym razem nie usłyszałem tylko jednego, ale wszystkich naraz. – Coś takiego nie mieściło mu się w głowie. Nigdy jeszcze nie słyszał, by tylu zmarłych jednocześnie powróciło do życia.
– Wszystko w swoim czasie – uspokoił go Lindy. – Najpierw wyciągniemy tego Quinna. Zaraz zadzwonię na policję – dodał i szybko podniósł słuchawkę wideofonu.
Aerowóz mknął cicho w stronę miejskiego szpitala.